Trang 1
BÀI 28. NẤM
CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nấm là một nhóm sinh vật dị dưỡng, không có diệp lục, sống phổ biến ở nơi ẩm ướt và phân
hủy chất hữu cơ. Trong tự nhiên, nấm đóng vai trò phân hủy xác sinh vật và chất thải, giúp tái
tạo môi trường và chu trình vật chất. Ví dụ, nấm mốc có thể phân giải cellulose từ xác lá cây
hoặc xác động vật. Ngoài ra, nhiều loài nấm có giá trị cao trong y học và thực phẩm.
Penicillium notatum là loài nấm đã giúp Alexander Fleming tìm ra
penicillin – loại kháng sinh đầu tiên, cứu sống hàng triệu người.
Trong thực phẩm, các loài nấm như nấm hương, nấm sò, nấm rơm
có hàm lượng đạm thực vật cao, dễ trồng và giàu dinh dưỡng. Tuy
nhiên, một số loài nấm độc như Amanita phalloides (nấm độc tán
trắng) có thể gây tử vong chỉ với vài miligam độc tố. Ở Việt Nam,
có khoảng 100 loài nấm độc, thường mọc hoang dại, dễ nhầm lẫn
với nấm ăn. Việc quan sát kỹ hình dạng, đặc điểm mũ nấm, màu sắc bào tử, và nơi sinh sống
là điều cần thiết để phân biệt. Hiểu đúng về đặc điểm sinh học, vai trò, và tác hại của nấm
giúp con người sử dụng chúng hiệu quả trong y học, nông nghiệp, và bảo vệ sức khỏe cộng
đồng.
Câu 1: Loài nấm nào sau đây được dùng để sản xuất kháng sinh penicillin?
A. Amanita phalloides B. Penicillium notatum
C. Agaricus bisporus D. Candida albicans
Câu 2: Nấm có vai trò gì trong chu trình sinh học tự nhiên?
A. Tăng tốc độ quang hợp của cây B. Giảm lượng CO trong khí quyển ₂
C. Phân hủy chất hữu cơ, tái tạo vật chất D. Tạo ra chất diệp lục trong đất
Câu 3: Tại sao việc nhầm lẫn nấm ăn với nấm độc lại nguy hiểm?
A. Vì nấm độc thường mọc ở nơi nhiễm hóa chất
B. Vì một số nấm độc trông giống nấm ăn, dễ gây tử vong
C. Vì nấm ăn dễ gây dị ứng
D. Vì nấm độc có thể làm đất bị nhiễm độc
Câu 4: Một học sinh phát hiện loài nấm có mũ màu nâu sẫm, mọc trên thân cây mục. Em cần
làm gì để phân loại chính xác loài nấm này?
A. Dùng vị giác để xác định có độc hay không
B. Quan sát hình dáng rồi phân loại ngay
C. Phân tích cấu trúc sinh sản và tế bào
D. Đem phơi khô rồi ngửi mùi để nhận biết
Câu 5: Một công ty muốn sản xuất phân hữu cơ từ xác thực vật bằng nấm. Họ cần chọn loại
nấm nào và xây dựng điều kiện môi trường ra sao để đạt hiệu quả cao nhất?
1
Trang 2
A. Nấm rơm, điều kiện khô, nắng
B. Nấm men, môi trường axit
C. Nấm mốc phân giải cellulose, môi trường ẩm 22–27°C
D. Nấm linh chi, môi trường lạnh dưới 10°C
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nấm không chỉ có vai trò phân hủy và ứng dụng trong
thực phẩm, mà còn là tác nhân gây bệnh ở người, động
vật và thực vật. Các bệnh do nấm thường lây lan qua tiếp
xúc trực tiếp với bào tử nấm có trong không khí, môi
trường sống, hoặc từ người và vật nuôi bị nhiễm bệnh.
Ví dụ, bệnh viêm da do nấm gây ngứa, nổi vảy, đỏ rát;
viêm phổi do nấm Aspergillus có thể dẫn đến ho kéo dài,
khó thở, nguy hiểm đến tính mạng.
Ở cá cảnh, nấm gây bệnh mốc trắng, làm da bong tróc, cá kém ăn và dễ chết. Trên cây trồng
như dâu tây, nấm Botrytis cinerea gây mốc xám, khiến quả thối nhũn và mất giá trị thương
mại. Theo WHO, khoảng 1 tỷ người trên thế giới từng bị nhiễm nấm ngoài da ít nhất một lần
trong đời. Việc chẩn đoán bệnh nấm cần dựa vào triệu chứng, mẫu bệnh phẩm và kính hiển
vi. Phòng bệnh do nấm đòi hỏi vệ sinh cá nhân đúng cách, tránh dùng chung đồ dùng cá
nhân, giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ. Ngoài ra, cần lưu ý không lạm dụng kháng
sinh, vì việc này dễ làm mất cân bằng hệ vi sinh và tạo điều kiện cho nấm cơ hội phát triển
mạnh.
