Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 1. CẠNH TRANH TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được khái niệm cạnh tranh.
- Giải thích được nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
- Phân tích được vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết tham gia các hình thức làm việc nhóm phù
hợp với yêu cầu, nhiệm vụ để làm rõ nguyên nhân, vai trò của cạnh tranh.
Đồng thời biết sử dụng ngôn ngữ để trình bày các thông tin, ý tưởng trong thảo
luận, đánh giá vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, câu
chuyện, tình huống và trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên
quan đến vấn đề cạnh tranh trong kinh tế.
Năng lực đặc thù:
- Năng lực điều chỉnh hành vi: Hiểu được trách nhiệm của công dân trong thực
hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước về cạnh tranh; phân tích, đánh giá
được hành vi, việc làm của bản thân và người khác trong thực hiện cạnh tranh;
đồng tình, ủng hộ những hành vi cạnh tranh lành mạnh; phê phán, đấu tranh
với những thái độ, hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
- Năng lực phát triển bản thân: Tự đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu, khả
năng, điều kiện của bản thân trong quan hệ cạnh tranh.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Hiểu được kiến
thức về cạnh tranh, chính sách, pháp luật của Nhà nước về cạnh tranh; giải
thích được một cách đơn giản một số hiện tượng kinh tế về cạnh tranh; vận
Trang 2
dụng được kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí các hiện tượng trong
đời sống xã hội liên quan đến cạnh tranh.
Năng lực số:
- 1.2.NC1b: Truy cập trình duyệt web và sử dụng công cụ tìm kiếm để tra cứu
nhanh các số liệu, biểu đồ kinh tế thực tiễn để phục vụ học tập.
- 2.1.NC1a: Tương tác và cộng tác hiệu quả với bạn học trong thời gian thực
thông qua nền tảng soạn thảo văn bản trực tuyến (như Google Docs).
- 2.2.NC1a: Sử dụng các công cụ bảng trắng điện tử (như Padlet, Google
Jamboard) để cùng đóng góp và tổng hợp ý tưởng thảo luận nhóm.
- 3.1.NC1a: Sử dụng thiết bị cá nhân để tham gia tương tác, phản hồi thông tin
trực tiếp trên các nền tảng đánh giá trực tuyến (như Quizizz, Kahoot).
- 4.1.NC1a: Tìm kiếm và khai thác thông tin từ các cơ sở dữ liệu chính thống,
đáng tin cậy (như Cổng thông tin Thư viện Pháp luật) để đối chiếu các hành vi
pháp lý.
- 6.1.NC1a: Sử dụng công cụ AI tạo sinh (như Gemini, ChatGPT) và nhập
Prompt đóng vai chuyên gia để truy vấn nhanh các chiến lược kinh doanh.
- 6.2.NC1b: Tương tác với Chatbot AI để tư vấn, gợi ý lộ trình ứng dụng công
nghệ (IoT/Tự động hóa) nhằm tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
3. Phẩm chất:
- Trung thực và có trách nhiệm trong các mối quan hệ cạnh tranh.
- Có ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học ở nhà trường vào thực tiễn.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV, SBT môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11, Giáo án;
- Tranh/ ảnh, clip, câu chuyện, ví dụ thực tế,... về cạnh tranh;
- Đồ dùng đơn giản để sắm vai;
- Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,...
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot…
2. Đối với học sinh
Trang 3
- SGK, SBT Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 11.
- Vở ghi, bút, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và
dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho
phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Giới thiệu ý nghĩa bài học, khai thác trải nghiệm của HS về vấn đề liên
quan đến nội dung bài học mới, tạo hứng thú cho HS.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS nghiên cứu trường hợp trong SGK tr.6 và trả lời câu hỏi.
- GV dẫn dắt vào bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS dựa vào kiến thức và hiểu biết cá nhân để đưa ra câu trả lời.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV mời 1 HS đọc to trường hợp phần Mở đầu trong SGK trang 6: Chị A mở cửa
hàng kinh doanh tạp hóa ở phố H được ba năm. Mới đây, trên phố xuất hiện thêm
một siêu thị và hai cửa hàng tạp hóa khác.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, chị A và các chủ cửa hàng tạp hóa khác
phải làm thế nào để thu hút khách hàng, đảm bảo việc kinh doanh?
- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và yêu cầu
HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, suy nghĩ câu trả lời.
