Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 18: NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA HIẾN PHÁP VỀ BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được một số nội dung cơ bản của Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung
năm 2025) về bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học để có những kiến thức cơ bản về bộ máy nhà nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm
2025).
- Giao tiếp và hợp tác trong làm việc nhóm để thực hiện những hoạt động học
tập.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo trước những tình huống đặt ra trong bài học và
trong thực tiễn cuộc sống liên quan đến Hiến pháp năm 2013 về bộ máy nhà
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Năng lực đặc thù:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Hiểu được trách nhiệm của công dân; Phân tích,
đánh giá được thái độ, hành vi, việc làm của bản thân và người khác; Thực
hiện nghĩa vụ tuân thủ các quy định của Hiến pháp; Đồng tình, ủng hộ việc
làm phù hợp và phê phán hành vi vi phạm.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Hiểu được một
số vấn đề cơ bản của Hiến pháp về bộ máy nhà nước; Bước đầu đưa ra quyết
định hợp lí và tham gia giải quyết vấn đề của cá nhân, gia đình và cộng đồng.
1
Trang 2
Năng lực số (NLS):
- 1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin và
nội dung trong môi trường số (Tìm kiếm văn bản Hiến pháp chính thống).
- 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng
khác nhau (Thiết kế sơ đồ tư duy số).
- 6.2.NC1a: Sử dụng được các công cụ AI trong công việc và học tập hàng ngày
(Dùng AI để tra cứu, tóm tắt nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước, tạo kịch
bản).
3. Phẩm chất
- Trung thực và có trách nhiệm công dân khi thực hiện pháp luật.
- Yêu nước, tin tưởng và chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của Hiến pháp
về bộ máy nhà nước.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV, SBT Giáo dục kinh tế và pháp luật 10.
- Tranh/ảnh, clíp, câu chuyện, trò chơi, ví dụ thực tế,... liên quan tới bài học;
- Đồ dùng đơn giản để sắm vai.
- Máy tính, máy chiếu, bảng tương tác số (Padlet, Quizizz, Kahoot).
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK, vở ghi, sách bài tập.
- Thiết bị số (Điện thoại thông minh/Máy tính bảng/Laptop) có kết nối Internet
để tra cứu và sử dụng AI.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khai thác vốn sống, trải nghiệm và sự hiếu biết ban đấu của HS vế bộ
máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam để dẫn dắt vào bài học mới.
b. Nội dung: GV gọi một vài HS chia sẻ về một tình huống vi phạm pháp luật mà các
em biết hoặc chứng kiến và nêu nhận xét về hình huống đó.
c. Sản phẩm học tập: Chia sẻ của HS.
2
Trang 3
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi
xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS kể một số cơ quan nhà nước cấp địa phương nơi em sổng và chia sẻ
hiếu biết của mình về cơ quan đó.
- [2.4.NC1a]: GV cung cấp mã QR, yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh truy
cập vào nền tảng Mentimeter/Padlet để nhập tên các cơ quan nhà nước mà em biết,
cùng hợp tác tạo thành một "Đám mây từ vựng" (Word Cloud) chung của cả lớp trên
màn hình máy chiếu.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết thực tế của bản thân, liên hệ thực tế tại địa phương, gia đình
để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV trình chiếu kết quả "Đám mây từ vựng" trên màn hình.
- GV mời một vài HS chia sẻ hiểu biết về 1-2 cơ quan xuất hiện nhiều nhất trên màn
hình.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt vào bài: Hiến pháp là luật cơ bản, quy định những vấn đề quan trọng
nhất của quốc gia. Một trong những nội dung cốt lõi nhất là quy định về tổ chức bộ
máy nhà nước - nơi thực hiện quyền lực của nhân dân. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng
nghiên cứu Bài 18 để nắm vững cơ cấu, chức năng của các cơ quan quyền lực, cơ
quan hành chính, tư pháp của nước ta.
3
Trang 4
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾNTHỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu cơ cấu tổ chức của bộ máy Nhà nước CHXHCN Việt
Nam
a. Mục tiêu: HS nêu được cơ cấu tổ chức của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013.
b. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS làm việc theo nhóm, đọc trường hợp SGK
tr.71, 72, đưa ra và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV yêu cẩu HS đọc tình huống trong
SGK và trả lời câu hỏi: Nếu là T, em sẽ
trả lời A như thế nào?
