Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 20: ĐẶC ĐIỂM, NGUYÊN TẮC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA BỘ
MÁY NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XHCN VIỆT NAM
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được đặc điểm, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ
sung năm 2025).
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về đặc điểm, nguyên tắc tổ
chức và hoạt động của bộ máy nhà nước.
- Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện những hoạt động học
tập.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo trước những tình huống đặt ra trong bài học và
trong thực tiễn cuộc sống.
Năng lực đặc thù:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Hiểu được trách nhiệm của công dân; Phân tích,
đánh giá được thái độ, hành vi của bản thân và người khác; Thực hiện nghĩa vụ
của công dân trong bảo vệ, xây dựng bộ máy nhà nước; Đồng tình, ủng hộ
hành vi phù hợp và Phê phán, đấu tranh với những hành vi chống phá bộ máy
nhà nước Việt Nam.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Hiểu được một
số vấn đề cơ bản về bộ máy nhà nước Việt Nam; Bước đầu đưa ra các quyết
1
Trang 2
định hợp lí và tham gia giải quyết vấn đề phù hợp với chính sách, pháp luật của
Nhà nước.
Năng lực số (NLS):
- [1.1.NC1b]: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin
văn bản pháp luật trong môi trường số.
- [3.1.NC1a]: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau (Văn bản số, Infographic).
- [6.2.NC1a]: Sử dụng được các công cụ AI (ChatGPT/Gemini) trong học tập
hàng ngày để tóm tắt kiến thức pháp luật và xây dựng kịch bản.
- [6.3.NC1a]: Đánh giá được độ chính xác và tin cậy của các hệ thống AI thông
qua việc đối chiếu với văn bản pháp quy.
3. Phẩm chất
- Trung thực và có trách nhiệm công dân khi thực hiện Hiến pháp.
- Yêu nước, tin tưởng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Hiến pháp.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV, SBT Giáo dục kinh tế và pháp luật 10.
- Tranh/ảnh, clíp, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học;
- Đồ dùng đơn giản để sắm vai.
- Máy tính, máy chiếu, kết nối Internet.
- Nền tảng học tập số (Padlet, Quizizz) và công cụ AI (Gemini/ChatGPT).
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK, vở ghi, sách bài tập.
- Thiết bị cá nhân (Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Laptop) có kết nối
mạng Internet.
2
Trang 3
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm, sự hiểu biết ban đẩu của HS về đặc
điểm, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam và dẫn dắt vào bài học mới.
b. Nội dung: GV gọi một vài HS chia sẻ kiến thức đã biết.
c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV nêu yêu cầu: Em hãy kể tên các cơ quan trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam và chia sẻ hiểu biết cùa mình về một trong các cơ quan đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện HS trả lời trước lớp.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV nhận xét và dẫn dắt: Nhà nước là chủ thể quản lý xã hội, nhưng sức mạnh của
Nhà nước không chỉ nằm ở quy định pháp luật mà còn ở bộ máy tổ chức vận hành.
Để hiểu rõ bộ máy đó hoạt động hiệu quả, công bằng và dân chủ ra sao, mời các em
cùng nghiên cứu Bài 20 Đặc điểm, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy
Nhà nước CHXHCN Việt Nam.
3
Trang 4
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước
Cộng hòa XHCN VN
a. Mục tiêu: HS nêu được nguyên tắc tố chức và hoạt động của bộ máy nhà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS làm việc theo nhóm, đọc SGK, đưa ra và trả
lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Nguyên tắc đảm bảo sự
lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin trong SGK và trả lời câu
hỏi:
1/ Theo em, Đảng lãnh đạo bộ máy nhà
nước trên những phương diện nào? Hãy
nêu ví dụ minh hoạ.
2/ Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của
Đảng trong tổ chức và hoạt động của bộ
máy nhà nước được thể hiện như thế
nào trong thông tin 2?
- GV yêu cầu tất cả các nhóm sử dụng
điện thoại/máy tính, áp dụng kỹ thuật
tìm kiếm truy cập "Cổng Thông tin điện
tử Chính phủ" hoặc "Thư viện pháp
luật" để tải file PDF bản gốc của "Hiến
1. Nguyên tắc tổ chức và hoạt
động của bộ máy nhà nước Cộng
hòa XHCN VN
a. Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh
đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam
- Đảm bảo sự lãnh đạo cùa Đảng là
một nguyên tắc hiến định trong tổ
chức và hoạt động cùa bộ máy nhá
nước Việt Nam.
- Sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà
nước được thể hiện qua các phương
diện như: Đảng đề ra đường lối, chù
trương, phương hướng lớn cho Nhà
nước: Đảng chi đạo, hướng dẫn,
giám sát hoạt động cùa Nhag nước;
Đảng đáo tạo, bồi dưỡng các cán
bộ, công chức, viên chức nhá nước,
giới thiệu nhân sự vào các vị tri
quan trọng trong bộ máy nhà
nước,...
[1.1.NC1b]:
Áp dụng kỹ
thuật tìm kiếm
để lấy được dữ
liệu, thông tin
và nội dung
trong môi
trường số.
4
Trang 5
pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm
2025)" làm tài liệu tham chiếu pháp lý
chuẩn xác
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời 1-2 HS trả lời câu hỏi.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
1. Đảng lãnh đạo bộ máy nhà nước trên
các phương diện: Đảng đề ra đường
lối, chủ trương, phương hướng để các
cơ quan trong bộ máy nhà nước có
thẩm quyền cụ thể hoá thành các quy
định trong Hiến pháp và pháp luật;
Đảng kiểm tra, quán triệt việc thực hiện
đường lối, chủ trương, chính sách của
Đảng trong tổ chức và hoạt động bộ
máy nhà nước thông qua các tổ chức
Đảng trong các cơ quan nhà nước;
Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng công tác
cán bộ, thông qua việc tìm kiếm, bồi
dưỡng, đào tạo, giới thiệu cán bộ, Đảng
viên có đủ năng lực, phẩm chất vào các
5
Trang 6
cương vị chủ chốt của bộ máy nhà nước
để nhân dân hoặc cơ quan nhà nước có
thẩm quyền bầu, bổ nhiệm,...
2. Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của
Đảng thể hiện trong thông tin 2: Ban
Chấp hành Trung ương đề xuất, giới
thiệu nhân sự đảm nhiệm chức danh
lãnh đạo Nhà nước thể hiện việc Đảng
lãnh đạo trong tổ chức và hoạt động
của bộ máy nhà nước trên phương diện
công tác cán bộ. Đảng giới thiệu Đảng
viên có đủ năng lực, phẩm chất vào các
cương vị chủ chốt của bộ máy nhà nước
để nhân dân hoặc cơ quan nhà nước có
thẩm quyền bầu, bổ nhiệm.
Nhiệm vụ 2: Nguyên tắc quyền lực
nhà nước là thống nhất nhưng có sự
phân công, phối hợp kiểm soát giữa
các cơ quan
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin trong SGK và trả lời câu
hỏi:
1/ Em hãy cho biết các luật, nghị quyết,
pháp lệnh sau khi được Quốc hội thông
qua sẽ do những cơ quan nào tổ chức
thi hành, thực hiện.
2/ Em hiểu như thế nào về nguyên tắc
quyền lực nhà nước là thống nhất
b. Nguyên tắc quyền lực nhà nước
là thống nhất nhưng có sự phân
công, phối hợp kiểm soát giữa các
cơ quan
- Tính thống nhất của quyền lực nhà
nước Việt Nam được xác định bởi
chính chủ thề duy nhất và tối cao
cùa quyền lực là nhân dân.
- Quyền lực nhà nước được phân
chia thành quyền lập pháp, hành
pháp, tư pháp và được giao cho các
cơ quan tương ứng thực hiện một
cách độc lập nhưng có sự phối hợp,
kiểm soát, giám sát lẫn nhau để thực
hiện quyển lực nhà nước, đảm bảo
6
Trang 7
nhưng có sự phân công, phối hợp, kiểm
soát? Thực hiện nguyên tắc này có ý
nghĩa như thế nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
1/ Các luật, nghị quyết, pháp lệnh sau
khi được Quốc hội thông qua sẽ được
Chính phủ, Toà án nhân dân, Viện kiểm
sát nhân dân,... và các cơ quan khác
trong bộ máy nhà nước tổ chức thi
hành, thực hiện. Ví dụ, để luật, nghị
quyết của Quốc hội đi vào cuộc sống,
Chính phủ triển khai thực hiện bằng
cách ban hành các nghị định hướng dẫn
chi tiết.
