Trang 1
BÀI 27. NGUYÊN SINH VẬT
CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nguyên sinh vật là nhóm sinh vật nhân thực đơn bào hoặc đa bào, thường sống trong môi
trường nước, đất ẩm hoặc ký sinh. Dù nhiều nguyên sinh vật có lợi như tảo lục tham gia
quang hợp và góp phần sản sinh oxygen cho Trái Đất, một số khác lại là mầm bệnh nguy
hiểm.
Ví dụ, ký sinh trùng sốt rét Plasmodium lây qua muỗi Anopheles cái là nguyên nhân gây ra
hàng trăm triệu ca bệnh mỗi năm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022 có khoảng
249 triệu ca sốt rét trên toàn cầu, với hơn 600.000 ca tử vong, chủ yếu tại châu Phi cận
Sahara. Ngoài ra, trùng kiết lị (Entamoeba histolytica) và Naegleria fowleri (còn gọi là “amip
ăn não”) cũng gây bệnh nguy hiểm qua đường tiêu hóa và hô hấp nếu vệ sinh thực phẩm,
nguồn nước không đảm bảo. Trong khi đó, các biện pháp phòng chống hiệu quả nhất là diệt
trung gian truyền bệnh (như muỗi, ruồi), giữ vệ sinh cá nhân, vệ sinh an toàn thực phẩm, và
nâng cao nhận thức cộng đồng. Việc phối hợp giữa cá nhân, gia đình và hệ thống y tế là cần
thiết nhằm ngăn chặn sự lây lan và bùng phát dịch bệnh do nguyên sinh vật gây ra, đặc biệt
trong bối cảnh biến đổi khí hậu làm mở rộng phạm vi sinh tồn của các loài trung gian truyền
bệnh.
Câu 1: Nguyên sinh vật nào sau đây gây bệnh sốt rét?
A. Entamoeba histolytica B. Plasmodium
C. Naegleria fowleri D. Trypanosoma cruzi
Câu 2: Tại sao muỗi Anopheles truyền bệnh sốt rét là muỗi cái?
A. Vì muỗi cái sống lâu hơn muỗi đực
B. Vì muỗi cái hút máu để sinh sản, còn muỗi đực không
C. Vì muỗi cái mang trứng của ký sinh trùng sốt rét
D. Vì muỗi cái hoạt động vào ban đêm
Câu 3: Biến đổi khí hậu có thể làm gia tăng bệnh do nguyên sinh vật vì:
A. Làm tăng tỷ lệ đột biến của vi sinh vật
B. Làm loài người suy yếu miễn dịch
C. Mở rộng vùng sống của vector truyền bệnh như muỗi
D. Giảm hiệu quả của thuốc kháng sinh
1
Trang 2
Câu 4: Em hãy phân tích vì sao vệ sinh an toàn thực phẩm có thể ngăn ngừa bệnh kiết lị?
A. Vì trứng giun trong thực phẩm sống gây ra kiết lị
B. Vì thực phẩm bẩn dễ gây tiêu chảy kéo dài
C. Vì trùng kiết lị xâm nhập cơ thể qua thức ăn/nước uống nhiễm bào nang
D. Vì tiêu hóa thực phẩm sạch giúp tăng sức đề kháng
Câu 5: Sau một đợt mưa lũ lớn tại một tỉnh miền núi, nhiều người dân có biểu hiện sốt, đau
bụng, tiêu chảy, mệt mỏi, và có ca tử vong. Điều tra cho thấy nguồn nước và thực phẩm bị
nhiễm bẩn, nhiều nơi có muỗi sinh sôi mạnh. Biện pháp nào sau đây là giải pháp tổng hợp
hợp lý nhất để kiểm soát nguy cơ lây lan bệnh do nguyên sinh vật gây ra trong tình huống
này?
A. Tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường và giữ gìn vệ sinh cá
nhân, không cần xử lý muỗi vì chúng không trực tiếp gây bệnh
B. Cấp phát thuốc kháng sinh diện rộng cho dân cư và khuyến cáo người dân tránh ăn rau
sống trong 1 tháng
C. Tổ chức xử lý nguồn nước (lọc, đun sôi), dọn dẹp vệ sinh môi trường, phun hóa chất diệt
muỗi, kết hợp khám sàng lọc và tuyên truyền phòng bệnh
D. Cấm người dân ra khỏi nhà vào buổi tối để tránh muỗi đốt, đồng thời sử dụng thuốc ức
chế tiêu hóa để ngăn ngừa tiêu chảy do ăn phải thực phẩm bẩn
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nguyên sinh vật là nhóm sinh vật nhân thực có cấu trúc tế bào đầy đủ, thường sống trong
nước hoặc môi trường ẩm. Chúng không chỉ đóng vai trò trong chuỗi thức ăn mà còn ảnh
hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Một số nguyên sinh vật quang hợp như tảo lục đơn
bào là sinh vật sản xuất, tạo ra oxygen và là nguồn thức ăn cho nhiều sinh vật phù du khác.