Trang 4
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 - 2 HS trả lời câu hỏi: Các chủ cửa hàng tạp hóa phải cạnh tranh với
nhau, tìm cách tạo ra điểm hấp dẫn so với các cửa hàng khác như:
+ Đa dạng hàng hóa, giá cả phù hợp, đảm bảo chất lượng hàng hóa ...
+ Kèm theo nhiều tiện ích khác như: chỗ đỗ xe thuận tiện, thanh toán bằng tiền mặt
hoặc qua thẻ, tích điểm để có cơ hội nhận quà.
- Các HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, tuyên dương câu trả lời của HS.
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Trong nền kinh tế thị trường, các chủ thể kinh tế
được tự do sản xuất, kinh doanh, mua bán hàng hóa trên thị trường nên phải cạnh
tranh với nhau để tồn tại và phát triển. Hiểu rõ về cạnh tranh giúp chúng ta tham gia
các hoạt động kinh tế tích cực, lành mạnh, góp phần xây dựng kinh tế xã hội văn
minh, giàu đẹp.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay - Bài 1. Cạnh tranh
trong nền kinh tế thị trường.
[2.1.NC1a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu
hỏi trên môi trường số).]
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm cạnh tranh
a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm cạnh tranh.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1 SGK tr.6 - 7, thảo luận nhóm đôi và tìm hiểu
khái niệm cạnh tranh.
- GV rút ra kết luận về khái niệm cạnh tranh.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về khái niệm cạnh tranh.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 1. Khái niệm cạnh tranh 2.2.NC1a: HS sử
Trang 5
- GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, đọc trường
hợp trong SGK tr.6-7 và trả lời câu hỏi:
+ Câu 1: Theo em, các nhà kinh doanh ẩm thực
trên phố B đã sử dụng những cách thức gì để
tranh đua thu hút khách hàng? Điều đó mang lại
lợi ích gì cho các nhà hàng?
+ Câu 2: Em hãy nêu ví dụ về sự tranh đua giữa
các chủ thể cùng kinh doanh mặt hàng khác trên
thị trường.
- Từ đó, GV yêu cầu HS: Hãy nêu khái niệm về
cạnh tranh.
- GV có thể cho HS xem thêm clip về cuộc chiến
giữa hai đối thủ hàng đầu trong ngành công
nghiệp nước giải khát là CocaCola và Pepsi:
https://youtu.be/Del3_UGkBz8 (0:05 - 2:24)
- GV yêu cầu các nhóm sử dụng công cụ Padlet
hoặc Google Jamboard trên thiết bị cá nhân để
nhập đồng thời các ví dụ thực tế về cạnh tranh
mà nhóm tìm được.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS làm việc nhóm đôi, đọc thông tin SGK tr.6 -
7 và trả lời câu hỏi.
- HS theo dõi video.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện 1 - 2 nhóm trả lời câu hỏi:
Câu 1:
+ Các nhà kinh doanh ẩm thực trên phố B tìm
Cạnh tranh kinh tế là sự tranh đua
giữa các chủ thể kinh tế nhằm có
được những ưu thế trong sản xuất,
tiêu thụ hàng hóa, qua đó thu được
lợi ích tối đa.
dụng các công cụ
bảng trắng điện tử
(như Padlet,
Google Jamboard)
để cùng đóng góp
và tổng hợp ý
tưởng thảo luận
nhóm.
Trang 6
cách tạo ra những món ăn ngon, có hương vị
đặc biệt, hấp dẫn, giá cả hợp lí...
+ Để làm được điều đó, học phải giành giật
những điều kiện thuận lợi như: thuê được đầu
bếp giỏi, có nguồn cung cấp nguyên liệu tươi
ngon, tìm được gia vị độc đáo...
+ Kết quả: Cửa hàng nào làm tốt sẽ thu hút
được nhiều thực khách, có nhiều lợi nhuận hơn,
kinh doanh ổn định và phát triển.
Câu 2: Một số ví dụ:
+ Cuộc cạnh tranh kéo dài hàng thế kỉ giữa hai
gã khổng lồ đồ uống không cồn là CocaCola và
PepsiCo.
+ Cuộc cạnh tranh giữa các thương hiệu thức
ăn nhanh: KFC, Lotteria, MCDonald's,...
+ Ganh đua giữa Apple và Samsung...
- GV rút ra kết luận về khái niệm cạnh tranh.
