Trang 1
BÀI 16. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TÁCH CHẤT RA KHỎI HỖN HỢP
CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Việt Nam là quốc gia nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, hàng năm hứng chịu nhiều
đợt mưa lớn, lũ lụt. Theo báo cáo năm 2020 của Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam, khoảng
75% nguồn nước sinh hoạt ở các vùng nông thôn bị nhiễm bẩn bởi phù sa, vi khuẩn và kim
loại nặng sau mùa lũ, đặc biệt ở vùng đồng bằng sông Cửu Long và Bắc Bộ. Ví dụ, nghiên
cứu tại huyện Tân Phước (Tiền Giang) năm 2019 cho thấy hàm lượng sắt (Fe) trong nước
giếng khoan vượt mức cho phép đến 1,8 lần; manganese (Mn) vượt mức 1,4 lần; đồng thời
nước còn nhiễm phèn nặng, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân.
Để khắc phục tình trạng trên, người dân đã áp dụng nhiều phương pháp xử lý nước, trong đó
phổ biến nhất là phương pháp lọc nước bằng các vật liệu tự nhiên như cát, sỏi, than hoạt tính
và cát manganese. Theo thống kê từ Bộ Y tế năm 2020, khoảng 68% hộ dân ở vùng nông
thôn đã sử dụng hệ thống lọc nước đơn giản này, góp phần giảm rõ rệt lượng kim loại nặng
và tạp chất hữu cơ trong nước. Tuy nhiên, để xử lý triệt để hơn các chất hòa tan trong nước
như muối, nhiều hộ dân đã sử dụng phương pháp chưng cất hoặc phương pháp lọc thẩm thấu
ngược (RO). Theo nghiên cứu năm 2021 của Trung tâm Quan trắc môi trường Việt Nam,
phương pháp lọc RO có thể loại bỏ đến 99% các chất hòa tan và kim loại nặng, mang lại
nguồn nước sạch an toàn cho sinh hoạt.
Như vậy, việc lựa chọn phương pháp lọc nước phù hợp dựa vào tính chất cụ thể của nguồn
nước tại từng khu vực, đồng thời cần chú trọng việc bảo trì và kiểm tra định kỳ chất lượng
nước sau lọc để đảm bảo an toàn sức khỏe người dân.
Câu 1: Nước giếng khoan ở huyện Tân Phước (Tiền Giang) thường nhiễm kim loại nào sau
đây vượt mức cho phép?
A. Sodium (Na) B. Potassium (K)
C. Sắt (Fe) và Manganese (Mn) D. Calcium (Ca) và Magnesium (Mg)
Câu 2: Phương pháp lọc nước bằng cát, sỏi, than hoạt tính phù hợp nhất để xử lý loại tạp chất
nào sau đây?
A. Muối hòa tan B. Kim loại hòa tan
C. Tạp chất hữu cơ và kim loại dạng hạt nhỏ D. Nước nhiễm acid
1
Trang 2
Câu 3: Nếu nước giếng khoan có hàm lượng muối cao, phương pháp nào sẽ là hiệu quả nhất
để tạo ra nước uống an toàn?
A. Phương pháp lọc bằng cát manganese B. Phương pháp chưng cất
C. Phương pháp lọc than hoạt tính D. Phương pháp lọc bằng sỏi và cát
Câu 4: Một hộ dân phát hiện nước giếng nhiễm dầu ăn và phèn. Trong trường hợp này, thứ tự
các phương pháp xử lý phù hợp nhất để thu được nước sạch là gì?
A. Chiết dầu ăn trước, sau đó lọc phèn bằng cát manganese
B. Lọc bằng cát mangan trước, sau đó dùng phễu chiết tách dầu ăn
C. Chưng cất trước, rồi chiết dầu ăn ra
D. Lọc bằng than hoạt tính trước, sau đó lọc bằng cát manganese
Câu 5: Một khu vực ven biển gặp tình trạng nước nhiễm muối và vi khuẩn nghiêm trọng,
phương án kết hợp các phương pháp nào là hiệu quả nhất để tạo nước uống an toàn cho người
dân?