- GV hướng dẫn HS mở ứng dụng AI
(ChatGPT/Gemini/Copilot), sử dụng câu
lệnh (prompt): "Dựa trên Hiến pháp Việt
Nam, hãy liệt kê nhanh cơ cấu tổ chức bộ
máy nhà nước theo 4 cấp hành chính cơ
bản" để có cái nhìn tổng quan.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc theo nhóm, thảo luận về các
nội dung.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi
cần.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi hoạt
động 1.
1. Cơ cấu tổ chức của bộ máy
Nhà nước CHXHCN Việt Nam
Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam gồm nhiều cơ
quan, thiết chế tạo thành như:
Quốc hội, Chù tịch nước, Chinh
phủ. Hội đồng nhân dân, uỷ ban
nhân dân, Toà án nhân dân, Viện
kiềm sát nhân dân, Hội đồng bầu
cử quốc gia, Kiềm toán nhà nước.
Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội
chù nghĩạ Vệt Nam được tồ chức
phân cấp phù hợp với các đơn vị
hành chính đất nước và gồm: cơ
quan lập pháp (cơ quan đại biểu
cùa nhân dân), cơ quan hành pháp
(cơ quan hành chính nhà nước) và
cơ quan tư pháp (cơ quan xétxừ,
kiềm sát).
[6.2.NC1a]:
Phát triển các
ứng dụng AI
tùy chỉnh để
giải quyết các
vấn đề cụ thể.
4
Trang 5
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức
và ghi bảng.
- GV nhận xét và kết luận phần thảo luận của HS:
+ Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam gồm nhiều cơ quan
tạo thành như: Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Hội đổng bầu cử quốc gia,
Kiểm toán nhà nước, Hội đổng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Toà án nhân dân,
Viện kiểm sát nhân dân.
+ Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân thành 4
cấp: Cấp trung ương gổm có Quốc hội, Chính phù, Toà án nhân dân tối cao,
Viện kiếm sát nhân dân tối cao; cấp tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương) có
Hội đổng nhân dân tỉnh (thành phố), Uỷ ban nhân dân tỉnh (thành phố), Toà án
nhân dân tỉnh (thành phố), Viện kiểm sát nhân dân tỉnh (thành phố); cấp huyện
(quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh) có Hội đống nhân dân huyện (quận, thị xã,
thành phố thuộc tỉnh), Uỷ ban nhân dân huyện (quận, thị xã, thành phố thuộc
tinh), Toà án nhân dân huyện (quận, thị xà, thành phố thuộc tỉnh), Viện kiềm
sát nhân dân huyện (quận, thị xã, thành phõ thuộc tỉnh); cấp xã (phường, thị
trấn) có Hội đổng nhân dân xã (phường, thị trấn), Uỷ ban nhân dân xã
(phường, thị trấn).
Hoạt động 2: Tìm hiểu các cơ quan trong bộ máy nhà nước CHXNCN Việt
Nam
a. Mục tiêu: HS nêu được chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong bộ máy nhà
nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, quan sát sơ đồ kết hợp đọc thông tin để
trả lời câu hỏi
c. Sản phẩm học tập: HS nêu và ghi được bài vào vở.
d. Tổ chức hoạt động:
Nội dung 1: Cơ quan đại biểu cùa nhân dân
5
Trang 6
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ
học tập
- GV yêu cấu HS thào luận cặp đôi, đọc
các thông tin trong SGK và trả lời câu
hỏi:
1/ Theo em, vì sao Quốc hội và Hội
đồng nhân dân được gọi là cơ quan đại
biểu của nhân dân?
2/ Hiến pháp quy định chức năng,
nhiệm vụ của Quốc hội và Hội dõng
nhân dân là gì? Hây nêu ví dụ thê’ hiện
chức năng của Quốc hội và Hội đổng
nhân dân.
- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị số áp
dụng kỹ thuật tìm kiếm truy cập vào
Cổng thông tin điện tử Chính phủ
(chinhphu.vn) hoặc Thư viện pháp luật
để tra cứu trực tiếp văn bản "Hiến pháp
năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm
2025)".
