Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 16: QUYỀN CON NGƯỜI, QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA
CÔNG DÂN TRONG HIẾN PHÁP
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) về quyền con người,
quyền và nghĩa vụ của công dân.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về quyền con người, quyền và
nghĩa vụ của công dân theo Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).
- Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện những hoạt động học
tập.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo trước những tình huống đặt ra trong bài học và
trong thực tiễn cuộc sống liên quan đến Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung
năm 2025) về quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân.
Năng lực đặc thù:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: hiểu được trách nhiệm của công dân trong thực
hiện Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) về quyền con người,
quyền và nghĩa vụ của công dân; Phân tích, đánh giá được thái độ, hành vi,
việc làm của bản thân và người khác; Thực hiện nghĩa vụ tuân thủ các quy
định của Hiến pháp; Đồng tình, ủng hộ những thái độ, hành vi phù hợp và phê
phán những hành vi vi phạm Hiến pháp.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: hiểu được một số
vấn đề cơ bản của Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) về quyền
Trang 2
con người, quyền và nghĩa vụ của công dân; Bước đầu đưa ra các quyết định
hợp lí và tham gia giải quyết một số vấn đề của cá nhân, gia đình và cộng
đồng.
Năng lực số (NLS):
- 1.1.NC1a: Đáp ứng được nhu cầu thông tin, áp dụng kỹ thuật tìm kiếm để lấy
được dữ liệu, thông tin từ môi trường số.
- 1.2.NC1a: Thực hiện đánh giá được độ tin cậy của các nguồn dữ liệu, thông tin
pháp luật trên internet.
- 2.4.NC1a: Đề xuất và sử dụng được các công cụ, công nghệ số khác nhau cho
các quá trình hợp tác, làm việc nhóm.
- 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau (bản trình chiếu, infographic).
- 6.2.NC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong học tập hàng ngày để khám phá
kiến thức và giải quyết vấn đề.
- 6.3.NC1a: Đánh giá được độ chính xác và tin cậy của các hệ thống AI (đối
chiếu thông tin AI với văn bản quy phạm pháp luật).
3. Phẩm chất
- Trung thực và có trách nhiệm công dân khi thực hiện Hiến pháp.
- Yêu nước, tin tưởng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Hiến pháp về
quyền con người, quyền và nghĩa vụ của công dân.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV, SBT Giáo dục kinh tế và pháp luật 10.
- Một số clip, hình ảnh, thông tin, tình huống, khẩu hiệu,... có nội dung liên
quan tới bài học;
- Giấy A4, phiếu học tập, đỗ dùng sắm vai;
- Đồ dùng đơn giản để sắm vai.
- Máy tính, máy chiếu có kết nối Internet.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
Trang 3
2. Đối với học sinh
- SGK, vở ghi, sách bài tập.
- Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Máy tính xách tay có kết nối Internet để
tra cứu tài liệu, sử dụng các nền tảng học tập số và công cụ AI.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm và sự hiểu biết ban đầu của HS về chủ
đề quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp năm
2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) để dẫn dắt vào bài học mới.
b. Nội dung: GV gọi một vài HS nêu khẩu hiệu về Hiến pháp mà HS đã biết.
c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS tham gia trò chơi “Tiếp sức”: Kể về quyền và nghĩa vụ của HS.
