Trang 1
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
TIẾT: VĂN BẢN 1. VỀ CHÍNH CHÚNG TA
(Trích 7 bài học hay nhất về vật lí)
Các-lô Rô-ve-li
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức cần đạt
- Nhận biết và phân tích được bối cảnh lịch sử hoặc bối cảnh văn hoá, xã hội của VB
làm nền tảng cho việc nhận thức lại về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên của
tác giả.
- Nêu được ý nghĩa, tác động của VB đối với nhận thức của bản thân về vị trí của
mình trong thế giới tự nhiên.
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- HS phát triển tư duy phản biện, năng lực hợp tác, giải quyết vấn đề,….
b. Năng lực đặc thù
- Nhận biết và phân tích được nội dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng
tiêu biểu trong văn bản.
- Nhận biết và phân tích được vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm, các biện
pháp tu từ trong văn bản nghị luận.
- Nhận biết và phân tích được bối cảnh tri thức hiện đại làm nền tảng cho việc nhận
thức lại về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên của tác giả.
c. Năng lực số
- 1.1.NC1a: Biết sử dụng các công cụ tìm kiếm số để thu thập tư liệu về tác giả Các-lô
Rô-ve-li và các khái niệm vật lý hiện đại.
- 6.1.NC1a: Sử dụng công cụ AI để tóm tắt các lý thuyết khoa học phức tạp và phân
tích tính logic của các luận điểm trong văn bản.
- 3.1.NC1a: Tạo lập nội dung số (sơ đồ tư duy, infographic) để trực quan hóa mối
quan hệ giữa con người và vũ trụ.
1
Trang 2
3. Phẩm chất
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên
- KHBD
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
- Clip bài hát Bài ca Trái đất (Earth Song).
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của HS:
- SGK, SBT Ngữ Văn 10, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn bài học, vở
ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho
phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập
của mình từ đó HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: GV cho HS xem clip Bài ca Trái đất (Earth Song) của Mai – cơn Giắc
– sơn để nhận ra quan điểm của tác giả về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên và
nêu cảm nhận của bản thân.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS xem clip Bài ca Trái đất (Earth Song) của Mai – cơn Giắc – sơn để nhận
ra quan điểm của tác giả về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên được gợi nên từ
bài hát.
Earth Song - Michael Jackson [Vietsub + Lyrics] - YouTube
2
Trang 3
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (theo bàn), rút ra quan điểm của tác giả Mai - cơn
Giắc – sơn về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên và chia sẻ ngắn gọn ý kiến của
mình về câu hỏi trong SGK: Bạn suy nghĩ như thế nào về quan niệm cho rằng con
người là chúa tể của tự nhiên.
- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu
HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS xem video và thảo luận nhóm bàn để chia sẻ suy nghĩ của mình.
- HS xem video và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ nhóm HS gặp khó khăn
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi 3,4 học sinh thuộc nhóm bất kì chia sẻ kết quả thảo luận của nhóm.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá.
- GV dẫn dắt vào bài: GV có thể giới thiệu một số quan điểm khác nhau về mối quan
hệ giữa con người và tự nhiên. Ví dụ: Thiên Chúa giáo cho rằng Chúa sáng tạo ra
vạn vật và loài người, ban phước cho loài người và trao cho họ quyền cai trị muôn
loài. Phật giáo có quan niệm bất nhị, cho rằng vạn vật trong trời đất là một, giữa con
người và vạn vật luôn có mối quan hệ chặt chẽ, không ngừng tương tác lẫn nhau, tổn
tại trong nhau, không thể tách biệt. Thuyết tiến hoá của Đác-uyn (Darwin) cho rằng
con người có chung nguổn gốc với các loài vật, sự xuất hiện của loài người là kết
quả của một quá trình tiến hoá lâu dài từ những sinh vật có cấu trúc sơ giản nhất
trong quá trình chọn lọc và thích nghi với môi trường sống. Bài học hôm nay chúng
ta cùng tìm hiểu về vị trí của mình trong thế giới tự nhiên qua văn bản Về chính
chúng ta.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu
hỏi trên môi trường số)].