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc theo nhóm, thảo luận về
các nội dung.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trả lời câu
2. Các cơ quan trong bộ máy nhà
nước CHXNCN Việt Nam
a. Cơ quan đại biểu cùa nhân dân
- Hiến pháp năm 2013 quy định: Quốc
hội thực hiện quyền lập hiến, quyền
lập pháp, quyết định các vấn đề quan
trọng của đất nước và giám sát tối cao
đối với hoạt động của Nhà nước. Để
thực hiện chức năng lập hiến, lập
pháp, Quốc hội có nhiệm vụ làm Hiến
pháp và sửa đổi Hiến pháp; làm luật và
sửa đổi luật. Để thực hiện chức năng
giám sát tối cao đối với hoạt động của
Nhà nước, Quốc hội có nhiệm vụ,
quyền hạn thực hiện quyền giám sát
tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật
và nghị quyết của Quốc hội; xét báo
cáo công tác của Chủ tịch nước, Ủy
ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ,
Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát
nhân dân tối cao, Hội đồng bầu cử
quốc gia, Kiểm toán nhà nước và cơ
quan khác do Quốc hội thành lập. Để
thực hiện chức năng quyết định các
vấn đề quan trọng của đất nước, Quốc
hội có các nhiệm vụ, quyền hạn như:
quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính
sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước; quyết định
[1.1.NC1b]:
Áp dụng kỹ
thuật tìm kiếm
để lấy được dữ
liệu, thông tin
và nội dung
trong môi
trường số.
6
Trang 7
hỏi.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận:
- GV chốt lại kiến thức và ghi bảng.
chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ
quốc gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi
bỏ các thứ thuế; quyết định chính sách
dân tộc, chính sách tôn giáo của Nhà
nước; bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm
Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước,
Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc
hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc
hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ
nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Thủ
tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án
nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện
kiểm sát nhân dân tối cao, Chủ tịch
Hội đồng bầu cử quốc gia, Tổng Kiểm
toán nhà nước, người đứng đầu cơ
quan khác do Quốc hội thành lập;
quyết định vấn đề chiến tranh và hòa
bình; quyết định chính sách cơ bản về
đối ngoại; quyết định trưng cầu ý
dân;...
- Chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng
nhân dân được quy định tại Điều 113
của Hiến pháp năm 2013. Theo đó,
Hội đồng nhân dân quyết định các vấn
đề của địa phương do luật định như:
các biện pháp khác để phát triển kinh
tế - xã hội trên địa bàn theo quy định
của pháp luật; quyết định biện pháp
bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu
tranh, phòng, chống tội phạm và các
7
Trang 8
hành vi vi phạm pháp luật khác;
phòng, chống quan liêu, tham nhũng
trong phạm vi được phân quyền;...;
giám sát việc tuân theo Hiến pháp và
pháp luật ở địa phương và việc thực
hiện nghị quyết của Hội đồng nhân
dân.
- GV nhận xét và kết luận:
1/ Quốc hội và Hội đồng nhân dân được gọi là cơ quan đại biểu của nhân dân vì
đây là các cơ quan do nhân dân trực tiếp bầu ra, đại diện cho ý chí và nguyện
vọng của nhân dân để thực hiện quyền lực nhà nước, quyết định các vấn đề
quan trọng của đất nước hoặc địa phương và giám sát hoạt động của các cơ
quan khác trong bộ máy nhà nước theo thẩm quyền.