- Các nhóm HS nhận xét và bổ sung ý kiến cho
Trang 7
nhau (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, tổng kết, chuyển sang nội dung
tiếp theo.
Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh
a. Mục tiêu: HS biết được nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS nghiên cứu trường hợp trong SGK tr.7 để trả lời câu hỏi.
- Gv rút ra kết luận về nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi,
nghiên cứu trường hợp trong SGK tr.7 và trả
lời câu hỏi:
+ Câu 1: Em có nhận gì về quyền kinh
doanh và khả năng cạnh tranh của các
doanh nghiệp may mặc trong trường hợp
trên?
+ Câu 2: Em hãy nêu những lí do cạnh
tranh trong kinh tế.
- GV yêu cầu HS truy cập công cụ tìm kiếm
trên trình duyệt web để tra cứu nhanh các số
liệu/biểu đồ về sự đa dạng của các doanh
nghiệp dệt may tại Việt Nam hiện nay nhằm
minh chứng cho tính độc lập và đa dạng
2. Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh
- Nền kinh tế tồn tại nhiều chủ sở hữu, là
những đơn vị kinh tế độc lập, tự do sản
xuất, kinh doanh khiến nguồn cung trên
thị trường tăng lên làm cho các chủ thể
kinh doanh phải cạnh tranh, tìm cho
mình những lợi thế để có chỗ đứng trên
thị trường.
- Các chủ thể kinh doanh buộc phải sử
dụng các nguồn lực của mình một cách
hiệu quả nhất. Mỗi chủ thể có điều kiện
sản xuất khác nhau, tạo ra năng suất và
chất lượng sản phẩm khác nhau, dẫn đến
cạnh tranh về giá cả và chất lượng sản
phẩm.
→ Để giành lấy các điều kiện thuận lợi,
1.2.NC1b: HS
truy cập trình
duyệt web và sử
dụng công cụ tìm
kiếm để tra cứu
nhanh các số
liệu, biểu đồ kinh
tế thực tiễn để
phục vụ học tập.
Trang 8
nguồn cung.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc trường hợp trong mục 2 SGK, các
nhóm thảo luận, tìm câu trả lời.
- HS rút ra kết luận về nguyên nhân dẫn đến
cạnh tranh theo hướng dẫn của GV.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS trong quá trình học
tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
- GV mời 1 - 2 nhóm trả lời câu hỏi:
+ Các doanh nghiệp dệt may độc lập với
nhau, được tự do kinh doanh, tự ra quyết
định sản xuất kinh doanh.
+ Khả năng cạnh tranh của mỗi doanh
nghiệp là khác nhau vì họ khác nhau về
nguồn lực (vốn, công nghệ, trình độ quản lí
và tay nghề người lao động,...) nên sẽ tạo ra
sản phẩm có chi phí, chất lượng khác nhau.
- GV rút ra kết luận về nguyên nhân dẫn đến
cạnh tranh.
- Các nhóm khác nhận xét và bổ sung ý kiến.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận.
- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.
tránh rủi ro, bất lợi trong sản xuất, trao
đổi hàng hóa thì cạnh tranh giữa các chủ
thể kinh tế là điều tất yếu.
Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế
a. Mục tiêu: HS phân tích được vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.
b. Nội dung:
Trang 9
- GV yêu cầu HS đọc trường hợp mục 2, nghiên cứu thông tin trong SGK tr.8 để trả
lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt vấn đề: Khi thực hiện cạnh tranh, các
chủ thể có thể sử dụng nhiều biện pháp khác
nhau. Với những biện pháp cạnh tranh lành
mạnh, đúng với quy định của pháp luật và
chuẩn mực đạo đức,... cạnh tranh có vai trò
động lực, thúc đẩy nền kinh tế thị trường phát
triển. Chúng ta cùng tìm hiểu cạnh tranh lành
mạnh có vai trò tạo động lực phát triển như thế
nào.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 3 - 4 HS, đọc
lại trường hợp trong mục 2 và thông tin ở mục
3 SGK tr.8 để trả lời câu hỏi:
+ Câu 1: Cạnh tranh thúc đẩy công ty H phải
làm gì để tồn tại và phát triển?
+ Câu 2: Để cạnh tranh thành công, các
nguồn lực của nền kinh tế và doanh nghiệp H
được phân bổ như thế nào?