A. Lọc bằng cát manganese rồi chiết
B. Lọc thẩm thấu ngược RO kết hợp khử trùng bằng tia cực tím UV
C. Chiết dầu và chưng cất nước
D. Chưng cất kết hợp lọc qua than hoạt tính
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Tại Việt Nam, vấn đề ô nhiễm dầu trong môi trường nước đã trở thành một thách thức lớn
trong bảo vệ nguồn nước sạch, đặc biệt ở các khu vực ven biển và gần các cảng biển lớn như
Hải Phòng, Đà Nẵng, Vũng Tàu. Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường Việt Nam năm
2022, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 120 vụ tràn dầu, làm hàng triệu lít dầu thô và dầu
nhớt rò rỉ vào môi trường nước, gây ảnh hưởng lớn đến sinh thái và cuộc sống người dân.
Một trong những trường hợp nghiêm trọng được ghi nhận tại cảng biển Dung Quất (Quảng
Ngãi) năm 2021, khoảng 10.000 lít dầu FO (Fuel Oil) đã tràn ra biển, gây ô nhiễm diện tích
mặt nước khoảng 6 km². Dầu nổi thành lớp mỏng trên mặt nước, làm cản trở ánh sáng và
oxygen hòa tan, khiến nhiều loài sinh vật biển chết hàng loạt.
Tình huống giả định Tàu Trường Sa chở dầu bị cháy cần được dập tắt, cứu người và thu gom
dầu tràn
Sau sự cố, cơ quan chức năng đã phải sử dụng kết hợp nhiều phương pháp để khắc phục hậu
quả, trong đó phương pháp phổ biến nhất là dùng phao quây dầu để hạn chế sự lan rộng, sau
2
Trang 3
đó tiến hành phương pháp chiết, hút dầu nổi trên mặt nước và xử lý nước ô nhiễm còn lại
bằng lọc than hoạt tính.
Kết quả quan trắc của Trung tâm ứng phó sự cố môi trường Việt Nam cho thấy, sau khi áp
dụng các biện pháp xử lý trên, hàm lượng dầu trong nước biển đã giảm từ 500 mg/l xuống
còn dưới 5 mg/l sau khoảng 4 tuần, đạt tiêu chuẩn an toàn môi trường của Việt Nam (dưới 5
mg/l). Điều này chứng minh tính hiệu quả của việc kết hợp các phương pháp vật lý như quây,
chiết và lọc than hoạt tính trong xử lý dầu tràn, bảo vệ nguồn nước và hệ sinh thái biển một
cách hiệu quả và bền vững.
Câu 1: Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm nguồn nước tại cảng biển Dung Quất năm 2021
là gì?
A. Tràn dầu FO B. Chất thải công nghiệp
C. Chất thải sinh hoạt D. Mưa lũ cuốn theo dầu thải
Câu 2: Phương pháp vật lý nào được sử dụng đầu tiên để ngăn chặn dầu lan rộng trên mặt
biển khi xảy ra sự cố dầu tràn tại Dung Quất?
A. Phương pháp lọc than hoạt tính B. Phương pháp dùng phao quây dầu
C. Phương pháp chưng cất dầu D. Phương pháp dùng cát và sỏi để lọc
Câu 3: Vì sao phương pháp chiết lại phù hợp và hiệu quả trong việc xử lý dầu tràn trên mặt
nước biển?
A. Dầu dễ dàng tan vào nước B. Dầu nhẹ hơn nước, nổi trên mặt nước
C. Dầu nặng hơn nước, chìm dưới đáy biển D. Dầu có khả năng bay hơi nhanh trong không
khí
Câu 4: Sau khi dùng phao quây và chiết dầu, nguồn nước biển vẫn còn bị ô nhiễm nhẹ bởi
dầu nhớt hòa tan. Biện pháp xử lý tiếp theo nào là phù hợp nhất để làm sạch nguồn nước
hoàn toàn?
A. Chưng cất nước biển B. Lọc qua than hoạt tính
C. Lọc bằng cát manganese D. Dùng phương pháp lọc bằng cát và sỏi
Câu 5: Nếu khu vực xảy ra sự cố dầu tràn nằm gần các khu nuôi trồng thủy sản, đâu là giải
pháp tổng thể tốt nhất để vừa xử lý nhanh, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho sinh vật biển và
thủy sản?