Ước tính, sinh vật phù du biển – trong đó có nhiều nguyên sinh vật – cung cấp khoảng 50–
70% lượng oxygen trong khí quyển. Trong khi đó, trùng giày và trùng roi giúp phân hủy chất
hữu cơ trong ao hồ, góp phần làm sạch môi trường nước.
Tuy nhiên, một số nguyên sinh vật lại gây bệnh nghiêm trọng. Ví dụ, trùng kiết lị (Entamoeba
histolytica) và Naegleria fowleri có thể xâm nhập qua đường tiêu hóa hoặc hô hấp, gây ra
bệnh tiêu chảy hoặc viêm não với tỷ lệ tử vong cao. Điều này cho thấy việc nhận biết đúng
vai trò của nguyên sinh vật – “có lợi hay có hại” – phụ thuộc vào loài, điều kiện sống và mối
quan hệ với vật chủ. Ứng dụng công nghệ sinh học ngày nay còn cho phép khai thác một số
2
Trang 3
nguyên sinh vật để sản xuất thực phẩm, sinh khối hoặc dược chất. Do đó, việc nghiên cứu
nguyên sinh vật không chỉ giúp phòng bệnh mà còn mở ra tiềm năng phát triển kinh tế sinh
học và bảo vệ môi trường bền vững.
Câu 1: Loài nguyên sinh vật nào sau đây có khả năng quang hợp?
A. Trùng giày B. Tảo lục đơn bào C. Trùng kiết lị D. Amip
Câu 2: Vì sao có thể nói nguyên sinh vật vừa có lợi vừa có hại?
A. Vì chúng thay đổi hình dạng theo môi trường sống
B. Vì một số loài có lợi cho hệ sinh thái, một số khác gây bệnh
C. Vì tất cả đều là sinh vật dị dưỡng sống cộng sinh
D. Vì chúng có khả năng tiến hóa nhanh
Câu 3: Nếu môi trường nước bị ô nhiễm hữu cơ, nhóm nguyên sinh vật nào sau đây giúp cải
thiện chất lượng nước?
A. Tảo silic và trùng roi B. Trùng giày và amip
C. Trùng sốt rét và trùng kiết lị D. Tảo lục và trùng sốt rét
Câu 4: Một nhà máy thủy sản muốn xử lý nước thải sinh học bằng vi sinh vật. Việc dùng
nguyên sinh vật nào sau đây là hợp lý và an toàn nhất?
A. Trùng sốt rét, vì có thể ăn vi khuẩn trong nước
B. Trùng giày, vì phân hủy được chất hữu cơ và sống an toàn trong nước
C. Trùng kiết lị, vì có sức chịu đựng cao với môi trường bẩn
D. Tảo lục, vì gây bệnh tiêu hóa nên làm giảm sinh vật gây ô nhiễm
Câu 5: Trong tương lai, con người muốn tận dụng nguyên sinh vật để sản xuất thực phẩm
chức năng giàu chất dinh dưỡng và oxygen hóa tự nhiên. Theo em, hai nhóm nguyên sinh vật
nào nên được ưu tiên nghiên cứu và vì sao?
A. Trùng roi và trùng sốt rét B. Tảo silic và trùng kiết lị
C. Tảo lục đơn bào và tảo silic D. Amip và trùng kiết lị
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Một số nguyên sinh vật có thể gây bệnh nghiêm trọng cho con người thông qua nhiều con
đường khác nhau, như tiêu hóa, hô hấp hoặc qua vật trung gian truyền bệnh. Ví dụ, trùng kiết
lị (Entamoeba histolytica) xâm nhập cơ thể qua thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm bào nang,
gây đau bụng, tiêu chảy và thậm chí xuất huyết ruột nếu không điều trị kịp thời. Trong khi đó,
Plasmodium – ký sinh trùng sốt rét – lây truyền qua muỗi Anopheles cái, và Naegleria
fowleri (“amip ăn não”) có thể xâm nhập qua mũi khi bơi trong nước ao hồ ô nhiễm, gây
viêm não cấp tính với tỷ lệ tử vong lên tới 97%.
3
Hiển thị 3 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!