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
3
Trang 4
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả và bố cục, các từ ngữ khó trong
văn bản.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên
quan đến thông tin về sự sống và cái chết
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
văn bản Về chính chúng ta.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về đặc trưng
của văn bản thông tin
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên yêu cầu HS đọc phần Tri
thức ngữ văn và nêu đặc trưng của văn
bản thông tin.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu
Thời gian: 10 phút
Chia sẻ: 3 phút
Phản biện và trao đổi: 2 phút
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo
phần tìm hiểu
Bước 4. Kết luận, nhận định
Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản
về tri thức ngữ văn.
Nhiệm vụ 2: Đọc văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS đọc văn đọc, cử chỉ,
hành dõi, nắm bắt các nội dung chính
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả Các-lô Rô-ve-li
- Các-lô Rô-ve-li sinh năm 1956, là
nhà vật lí học lí thuyết, nhà văn,
sinh ra ở I-ta-li-a, chủ yếu làm
việc ở Mỹ và Pháp.
- Các nghiên cứu của ông tập trung
vào lĩnh vực lực hấp dẫn lượng từ.
Ông cũng nghiên cứu sâu về lịch
sử và khoa học triết học. Những
công việc này đã giúp ông có một
tri thức tổng hợp rộng lớn và cái
nhìn toàn diện, sâu sắc về vũ trụ
và đời sống.
1.1.NC1a: HS sử
dụng được công cụ
số để tìm kiếm thông
tin về tác giả.
4
Trang 5
của các đoạn, chú ý các từ ngữ khó và
các thẻ bên phải văn bản.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin trong SGK, chuẩn bị
trình bày trước lớp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS phát biểu, yêu cầu
cả lớp nhận xét, bổ sung.
Dự kiến sản phẩm: HS dựa vào trả lời
được câu hỏi
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức.
Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu tác giả, tác
phẩm
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập
- Dựa vào nội dung đã chuẩn bị ở nhà,
GV yêu cầu HS trình bày đôi nét về tác
giả Các-lô Rô-ve-li và tác phẩm.
- GV yêu cầu HS sử dụng
smartphone/máy tính bảng truy cập
trang web chính thức của nhà vật lý
Các-lô Rô-ve-li hoặc các tạp chí khoa
học uy tín để tra cứu về cuốn sách "7
bài học hay nhất về vật lí".
2. Tác phẩm
- Thể loại: Văn nghị luận
- Xuất xứ: Văn bản “Hành trang
cuộc sống” được trích từ cuốn
sách “7 bài học hay nhất về vật lí”.
- Nội dung: Cuốn sách nối tiếng 7
bài học hay nhất về vật lí của ông
được xuất bản lần đầu tiên vào
năm 2014, đã được dịch sang 41
thứ tiếng và bán hàng triệu bản
khắp thế giới. Không chỉ là một
cuốn cẩm nang súc tích về vật lí
học hiện đại, cuốn sách còn chứa
đựng những suy tư mang tính chất
triết học về thế giới và con người.
Ở đó, khoa học, triết học, văn
chương và tôn giáo đã được kết
hợp một cách hài hòa, cho người
đọc thấy được vẻ đẹp huyền bí của
thế giới này.
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1 (từ đầu đến "chúng ta
cũng là một phần của cái thế giới
ấy"): trình bày quan điểm của tác
giả về vị trí của con người trong
thế giới.
+ Phần 2 (từ "Chúng ta, con người"
đến "Ngay chính linh hồn chúng
ta cũng chỉ là một ví dụ bé nhỏ"):
5
Trang 6
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- HS vận dụng thông tin đã tìm hiểu và
trình bày.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS phát biểu, yêu cầu
cả lớp nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức.
trình bày các luận điểm chính để
bảo vệ cho quan điểm của mình.