2/ Hiến pháp quy định chức năng của Quốc hội là thực hiện quyền lập hiến,
quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối
cao đối với hoạt động của Nhà nước. Để thực hiện chức năng lập hiến, lập
pháp, Quốc hội có nhiệm vụ làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp; làm luật và
sửa đổi luật. Để thực hiện chức năng giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà
nước, Quốc hội có nhiệm vụ, quyền hạn thực hiện quyền giám sát tối cao việc
tuân theo Hiến pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội; xét báo cáo công tác của
Chủ tịch nước, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân tối
cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà
nước và cơ quan khác do Quốc hội thành lập. Để thực hiện chức năng quyết
định các vấn đề quan trọng của đất nước, Quốc hội có các nhiệm vụ, quyền hạn
như: quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách, nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước; quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc
gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế; quyết định chính sách dân tộc,
chính sách tôn giáo của Nhà nước; bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch nước,
Phó Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Uỷ viên Uỷ ban
Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Chủ nhiệm Uỷ ban của Quốc
8
Trang 9
hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện
kiểm sát nhân dân tối cao, Chủ tịch Hội đồng bầu cử quốc gia, Tổng Kiểm toán
nhà nước, người đứng đầu cơ quan khác do Quốc hội thành lập; quyết định vấn
đề chiến tranh và hoà bình; quyết định chính sách cơ bản về đối ngoại; quyết
định trưng cầu ý dân,...
Ví dụ: Quốc hội ban hành Hiến pháp năm 2013; Quốc hội bầu Thủ tướng Chính
phủ nhiệm kì 2021 - 2026.
Hiến pháp quy định chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng nhân dân là: quyết định
các vấn đề của địa phương do luật định như: các biện pháp để phát triển kinh tế
- xã hội trên địa bàn theo quy định của pháp luật; quyết định biện pháp bảo đảm
trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng, chống tội phạm và các hành vi vi phạm
pháp luật khác, phòng, chống quan liêu, tham nhũng trong phạm vi được phân
quyền,...; giám sát việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật ở địa phương và việc
thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân.
Ví dụ: Hội đồng nhân dân bầu Chủ tịch Uỷ ban nhân dân,...
Nội dung 2 : Cơ quan hành chính nhà nước
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc các
thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Vì sao Chính phủ và Uỷ ban nhân dân
được gọi là cơ quan hành chính nhà nước?
2/ Hiến pháp năm 2013 quy định chức năng,
nhiệm vụ của Chính phủ và Uỷ ban nhân
dân là gì? Hây nêu ví dụ thể hiện chức năng,
nhiệm vụ của Chính phù và Ủy ban nhân
dân.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và thảo luận câu trả lời.
b. Cơ quan hành chính nhà nước
- Các nội dung về Chính phủ được quy định tại
Chương VII (từ Điều 94 đến Điều 101) của Hiến
pháp năm 2013. Trong đó, chức năng, nhiệm vụ
của Chính phủ được quy định tại Điều 94 và
Điều 96 của Hiến pháp. Chính phủ là cơ quan
hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền
hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội.
Chính phủ có các nhiệm vụ, quyền hạn như: tổ
chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của
Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban
thường vụ Quốc hội; lệnh, quyết định của Chủ
9
Trang 10
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết
quả làm việc của nhóm mình.
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
ghi bảng.
tịch nước; thống nhất quản lý về kinh tế, văn
hóa, xã hội, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ,
môi trường, thông tin, truyền thông, đối ngoại,
quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã
hội; thi hành lệnh động viên hoặc động viên cục
bộ, lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và các biện
pháp cần thiết khác để bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm
tính mạng, tài sản của nhân dân; bảo vệ quyền và
lợi ích của Nhà nước và xã hội, quyền con người,
quyền công dân; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội;
thống nhất quản lý nền hành chính quốc gia;
thực hiện quản lý về cán bộ, công chức, viên
chức và công vụ trong các cơ quan nhà nước,...
Chính phủ chịu trách nhiệm trước Quốc hội và
báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường
vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.
- Chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban nhân dân
được quy định tại Điều 114 của Hiến pháp năm
2013. Ủy ban nhân dân là cơ quan chấp hành của
Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà
nước ở địa phương. Ủy ban nhân dân tổ chức
việc thi hành Hiến pháp và pháp luật ở địa
phương; tổ chức thực hiện nghị quyết của Hội
đồng nhân dân và thực hiện các nhiệm vụ do cơ
quan nhà nước cấp trên giao.
- GV nhận xét và kết luận:
1/ Chính phủ và Ủy ban nhân dân được gọi là cơ quan hành chính nhà nước vì Chính phủ và Ủy
ban nhân dân là cơ quan hành pháp, có nhiệm vụ tổ chức thi hành các hoạt động của Nhà nước
ở cấp trung ương và cấp địa phương.
