Bài 44. Chuyển động nhìn thấy của mặt trăng

DL
dlthuy6644
0 lượt tải
6
0

Nội dung tài liệu

Trang 1

BÀI 44. CHUYỂN ĐỘNG NHÌN THẤY CỦA MẶT TRĂNG CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5: Mặt Trăng không phát sáng mà chỉ phản xạ ánh sáng Mặt Trời. Khi nhìn từ Trái Đất, chúng ta thấy Mặt Trăng thay đổi hình dạng mỗi đêm – đó là hiện tượng Tuần Trăng. Nguyên nhân là do Mặt Trăng quay quanh Trái Đất trong khi Trái Đất cũng quay quanh Mặt Trời. Mỗi thời điểm, phần được chiếu sáng và phần bị bóng tối của Mặt Trăng lại hướng về Trái Đất theo cách khác nhau. Một vòng quay hoàn chỉnh của Mặt Trăng quanh Trái Đất mất khoảng 27,3 ngày, nhưng do Trái Đất cũng di chuyển nên chu kỳ lặp lại cùng một pha Mặt Trăng (Tuần Trăng) là 29,5 ngày. Trong chu kỳ này, ta lần lượt thấy các pha: không trăng (new moon), trăng lưỡi liềm đầu tháng (waxing crescent), trăng bán nguyệt đầu tháng (first quarter), trăng khuyết đầu tháng (waxing gibbous), trăng tròn (full moon), trăng khuyết cuối tháng (waning gibbous), trăng bán nguyệt cuối tháng (last quarter), và trăng lưỡi liềm cuối tháng (waning crescent). Những pha này giúp con người không chỉ theo dõi thời gian mà còn ứng dụng trong nông nghiệp, thủy triều và các tín ngưỡng dân gian. Hiểu được nguyên lý phản xạ ánh sáng và chuyển động quay của Mặt Trăng sẽ giúp giải thích vì sao hình dạng Mặt Trăng thay đổi khi nhìn từ Trái Đất – đây là ví dụ sinh động của sự vận động và tương tác trong hệ Mặt Trời. Câu 1: Hiện tượng nào sau đây phản ánh sự thay đổi hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng theo chu kỳ? A. Nhật thực B. Tuần Trăng C. Mặt Trăng mọc và lặn D. Trăng máu Câu 2: Tại sao Mặt Trăng có hình dạng khác nhau khi nhìn từ Trái Đất? A. Do Mặt Trời thay đổi ánh sáng B. Do Mặt Trăng tự phát sáng C. Do sự phản xạ ánh sáng Mặt Trời và vị trí Mặt Trăng thay đổi quanh Trái Đất D. Do Mặt Trăng quay quanh Mặt Trời Câu 3: Nếu bạn đang quan sát thấy một nửa Mặt Trăng được chiếu sáng và nằm bên phải, bạn đang thấy pha nào của Tuần Trăng? A. Trăng lưỡi liềm cuối tháng B. Trăng bán nguyệt đầu tháng C. Trăng bán nguyệt cuối tháng D. Không trăng Câu 4: Vì sao chu kỳ Tuần Trăng lại dài hơn chu kỳ quay của Mặt Trăng quanh Trái Đất? A. Vì Trái Đất quay quanh chính nó 1

