Bài 45. Hệ mặt trời và ngân hà

DL
dlthuy6644
0 lượt tải
6
0

Đang tạo bản xem trước...

Tài liệu tiếp của tác giảKhông có
Cùng môn trướcBài 44. Chuyển động nhìn thấy của mặt trăng
Chương sauKhông có

Nội dung tài liệu

Trang 1

BÀI 45. HỆ MẶT TRỜI VÀ NGÂN HÀ CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5: Hệ Mặt Trời là một hệ hành tinh trong Ngân Hà, bao gồm Mặt Trời ở trung tâm và 8 hành tinh lớn quay xung quanh. Các hành tinh có khoảng cách đến Mặt Trời và chu kỳ chuyển động rất khác nhau. Ví dụ, Thủy tinh chỉ cách Mặt Trời 0,39 AU và hoàn thành một vòng quay sau 88 ngày Trái Đất, trong khi Hải Vương tinh ở xa đến 30,06 AU và mất gần 165 năm để quay hết một vòng. Hành tinh càng xa Mặt Trời thì có chu kỳ quay càng dài, do lực hấp dẫn yếu hơn và quỹ đạo rộng hơn. Mặt Trời và các ngôi sao khác đều là thiên thể tự phát sáng nhờ quá trình nhiệt hạch diễn ra bên trong. Nhiệt độ bề mặt Mặt Trời khoảng 6000 K, còn sao nóng nhất có thể đạt tới 50.000 K. Ngược lại, các hành tinh không tự phát sáng mà chỉ phản xạ ánh sáng từ Mặt Trời. Tương tự, sao chổi có thể trở nên sáng rực khi lại gần Mặt Trời, vì bức xạ Mặt Trời làm bốc hơi vật chất tạo nên đuôi phát sáng. Khi quan sát từ Trái Đất, những ánh sáng mà ta thấy trên bầu trời đêm có thể đến từ cả sao thật và hành tinh – nhưng cách chúng phát sáng là hoàn toàn khác nhau. Từ vị trí Trái Đất trong hệ Mặt Trời, ta chỉ có thể quan sát thấy một phần của dải Ngân Hà, nơi có hàng trăm tỉ ngôi sao. Trong đó, Mặt Trời chỉ là một ngôi sao tầm trung và nằm cách tâm Ngân Hà khoảng 2/3 bán kính. Câu 1: Hành tinh nào sau đây có chu kỳ quay quanh Mặt Trời dài nhất? A. Kim tinh B. Trái Đất C. Sao Hỏa D. Hải Vương tinh Câu 2: Vì sao Mặt Trời và các sao thật có thể tự phát sáng, còn hành tinh thì không? A. Vì hành tinh có lớp khí dày ngăn ánh sáng phát ra B. Vì hành tinh không có nguồn nhiệt bên trong C. Vì Mặt Trời và sao thật là khối khí nóng thực hiện phản ứng nhiệt hạch D. Vì hành tinh bị Mặt Trời che khuất ánh sáng Câu 3: Tại sao các hành tinh càng xa Mặt Trời thì chu kỳ quay càng dài? A. Vì ít ánh sáng hơn B. Vì lực hấp dẫn từ Mặt Trời yếu hơn C. Vì nhiệt độ thấp hơn D. Vì khối lượng nhỏ hơn Câu 4: Một hành tinh mất hơn 80 năm để hoàn thành một vòng quanh Mặt Trời. Hành tinh đó có thể nằm gần hành tinh nào sau đây nhất? 1