2/ Hiến pháp quy định: Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng
10
Trang 11
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc
hội. Chính phủ có các nhiệm vụ, quyền hạn như: tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết
của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ
tịch nước; thống nhất quản lí về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ,
môi trường, thông tin, truyền thông, đối ngoại, quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn
xã hội; thi hành lệnh động viên hoặc động viên cục bộ, lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp và các
biện pháp cần thiết khác để bảo vệ Tổ quốc, bảo đảm tính mạng, tài sản của nhân dân; bảo vệ
quyền và lợi ích của Nhà nước và xã hội, quyền con người, quyền công dân; bảo đảm trật tự, an
toàn xã hội; thống nhất quản lí nền hành chính quốc gia; thực hiện quản lí về cán bộ, công
chức, viên chức và công vụ trong các cơ quan nhà nước,... Chính phủ chịu trách nhiệm trước
Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.
Ví dụ: Chính phủ tổ chức thi hành các quy định của Hiến pháp năm 2013.
Hiến pháp quy định: Ủy ban nhân dân là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan
hành chính nhà nước ở địa phương. Ủy ban nhân dân tổ chức việc thi hành Hiến pháp và pháp
luật ở địa phương; tổ chức thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân và thực hiện các nhiệm
vụ do cơ quan nhà nước cấp trên giao.
Ví dụ: Ủy ban nhân dân xã tổ chức thi hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân xã.
Nội dung 3: Cơ quan tư pháp
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, đọc các
thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi: Tòa
án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân có
chức năng, nhiệm vụ gì? Hãy nêu ví dụ thể
hiện chức năng, nhiệm vụ đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và thảo luận câu trả lời.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
c. Cơ quan tư pháp
- Các nội dung về Toà án nhân dân và Viện kiểm
sát nhân dân được quy định tại Chương VIII (từ
Điều 102 đến Điều 109) của Hiến pháp năm
2013. Chức năng, nhiệm vụ của Toà án nhân dân
được quy định tại Điều 102 của Hiến pháp. Theo
đó, trong bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam, Toà án nhân dân giữ vai trò là
cơ quan xét xử, thực hiện quyền tư pháp. Thông
qua các hoạt động của mình, Toà án nhân dân
thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lí, bảo vệ quyền
11
Trang 12
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết
quả làm việc của nhóm mình.
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và
ghi bảng
và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và nhà
nước.
- Chức năng, nhiệm vụ của Viện kiểm sát nhân
dân được quy định tại Điều 107 của Hiến pháp
năm 2013. Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan
thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động
tư pháp. Bằng các hoạt động của mình, Viện
kiểm sát nhân dân đảm bảo pháp luật được thực
thi nghiêm chỉnh, bảo vệ quyền con người và
bảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân, nhà nước và
xã hội.
Nội dung 4: Chủ tịch nước
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc các thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Theo em, Chù tịch nước có vị trí, vai trò như thế nào?
2/ Việc Chủ tịch nước chịu trách nhiệm và báo cáo công tác
trước Quốc hội thể hiện điều gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả làm việc của
nhóm mình.
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và ghi bảng.
1/ Chủ tịch nước là người đứng đẩu Nhà nước, thay mặt nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam vế đối nội và đối ngoại.
d. Chủ tịch nước
- Chủ tịch nước là người đứng
đầu Nhà nước, thay mặt nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam về đối nội và đối ngoại.
12
Trang 13
2/ Việc Chủ tịch nước chịu trách nhiệm và báo cáo công tác
trước Quốc hội thể hiện Chủ tịch nước là người chấp hành
của Quốc hội, thực hiện các quyết định của Quốc hội và chịu
sự giám sát của Quốc hội.
Nội dung 5: Hội đổng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước
HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1 : GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc các thông tin trong
SGK và trả lời câu hỏi:
1/ Theo em, vì sao Hiến pháp phải có nội dung quy định về Hội
đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước?
2/ Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước có chức
năng, nhiệm vụ gì? Hãy nêu ví dụ thể hiện các chức năng,
nhiệm vụ đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV gọi 1 – 2 HS trả lời câu hỏi.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức và ghi bảng.