Trang 2

B. Vì Trái Đất quay quanh Mặt Trời nên vị trí tương đối thay đổi C. Vì Mặt Trăng quay chậm lại mỗi năm D. Vì khoảng cách Trái Đất – Mặt Trăng thay đổi Câu 5: Một nhóm học sinh tạo mô hình chiếu đèn pin vào quả bóng để quan sát các pha Mặt Trăng. Đặt quả bóng đối diện người quan sát. Họ thấy khi ánh sáng rọi vào bên trái quả bóng thì mắt nhìn thấy bên phải (của mình) được chiếu sáng. Pha Mặt Trăng nào tương ứng và mô hình này giúp học sinh hiểu điều gì? A. Trăng tròn – Mặt Trăng tự phát sáng B. Trăng lưỡi liềm – ánh sáng chỉ chiếu một phần C. Trăng bán nguyệt đầu tháng – mô phỏng ánh sáng phản xạ và vị trí tương đối D. Không trăng – do ánh sáng từ Trái Đất chiếu vào Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5: Mặt Trăng không chỉ ảnh hưởng đến ánh sáng ban đêm mà còn có tác động mạnh mẽ đến thủy triều trên Trái Đất. Thủy triều là hiện tượng mực nước biển dâng lên và hạ xuống theo chu kỳ, chủ yếu do lực hút hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời. Tuy cả hai thiên thể đều tác động, nhưng Mặt Trăng đóng vai trò chính do nằm gần Trái Đất hơn nhiều – chỉ cách khoảng 384.400 km. Lực hấp dẫn của Mặt Trăng kéo nước biển về phía nó, tạo ra một vùng nước dâng (đỉnh triều). Đồng thời, phía đối diện Trái Đất cũng hình thành vùng nước dâng thứ hai do lực ly tâm sinh ra từ chuyển động quay của hệ Trái Đất – Mặt Trăng. Kết quả, hiện tượng này được gọi là thủy triều bán nhật triều (semidiurnal tide) – tức trong một ngày có hai lần nước dâng và hai lần rút. Chu kỳ giữa hai lần nước dâng cách nhau khoảng 12 giờ 25 phút. Mức độ thủy triều còn phụ thuộc vào vị trí của Mặt Trời. Khi Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng nằm thẳng hàng (như vào ngày không trăng hoặc trăng tròn), lực hấp dẫn cộng hưởng tạo ra thủy triều lớn (thủy triều cao nhất). Ngược lại, khi Mặt Trời và Mặt Trăng vuông góc nhau, lực hấp dẫn triệt tiêu một phần, gây ra thủy triều yếu (thủy triều thấp nhất). Hiểu mối quan hệ giữa Mặt Trăng và thủy triều là rất quan trọng trong hàng hải, khai thác biển, và ứng phó biến đổi khí hậu tại các vùng ven biển. Câu 1: Thủy triều chủ yếu do lực hấp dẫn của thiên thể nào gây ra? A. Mặt Trời B. Sao Hỏa C. Mặt Trăng D. Sao Kim Câu 2: Vì sao Mặt Trăng ảnh hưởng đến thủy triều nhiều hơn Mặt Trời, dù Mặt Trời có khối lượng lớn hơn? A. Vì Mặt Trăng phát sáng mạnh hơn B. Vì Mặt Trăng gần Trái Đất hơn C. Vì Mặt Trời chiếu sáng không đều D. Vì Trái Đất quay quanh Mặt Trời Câu 3: Tại sao một địa điểm ven biển thường có hai lần nước dâng cao mỗi ngày? 2

Trang 3

A. Do Mặt Trời chiếu sáng làm nước bốc hơi B. Do lực hút và lực đẩy của Mặt Trăng C. Do có hai vùng nước dâng: một phía gần Mặt Trăng và một phía đối diện D. Do sóng biển ngẫu nhiên Câu 4: Khi nào thủy triều cao nhất xảy ra trong chu kỳ trăng? A. Khi Mặt Trăng nằm vuông góc với Mặt Trời B. Khi Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời nằm thẳng hàng C. Khi Mặt Trăng gần Trái Đất nhất D. Khi Mặt Trời lên thiên đỉnh Câu 5: Một cảng biển có độ cao bến tàu thấp. Nếu xây dựng cầu cảng mới mà không tính đến hiện tượng thủy triều cực đại vào ngày trăng tròn hoặc không trăng, điều gì có thể xảy ra? A. Nước biển không lên đủ cao để tàu cập bến B. Cầu cảng bị chìm do nước dâng quá mức C. Không có ảnh hưởng gì D. Gió mạnh làm lệch hướng tàu Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5: Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên của Trái Đất, cả hai đều là các thiên thể trong hệ Mặt Trời, nên thường xảy ra các hiện tượng thiên văn đặc biệt khi chúng cùng nằm trên một đường thẳng với Mặt Trời. Hai hiện tượng phổ biến nhất là nhật thực và nguyệt thực.  Nhật thực xảy ra khi Mặt Trăng đi qua giữa Mặt Trời và Trái Đất, che khuất một phần hoặc toàn bộ ánh sáng Mặt Trời chiếu tới Trái Đất. Hiện tượng này chỉ xảy ra vào thời điểm trăng non (không trăng), và chỉ tại những nơi trên Trái Đất nằm trong vùng bóng tối hoặc nửa tối của Mặt Trăng. Tùy theo vị trí, ta có thể quan sát nhật thực toàn phần, một phần hoặc hình khuyên.  Nguyệt thực xảy ra khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và Mặt Trăng, bóng Trái Đất che khuất ánh sáng chiếu tới Mặt Trăng. Hiện tượng này chỉ xảy ra vào thời điểm trăng tròn. Mặt Trăng có thể chuyển màu đỏ cam – hiện tượng gọi là "trăng máu" – do ánh sáng Mặt Trời bị khúc xạ qua khí quyển Trái Đất rồi chiếu lên Mặt Trăng. Không phải mỗi tháng đều xảy ra các hiện tượng này, vì mặt phẳng quỹ đạo của Mặt Trăng nghiêng khoảng 5° so với mặt phẳng Trái Đất – Mặt Trời. Chỉ khi giao điểm quỹ đạo trùng lúc trăng tròn hoặc trăng non thì hiện tượng thực mới xảy ra. Việc hiểu hiện tượng này giúp chúng ta nắm rõ mối tương quan vị trí ba thiên thể trong không gian. Câu 1: Hiện tượng nào xảy ra khi Mặt Trăng che khuất ánh sáng Mặt Trời chiếu đến Trái Đất? 3

Hiển thị 3 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.

Bình luận (0)

Đăng nhập để tham gia bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!