MỤC LỤC I. MỞ ĐẦU Lí do chọn sáng kiến Trong những năm gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh đã được triển khai rộng rãi trong nhà trường phổ thông. Ở môn Khoa học tự nhiên lớp 7, đặc biệt là phần Hóa học, giáo viên đã áp dụng nhiều giải pháp tích cực như dạy học theo nhóm, dạy học trải nghiệm, sử dụng thiết bị và công nghệ số. Những giải pháp này bước đầu phát huy được tính tích cực, tạo hứng thú học tập cho học sinh. Tuy nhiên, qua thực tế giảng dạy cho thấy, hoạt động nhóm hiện nay ở nhiều lớp vẫn còn mang tính hình thức, chưa thực sự phát huy vai trò của từng học sinh. Một bộ phận học sinh tham gia hoạt động nhóm chỉ mang tính đối phó, “tham gia cho có”, chủ yếu nghe theo ý kiến của bạn hoặc chờ nhóm trưởng đưa ra kết luận. Học sinh thường chỉ chia sẻ kết quả cuối cùng mà chưa chú trọng đến quá trình phân tích, tranh luận, phản biện và bảo vệ ý kiến cá nhân. Nhiều em còn thụ động, ngại nêu quan điểm riêng, ít đặt câu hỏi và chưa hình thành thói quen phản biện các ý kiến khác nhau. Do đó, năng lực tư duy phản biện – một năng lực quan trọng theo yêu cầu của Chương trình GDPT 2018 – chưa được phát triển rõ nét và đồng đều ở học sinh. Bên cạnh đó, các bài học trong phân môn Hóa học lớp 7 mang tính nền tảng và hệ thống, làm cơ sở cho việc học Hóa học ở các lớp trên đồng thời chứa nhiều khái niệm trừu tượng nếu việc tổ chức hoạt động học tập chưa phù hợp sẽ dễ dẫn đến tình trạng tiếp thu kiến thức theo lối ghi nhớ máy móc, thiếu khả năng phân tích và vận dụng. Trong khi đó, các giải pháp dạy học đã và đang áp dụng chưa chú trọng đúng mức đến việc tổ chức hoạt động nhóm một cách linh hoạt, có định hướng rõ ràng nhằm buộc mọi học sinh đều phải tham gia tư duy và phản biện. Xuất phát từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên, việc nghiên cứu và áp dụng mô hình hoạt động nhóm linh hoạt trong dạy học phần Hóa học nhằm phát triển năng lực tư duy phản biện cho học sinh lớp 7 là hết sức cần thiết. Sáng kiến này 1 k