Trang 2

A. Trái Đất B. Sao Hỏa C. Sao Thổ D. Sao Thủy Câu 5: Bạn là nhà thiên văn học đang nghiên cứu bầu trời đêm. Bạn quan sát thấy một chấm sáng có đuôi sáng kéo dài và chuyển động so với các sao xung quanh. Để xác định chính xác nó là gì, bạn cần cân nhắc yếu tố nào sau đây? A. Tốc độ quay của Trái Đất B. Ánh sáng phát ra là do phản xạ hay tự phát sáng C. Khoảng cách từ vật thể đó đến các chòm sao D. Khối lượng của vật thể Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5: Các hành tinh trong Hệ Mặt Trời không chỉ khác nhau về kích thước mà còn có chu kỳ chuyển động rất khác biệt. Chu kỳ quỹ đạo của một hành tinh là khoảng thời gian để nó đi hết một vòng quanh Mặt Trời. Theo định luật Kepler, hành tinh càng xa Mặt Trời thì chu kỳ quỹ đạo càng dài, do quãng đường di chuyển lớn hơn và lực hấp dẫn từ Mặt Trời giảm theo khoảng cách. Ví dụ, Trái Đất cách Mặt Trời 1 AU (khoảng 149,6 triệu km) và mất đúng 365,25 ngày để quay hết một vòng – được gọi là một năm. Trong khi đó, Thủy tinh ở gần Mặt Trời nhất, cách 0,39 AU, chỉ mất 88 ngày để hoàn thành một năm riêng của nó. Ở phía xa hơn, Hải Vương tinh nằm cách Mặt Trời tới 30,06 AU và cần đến 164,8 năm Trái Đất để hoàn thành một vòng quay. Điều này cho thấy các hành tinh càng xa Mặt Trời thì có vận tốc quỹ đạo nhỏ hơn và chu kỳ dài hơn. Dữ liệu này không chỉ giúp các nhà thiên văn lập bản đồ Hệ Mặt Trời mà còn giúp tính toán các chuyến bay không gian, dự báo hiện tượng thiên văn, và mô phỏng chuyển động của các hành tinh qua hàng thế kỷ. Hiện nay, nhờ các phép đo chính xác từ hệ thống kính thiên văn và tàu vũ trụ, chúng ta có thể xác định quỹ đạo và chu kỳ của từng hành tinh với sai số cực kỳ nhỏ, giúp xây dựng lịch vũ trụ chính xác cho cả các thế hệ tương lai. Câu 1: Hành tinh nào có chu kỳ quay quanh Mặt Trời dài nhất? A. Trái Đất B. Sao Hỏa C. Mộc tinh D. Hải Vương tinh Câu 2: Hành tinh càng xa Mặt Trời thì chu kỳ quay quanh Mặt Trời sẽ như thế nào? A. Càng ngắn B. Không thay đổi C. Càng dài D. Không liên quan Câu 3: Trái Đất mất bao nhiêu ngày để hoàn thành một vòng quay quanh Mặt Trời? A. 365 ngày B. 365,25 ngày C. 366 ngày D. 360 ngày 2

Trang 3

Câu 4: Giả sử có một hành tinh cách Mặt Trời 100 AU, hãy dự đoán xu hướng chu kỳ quỹ đạo của hành tinh đó so với Hải Vương tinh. A. Ngắn hơn B. Xấp xỉ C. Dài hơn nhiều D. Không xác định được Câu 5: Một học sinh cho rằng: “Tất cả các hành tinh đều bị Mặt Trời hút bằng lực hấp dẫn nên thời gian quay quanh Mặt Trời phải như nhau.” Nhận định này sai ở điểm nào? A. Vì tất cả hành tinh đều có khối lượng khác nhau nên bị hút khác nhau, dẫn đến chu kỳ khác nhau B. Vì lực hấp dẫn của Mặt Trời là như nhau ở mọi nơi, nên lập luận đó mâu thuẫn với thực tế C. Vì lực hấp dẫn từ Mặt Trời giảm dần theo khoảng cách, khiến hành tinh xa hơn quay chậm hơn → chu kỳ dài hơn D. Vì Mặt Trời không tạo ra lực hấp dẫn, nên không thể so sánh như vậy Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5: Trong Hệ Mặt Trời, chỉ có Mặt Trời là thiên thể tự phát sáng, còn lại các hành tinh và sao chổi không phát sáng mà chỉ phản xạ ánh sáng Mặt Trời. Ánh sáng mà ta thấy từ Sao Kim hay Sao Hỏa vào ban đêm không phải do chính chúng phát ra, mà là ánh sáng Mặt Trời chiếu đến rồi phản xạ lại về phía Trái Đất. Do đó, những hành tinh như Sao Kim – vừa gần Mặt Trời, vừa có bề mặt phản xạ mạnh và vị trí thuận lợi – thường xuất hiện rất sáng, thậm chí sáng nhất bầu trời đêm sau Mặt Trăng.. Sao chổi cũng là vật thể không tự phát sáng. Tuy nhiên, khi tiến lại gần Mặt Trời, bức xạ mạnh làm bốc hơi các chất bay hơi (như băng nước, CO ), tạo thành một đuôi sáng hướng ngược Mặt Trời. Đuôi ₂ này phát sáng là nhờ các hạt bụi và khí phản xạ ánh sáng Mặt Trời hoặc phát quang khi bị ion hóa. Một ví dụ nổi tiếng là sao chổi Halley – xuất hiện 76 năm một lần – luôn có đuôi phát sáng dài hàng triệu km. Sự khác biệt giữa tự phát sáng (như sao thật) và phản xạ ánh sáng (như hành tinh và sao chổi) rất quan trọng để phân loại thiên thể trong vũ trụ. Việc quan sát bằng mắt thường không thể phân biệt ngay, nhưng các nhà thiên văn học sử dụng phổ ánh sáng và quỹ đạo để xác định chính xác từng loại thiên thể. Câu 1: Thiên thể nào sau đây có khả năng tự phát sáng? A. Sao Kim B. Mặt Trời C. Sao chổi D. Sao Hỏa Câu 2: Vì sao Sao Kim lại sáng nhất trên bầu trời đêm sau Mặt Trăng, dù không tự phát sáng? A. Vì nó rất lớn B. Vì bề mặt có nhiều sắt C. Vì phản xạ mạnh ánh sáng Mặt Trời 3

Hiển thị 3 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.

Bình luận (0)

Đăng nhập để tham gia bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!