+ Phần 3 (từ "Tự nhiên là nhà của
chúng ta" đến hết): Tác giả khẳng
định vấn đề
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Về chính chúng ta.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên
quan đến văn bản
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến
văn bản
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu quan điểm
của tác giả và các luận điểm
chính trong văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm
vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc đoạn 1, 2 suy
nghĩ và trả lời câu hỏi:
+ Theo em, tác giả nêu hàng loạt
câu hỏi ở đoạn 1 có dụng ý gì ?
+ Câu văn nào trong đoạn 2 thể
hiện quan điểm của tác giả?
II. Đọc hiểu văn bản
1. Quan điểm của tác giả và các luận
điểm chính trong văn bản
- Tác giả đã nêu một loat câu hỏi về vị
trí, vai trò của con người trong thế giới
vô tận
Cách đặt vấn đề gợi sự tò mò, kích
thích suy nghĩ của tác giả, gây ấn
tượng mạnh đối với người đọc.
- Quan điểm của tác giả: “Tôi đã trình
bày thế giới trông như thế nào dưới
3.1.NC1a: HS tạo
lập nội dung số
(sơ đồ tư duy,
infographic) để
trực quan hóa
mối quan hệ giữa
con người và vũ
trụ.
6.1.NC1b: HS sử
dụng công cụ AI
để tóm tắt các lý
6
Trang 7
+ Nhận xét về cách đặt vấn đề của
tác giả?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo nhóm, đọc lại
văn bản theo yêu cầu, suy nghĩ để
hoàn thành nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước
lớp, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ
sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- Tuyên dương các nhóm đã hoàn
thành bài tập.
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức.
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu các lí lẽ và
bằng chứng được tác giả sử dụng
để bảo vệ cho quan điểm của
mình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm
vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo
nhóm, đọc các nội dung từ số 3-9
và trả lời các câu hỏi:
+ Hãy đọc kĩ các đoạn văn và xác
định các luận điểm chính của tác
ánh sáng khoa học, và chúng ta cũng là
một phần của cái thế giới ấy.”
Tác giả nêu quan điểm rõ ràng, ngắn
gọn. Đó là quan điểm của một nhà khoa
học.
2. Những lí lẽ, bằng chứng được sử
dụng trong văn bản
⁕ Các luận điểm và lí lẽ, bằng chứng
a. Luận điểm 1: Sự tồn tại của chúng ta
chỉ là một phẩn nhỏ bé của vũ trụ.
- Lí lẽ:
+ Chúng ta là các nút trong một mạng
thuyết khoa học
phức tạp và phân
tích tính logic
của các luận
điểm trong văn
bản.
7
Trang 8
giả để bảo vệ cho quan điểm của
mình.
+ Để làm sáng tỏ các luận điểm
chính, tác giả đã sử dụng những lí
lẽ, bằng chứng nào? Những thông
tin khoa học trong văn bản có ý
nghĩa gì trong việc làm sáng tỏ
những luận điểm chính.
+ Em có nhận xét gì về các tri thức
được đề cập đến trong văn bản?
+ Chỉ ra các chi tiết và phân tích
tác dụng của các yếu tố miêu tả,
biểu cảm, các biện pháp tu từ
trong văn bản.
+ Tác giả đã trình bày quan điểm
về mối quan hệ về mối quan hệ
giữa con người và thực tại từ góc
nhìn nào, với một thái độ như thế
nào?
- GV yêu cầu HS làm việc theo
nhóm, các nhóm sử dụng
laptop/máy tính bảng thiết kế sơ đồ
tư duy trên nền tảng Canva hoặc
MindMeister để hệ thống hóa:
Luận đề -> Luận điểm -> Lí lẽ và
Bằng chứng.