- GV nhận xét và chốt nội dung:
1/ Hoạt động bầu cử và tài chính là những vấn đề đặc biệt quan
trọng của đất nước, liên quan trực tiếp đến việc tổ chức, hoạt
động cùa bộ máy nhà nước và sự phát triển của quốc gia. Do
đó, Hiến pháp năm 2013 đã có những nội dung quy định về
chức năng, nhiệm vụ, hoạt động cùa Hội đồng bầu cử quốc gia
và Kiểm toán nhà nước.
2/ Hội đồng bầu cử quốc gia có chức năng, nhiệm vụ: tổ chức
e. Hội đổng bấu củ quốc gia,
Kiểm toán nhà nước
Nội dung về Hội đồng bầu cử
quốc gia và Kiểm toán nhà
nước được quy định tại
Chương X của Hiến pháp
năm 2013. Trong đó, chức
năng, nhiệm vụ cùa Hội đồng
bầu cừ quốc gia được quy
định tại khoản 1 Điểu 117;
chức năng, nhiệm vụ cùa
Kiểm toán nhà nước được quy
định tại khoản 1 Điều 118 của
Hiến pháp.
13
Trang 14
bầu cử đại biều Quốc hội; chỉ đạo và hướng dẫn công tác bầu
cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
Kiểm toán nhà nước có chức năng, nhiệm vụ: thực hiện kiểm
toán việc quản lí, sử dụng tài chính, tài sản công.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: HS củng cố kiến thức đã khám phá và thực hành xử lí một số tình
huống.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, thực hiện câu hỏi bài tập 1, 2, 3, 4
phần Luyện tập SGK tr.114; HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời
câu hỏi.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời đúng của HS
d. Tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ 1: Theo em, các nhận định sau đúng hay sai? Vì sao?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS thảo luận nhóm đôi, đọc thông tin trong SGK và hoàn thành phiếu học
tập sau:
Theo em, các nhận định sau đúng hay sai? Vì sao?
Nhận định Đúng/Sai
a. Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức
theo bốn cấp.
b. Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan
quyền lực nhà nước cao nhất.
c. Chủ tịch Hội đồng nhân dân có quyền miễn nhiệm Chủ tịch Uỷ ban
nhân dân.
d. Toà án nhân dân là cơ quan duy nhất thực hiện quyền tư pháp.
e. Khi thực hiện quyền công tố, Viện kiểm sát nhân dân độc lập và chỉ
tuân theo pháp luật.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các nhóm HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
14
Trang 15
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện nhóm trả lời câu hỏi.
- Các nhóm còn lại nghe và có ý kiến nhận xét, bổ sung (nếu cần).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
- GV nhận xét và kết luận:
Nhận định Đúng/Sai
a. Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được tổ chức
theo bốn cấp.
Đ
b. Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan
quyền lực nhà nước cao nhất.
Đ
c. Chủ tịch Hội đồng nhân dân có quyền miễn nhiệm Chủ tịch Uỷ ban
nhân dân.
S
d. Toà án nhân dân là cơ quan duy nhất thực hiện quyền tư pháp. Đ
e. Khi thực hiện quyền công tố, Viện kiểm sát nhân dân độc lập và chỉ
tuân theo pháp luật.
Đ
a. Ý kiến đúng vì bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân
thành 4 cấp: Cấp trung ương: Quốc hội, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, Viện
kiểm sát nhân dân tối cao; cấp tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương): Hội đồng
nhân dân tỉnh (thành phố), Uỷ ban nhân dân tỉnh (thành phố), Toà án nhân dân tỉnh
(thành phố), Viện kiểm sát nhân dân tỉnh (thành phố); cấp huyện (quận, thị xã, thành
phố thuộc tỉnh): Hội đồng nhân dân huyện (quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh), Uỷ
ban nhân dân huyện (quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh), Toà án nhân dân huyện
(quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh), Viện kiểm sát nhân dân huyện (quận, thị xã,
thành phố thuộc tỉnh); cấp xã (phường, thị trấn): Hội đồng nhân dân xã (phường, thị
trấn), Uỷ ban nhân dân xã (phường, thị trấn).