Câu 1: Loài nấm nào sau đây có thể gây bệnh viêm phổi ở người?
A. Agaricus bisporus B. Penicillium roqueforti
C. Aspergillus D. Saccharomyces cerevisiae
Câu 2: Vì sao nấm dễ phát triển trong môi trường cơ thể người khi sử dụng kháng sinh lâu
dài?
A. Vì kháng sinh làm tăng lượng vitamin trong cơ thể
B. Vì kháng sinh diệt lợi khuẩn, tạo cơ hội cho nấm phát triển
C. Vì nấm có thể sản sinh kháng sinh mạnh hơn vi khuẩn
D. Vì kháng sinh giúp nấm hấp thụ nhiều dinh dưỡng hơn
Câu 3: Một người bị ngứa, đỏ da, bong tróc ở lòng bàn tay sau khi thường xuyên giặt đồ
không dùng găng. Nguyên nhân có thể là gì?
A. Do dị ứng nước B. Do cọ xát mạnh
C. Do nhiễm nấm ngoài da qua tiếp xúc ẩm lâu dài
D. Do tuyến mồ hôi hoạt động quá mạnh
Câu 4: Một trang trại nuôi cá bị thiệt hại nặng do cá chết hàng loạt với biểu hiện bong vảy,
đốm trắng. Biện pháp kiểm soát nào là hợp lý nhất?
2
Trang 3
A. Cho cá ăn thêm kháng sinh
B. Tăng mật độ nuôi cá để cá không thấy vùng nhiễm
C. Cách ly, xử lý môi trường nước, dùng thuốc trị nấm
D. Giảm ánh sáng để cá bớt hoạt động
Câu 5: Một trường học đang bị lây lan bệnh nấm ngoài da ở học sinh lớp 6. Nếu bạn là nhân
viên y tế học đường, hãy đề xuất một kế hoạch hành động để ngăn chặn sự lây lan này?
A. Kiểm tra tóc từng học sinh, phát thuốc bôi ngẫu nhiên cho các học sinh lớp 7,8,9
B. Thông báo phụ huynh, cách ly, sát khuẩn lớp, hướng dẫn vệ sinh cá nhân
C. Tạm dừng học thể dục
D. Cho học sinh dùng chung thuốc mỡ
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nấm rơm (Volvariella volvacea) là một trong những loại nấm ăn phổ biến, dễ trồng và có giá
trị kinh tế cao ở Việt Nam. Loại nấm này giàu protein thực vật (2,1–3,9g/100g nấm tươi), các
vitamin nhóm B và chất xơ, thường được sử dụng trong các món xào, nấu, hấp. Kỹ thuật
trồng nấm rơm chủ yếu dựa vào nguyên liệu từ rơm rạ, bã mía, mùn cưa, hoặc các loại rác
hữu cơ phân hủy khác.
Theo quy trình truyền thống, người ta thường ngâm rơm rạ từ 2–3 ngày để mềm và loại bỏ
tạp chất, sau đó xử lý bằng nước vôi hoặc hơi nước nóng nhằm tiêu diệt vi sinh vật gây hại.
Khi rơm đã xử lý xong, người trồng tiến hành xếp thành luống, gieo meo giống (bào tử nấm),
phủ thêm lớp rơm và duy trì độ ẩm ẩm 70–80% trong điều kiện nhiệt độ 30–35°C. Sau
khoảng 7–10 ngày, nấm bắt đầu phát triển, có thể thu hoạch trong 2–3 đợt liên tiếp. Trồng
nấm rơm giúp tận dụng phế phẩm nông nghiệp, giảm ô nhiễm môi trường và tăng thu nhập
cho người dân nông thôn. Tuy nhiên, cần kiểm soát kỹ độ ẩm và thông khí, tránh nấm bị mốc
đen hoặc nhiễm bệnh trong quá trình nuôi trồng.
Câu 1: Nguyên liệu chính thường dùng để trồng nấm rơm là gì?
A. Gỗ thông B. Rơm rạ C. Than đá D. Lá chuối khô
Câu 2: Tại sao cần ngâm rơm trước khi trồng nấm rơm?