2/ Nguyên tắc quyền lực nhà nước là
thống nhất nhưng có sự phân công, phối
hợp, kiểm soát giữa các cơ quan:
Quyền lực nhà nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam được xác định bởi
mục tiêu chung phục vụ nhân dân
và phục vụ dân tộc.
7
Trang 8
chính chủ thể duy nhất và tối cao là
nhân dân. Quyền lực nhà nước được
phân chia thành quyền lập pháp, hành
pháp, tư pháp và được giao cho các cơ
quan tương ứng thực hiện một cách độc
lập. Các cơ quan trong bộ máy nhà
nước không tách rời nhau mà có sự phối
hợp, kiểm soát, giám sát lẫn nhau để
thực hiện quyền lực nhà nước, đảm bảo
mục tiêu chung phục vụ nhân dân và
phục vụ dân tộc.
Nguyên tắc quyền lực nhà nước là
thống nhất nhưng có sự phân công, phối
hợp, kiểm soát đảm bào hiệu quả và sự
đồng bộ, xuyên suốt, đúng đắn trong
hoạt động của các cơ quan nhà nước;
hạn chế các hành vi tiêu cực, vi phạm
pháp luật trong hoạt động của các cơ
quan, tổ chức, cá nhân,...
Nhiệm vụ 3: Nguyên tắc quyền lực
nhà nước thuộc về nhân dân
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin trong SGK và trả lời câu
hỏi:
1/ Luật Trưng cầu ý dân của Nhà nước
Việt Nam thể hiện nguyên tắc quyền lực
nhà nước thuộc về nhân dân như thế
nào? Em hây cho biết nhân dân thực
c. Nguyên tắc quyền lực nhà nước
thuộc về nhân dân
Quyền lực nhà nước thuộc về nhân
dân là nguyên tắc quan trọng nhất
trong tổ chức và hoạt động của bộ
máy nhà nước Cộng hoà xã hội chù
nghĩa Việt Nam. Nguyên tắc này
thiết lập nền tảng để hình thành bộ
máy nhà nước và khẳng định nhận
dân Việt Nam là người thành lập ra
Nhà nước; trao quyền cho Nhà
[1.1.NC1b]:
Áp dụng kỹ
thuật tìm kiếm
để lấy được dữ
liệu, thông tin
và nội dung
trong môi
trường số.
8
Trang 9
hiện quyền lực nhà nước bằng phương
thức và qua cơ quan, tổ chức nào?
2/ Em hãy nêu biểu hiện của nguyên tắc
quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân
trong tổ chức và hoạt động của bộ máy
nhà nước Việt Nam.
- GV yêu cầu tất cả các nhóm sử dụng
điện thoại/máy tính, áp dụng kỹ thuật
tìm kiếm truy cập "Cổng Thông tin điện
tử Chính phủ" hoặc "Thư viện pháp
luật" để tải file PDF bản gốc của "Hiến
pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm
2025)" làm tài liệu tham chiếu pháp lý
chuẩn xác
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi
hoạt động 1.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
- GV nhận xét và chốt kiến thức:
1/ Luật Trưng cầu ý dân cùa Nhà nước
Việt Nam thề hiện nguyên tắc quyền lực
nước; kiểm tra, giám sát hoạt động
của các cơ quan, cán bộ, công chức,
viên chức trong bộ máy nhà nước.
9
Trang 10
nhà nước thuộc về nhân dân. Luật này
quy định về các vấn đề quan trọng như:
toàn văn Hiến pháp hoặc một số nội
dung quan trọng của Hiến pháp; vấn đề
đặc biệt quan trọng về chủ quyển, lãnh
thổ quốc gia, về quốc phòng, an ninh,
đối ngoại có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi
ích của quốc gia; vấn đề đặc biệt quan
trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng
lớn đến sự phát triển của đất nước;...
đều phải được lấy ý kiến cùa nhân dân.
Đồng thời, luật này cũng quy định tất cà
công dân từ đủ 18 tuồi trở lên đều có
quyền bỏ phiếu biểu quyết khi Nhà nước
trưng cầu ý dân.