- GV nêu câu hỏi: Theo em, quyền và nghĩa vụ của HS có thuộc nội dung quyền con
người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân không? Vì sao?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện HS trả lời trước lớp.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt vào bài: HS là những công dân nhỏ tuổi, là chủ nhân tương lai của đất
nước, do đó HS được Nhà nước bảo đảm các quyền con người, quyền công dân và
phải thực hiện nghĩa vụ của công dân đối với đất nước. Nội dung về quyền con
người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được quy định tại Chương II của Hiến
Trang 4
pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) với 36 điều (từ Điều 14 đến Điều 49)
nhằm khẳng định vai trò quan trọng của quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản
của công dân trong Hiến pháp. Điều đó thể hiện nhất quán đường lối của Đảng và
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong việc công nhận, tôn trọng, đảm
bảo, bảo vệ quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Bài học này sẽ
giúp các em biết được các quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
để từ đó có thái độ, hành vi tích cực trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của bản
thân.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu nội dung của Hiến pháp năm 2013 về quyền con người
a. Mục tiêu: HS nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến pháp về hình thức chính
thể và chủ quyền, lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS làm việc theo nhóm, đọc trường hợp SGK,
đưa ra và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc các
thông tin, trường hợp trong SGK và trả lời câu
hỏi:
1/ Theo em, con người có những quyền gì? Nêu
biểu hiện cụ thể của các quyền đó trong trường
hợp 2 và 3.
2/ Quyền con người được quy định trong Hiến
pháp có ý nghĩa như thế nào?
- GV khuyến khích HS sử dụng công cụ AI tạo
sinh (như Gemini/ChatGPT) trên điện thoại
hoặc máy tính cá nhân với câu lệnh (prompt):
"Hãy tóm tắt ngắn gọn các quyền con người
1. Một số nội dung của Hiến
pháp năm 2013 về quyền con
người
- Hiến pháp năm 2013 (sửa
đổi, bổ sung 2025) quy định rõ
quyền con người như sau: Mọi
người đều bình đẳng trước
pháp luật, không ai bị phân
biệt đối xử trong đời sống
chính trị, dân sự, kinh tế, văn
hóa, xã hội (Điều 16); Mọi
người đều có quyền sống
(Điều 19); Mọi người có
- [6.2.NC1a]:
Phát triển các
ứng dụng AI
tùy chỉnh để
giải quyết các
vấn đề cụ thể.
- [6.3.NC1a]:
Đánh giá
được độ chính
xác và tin cậy
của các hệ
thống AI.
Trang 5
được quy định trong Chương II Hiến pháp Việt
Nam" để nắm bắt thông tin nhanh chóng.
- Sau khi nhận kết quả từ AI, GV đặc biệt lưu ý
HS phải truy cập vào Cổng thông tin điện tử
Chính phủ (chinhphu.vn) để đối chiếu, đánh giá
tính chính xác của kết quả do AI cung cấp so với
văn bản gốc của Hiến pháp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc SGK, thao tác tra cứu với AI và web
tìm câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV chỉ định hoặc lấy tinh thần xung phong trả
lời câu hỏi của các HS.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
1/ Con người có các quyền: quyền bình đẳng;
quyền sống; quyền bất khả xâm phạm về thân
thể và được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức
khoẻ, danh dự, nhân phẩm; quyền hiến mô, bộ
phận cơ thể người và hiến xác theo quy định
của luật; quyền bất khả xâm phạm về đời sống
riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình;
quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình; quyền
bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình
thức trao đổi thông tin riêng tư khác; quyền bất
khả xâm phạm về chỗ ở; quyền tự do tín
quyền bất khả xâm phạm về
thân thể, được pháp luật bảo
hộ về sức khỏe, danh dự và
nhân phẩm; Mọi người có
quyền hiến mô, bộ phận cơ thể
người và hiến xác theo quy
định của luật (Điều 20); Mọi
người có quyền bất khả xâm
phạm về đời sống riêng tư, bí
mật cá nhân và bí mật gia đình;
có quyền bảo vệ danh dự, uy
tín của mình; Mọi người có
quyền bí mật thư tín, điện
thoại, điện tín và các hình thức
trao đổi thông tin riêng tư khác
(Điều 21);...