A. Chỉ chiết dầu và chờ dầu phân hủy tự nhiên
B. Sử dụng đồng thời phao quây, chiết dầu và sau đó lọc than hoạt tính để xử lý nguồn nước
C. Chưng cất toàn bộ nước biển bị nhiễm dầu
D. Dùng hóa chất trung hòa toàn bộ lượng dầu trên mặt nước biển
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Tình trạng nước giếng nhiễm phèn là vấn đề phổ biến tại nhiều địa phương ở Đồng bằng sông
Cửu Long, đặc biệt là các tỉnh Long An, An Giang và Đồng Tháp. Báo cáo của Sở Tài
nguyên và Môi trường tỉnh An Giang năm 2022 cho biết, có tới hơn 85% số hộ dân tại vùng
nông thôn đang sử dụng nước giếng khoan nhiễm phèn, có hàm lượng sắt (Fe³ ) và nhôm ⁺
3
Trang 4
(Al³ ) vượt tiêu chuẩn từ 2 đến 3 lần. Ví dụ, tại xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới, An Giang, ⁺
hàm lượng sắt đo được trong nước sinh hoạt trung bình đạt 1,5 mg/l, cao hơn mức giới hạn an
toàn của Bộ Y tế (dưới 0,5 mg/l).
Nước nhiễm phèn thường có màu vàng, mùi tanh khó chịu, gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe
người dân như bệnh ngoài da, tiêu hóa và hô hấp. Để giải quyết tình trạng này, người dân
thường tự thiết kế các hệ thống lọc nước giếng đơn giản bằng phương pháp lọc qua các vật
liệu tự nhiên như sỏi, cát vàng, cát manganese và đặc biệt là than hoạt tính. Năm 2021, Viện
Pasteur TP.HCM đã tiến hành khảo sát hiệu quả của các hệ thống lọc này tại Đồng Tháp, kết
quả cho thấy việc lọc nước giếng qua cát manganese và than hoạt tính giúp giảm hàm lượng
sắt xuống dưới ngưỡng cho phép, từ 1,6 mg/l còn khoảng 0,2 mg/l, đảm bảo an toàn cho sức
khỏe.
Ngoài ra, với những trường hợp nhiễm phèn quá nặng hoặc kết hợp nhiều tạp chất, người dân
còn áp dụng thêm các biện pháp như xử lý nước bằng hóa chất (ví dụ phèn chua) hoặc chưng
cất để thu được nước hoàn toàn tinh khiết dùng cho ăn uống và sinh hoạt.
Câu 1: Đặc điểm nhận biết nước giếng khoan nhiễm phèn là gì?
A. Có vị ngọt B. Có màu vàng, mùi tanh
C. Trong suốt, không màu D. Có vị mặn như nước biển
Câu 2: Vật liệu nào sau đây được đánh giá hiệu quả nhất trong việc lọc nước giếng khoan
nhiễm phèn theo khảo sát tại Đồng Tháp?
A. Than hoạt tính và cát manganese B. Cát và sỏi
C. Cát trắng và than củi D. Phèn chua và đá vôi
Câu 3: Tại sao không thể dùng phương pháp lọc qua cát thông thường để xử lý triệt để nước
giếng nhiễm phèn nặng?
A. Vì cát không có khả năng hấp phụ các ion kim loại hòa tan
B. Vì cát dễ bị tan trong nước phèn
C. Vì cát làm tăng độ pH của nước
D. Vì cát làm nước có thêm mùi tanh khó chịu
Câu 4: Một hộ dân phát hiện nước giếng khoan vừa nhiễm phèn vừa nhiễm muối (mặn nhẹ).
Biện pháp kết hợp xử lý nào sau đây là hiệu quả nhất để thu được nước an toàn sử dụng cho
sinh hoạt hàng ngày?
A. Lọc qua than hoạt tính rồi lọc qua cát
B. Lọc qua cát mangan, sau đó lọc RO hoặc chưng cất
4
Trang 5
C. Chiết phèn, rồi chưng cất nước
D. Chỉ lọc qua cát mangan là đủ
Câu 5: Một vùng dân cư ở Đồng Tháp sử dụng nước giếng khoan bị nhiễm phèn nặng, đồng
thời có dấu hiệu ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật từ nông nghiệp. Phương pháp xử lý nào dưới
đây hiệu quả và an toàn nhất để xử lý triệt để vấn đề trên, đảm bảo sức khỏe lâu dài cho
người dân?
