⚖️đại lượng

Định nghĩa. Đại lượng là đặc tính của một hiện tượng hay vật thể có thể định lượng được (đo bằng số kèm đơn vị chuẩn).

Hiểu bằng hình ảnh. Chiều cao (mét), khối lượng (kilôgam), thời gian (giây) đều là các đại lượng vật lý cơ bản.

Phân loại đại lượng chính

• Đại lượng vô hướng (Scalar): Chỉ có độ lớn (như khối lượng $m$, thời gian $t$, nhiệt độ $T$).
• Đại lượng vectơ (Vector): Có cả độ lớn, phương và chiều (như vận tốc $\vec{v}$, lực $\vec{F}$, gia tốc $\vec{a}$).
• Hai đại lượng tỉ lệ thuận: $y = k x$.
• Hai đại lượng tỉ lệ nghịch: $y = \dfrac{a}{x}$.

Ví dụ giải từng bước. Cho 2 đại lượng $x$ và $y$ tỉ lệ thuận với nhau. Khi $x = 4$ thì $y = 12$. Tìm hệ số tỉ lệ $k$ và tính $y$ khi $x = 7$.

• Bước 1: Do $y$ tỉ lệ thuận với $x$ nên $y = k x \Rightarrow k = \dfrac{y}{x}$.
• Bước 2: $k = \dfrac{12}{4} = 3$.
• Bước 3: Khi $x = 7 \Rightarrow y = 3 \times 7 = 21$.

Cách nhận biết. Đề toán lớp 7 "tỉ lệ thuận", "tỉ lệ nghịch".