Nhân dân thực hiện quyền lực nhà
nước bằng dân chủ trực tiếp và dân chủ
gián tiếp thông qua Quốc hội, Hội đồng
nhân dân các cấp và tất cả các cơ quan
khác trong bộ máy nhà nước Việt Nam.
2/ Biểu hiện của nguyên tắc quyền lực
nhà nước thuộc về nhân dân: tất cả
quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân
dân và bộ máy nhà nước là công cụ để
nhân dân thực thi những quyền lực đó.
Các cơ quan quyền lực nhà nước như:
Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp
phải do nhân dân bầu ra theo nguyên
tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và
bỏ phiếu kín trên cơ sở dân chủ. Các đại
10
Trang 11
biểu dân cử thay mặt nhân dân thực
hiện quyền lực nhà nước phải liên hệ
chặt chẽ với nhân dân, nói lên tiếng nói
và nguyện vọng của nhân dân, chịu sự
giám sát chặt chẽ của nhân dân, và khi
không còn được sự tín nhiệm của nhân
dân thì đại biếu dân cử có thể bị bãi
nhiệm. Những vần đề quan trọng nhất
của đất nước trước khi quyết định phải
lấy ý kiến cùa nhân dân hoặc phải do
nhân dân trực tiếp quyết định thông qua
việc trưng câu ý kiến của nhân dân.
Nhân dân giám sát hoạt động của các
cơ quan nhà nước, có quyền tố cáo,
khiếu nại, góp ý,... nếu phát hiện sai
phạm.
Nhiệm vụ 4: Nguyên tắc tập trung
dân chủ
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin trong SGK và trả lời câu
hỏi:
1/ Qua lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí
Minh, em hiểu thế nào là tập trung dân
chủ?
2/ Trong tổ chức và hoạt động của bộ
máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam, nguyên tắc tập trung
dân chủ được biểu hiện như thế nào?
d. Nguyên tắc tập trung dân chủ
Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức,
hoạt động trong sự phối kết hợp
giữa các yếu tố dân chủ và tập trung
thông qua các hỉnh thức và chế độ
như: bầu cử, bổ nhiệm kết hợp với
phê chuẩn một số chức danh trong
bộ máy; mô hình tổ chức hội đồng,
uỷ ban để kết hợp chế độ lãnh đạo
tập thể, cá nhân phụ trách; thiểu số
phục tùng đa số; cấp dưới phục tùng
cấp trên; thảo luận dân chủ, quyết
định theo đa số;...
- [6.2.NC1a]:
Phát triển các
ứng dụng AI
tùy chỉnh để
giải quyết các
vấn đề cụ thể.
- [6.3.NC1a]:
Đánh giá được
độ chính xác và
tin cậy của các
hệ thống AI.
11
Trang 12
- GV gợi ý HS sử dụng công cụ AI
(ChatGPT/Gemini) với prompt: "Đóng
vai một chuyên gia luật pháp, hãy giải
thích khái niệm [Tập trung dân chủ]
trong hệ thống chính trị Việt Nam bằng
ngôn ngữ dễ hiểu cho học sinh lớp 10,
kèm theo 1 ví dụ minh họa thực tế".
- Ngay sau khi nhận câu trả lời từ AI,
GV lưu ý HS phải đọc chéo với văn bản
Hiến pháp vừa tải về và thông tin SGK
để đánh giá độ chính xác, tin cậy của AI
trước khi ghi chép ra vở.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
1/ Tập trung dân chủ nghĩa là tập thể
lãnh đạo là dân chù, cá nhân phụ trách
là tập trung. Những vấn đề quan trọng
nhất thường được bàn bạc, quyết định
bởi tập thề. Khi mọi việc đã được tập
thể xác định rõ sẽ giao cho cá nhân phụ
12
Trang 13
trách thực thi để đảm bảo hiệu quà.
2/ Trong tổ chức và hoạt động của bộ
máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam một mặt phải đảm bảo
sự chỉ đạo, lãnh đạo tập trung, thống
nhất của trung ương với địa phương,
của cấp trên với cấp dưới nhưng mặt
khác phải mở rộng dân chủ, phát huy
tính tích cực, chủ động, sáng tạo của
địa phương và cấp dưới; phải coi trọng
vai trò của tập thề nhưng mặt khác phải
đề cao vai trò, trách nhiệm cá nhân của
người lãnh đạo. Các cơ quan, tổ chức
cấp dưới có trách nhiệm thực hiện
những chủ trương, chính sách, quy định
của cơ quan, tổ chức cấp trên. Trong
quá trình hoạt động, những vấn đề quan
trọng của đất nước, của địa phương sẽ
được quyết định thông qua hình thức
biểu quyết lấy ý kiến cùa tập thể.