b. Đúng, vì Điều 69 Hiến pháp năm 2013 quy định: Quốc hội là cơ quan đại biểu cao
nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định
15
Trang 16
các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà
nước.
c. Sai, vì quyền miễn nhiệm Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thuộc về Hội đồng nhân dân,
không thuộc về cá nhân Chủ tịch Hội đồng nhân dân.
d. Đúng, vì khoản 1 Điều 102 Hiến pháp năm 2013 quy định: Toà án nhân dân là cơ
quan xét xử của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp.
e. Đúng, vì Viện kiểm sát nhân dân là cơ quan duy nhất thực hiện quyền công tố,
kiểm sát hoạt động tư pháp. Viện kiểm sát nhân dân hoạt động theo quy định của
pháp luật.
Nhiệm vụ 2: Em đồng tình hay không đồng tình với các hành vi nào sau đây? Vì
sao?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, kết hợp quan sát sơ đồ Hệ thống pháp luật Việt
Nam ở mục Khám phá trong SGK và trả lời câu hỏi:
Em đồng tình hay không đồng tình với các hành vi nào sau đây? Vì sao?
a. K từ chối khi được bạn học rủ xem một clip có nội dung xuyên tạc về các cơ quan
quyền lực nhà nước trên mạng xã hội.
b. T vừa quan sát sơ đồ bộ máy nhà nước vừa đọc các quy định trong Hiến pháp để
hiểu rõ hơn về bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
c. M biết các bạn trong nhóm đang hiểu sai quy định của Hiến pháp về Chính phủ
nhưng vẫn im lặng. không lên tiếng nhắc nhở.
d. V đăng bài tập tìm hiểu về tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp năm 2013 lên
mạng xã hội nhờ người khác làm giúp.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV cho HS thảo luận nhóm đôi các ý kiến trong SGK, sau đó mời đại diện nhóm lên
trình bày câu trả lời.
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung ý kiến.
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV mời đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận ý của nhóm mình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
16
Trang 17
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét câu tra rloiwf.
- GV nhận xét và kết luận:
a. Đồng tình vì việc làm của T giúp bạn hiểu rõ hơn các nội dung trong sơ đồ bộ máy
nhà nước và giúp T ghi nhớ nội dung tốt hơn.
b. Không đồng tình vì hành vi của M là ích kỉ, không giúp đỡ, hỗ trợ bạn bè.
c. Không đổng tình vì hành vi của V là lười biếng, không thực hiện tốt trách nhiệm
của HS.
Nhiệm vụ 3: Em hãy xác định và sắp xếp các văn bản sau đây theo bảng mẫu gợi ý
và giải thích lí do.
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm nội dung các tình huống, đưa ra giải pháp xử lí
tình huống hoặc GV cũng có thề tổ chức cho HS thực hiện sắm vai thể hiện nội dung
tình huống và đưa ra giải pháp xử lí tình huống ngay trong kịch bản.
a. Buổi tối, khi hai anh em H đang làm bài tập về nhà thì em gái H bỗng quay sang
hỏi:
“Anh ơi, tại sao Chủ tịch nước lại có thể thay mặt Nhà nước ta về đối nội, đối ngoại
được hả anh?”
Nếu là H, em sẽ trả lời câu hỏi của em gái như thế nào?
b. Chính quyền xã A tổ chức cho thanh thiếu niên trên địa bàn họp để thảo luận, đóng
góp ý kiến về việc xây dựng trung tâm thể dục thể thao của xã. Biết tin, C rủ V cùng đi
họp nhưng V từ chối vì cho rằng trẻ em như mình đóng góp ý kiến là không có giá trị.
V tin tưởng các lãnh đạo xã sẽ đủ sáng suốt để tự quyết định mọi việc. Người dân chỉ
cần thực hiện các quyết định đó là được. C không đồng tình với suy nghĩ của V nhưng
không biết nên giải thích thế nào để V thay đổi ý định. Nếu là C, em sẽ làm gì?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Các cặp đôi HS vận dụng kiến thức đã học, liên hệ thực tế và trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
17
Trang 18
- GV cho HS thảo luận nhóm các ý kiến trong SGK, sau đó mời đại diện nhóm lên
trình bày câu trả lời.
- Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- Sau khi HS phát biểu ý kiến hoặc các nhóm thể hiện kịch bản của nhóm mình, GV
mời các nhóm khác nhận xét, sau đó kết luận:
a. H giải thích cho em hiểu Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước và được Nhà
nước giao nhiệm vụ thay mặt Nhà nước trong quan hệ đối nội, đối ngoại.
b. Suy nghĩ của V là chưa chính xác, vì vậy C nên giải thích cho V hiểu trẻ em cũng
có quyền được đóng góp ý kiến về những vấn đề quan trọng của đất nước và của địa
phương, đặc biệt là những vấn đề liên quan trực tiếp đến bản thân mình. Các ý kiến
trẻ em đóng góp mà phù hợp
Nhiệm vụ 4: Trả lời câu hỏi
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em hãy nêu những việc học sinh nên làm và không
nên làm để góp phản xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV gọi 1-2 HS nêu đáp án.
- Các HS khác bổ sung, góp ý.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.
- GV kết luận:
+ Những việc HS nên làm: chăm chỉ học tập, rèn luyện bản thân để tương lai đóng
góp công sức cho đất nước; tham gia đóng góp ý kiến vế những vấn đề quan trọng
của Nhà nước khi cần; có thái độ phê phán, tố cáo các hành vi tiêu cực chống phá bộ
máy nhà nước,...
18
Trang 19
+ Những việc HS không nên làm: bao che cho người khác thực hiện các hành vi tiêu
cực đối với bộ máy nhà nước; lan truyền các thông tin sai lệch vế bộ máy nhà nước,...
Nhiệm vụ 5. Chơi trò chơi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1. Hiện nay các thế lực thù địch chống phá nhà nước có mặt ở khắp nơi, trên
khắp các lĩnh vực. Tại địa phương em, chúng phát tờ rơi tuyên truyền nói xấu Đảng
và Nhà nước. Trước tình huống đó em sẽ làm gì?
A. Mặc kệ vì không liên quan đến mình.
B. Lờ đi và coi như không biết.
C. Báo với chính quyền địa phương.
D. Giúp chúng tuyên truyền nói xấu Đảng và Nhà nước với người dân.
Câu 2. Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa
Việt Nam là gì?
A. Quốc hội.
B. Chính phủ.
C. Chủ tịch nước.
D. Tòa án nhân dân.
Câu 3. Quyết định biện pháp bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh, phòng,
chống tội phạm là chức năng và nhiệm vụ của cơ quan nào?
A. Quốc hội.
B. Hội đồng nhân dân.
C. Chính phủ.
D. Chủ tịch nước.
Câu 4. Cơ quan nào thành lập nên Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Tòa án
nhân dân tối cao?
A. Chủ tịch nước.
B. Chính phủ.
19
Trang 20
C. Quốc hội.
D. Hội đồng nhân dân.
Câu 5. Cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp gọi là gì?
A. Quốc hội.
B. Tòa án nhân dân.
C. Viện kiểm sát.
D. Hội đồng nhân dân.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- [5.2.NC1b]: HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập phòng thi để trả lời câu hỏi trực
tuyến trong thời gian 5 phút, hệ thống sẽ tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
Câu hỏi 1 2 3 4 5
Đáp án C A B C C
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án.
- GV chuyển sang nội dung mới.
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS tự giác vận dụng những điều đã học về quy định của Hiến pháp năm
2013 về bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam vào thực tiễn cuộc
sống đề phát hiện và giải quyết các vấn đề một cách chủ động, sáng tạo.
b. Nội dung: Thực hiện vẽ sơ đồ hệ thống tổ chức UBND địa phương.
c. Sản phẩm học tập: Sơ đồ tổ chức (Bản cứng hoặc Bản số hóa).
d. Tổ chức hoạt động:
- GV giao nhiệm vụ về nhà: Em hãy tìm hiểu và vẽ sơ đồ hệ thống tổ chức của Ủy ban
nhân dân địa phương em và chia sẻ với thầy cô cùng các bạn.
20
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!