Trang 6
ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn
giáo nào; quyền khiểu nại, tố cáo với cơ quan,
tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về những việc
làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá
nhân; quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của
cải để dảnh, nhà ở, tư liệu sinh hoạt, tư liệu sản
xuất, phấn vốn góp trong doanh nghiệp hoặc
trong các tổ chức kinh tếkhác; quyền tự do kinh
doanh trong những ngảnh nghế mà pháp luật
không cấm; quyền được bảo vệ, chăm sóc sức
khoè, bình đẳng trong việc sử dụng các dịch vụ
y tế; quyền nghiên cứu khoa học và công nghệ,
sáng tạo văn học, nghệ thuật và thụ hưởng lợi
ích từ các hoạt động đó; quyền hưởng thụ và
tiếp cận các giá trị văn hoá, tham gia vào đời
sống văn hoá, sử dụng các cơ sở văn hoá;
quyền được sống trong môi trường trong
lành;...
+ Trong trường hợp 2, cô T đã phát hiện em
bé bị bỏ rơi, đưa em đến bệnh viện kiểm tra sức
khoẻ, nhận em làm con nuôi và chăm sóc, nuôi
dưỡng em. Việc làm của cô T đã đảm bảo quyền
sống, quyền được chăm sóc sức khỏe cho em
bé.
+ Trong trường hợp 3, gia đình H đã tới cơ
quan công an trình báo và yêu cầu cơ quan
công an can thiệp xử lí N vi N đã dùng vũ lực
bắt và giam giữ H trái luật. Hành vi của N đã
xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về thân thể
Trang 7
của H.
2/ Ý nghĩa của quyền con người được quy
định trong Hiến pháp: Quy định của Hiến pháp
về quyền con người là cơ sở pháp lí để bảo vệ
con người, chống lại các hành vi làm tổn hại
đến thân thể, danh dự, nhân phẩm, quyền lợi,
sự tự do,... của con người. Đồng thời, các quy
định này cũng thể hiện tính nhân văn, dân chủ
của Đảng và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam.
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và ghi
bảng.
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung của Hiến pháp năm 2013 về quyền và nghĩa vụ
cơ bản của công dân
a. Mục tiêu: HS nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến pháp nước Cộng hòa xã
hội chủ nghĩa Việt Nam về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan sát SGK, đọc thông tin để trả lời
câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1 : Các quyền về chính trị,
dân sự
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin, trường hợp 1, 2, 3 trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Theo em, trường hợp 2 và 3 đề cập
đến những quyền chính trị, dân sự gì của
2. Một số nội dung của Hiến pháp
năm 2013 về quyền và nghĩa vụ cơ
bản của công dân
a. Các quyền về chính trị, dân sự
Hiến pháp năm 2013 quy định công
dân có các quyền về chính trị, dân
sự như:
+ Quyền có nơi ở hợp pháp (Điều
22); quyền tự do đi lại và cư trú ở
[1.1.NC1a]:
Đáp ứng
được nhu cầu
thông tin, áp
dụng kỹ thuật
tìm kiếm để
lấy được dữ
liệu, thông tin
từ môi trường
Trang 8
công dân?
2/ Việc quy định các quyền về chính trị,
dân sự của công dân trong Hiến pháp
năm 2013 có ý nghĩa như thế nào?
- GV yêu cầu HS sử dụng máy tính/điện
thoại áp dụng kĩ năng tìm kiếm trực
tuyến để tra cứu chính xác Điều 27 và
Điều 28 của Hiến pháp hiện hành.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin SGK và tìm câu trả
lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi.
- Các HS khác nhận xét, góp ý.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận :
1/ Trong trường hợp 2, anh V thực hiện
quyền bầu cử của công dân. Anh tham
gia bỏ phiếu bầu cử đại biểu Hội đồng
nhân dân xã năm đủ 18 tuổi. Anh V cũng
mong muốn sau này được thực hiện
quyền ứng cử để có thể tham gia vào Hội
Đồng nhân dân xã.