Nhiệm vụ 5: Nguyên tắc pháp chế xã
hội chủ nghĩa
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi,
quan sát hình ảnh, đọc thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Em hãy cho biết các văn bản luật thể
hiện trong hình ảnh trên quy định việc
tổ chức và hoạt động của các cơ quan,
e. Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ
nghĩa
Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam được tổ chức và
hoạt động theo Hiến pháp và pháp
luật, quản lí xã hội bằng Hiến pháp
và pháp luật.
Pháp luật quy định rõ ràng, cụ thể,
minh bạch toàn bộ việc thành lập,
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ
- [6.2.NC1a]:
Phát triển các
ứng dụng AI
tùy chỉnh để
giải quyết các
vấn đề cụ thể.
- [6.3.NC1a]:
Đánh giá được
độ chính xác và
tin cậy của các
13
Trang 14
tổ chức nào trong hệ thống chính trị
Việt Nam? Điều đó thể hiện nguyên tắc
đảm bảo tính pháp chế xã hội chủ nghĩa
trong hệ thống chính trị như thế nào?
2/ Em hiểu nguyên tắc pháp chế xã hội
chủ nghĩa trong tổ chức và hoạt động
của hệ thống chính trị như thế nào?
- GV yêu cầu HS sử dụng công cụ AI
(ChatGPT/Gemini) với prompt: "Đóng
vai một chuyên gia luật pháp, hãy giải
thích khái niệm [Pháp chế XHCN] trong
hệ thống chính trị Việt Nam bằng ngôn
ngữ dễ hiểu cho học sinh lớp 10, kèm
theo 1 ví dụ minh họa thực tế".
- Ngay sau khi nhận câu trả lời từ AI,
GV lưu ý HS trong nhóm phải đọc chéo
với văn bản Hiến pháp vừa tải về và
thông tin SGK để đánh giá độ chính xác,
tin cậy của AI trước khi ghi chép ra vở.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc nhóm, kết hợp đọc SGK,
tra cứu văn bản gốc và sử dụng AI để
giải quyết yêu cầu.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.
cấu, hình thức hoạt động của cơ
quan nhà nước, cán bộ, công chức
nhà nước và việc tổ chức bộ máy
nhá nước phải tuân theo các quy
định đó. Cơ quan nhà nước, cán bộ,
công chức, viên chức nhà nước phải
nghiêm chỉnh tuân thủ pháp luật,
mọi hành vi vi phạm pháp luật đều
bị xử lí.
hệ thống AI.
14
Trang 15
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt kiến thức:
1/ Các văn bản luật trong hình ảnh quy
định việc tổ chức và hoạt động của
Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
và Chính phủ. Điều này thể hiện Quốc
hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và
Chính phủ được tổ chức và hoạt động
theo quy định của pháp luật.
2/ Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ
nghĩa trong tổ chức và hoạt động của hệ
thống chính trị: Các cơ quan, tổ chức
trong hệ thống chính trị Việt Nam đếu
có địa vị pháp lí vững chắc và hoạt
động trong khuôn khổ pháp luật. Vị trí,
chức năng, tổ chức, hoạt động của các
tổ chức, cơ quan trong hệ thống chính
trị được quy định cụ thể trong các văn
bản pháp luật quan trọng của đất nước
như: Hiến pháp, Luật Tổ chức Quốc
hội, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ
chức Toà án nhân dân, Luật Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam,... Trong quá trình
hoạt động, các cá nhân, cơ quan, tổ
chức trong hệ thống chính trị đều phải
tuân thủ nghiêm minh các quy định của
pháp luật, mọi hành vi vi phạm đều bị
15
Trang 16
nghiêm trị.