A. Để tăng chất đạm trong rơm
B. Để làm mềm và loại bỏ tạp chất, vi sinh vật có hại
C. Để làm cho rơm tơi hơn khi bón phân
D. Để kích thích ra bào tử sớm hơn
3
Trang 4
Câu 3: Nếu trong thời gian trồng, người nông dân thấy nấm bị mốc đen và chậm phát triển,
nguyên nhân có thể là gì?
A. Thiếu ánh sáng trực tiếp B. Nhiệt độ quá thấp, không đủ độ ẩm
C. Độ ẩm quá cao và luống nấm không thông thoáng
D. Không tưới nước bằng nước muối
Câu 4: Một hộ gia đình muốn tận dụng rơm sau thu hoạch để trồng nấm rơm theo mô hình
nhỏ. Nếu họ không có máy hấp nhiệt, cách xử lý nguyên liệu nào là khả thi nhất?
A. Phơi khô và không cần xử lý gì B. Dùng vôi tôi pha loãng để xử lý rơm
C. Trộn rơm với đất thịt để tăng dinh dưỡng D. Nấu rơm thành cháo rồi đổ ra luống
Câu 5: Bạn được giao thiết kế một mô hình trồng nấm rơm trong trường học để học sinh trải
nghiệm. Hãy nêu ba yếu tố cần chuẩn bị (về vật liệu, điều kiện môi trường, quy trình kỹ
thuật) để đảm bảo trồng nấm thành công?
A. Vật liệu trang trí đẹp, bảng tên nấm, giấy ghi chú
B. Rơm ngâm vôi, thùng xốp thoát nước, kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ
C. Gạo tẻ, thùng sơn, đèn LED đỏ
D. Lá cây khô, đất cát, nước vôi nồng độ cao
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nấm là sinh vật nhân thực, có cấu tạo tế bào phức tạp, khác hoàn toàn với vi khuẩn (nhân sơ).
Dựa vào đặc điểm cấu trúc tế bào, nấm được chia làm hai nhóm chính: nấm đơn bào và nấm
đa bào. Đại diện tiêu biểu của nấm đơn bào là nấm men (Saccharomyces cerevisiae). Chúng
chỉ gồm một tế bào hình cầu hoặc bầu dục, có nhân thật, màng tế bào và bào quan như ty thể,
lưới nội chất.
Nấm men sinh sản bằng hình thức nảy chồi – một tế bào mẹ tạo ra tế bào con bằng cách lồi ra
một phần của mình. Ngược lại, nấm đa bào như nấm hương, nấm mốc, nấm độc... có cấu tạo
từ nhiều tế bào sắp xếp thành sợi nấm (sợi nấm là các chuỗi tế bào dài). Tập hợp sợi nấm tạo
thành mạng lưới sợi nấm (mạng sợi) – đóng vai trò giống như rễ ở thực vật – giúp hấp thu
dinh dưỡng và cố định vị trí trong môi trường sống. Ngoài ra, nấm đa bào còn có cấu trúc
sinh sản phức tạp như mũ nấm, bào tử... cho phép chúng phát tán và sống bền vững. Sự phân
biệt nấm đơn bào và đa bào không chỉ có ý nghĩa sinh học mà còn ứng dụng thực tiễn: nấm
men được sử dụng trong lên men bánh mì và rượu; nấm đa bào được khai thác để làm thực
phẩm, dược liệu hoặc nghiên cứu di truyền. Khác với vi khuẩn, mọi loài nấm đều có nhân
4
Trang 5
thật (nhân điển hình có màng nhân), do đó không thể xếp nấm vào nhóm vi khuẩn hay sinh
vật nhân sơ.
Câu 1: Loài nấm nào sau đây là đại diện của nấm đơn bào?
A. Nấm mốc xanh B. Nấm rơm C. Nấm men D. Nấm hương
Câu 2: Điểm khác biệt rõ nhất giữa tế bào nấm men và tế bào vi khuẩn là gì?
A. Nấm men không có thành tế bào
B. Nấm men có nhân thật, vi khuẩn không có
C. Vi khuẩn sinh sản chậm hơn nấm men
D. Vi khuẩn có diệp lục, nấm men thì không
Câu 3: Một nhà máy bánh mì cần sử dụng loài nấm nào trong số sau để giúp bột nở tự nhiên?
A. Nấm sò B. Nấm độc tán trắng C. Nấm men D. Nấm mốc đỏ
Câu 4: Tại sao sợi nấm lại có vai trò quan trọng đối với đời sống của nấm đa bào?