- GV yêu cầu HS nhập một đoạn
văn vào AI và yêu cầu: "Phân tích
vai trò của yếu tố miêu tả và biểu
cảm trong đoạn văn này để làm
lưới…
+ Chúng ta được làm ra từ cùng những
nguyên tử, cùng những tín hiệu ánh
sáng giống như nguyên tử… các thiên
hà
- Dẫn chứng:
+ Chúng ta được làm ra từ cùng những
nguyên tử, cùng những tín hiệu ánh
sáng giống như nguyên tử”,
+ “Chúng ta từng nghĩ rằng mình là thứ
tồn tại duy nhất, một chủng loài tách
biệt hẳn với họ các động vật và thực
vật, rồi phát hiện ra rằng mình là hậu
duệ có cùng các tổ tiên với mọi sinh thể
quanh ta”.
- Biện pháp tu từ:
+ Chúng ta từng tin rằng mình… hoá ra
không phải vậy. Chúng ta nghĩ rằng
mình… rồi phát hiện ra rằng…Chúng
ta…Chúng ta…
Biện pháp điệp ngữ “chúng ta từng
tin rằng” “chúng ta từng nghĩ rằng”
giúp lời văn trở nên uyển chuyển, nhấn
mạnh đối tượng vấn đề là con người,
làm rõ mối quan hệ giữa con người với
tự nhiên, tạo nên giọng điệu mạnh mẽ,
thể hiện niềm tin chắc chắn của tác giả
vào quan điểm của mình.
+ Chúng ta giống như đứa trẻ, khi lớn
lên nhận ra rằng thế giới không chỉ vẻn
8
Trang 9
mềm hóa các kiến thức vật lý khô
khan".
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trả lời, yêu cầu
cả lớp nhận xét, góp ý, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức Ghi lên bảng.
vẹn là những gì ở quanh mình như nó
tưởng khi còn bé;…
Biện pháp so sánh có tác dụng: giúp
chúng ta hình dung sự hiểu biết của con
người về vũ trụ giống như hiểu biết của
đứa trẻ về thế giới xung quanh nó khi
còn bé
b. Luận điểm 2: Tri thức của chúng ta
chung quy đều phản ánh thế giới.
+ Lí lẽ:
+ Mọi vật đều không ngừng tương tác
với nhau, và khi làm thế, mỗi người
trong chúng ta đều mang theo cái dấu
vết của cái mà ta đã tương tác và theo
nghĩa ấy, mọi vật không ngừng trao đổi
thông tin về nhau
+ “Chất liệu căn bản làm nên tư duy của
chúng ta là tập hợp vô cùng phong phú
các thông tin được tích luỹ, trao đổi và
không ngừng được xây dựng kĩ lưỡng”.
+ Bằng chứng: “Một giọt mưa chứa
thông tin về sự hiện diện của một đám
mây trên trời, một tia sáng chứa thông
tin về màu sắc của chất đã gửi nó đến
mắt ta”.
c. Luận điểm 3: Đạo đức, cảm xúc, tình
yêu của chúng ta cũng là một phần của
tự nhiên.
Lí lẽ: “Thực tại của chúng ta là những
9
Trang 10
giọt nước mắt và nụ cười, lòng biết ơn
và vị tha, sự trung thành và phản bội, là
quá khứ luôn ám ảnh chúng ta và sự
thanh thản. Thực tại của chúng ta được
làm nên từ xã hội của chúng ta, từ cảm
xúc nhờ âm nhạc đem lại, từ các mạng
lưới kiến thức chung đan dệt phong
phú mà chúng ta cùng nhau xây đắp”.
- Nghệ thuật: liệt kê, điệp ngữ “Thực tại
của chúng ta” giúp lí lẽ, dẫn chứng
phong phú, chính xác, giọng văn mạnh
mẽ, thuyết phục.
⁕ Những tri thức khoa học được đề
cập đến trong văn bản
- Những tri thức khoa học: Chúng ta
được làm ra từ cùng những nguyên tử,
cùng những tín hiệu ánh sáng giống
như nguyên tử, chúng ta không phải ở
trên một hành tinh nằm tại trung tâm vũ
trụ, chúng ta là hậu duệ có cùng các tổ
tiên với mọi sinh thể quanh ta, một giọt
mưa chứa thông tin về sự hiện diện của
một đám mây trên trời...