Trong trường hợp 3, M thực hiện
quyền tự do đi lại của công dân bằng việc
trong nước, có quyền ra nước ngoài
và từ nước ngoài về nước theo luật
định (Điều 23);
+ Quyền tự do ngôn luận, tự do báo
chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập
hội, biểu tình theo luật định (Điều
25);
+ Quyền bầu cử khi đủ mười tám
tuổi trở lên và quyền ứng cử vào
Quốc hội, Hội đồng nhân dân khi đủ
hai mươi mốt tuổi trở lên (Điều 27);
+ Quyền tham gia quản lí nhà nước
và xã hội, tham gia thảo luận và
kiến nghị với cơ quan nhà nước về
các vấn đề của cơ sở, địa phương và
cả nước (Điều 28);
+ Quyền biểu quyết khi Nhà nước
tổ chức trưng cầu ý dân khi đủ mười
tám tuổi trở lên (Điều 29),...
số.
Trang 9
đi du lịch dài ngày qua nhiều khu di tích,
danh lam, thắng cảnh trên đất nước. M
thực hiện quyền tự do báo chí khi viết bài
chia sẻ về những trải nghiệm của bản
thân để đăng báo.
2/ Các quyền về chính trị, dân sự của
công dân được quy định trong Hiến
pháp năm 2013 thể hiện tính dân chủ của
Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam; tạo cơ sở pháp lí và đảm bảo
sự tham gia quản lí nhà nước và xã hội,
đảm bảo sự tự do trong lĩnh vực chính
trị, dân sự của công dân.
- GV chốt lại kiến thức và ghi bảng.
Nhiệm vụ 2: Các quyền về kinh tế, văn
hoá, xã hội
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin, trường hợp 1, 2, 3 trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Theo em, trường hợp 2 và 3 để cập
đến các quyền kinh tế, văn hoá, xã hội gì
của công dân? Các quyền đó được biểu
hiện như thế nào trong mỗi trường hợp?
2/ Những quyền về kinh tế, văn hoá, xã
hội của công dân được quy định trong
Hiến pháp năm 2013 có ý nghĩa như thế
nào?
- GV yêu cầu HS tìm thêm ví dụ thực tế
b. Các quyền về kinh tế, văn hoá,
xã hội
- Hiến pháp năm 2013 quy định
công dân có các quyền về kinh tế,
văn hóa, xã hội như:
+ Công dân nam nữ bình đẳng về
mọi mặt (Điều 26);
+ Quyền được bảo đảm an sinh xã
hội (Điều 34); quyền làm việc, lựa
chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi
làm việc (Điều 35);
+ Quyền học tập (Điều 39);
+ Quyền xác định dân tộc của mình,
sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ, lựa chọn
ngôn ngữ giao tiếp (Điều 42);...
[1.2.NC1a]:
Thực hiện
đánh giá độ
tin cậy của
các nguồn dữ
liệu, thông tin
và nội dung
số.
Trang 10
về chính sách giáo dục hoặc an sinh xã
hội, HS phải tìm kiếm thông tin trên
mạng và đánh giá tính xác thực của
nguồn tin (ưu tiên trích dẫn từ các trang
báo điện tử chính thống hoặc trang có tên
miền .gov.vn).
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin SGK và tìm câu trả
lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi. Các HS
khác nhận xét, góp ý.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận :
1/ Trong thông tin 2, Chính phủ đã chỉ
đạo xây dựng và ban hành các cơ chế,
chính sách ưu tiên phát triển giáo dục và
đào tạo vùng dân tộc thiểu số nhằm đảm
bảo quyền học tập cho con em đồng bào
dân tộc thiểu số và đảm bảo sự công
bằng xã hội trong giáo dục.
Trong thông tin 3, Đảng và Nhà nước
thực hiện quyền được đảm bảo an sinh
xã hội cho người dán bằng việc tích cực
đẩy mạnh các chính sách an sinh xã hội
Trang 11
cho người dân, giúp họ khắc phục khó
khăn do dịch bệnh gây ra.