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của bộ máy nhà nước CHXHCN VN
a. Mục tiêu: HS nêu được các đặc điểm của bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan sát SGK, đọc thông tin để trả lời
câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Nhiệm vụ 1: Tính thống nhất
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cẩu HS làm việc cá nhân, đọc các thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Việc thực hiện chủ trương xây dựng và hoàn thiện nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được thể hiện như
thế nào trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam?
2/ Theo em, tính thống nhất của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam được biểu hiện như thế nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ, trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận. Cả lớp
lắng nghe và cho ý kiến bổ sung.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt kiến thức:
1/ Việc thực hiện chủ trương xây dựng và hoàn thiện nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thể hiện trong bộ
2. Đặc điểm của bộ máy
nhà nước CHXHCN VN
a. Tính thống nhất
Bộ máy nhà nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam thể hiện tính thống
nhất trong tổ chức và hoạt
động. Hệ thống các cơ
quan trong bộ máy nhà
nước được sắp xếp, tổ chức
thống nhất từ trung ương
xuống địa phương và đều
chịu sự lãnh đạo cùa Đảng
Cộng sàn Việt Nam. Các
cơ quan, cán bộ, công
chức, viên chức nhà nước
đều hoạt động vì lợi ích
của nhân dân và lợi ích của
dân tộc.
16
Trang 17
máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Đảng đề
ra đường lối, chủ trương phát triển nền kinh tế. Các cơ quan
trong bộ máy nhà nước hiện thực hoá chủ trương, đường lối
của Đảng bằng việc phối hợp chặt chẽ trong xây dựng, ban
hành, triển khai các chính sách, chương trình, kế hoạch, công
việc cụ thể trên nhiễu mặt để phát triển toàn diện nển kinh tế.
2/ Tính thống nhất của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam được biểu hiện: tất cả các cơ quan trong bộ
máy nhà nước đểu chịu sự lãnh đạo của Đàng Cộng sản Việt
Nam, được tổ chức và hoạt động theo những nguyên tắc chung,
tạo thành một thế thống nhất từ trung ương xuống địa phương.
Những cơ quan này đếu hoạt động vì mục tiêu chung là xây
dựng nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thực hiện mục tiêu dân
giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Nhiệm vụ 2: Tính nhân dân
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc các thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Việc đẩy mạnh cải cách hành chính thể hiện tính nhân dân
của bộ máy hành chính nhà nước ta như thế nào? Nhân dân
thực hiện quyền gì để tham gia thành lập bộ máy nhà nước?
2/ Em hãy nêu biểu hiện của tính nhân dân trong bộ máy nhà
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1-2 HS kết quả thảo luận. Cả lớp lắng nghe và cho ý
kiến bổ sung.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
b. Tính nhân dân
Bộ máy nhà nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam do nhân dân thành lập
nên, được nhân dân uỷ
quyền để thực hiện việc
quản lí nhà nước và xã hội.
Mọi hoạt động của các cơ
quan, cán bộ, công chức,
viên chức trong bộ máy
nhà nước đều nhằm mục
đích phục vụ cho lợi ích
của nhân dân và chịu sự
kiểm tra, giám sát của nhân
dân.
17
Trang 18
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt nội dung:
1/ Việc đẩy mạnh cải cách hành chính tạo điều kiện thuận lợi,
giúp nhân dân tiết kiệm được thời gian, công sức, tiền bạc khi
thực hiện các thủ tục hành chính.
Nhân dân thực hiện quyền bầu cử, ứng cử để tham gia thành
lập bộ máy nhà nước.
2/ Biểu hiện của tính nhân dân trong bộ máy nhà nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Các cơ quan, tổ chức trong bộ
máy nhà nước được nhân dân thành lập nên và hoạt động để
phục vụ cho lợi ích của nhân dân. Người dân có quyền tham
gia quản lí nhà nước, nếu các cơ quan, cá nhân trong bộ máy
nhà nước hoạt động không hiệu quả thì nhân dân có quyền
khiếu nại, tố cáo. Hoạt động của bộ máy nhà nước hướng tới
việc chăm lo cho nhân dân, bảo đảm, bảo vệ lợi ích cho nhân
dân. Mọi cán bộ, nhân viên nhà nước đều xuất phát từ nhân
dân, tham gia vào bộ máy nhà nước là để phục vụ, phụng sự
nhân dân. Họ có trách nhiệm phải giữ mối liên hệ mật thiết với
nhân dân, phải gần gũi nhân dân, lắng nghe và thấu hiểu nhân
dân, đồng thời chịu sự giám sát của nhân dân.