- Nguồn gốc của tri thức: Các tri thức
được đề cập trong văn bản bắt nguồn từ
tri thức khoa học tự nhiên hiện đại, dựa
trên nền tảng cùa học thuyết tiến hoá,
thiên văn học, di truyền học.
- Ý nghĩa của những tri thức trong việc
10
Trang 11
làm sáng tỏ những luận điểm chính: Đó
là những bằng chứng làm sáng tỏ cho
luận điểm chính. Vì những tri thức này
là tri thức khách quan, được kiểm
chứng bởi các nhà khoa học có uy tín,
đã được chứng minh bằng khoa học
hiện đại nên chúng rất thuyết phục,
đáng tin cậy. Tất nhiên, khoa học vẫn
đang không ngừng phát triển và có thể
trong tương lai có rất nhiều các học
thuyết, bằng chứng khoa học thậm chí
có thể phản biện, đi ngược lại những
học thuyết trên.
* Các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong
văn bản
+ Chi tiết: Đại dương mênh mông
những gì chưa biết, rực sáng lên vầng
hào quang của sự huyền bí. Yếu tố biểu
cảm còn được bộc lộ trong cách sử
dụng biện pháp điệp ngữ, các câu cảm
thán trong văn bản.
+ Tác dụng:
Yếu tố miêu tả giúp người đọc
hình dung được vẻ đẹp kì diệu của thế
giới mà ta đang sống.
Yếu tố biểu cảm giúp bộc lộ tình
yêu, sự ngưỡng mộ cùa tác giả đối với
sự kì diệu của thực tại.
Mặc dù nhìn cuộc sống từ lăng
kính của một nhà khoa học, sử dụng
11
Trang 12
các bằng chứng, lí lẽ là các tri thức
khoa học khách quan, nhưng việc sử
dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm đã
khiến cho văn bản nghị luận trở nên
uyển chuyển, xúc động, hấp dẫn.
Miêu tả và biểu cảm vì thế giúp gia
tăng sức thuyết phục của văn bản nghị
luận.
4. Mối quan hệ giữa con người và thực
tại và khả năng nhận thực thế giới
của con người
- Mối quan hệ giữa con người và thực
tại
+ Tác giả văn bản là một nhà vật lí học
thiên văn, đồng thời là một nhà triết
học.
Tác giả là một nhà vật lí học thiên
văn tác giả thể hiện quan điểm về
thế giới với tư cách một nhà khoa học,
góc nhìn khoa học vấn đề được nhìn
nhận khách quan, chân thực, thuyết
phục
Tác giả còn là một nhà triết học
tác giả thể hiện sự suy tư, cắt nghĩa về
bản chất của thực tại, về mối quan hệ
giữa con người và thực tại từ góc nhìn
triết học từ đó giúp ông nhận rõ sự
nhỏ bé của con người trước sự lớn lao,
12
Trang 13
kì vĩ và vẻ đẹp tuyệt đối của thực tại.
Nhiệm vụ 3:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm
vụ học tập
- GV yêu cầu HS đọc đoạn cuối từ
“Tự nhiên là nhà của chúng ta…”
đến hết.
+ Đoạn cuối văn bản đã đưa ra
nhận định gì?
+ Tác giả nghĩ gì về khả năng nhận
thức thế giới của con người?
+ Biện pháp nghệ thuật và tác dụng
của chúng?
+ “Tự nhiên là nhà của chúng ta, và
sống trong tự nhiên nghĩa là chúng
ta đang ở nhà của mình”. Bạn nghĩ
gì về nhận định của tác giả?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời một số HS trình bày kết
quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nhận
xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
2. Kết luận vấn đề
- Tác giả khẳng định và nâng cao vấn
đề: Tự nhiên là nhà của chúng ta, và
sống trong tự nhiên nghĩa là chúng ta
đang ở nhà của mình”.