A. Lọc qua cát mangan rồi đun sôi nước trước khi uống
B. Lọc bằng than hoạt tính kết hợp lọc qua cát mangan, sau đó lọc RO
C. Chưng cất nước ngay lập tức mà không cần lọc
D. Chỉ dùng hóa chất (phèn chua) để xử lý nước
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Tình trạng ô nhiễm nguồn nước do thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) ngày càng nghiêm trọng
tại các tỉnh sản xuất nông nghiệp lớn của Việt Nam như Thái Bình, Nam Định, Đồng Nai, và
đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long. Theo báo cáo của Viện Môi trường Nông nghiệp năm
2023, hơn 60% các mẫu nước tại khu vực canh tác lúa và hoa màu ở Đồng bằng sông Cửu
Long phát hiện dư lượng thuốc BVTV vượt mức cho phép từ 1,5 đến 3 lần, bao gồm các hợp
chất hữu cơ khó phân hủy như atrazine, glyphosate, và paraquat.
Các hợp chất này có khả năng tích tụ lâu dài trong môi trường, gây nguy cơ ung thư và các
bệnh lý nghiêm trọng khác nếu con người tiếp xúc lâu dài. Một nghiên cứu tại huyện Châu
Thành (Tiền Giang) vào năm 2022 cho thấy, hàm lượng glyphosate trong nước kênh tưới tiêu
đạt tới 0,15 mg/l, vượt ngưỡng an toàn (0,1 mg/l) của Bộ Y tế Việt Nam.
Để xử lý nguồn nước ô nhiễm thuốc BVTV, người dân và chính quyền địa phương thường sử
dụng phương pháp lọc than hoạt tính và lọc RO (thẩm thấu ngược). Khảo sát của Viện Môi
trường Nông nghiệp tại Nam Định năm 2022 cho thấy lọc nước bằng than hoạt tính có thể
loại bỏ tới 80-90% thuốc BVTV, còn lọc RO có hiệu quả lên tới 99%. Tuy nhiên, để đảm bảo
triệt để và lâu dài, người dân thường kết hợp cả hai phương pháp trên.
Như vậy, việc sử dụng các công nghệ lọc tiên tiến kết hợp vật liệu lọc như than hoạt tính và
hệ thống lọc RO là giải pháp hiệu quả và cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng khỏi nguy
cơ ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật trong nguồn nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.
Câu 1: Chất gây ô nhiễm nguồn nước tại Đồng bằng sông Cửu Long được nhắc tới trong
đoạn văn là gì?
5
Trang 6
A. Kim loại nặng B. Thuốc bảo vệ thực vật
C. Nước thải công nghiệp D. Dầu FO
Câu 2: Phương pháp lọc nào dưới đây hiệu quả nhất trong việc loại bỏ thuốc BVTV ra khỏi
nguồn nước?
A. Lọc qua sỏi B. Lọc qua cát vàng
C. Lọc bằng than hoạt tính và RO D. Dùng hóa chất trung hòa
Câu 3: Tại sao các hợp chất thuốc BVTV như glyphosate và atrazine lại đặc biệt nguy hiểm
khi tích tụ lâu dài trong nước sinh hoạt?
A. Vì chúng dễ phân hủy tự nhiên B. Vì chúng không tan trong nước
C. Vì chúng gây nguy cơ ung thư và các bệnh lý nghiêm trọng
D. Vì chúng làm tăng oxy hòa tan trong nước
Câu 4: Một địa phương phát hiện nước sinh hoạt nhiễm thuốc BVTV mức độ nhẹ, kèm theo
nhiễm vi khuẩn đường ruột (E. coli). Phương án kết hợp nào hiệu quả nhất để đảm bảo nước
uống an toàn cho người dân?
A. Chỉ lọc RO B. Đun sôi nước rồi lọc bằng than hoạt tính
C. Lọc than hoạt tính, sau đó lọc RO và khử trùng bằng tia cực tím (UV)
D. Lọc qua cát và sỏi, sau đó đun sôi kỹ
Câu 5: Một vùng chuyên trồng rau sạch hữu cơ phát hiện nguồn nước tưới nhiễm thuốc
BVTV mức độ cao, đe dọa tính an toàn của sản phẩm hữu cơ. Giải pháp tổng thể và bền vững
nhất để xử lý nguồn nước này, bảo vệ thương hiệu sản phẩm hữu cơ là gì?