2/ Các quyền về kinh tế, văn hoá, xã
hội của công dân được quy định trong
Hiến pháp năm 2013 thể hiện sự quan
tâm, trách nhiệm của Đảng và Nhà nước
ta đối với lợi ích, đời sống vật chất và
tinh thần của nhân dân. Là căn cứ pháp
lí để người dân thực hiện các hoạt động
kinh tế, văn hoá, xã hội nhằm phát triển,
nâng cao chất lượng cuộc sống của bản
thân và gia đình về mọi mặt.
- GV chốt lại kiến thức và ghi bảng.
Nhiệm vụ 3 : Nghĩa vụ cơ bản của công
dân
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc
các thông tin, trường hợp 1, 2, 3 trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Theo em, trường hợp 2 và 3 để cập
đến những nghĩa vụ gì của công dân?
Các nghĩa vụ đó được biểu hiện như thế
nào trong mỗi trường hợp?
2/ Theo em, tại sao công dân phải thực
hiện tốt các nghĩa vụ của mình?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin SGK và tìm câu trả
lời.
c. Nghĩa vụ cơ bản của công dân
- Hiến pháp năm 2013 quy định
công dân có các nghĩa vụ cơ bản
như:
+ Nghĩa vụ học tập (Điều 39);
+ Nghĩa vụ bảo vệ môi trường
(Điều 43);
+ Nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc
(Điều 44); nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc,
nghĩa vụ quân sự và tham gia xây
dựng nền quốc phòng toàn dân
(Điều 45);
+ Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và
pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh
quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và
chấp hành những quy tắc sinh hoạt
công cộng (Điều 46);
Trang 12
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời HS trả lời câu hỏi. Các HS
khác nhận xét, góp ý.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận :
1/ Trong trường hợp 2, anh Q thực hiện
nghĩa vụ quân sự bằng việc nhập ngũ
sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Vào quân đội, anh quyết tâm cố gắng
học tập, rèn luyện, chấp hành nhiệm vụ,
thực hiện tốt nghĩa vụ trung thành và
bảo vệ Tổ quốc.
Trong trường hợp 3, anh N thực hiện
nghĩa vụ nghiêm chỉnh chấp hành các
quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Anh cũng thực hiện nghĩa vụ tham gia
bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn
xã hội bằng việc dành nhiều thời gian để
tuyên truyền, phổ biến các quy định của
pháp luật cho HS trên địa bàn, nhắc nhở
các em thực hiện tốt nghĩa vụ của mình,
góp phần giữ gìn an ninh, trật tự tại địa
phương.
2/ Công dân là chủ nhân của đất nước.
Do đó, bên cạnh việc được hưởng các
quyền và lợi ích hợp pháp thì công dân
+ Nghĩa vụ nộp thuế theo luật định
(Điều 47)
Trang 13
cần phải thực hiện tốt các nghĩa vụ của
bản thân đề thực hiện trách nhiệm làm
chủ của mình đối với đất nước và xã hội.
- GV chốt lại kiến thức và ghi bảng.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS củng cố tri thức vừa khám phá về các quyền con người, quyền và
nghĩa vụ cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp năm 2013; Rèn luyện
kĩ năng xử lí tình huống; Liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân
trong việc thực hiện tốt quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, thực hiện câu hỏi bài tập 1, 2, 3, 4, 5 phần
Luyện tập SGK tr.102; HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu
hỏi.
- GV cho HS chơi trò chơi trắc nghiệm trên nền tảng Quizizz/Kahoot.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời đúng của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Em hãy cho biết các ý kiến sau đây đúng hay sai. Vì sao?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu bài tập và lần lượt đọc các ý kiến trong SGK, sau đó yêu cầu HS
làm việc cá nhân để trả lời câu hỏi.
Em hãy cho biết các ý kiến sau đây đúng hay sai. Vì sao?
Tình huống Đúng/Sai
a. Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc chỉ cần thực hiện khi đất nước xảy ra
chiến tranh và đó là trách nhiệm của lực lượng quân đội, công an và
người lớn.
b. Tất cả mọi người sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam đều được
hưởng các quyền con người, quyền công dân được quy định trong
Hiến pháp năm 2013.
c. Học sinh cũng được hưởng các quyền con người, quyền công dân
quy định tại Hiến pháp năm 2013.