- Biện pháp so sánh, nhằm nhấn mạnh
lại mối quan hệ mật thiết, chặt chẽ giữa
con người và tự nhiên, kết luận nâng
cao quan điểm chính: Chúng ta là một
phần của tự nhiên. Tự nhiên là nhà của
chúng ta.
- Tác giả trình bày quan điểm của tác giả
về khả năng nhận thức thế giới của con
người: + Ai mà biết rằng còn tồn tại
bao nhiêu những điều phức tạp phi
thường gì khác, dưới các dạng thức mà
có lẽ chúng ta không thể hình dung nổi,
trong những khoảng không vô tận của
vũ trụ
+ Tri thức của chúng ta về thế giới
không ngừng tăng lên
+ đại dương mênh mông những gì chưa
biết, rực sáng lên vầng hào quang của
sự huyền bí
=> Quan điểm của tác giả: thế giới mà
chúng ta đang sống là mênh mông, vô
hạn; những gì mà chúng ta khám phá ra
là hữu hạn. Còn rất nhiều điều mà
chúng ta vẫn chưa tìm hiểu hết. Nhưng
13
Trang 14
- GV nhận xét, chốt kiến thức
Viết lên bảng.
trí tò mò của con người là vô hạn, vì
thế, tri thức của ta không ngừng tăng
lên.
Nhiệm vụ 4: Tổng kết
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm
vụ học tập
- GV yêu cầu HS tổng kết nội dung
và ý nghĩa của văn bản.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
- GV mời một số HS trình bày kết
quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nhận
xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, chốt kiến thức
Viết lên bảng.
III. Tổng kết
1. Nội dung
- Văn bản đã trình bày quan điểm của
tác giả về mối quan hệ chặt chẽ của con
người với tự nhiên, vị trí của con người
trong tự nhiên; chứa đựng những suy tư
mang tính chất triết học về thế giới và
con người. Qua đó, tác giả thể hiện tư
suy sắc bén của một nhà khoa học, nhà
triết học.
2. Nghệ thuật
- Nghệ thuật lập luận chặt chẽ, lí lẽ, dẫn
chứng thuyết phục, yếu tố miêu tả biểu
cảm kết hợp.
- Các biện pháp tu từ so sánh, điệp cấu
trúc, liệt kê được sử dụng linh hoạt,
hiệu quả.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản đã học.
b. Nội dung: HS quan sát, đọc SGK, tìm hiểu văn bản và viết đoạn văn.
c. Sản phẩm học tập: Đoạn văn của HS
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Viết đoạn văn
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS: Nhận thức nào từ văn bản Về chính chúng ta mà bạn muốn mang
theo trong hành trâng cuộc sống của mình? Hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng
150 chữ) để chia sẻ về điều này.
14
Trang 15
- GV hướng dẫn:
- Nội dung:
+ Giới thiệu vắn tắt thông điệp hoặc bài học mà mình lĩnh hội được khi đọc văn bản
Về chính chúng ta.
+ Trình bày ngắn gọn quan điểm của mình về thông điệp/ bài học ấy.
+ Chọn lọc các lí lẽ, bằng chứng để bảo vệ quan điểm của mình.
- Hình thức:
+ 1 đoạn văn có độ dài khoảng 150 chữ.
+ Sử dụng các kiểu cấu trúc như diễn dịch, quy nạp, tổng hợp, song hành, móc xích
để triển khai đoạn văn.
+ Tác động đến cảm xúc bằng những từ ngữ mạnh miêu tả cảm xúc của người viết,
khơi gợi ý thức, trách nhiệm của người đọc hay bằng những câu chuyện cảm động.
+ Yêu cầu chính tả, ngữ pháp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận, suy nghĩ và trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi đại diện 2 nhóm HS báo cáo sản phẩm, 2 nhóm còn lại nhận xét, bổ sung
- GV bổ sung, hướng dẫn HS chốt lại các ý
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:
Nhiệm vụ 2: Câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz,
ActivePresenter,… để cùng học sinh làm bài và phản hồi tức thì lại cho học sinh về
những thắc mắc.
- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.