A. Vì giúp nấm tạo màu đẹp hơn B. Vì chứa diệp lục để quang hợp
C. Vì là cấu trúc chính để hấp thu chất dinh dưỡng và sinh sản
D. Vì giúp nấm có thể bay lên không trung
Câu 5: Một học sinh nhầm lẫn nấm men với vi khuẩn vì cả hai đều rất nhỏ và không có hình
dạng phức tạp. Em hãy nêu ra điểm khác biệt chính giữa nấm men và vi khuẩn dựa trên cấu
trúc tế bào để giúp học sinh đó phân biệt đúng.
A. Cả hai đều là vi khuẩn B. Vi khuẩn lớn hơn, nấm men nhỏ hơn
C. Nấm men có nhân giả, bào quan rõ, sinh sản bằng nảy chồi
D. Vi khuẩn không có màng nhân, nấm men có màng nhân, bào quan, sinh sản nảy chồi
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Nấm không chỉ có vai trò phân hủy trong tự nhiên mà
còn là một trong những sinh vật được ứng dụng rộng rãi
nhất trong công nghệ sinh học hiện đại. Trong ngành
thực phẩm, nấm men Saccharomyces cerevisiae được
dùng để sản xuất bánh mì, rượu vang và bia nhờ khả
năng lên men đường tạo ethanol và khí CO . Các loại ₂
nấm ăn như nấm hương, nấm linh chi, nấm đông trùng
hạ thảo chứa nhiều hợp chất chức năng như beta-glucan, polysaccharide, triterpen giúp tăng
cường miễn dịch và chống oxygen hóa, được dùng làm thực phẩm chức năng.
Trong y học, một số loài nấm mốc như Penicillium chrysogenum sản xuất ra kháng sinh
penicillin, giúp điều trị nhiễm khuẩn hiệu quả từ Thế chiến II đến nay. Ngoài ra, nấm
Trichoderma spp. được ứng dụng trong sản xuất thuốc trừ sâu sinh học vì có khả năng ký sinh
trên nấm bệnh gây hại cho cây trồng. Nấm còn được nghiên cứu để sản xuất enzyme công
nghiệp, xử lý nước thải và tái chế rác hữu cơ. Theo FAO, ngành nấm toàn cầu ước tính trị giá
hơn 63 tỷ USD vào năm 2022 và dự kiến tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu thực phẩm sạch và y
5
Trang 6
học tái tạo. Tuy nhiên, quá trình ứng dụng nấm cần kiểm soát chặt điều kiện nuôi cấy, tránh
lẫn nấm độc hoặc tạp nhiễm vi sinh vật có hại, nhất là khi sản xuất quy mô lớn.
Câu 1: Loài nấm nào sau đây được dùng phổ biến để làm bánh mì và lên men rượu?
A. Penicillium notatum B. Saccharomyces cerevisiae
C. Trichoderma viride D. Amanita muscaria
Câu 2: Tại sao nấm linh chi và nấm đông trùng hạ thảo được dùng làm thực phẩm chức
năng?
A. Vì chứa vi khuẩn có lợi cho tiêu hóa
B. Vì chứa chất chống oxy hóa và tăng miễn dịch
C. Vì có khả năng tạo ra nhiều bào tử đẹp
D. Vì có vị thơm tự nhiên
Câu 3: Một nhà nông muốn dùng nấm thay thuốc trừ sâu hóa học. Họ nên chọn loại nấm
nào?
A. Penicillium roqueforti B. Nấm men
C. Trichoderma spp. D. Nấm mốc đen
Câu 4: Cần kiểm soát yếu tố nào khi nuôi cấy nấm trong công nghiệp để tránh lẫn tạp chất
hoặc nấm độc?
A. Độ ẩm của đất B. Loại ánh sáng chiếu vào
C. Nhiệt độ, độ ẩm, vệ sinh và giống nấm chuẩn D. Số lần tưới nước mỗi ngày
Câu 5: Một công ty đang muốn phát triển sản phẩm kháng sinh mới từ nấm. Nếu bạn là
người phụ trách nghiên cứu, bạn sẽ đưa ra 3 yếu tố quan trọng nào để chọn và nuôi cấy loài
nấm phù hợp nhất cho sản xuất quy mô lớn?
A. Màu sắc đẹp, mùi thơm, ra bào tử nhiều
B. Tốc độ sinh trưởng, khả năng tạo chất kháng sinh, môi trường dễ kiểm soát
C. Có thể mọc ngoài tự nhiên, không cần điều kiện nuôi
D. Sống ký sinh tốt trên côn trùng, không cần nhân giống
6
Hiển thị 6 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!