Trang 14
d. Học sinh còn ít tuổi nên không phải thực hiện các nghĩa vụ cơ
bản của công dân.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện nhóm trả lời câu hỏi.
- Các nhóm còn lại nghe và có ý kiến nhận xét, bổ sung (nếu cần).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
- GV nhận xét và kết luận:
Tình huống Đúng/ Sai
a. Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc chỉ cần thực hiện khi đất nước xảy ra
chiến tranh và đó là trách nhiệm của lực lượng quân đội, công an và
người lớn.
S
b. Tất cả mọi người sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam đều được hưởng
các quyền con người, quyền công dân được quy định trong Hiến pháp
năm 2013.
Đ
c. Học sinh cũng được hưởng các quyền con người, quyền công dân
quy định tại Hiến pháp năm 2013.
Đ
d. Học sinh còn ít tuổi nên không phải thực hiện các nghĩa vụ cơ bản
của công dân.
S
- GV nhận xét và kết luận:
a. Sai, vì Hiến pháp quy định tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, nhân dân
có quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội. Tuy nhiên, mọi hoạt động của nhân
dân đều phải tuân thủ quy định của Hiến pháp và pháp luật, không được làm những
việc trái quy định của Hiến pháp và pháp luật.
b. Đúng, vì chia sẻ những thông tin có nội dung sai lệch về chủ quyền lãnh thổ, quốc
gia là hành vi sai trái, vi phạm các quy định của pháp luật về bảo vệ chủ quyền, lãnh
thổ đất
Trang 15
nước. Không chia sẻ các thông tin có nội dung sai lệch về chủ quyền, lãnh thổ là một
cách để thực hiện nghĩa vụ của bản thân đối với đất nước.
c. Đúng, vì mỗi người dân đều có hoàn cảnh riêng, trong đó có những đối tượng đặc
biệt khó khăn, sinh sống ở địa bàn xa xôi, hiểm trở như: vùng núi, vùng biên giới, hải
đảo. Do đó, Nhà nước cần quan tâm, tạo điều kiện để tất cả mọi người, đặc biệt là
những người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số có thể thuận lợi phát
huy quyền làm chủ của bản thân đối với đất nước.
d. Sai, vì bảo vệ chủ quyền, lãnh thổ quốc gia là trách nhiệm chung của Nhà nước và
toàn xã hội.
Nhiệm vụ 2: Em có nhận xét gì về hành vi của mỗi nhân vật trong các trường hợp
sau đây?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu của bài tập và yêu cầu HS làm việc cá nhân: Em có nhận xét gì về
hành vi của mỗi nhân vật trong các trường hợp sau đây?
a. H lén đọc tin nhắn trong điện thoại của chị gái.
b. A ngăn cản các bạn trong lớp đọc trộm nhật kí của M.
c. D khuyên M nên tích cực tham gia các buổi tổng vệ sinh làm sạch đường làng ở
thôn xóm vào các ngày cuối tuần.
d. N chủ động đề nghị bố mẹ cho phép mình tự lựa chọn ngành nghề khi đăng kí thi
đại học.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV cho HS thảo luận nhóm đôi các ý kiến trong SGK, sau đó mời đại diện nhóm lên
trình bày câu trả lời.
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến.
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận ý của nhóm mình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét câu trả lời.
- GV nhận xét và kết luận:
Trang 16
a. Hành vi của H là sai, đáng phê phán. Hành vi đó đã xâm phạm quyền được giữ bí
mật thư tín, điện thoại của chị gái H.
b. Hành vi của A là đúng, vì đã góp phần thực hiện quyền bất khả xâm phạm về đời
sống riêng tư, bí mật cá nhân của M.
c. Hành vi của D là đúng, rất đáng học tập. D đã khuyến khích M thực hiện tốt nghĩa
vụ bảo vệ môi trường của công dân.
d.Hành vi của H là đúng, vì bạn đã phát huy quyền được tự do lựa chọn nghế nghiệp
của bản thân.