- GV lần lượt nêu các câu hỏi:
Câu 1: Văn bản 'Về chính chúng ta' của Carlo Rovelli chủ yếu bàn về vấn đề gì?
A. Lịch sử hình thành và phát triển của các hạt quặng trong vũ trụ.
B. Mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên dưới góc nhìn khoa học hiện đại.
15
Trang 16
C. Những dự báo về sự kết thúc của nhân loại trong tương lai xa.
D. Sự khác biệt hoàn toàn giữa trí tuệ con người và các quy luật vật lý.
Câu 2: Theo tác giả, mối quan hệ giữa 'chúng ta' và 'thế giới' được diễn tả như thế
nào?
A. Chúng ta là một phần của thế giới, được cấu tạo từ cùng một loại vật chất.
B. Chúng ta và thế giới hoàn toàn không có mối liên hệ nào về bản chất.
C. Chúng ta là những quan sát viên đứng ngoài để xem xét thế giới.
D. Chúng ta là chủ nhân có quyền quyết định mọi quy luật của thế giới.
Câu 3: Việc tác giả lồng ghép các kiến thức vật lý (như thuyết tương đối, hạt quặng)
vào văn bản nghị luận có tác dụng gì?
A. Làm cho văn bản trở nên khó hiểu và mang tính đánh đố người đọc.
B. Tạo ra bối cảnh tri thức hiện đại và cung cấp bằng chứng khách quan cho các luận
điểm.
C. Chứng minh rằng vật lý là môn khoa học quan trọng nhất trong mọi thời đại.
D. Để thay thế hoàn toàn các yếu tố biểu cảm và cảm xúc của người viết.
Câu 4: Hình ảnh 'ngôi nhà chung' và sự gắn kết giữa các thành phần trong vũ trụ
nhằm khẳng định điều gì?
A. Tinh thần đoàn kết và sự hòa quyện tuyệt đối giữa con người và tự nhiên.
B. Tính chất mong manh và dễ bị tổn thương của các quy luật vật lý.
C. Con người cần phải xây dựng thêm nhiều ngôi nhà trên các hành tinh khác.
D. Sự cô độc của con người trong một vũ trụ bao la và lạnh lẽo.
Câu 5: Thông điệp sâu sắc nhất mà văn bản gửi đến người đọc về sự 'hiểu biết' là gì?
A. Sự tò mò và khát khao hiểu biết là bản chất đẹp đẽ giúp con người nhận ra vị thế
của mình.
B. Chúng ta không cần phải tìm hiểu gì thêm vì thế giới đã quá phức tạp.
C. Hiểu biết càng nhiều thì con người càng tách biệt khỏi thế giới tự nhiên.
D. Chỉ những nhà khoa học lỗi lạc mới có khả năng hiểu biết về thế giới.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:
- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
16
Trang 17
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV quan sát bảng kết quả trò chơi của HS, lắng nghe và giải đáp thắc mắc của HS.
- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:
1.B 2.A 3.B 4.A 5.A
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực
tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để phân tích được đặc điểm thần thoại.
b. Nội dung: HS quan sát, đọc SGK, tìm hiểu văn bản, trả lời câu hỏi vào phiếu học
tập
c. Sản phẩm học tập: Thiết kế sản phẩm tranh tuyên truyền.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập
- GV giao nhiệm vụ: tìm thêm các VB, tài liệu khác về mối quan hệ giữa con người
và tự nhiên. Chỉ ra các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được tác giả sử dụng để bảo vệ
quan điểm của mình.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh suy ngẫm và thực hiện tại nhà.
Bước 3. Báo cáo, thảo luận
- Học sinh trình bày phần bài làm của mình thông qua group lớp
Bước 4. Kết luận, nhận định
- GV nhận xét chất lượng sản phẩm và yêu cầu HS nhận xét chéo từng nhóm.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập lại đặc điểm bài học về văn bản Về chính chúng ta.
+ Soạn bài: Con đường không chọn
17
Hiển thị 17 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!