A. Lọc nhanh qua cát rồi tưới cho cây
B. Chuyển sang dùng nước mưa mà không xử lý
C. Kết hợp lọc than hoạt tính, lọc RO, đồng thời giám sát định kỳ chất lượng nước sau lọc
D. Chỉ dùng phương pháp chưng cất để xử lý nguồn nước tưới
Dựa vào các thông tin được cung cấp dưới đây để trả lời các câu hỏi từ 1 dến 5:
Tình trạng nước nhiễm mangan (Mn) là một vấn đề đáng báo động tại các tỉnh miền núi phía
Bắc Việt Nam như Hà Giang, Lào Cai và Cao Bằng. Theo số liệu năm 2022 của Trung tâm
Quan trắc Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang, khoảng 55% số giếng khoan ở các huyện
vùng cao như Đồng Văn, Mèo Vạc có hàm lượng manganese vượt ngưỡng an toàn từ 1,2-2,5
lần (giới hạn theo Bộ Y tế là dưới 0,5 mg/l). Điển hình tại huyện Đồng Văn, hàm lượng
manganese đo được trong nước giếng lên tới 1,1 mg/l, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức
khỏe cộng đồng, như các bệnh về thần kinh, hệ hô hấp và giảm trí nhớ lâu dài khi sử dụng
nguồn nước nhiễm manganese kéo dài.
6
Trang 7
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do đặc điểm địa chất và thổ nhưỡng của vùng núi
đá vôi giàu manganese. Để khắc phục vấn đề trên, các chuyên gia môi trường đề xuất sử dụng
phương pháp lọc nước bằng vật liệu cát manganese kết hợp than hoạt tính. Theo khảo sát
thực tế năm 2022 tại huyện Mèo Vạc, việc lọc qua cát manganese đã giảm manganese trong
nước từ 1,2 mg/l xuống 0,15 mg/l (đạt chuẩn). Đồng thời, sử dụng than hoạt tính giúp cải
thiện đáng kể mùi và vị của nước, loại bỏ thêm các chất hữu cơ gây ô nhiễm.
Ngoài ra, một số hộ dân còn sử dụng kết hợp thêm phương pháp lọc RO (thẩm thấu ngược)
trong trường hợp nước nhiễm manganese quá cao hoặc đồng thời nhiễm thêm các tạp chất
khác như kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật hay vi khuẩn gây bệnh.
Câu 1: Vấn đề chính được đề cập trong đoạn văn là nguồn nước giếng khoan bị nhiễm chất
nào dưới đây?
A. Chì (Pb) B. Thuốc bảo vệ thực vật C. Manganese (Mn) D. Dầu FO
Câu 2: Phương pháp nào được đánh giá hiệu quả nhất để xử lý mangan trong nước giếng tại
huyện Mèo Vạc?
A. Lọc qua sỏi thông thường B. Lọc qua cát mangan và than hoạt tính
C. Chưng cất nước D. Sử dụng hóa chất chlorine
Câu 3: Vì sao nguồn nước nhiễm mangan lại đặc biệt nguy hiểm nếu dùng lâu dài trong sinh
hoạt?
A. Vì manganese dễ dàng bay hơi B. Vì manganese làm tăng chất lượng nước
C. Vì manganese gây hại đến thần kinh, hệ hô hấp và trí nhớ
D. Vì manganese làm giảm oxygen hòa tan trong nước
Câu 4: Một hộ dân phát hiện nguồn nước giếng vừa nhiễm mangan, vừa có vi khuẩn gây
bệnh và nhiễm thêm thuốc bảo vệ thực vật mức độ nhẹ. Giải pháp kết hợp hiệu quả nhất để
xử lý triệt để vấn đề trên là gì?
A. Lọc cát manganese, sau đó lọc than hoạt tính, rồi khử trùng bằng tia UV
B. Chỉ dùng phương pháp đun sôi
C. Lọc cát và sỏi thông thường rồi lọc than hoạt tính
D. Chỉ lọc RO, không cần các phương pháp khác
Câu 5: Một khu dân cư miền núi gặp vấn đề nước giếng nhiễm mangan nặng, đồng thời
nhiễm các kim loại nặng khác và một số tạp chất hữu cơ khó phân hủy. Phương án xử lý tổng
thể nào hiệu quả và an toàn nhất cho người dân sinh hoạt lâu dài?
A. Chưng cất nước, không cần lọc B. Chỉ lọc qua cát manganese
7
Trang 8
C. Kết hợp lọc cát manganese, lọc than hoạt tính, rồi dùng công nghệ lọc RO
D. Dùng hóa chất chlorine xử lý toàn bộ nước giếng
8
Hiển thị 8 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!