Nhiệm vụ 3: Em hãy xử lí tình huống sau
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, các nhóm sắm vai thể hiện tình huống:
+ Nhóm 1,3: tình huống a
a. Thôn của B sắp tổ chức một cuộc họp để bàn bạc phương án xây dựng sân vui chơi
cho trẻ em. B có nhiều ý tưởng hay và rất muốn tham gia cuộc họp để bày tỏ ý kiến
của mình nhưng lại ngại vì cho rằng mọi người sẽ không muốn lắng nghe ý kiến của
một người nhỏ tuổi.
Dựa vào quy định của Hiến pháp năm 2013, em hãy đưa ra lời khuyên để giúp B có
những ứng xử phù hợp và đúng pháp luật.
+ Nhóm 2,4: tình huống b
b. Vì hoàn cảnh khó khăn, bố mẹ muốn N sau khi học xong lớp 9 sẽ phải nghỉ học để
phụ giúp gia đình. N rất buồn, muốn đi học tiếp nhưng không biết phải làm gì để
thuyết phục bố mẹ thay đổi ý kiến.
Dựa vào quy định của Hiến pháp năm 2013, em hãy đưa ra lời khuyên để giúp N.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- Sau khi HS phát biểu ý kiến hoặc các nhóm thể hiện kịch bản của nhóm mình, GV
mời các nhóm khác nhận xét.
- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
Trang 17
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
a. Trẻ em cũng là công dân của đất nước nên trẻ em có quyền tham gia bày tỏ ý kiến
về những vấn đề liên quan đến bàn thần mình và có quyền tham gia quản lí nhà nước
và xã hội bằng những việc làm phù hợp với độ tuổi. Trong tình huống này, B hoàn
toàn có quyền tham gia cuộc họp và đóng góp ý kiến. Vì vậy, em nên khuyên B mạnh
dạn xin phép mọi người được đóng góp ý kiến, vì Hiến pháp năm 2013 quy định công
dân có quyền tự do ngôn luận, có quyền được tham gia đóng góp ý kiến vào những
vấn đề quan trọng của địa phương, đặc biệt là những vấn đề liên quan trực tiếp đến
bản thân mình, những ý kiến đóng góp của B sẽ được mọi người ghi nhận, xem xét và
thực hiện nếu phù hợp.
b. Học tập là quyền và nghĩa vụ của mỗi công dân, không ai có quyền tự ý xâm phạm.
N mong muốn được tiếp tục đi học là một nguyện vọng chính đáng. Em nên giải thích
cho N hiểu công dân có quyền và nghĩa vụ học tập. Khuyên N nên thuyết phục bố mẹ
cho mình tiếp tục đi học để sau này có công việc ổn định, có cuộc sống tốt đẹp hơn.
Hoặc khuyên N tìm kiếm sự giúp đỡ, can thiệp của người thân, GV,... để thuyết phục
bố mẹ tiếp tục cho mình đi học. Đồng thời, gia đình N có thể tìm kiếm sự giúp đỡ, hỗ
trợ từ chính quyền để cải thiện cuộc sống, phát triển kinh tế.
Nhiệm vụ 4. Chơi trò chơi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1. Những lợi ích cơ bản mà công dân được hưởng, được Nhà nước bảo vệ và
đảm bảo theo Hiến pháp, pháp luật là:
A. Nghĩa vụ cơ bản của công dân.
B. Các quyền con người, quyền công dân.
C. Quyền cơ bản của công dân.
D. Việc thực hiện quyền công dân.
Trang 18
Câu 2. Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân được quy định tại
đâu?