Nhiệm vụ 3: Tính quyền lực
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc các thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Việc Chính phủ phải báo cáo và chịu sự giám sát của Quốc
hội về các công việc của mình thể hiện điều gì?
2/ Theo em, vì sao các cơ quan trong bộ máy nhà nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân công quyền lực để
thực hiện các nhiệm vụ riêng nhưng vẫn phải có sự phối hợp,
giám sát lẫn nhau?
c. Tính quyền lực
Tổ chức và hoạt động của
bộ máy nhà nước Cộng hoà
xã hội chù nghĩa Việt Nam
mang tính quyền lực. Điều
đó được thể hiện ờ việc
phân chia quyền lực nhà
nước cho các cơ quan nhà
nước để thực hiện những
chức năng, nhiệm vụ riêng
18
Trang 19
3/ Tính quyền lực của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam được biểu hiện như thế nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1-2 HS trình bày kết quả thảo luận. Cả lớp lắng nghe
và cho ý kiến bổ sung.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt kiến thức:
1/ Việc Chính phủ phải báo cáo và chịu sự giám sát của Quốc
hội về các công việc của mình thể hiện vai trò của Quốc hội là
cơ quan quyền lực cao nhất trong bộ máy nhà nước, Chính phủ
là cơ quan cấp dưới nên phải có trách nhiệm báo cáo công việc
và chịu sự giám sát của Quốc hội.
2/ Các cơ quan trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam được phân chia quyền lực để thực hiện các
nhiệm vụ riêng nhưng vẫn phải có sự phối hợp, giám sát lẫn
nhau vì bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
là một thể thống nhất, được tổ chức và hoạt động theo những
nguyên tắc chung và hướng đến những mục tiêu giống nhau.
Các cơ quan phải có sự phối hợp, giám sát lẫn nhau để đảm
bào tất cả các lĩnh vực hoạt động của bộ máy nhà nước đều
được thực hiện đúng, tránh các sai phạm làm ảnh hưởng đến
hiệu quả chung trong hoạt động của bộ máy nhà nước.
3/ Biểu hiện của tính quyến lực của bộ máy nhà nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Tất cả các cơ quan trong hệ thống
bộ máy nhà nước đều được Nhà nước trao các quyền cụ thể để
thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Các cơ quan sử
biệt. Đồng thời, thể hiện
qua việc các cơ quan, cá
nhân ở cấp dưới bắt buộc
phải phục tùng, phải thực
hiện các nhiệm vụ, quyết
định của cấp trên.
19
Trang 20
dụng quyền lực nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ riêng, tuy
nhiên giữa các cơ quan luôn có mối quan hệ, hỗ trợ nhau trong
việc giải quyết công việc, cơ quan này giám sát cơ quan khác.
Các cơ quan cấp dưới phải phục tùng, thực hiện các quyết định
của cơ quan cấp trên.
Nhiệm vụ 4: Tính pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc các thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Trong thông tin 2, vì sao các cơ quan, tồ chức, hộ gia đình
và cá nhân sinh sống trên lãnh thồ Việt Nam đểu phải tuân thủ
Luật Phòng cháy, chữa cháy?
2/ Tính pháp quyền xã hội chủ nghĩa được biểu hiện như thế
nào trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận và suy nghĩ trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận. Cả lớp
lắng nghe và cho ý kiến bổ sung.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và chốt kiến thức:
1/ Các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân sinh sống trên
lãnh thổ Việt Nam đều phải tuân thủ Luật Phòng cháy, chữa
cháy vì tất cả mọi người sinh sống, làm việc trên lãnh thổ Việt
Nam đều có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật.
2/ Tính pháp quyền xã hội chủ nghĩa của bộ máy nhà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được biểu hiện: Tất cả
d. Tính pháp quyền xã hội
chủ nghĩa
Bộ máy nhà nước Cộng
hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam hiện nay mang tính
pháp quyền xã hội chủ
nghĩa, thực hiện quản lí
mọi mặt của đời sống xã
hội bằng Hiến pháp và
pháp luật dưới sự lãnh đạo
của Đàng Cộng sản Việt
Nam.
20
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!