A. Chương I của Hiến pháp năm 2013.
B. Chương II của Hiến pháp năm 2013.
C. Chương III của Hiến pháp năm 2013.
D. Chương IV của Hiến pháp năm 2013.
Câu 3. Quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị
với cơ quan nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước thuộc nhóm
quyền nào của con người quy định trong Hiến pháp 2013?
A. Các quyền về kinh tế, văn hoá, xã hội.
B. Các quyền về chính trị, dân sự
C. Các quyền về kinh tế, văn hoá.
D. Các quyền về kinh tế, dân sự.
Câu 4. Việc đẩy mạnh các chính sách an sinh xã hội cho người dân, giúp họ khắc
phục khó khăn do dịch bệnh COVID - 19 thể hiện Nhà nước ta đang thực hiện chính
sách đảm bảo quyền của công dân trong lĩnh vực gì?
A. Xã hội.
B. Văn hóa.
C. Chính trị.
D. Kinh tế.
Câu 5. Ở nước ta, công dân đủ bao nhiêu tuổi trở lên có quyền biểu quyết khi Nhà
nước tổ chức trưng cầu ý dân?
A. Đủ 14 tuổi.
B. Đủ 16 tuổi.
C. Đủ 18 tuổi.
D. Đủ 21 tuổi.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- [5.2.NC1b]: HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập phòng thi để trả lời câu hỏi trực
tuyến trong thời gian 5 phút, hệ thống sẽ tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Trang 19
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
Câu hỏi 1 2 3 4 5
Đáp án A B B A c
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.
- GV chuyển sang nội dung mới.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu : HS tự giác vận dụng những điều đã học về quy định của Hiến pháp năm
2013 về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân vào thực tiễn cuộc
sống để phát hiện và giải quyết các vấn đề một cách chủ động, sáng tạo.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện câu hỏi bài tập 1, 2 phần
Vận dụng SGK tr. 102 và thực hiện nhiệm vụ.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức hoạt động:
- GV hướng dẫn HS:
1. Em hãy liệt kê những hành vi HS nên làm và không nên làm để góp phần thực hiện
tốt quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo Hiến pháp năm 2013.
2. Em hãy cùng các bạn tìm hiểu việc thực hiện các quyền con người, quyền và nghĩa
vụ cơ bản của công dân tại địa phương em. Viết báo cáo kết quả và chia sẻ lại với cả
lớp.
- GV gợi ý bài tập 2:
+ [1.1.NC1a]: HS thực hiện kỹ thuật tìm kiếm trực tuyến thông tin trên các trang
thông tin điện tử của địa phương (ví dụ: Cổng thông tin điện tử UBND xã/huyện) để
lấy dữ liệu thực tế.
+ [3.1.NC1a]: Dữ liệu thu thập được phải được tạo lập và số hóa dưới dạng một bài
trình chiếu (PowerPoint) hoặc một Infographic tuyên truyền, báo cáo nộp lại qua
Google Classroom/Zalo của lớp.
Trang 20
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện yêu cầu bài tập 1 vào giấy sau đó gọi
một vài HS trình bày kết quả.
- GV yêu cầu HS lập nhóm, thực hiện yêu cầu của bài tập 2 ở nhà. Vào tiết học sau sẽ
chỉ định hoặc lấy tinh thần xung phong của một vài nhóm trình bày sản phẩm của
nhóm mình với cả lớp. Hoặc GV thu lại các sản phẩm của HS và chọn ra một số sản
phẩm ấn tượng giới thiệu với cả lớp.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm bài ở nhà nộp file mềm trực tuyến và sẽ trình bày vào giờ học sau.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, kết thúc tiết học.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ôn lại nội dung kiến thức đã học.
- Hoàn thành bài tập phần Vận dụng.
- Làm bài tập Bài 16 – Sách bài tập Giáo dục kinh tế & pháp luật 10.
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 17. Nội dung cơ bản của Hiến pháp về kinh tế, văn hóa,
xã hội, giáo dục, khoa học công nghệ, môi trường.
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!