+ Câu 3: Cạnh tranh đã giúp cho nhu cầu của
khách hàng được thỏa mãn như thế nào?
- GV yêu cầu HS dùng thiết bị số truy cập
Chatbot AI (Gemini/ChatGPT), nhập Prompt
đóng vai "Giám đốc công ty H" yêu cầu AI gợi
ý lộ trình ứng dụng công nghệ (IoT/Tự động
3. Vai trò của cạnh tranh trong
nền kinh tế
- Tạo động lực cho sự phát triển,
các chủ thể kinh tế luôn cạnh
tranh với nhau, không ngừng ứng
dụng kĩ thuật công nghệ, nâng
cao trình độ lao động, phân bổ
linh hoạt các nguồn lực hướng tới
những điều kiện sản xuất tốt
nhất;
- Nhằm thu được lợi nhuận cao
nhất, nhờ đó thúc đẩy lực lượng
sản xuất phát triển, không ngừng
hoàn thiện nền kinh tế, thúc đẩy
năng lực thỏa mãn nhu cầu xã
hội.
6.2.NC1b: HS tương
tác với Chatbot AI
để tư vấn, gợi ý lộ
trình ứng dụng công
nghệ (IoT/Tự động
hóa) nhằm tạo lợi
thế cạnh tranh cho
doanh nghiệp.
Trang 10
hóa) để tạo lợi thế cạnh tranh về chất lượng vải.
- GV tiếp tục hướng dẫn HS rút ra kết luận
bằng cách đưa ra câu hỏi: Qua việc trả lời các
câu hỏi trên, em hãy cho biết vai trò của cạnh
tranh trong nền kinh tế.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc lại trường hợp trong mục 2 SGK,
nghiên cứu thông tin mục 3 SGK tr.8.
- Các nhóm thảo luận, tìm câu trả lời.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS trong quá trình học
tập.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- GV mời đại diện 2 - 3 nhóm trả lời từng câu
hỏi:
Câu 1: Cạnh tranh thúc đẩy công ty H phải tìm
cách tạo ra ưu thế so với đối thủ: tạo ra hàng
hóa có chất lượng tốt hơn, hấp dẫn khách hàng
hơn,...
Câu 2: Để cạnh tranh thành công, các nguồn
lực của nền kinh tế được phân bổ theo thứ tự
ưu tiên:
+ Giai đoạn đầu tập trung vào các ngành có
lợi thế sẵn về tài nguyên, chi phí lao động rẻ,
sử dụng nhiều lao động như: nông sản, khoáng
sản, dệt may, giày dép...
+ Sau đó, chuyển dần sang ngành công nghiệp
chế biến, trình độ công nghệ cao hơn, vẫn sử
dụng nhiều lao động...; từng bước chuyển
sang ngành sử dụng lao động trình độ cao và
Trang 11
công nghệ tiên tiến.
+ Công ty H cũng phải tìm kiếm nguồn vải có
họa tiết, chất liệu đặc biệt hơn; đầu tư công
nghệ mới trong hoàn thiện sản phẩm; chi mức
lương hấp dẫn để tuyển dụng được nhà thiết kế
có tay nghề cao;...
Câu 3: Mọi hoạt động cạnh tranh suy cho
cùng là để bán được nhiều sản phẩm, nghĩa là
được khách hàng quan tâm, ưa thích sử dụng
sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp
→ Cạnh tranh giúp cho nhu cầu của khách
hàng được thỏa mãn.
- GV rút ra kết luận về vai trò của cạnh tranh
trong nền kinh tế.
- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận.
- GV chuyển sang nội dung tiếp theo.
Hoạt động 4: Tìm hiểu cạnh tranh không lành mạnh
a. Mục tiêu: HS phê phán các biểu hiện cạnh tranh không lành mạnh.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS nghiên cứu trường hợp và thông tin trong SGK tr. 9 để trả lời câu
hỏi.
- GV rút ra kết luận về biểu hiện và tác hại của hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
c. Sản phẩm học tập: HS nêu được biểu hiện và tác hại của hành vi cạnh tranh không
lành mạnh.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Trang 12
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức cho HS làm việc cá nhân, nghiên
cứu trường hợp và hộp thông tin Em có biết
trong SGK để trả lời câu hỏi: Em hãy nhận xét
hành vi cạnh tranh của Công ty X và cho biết
hành vi đó có ảnh hưởng gì đến các doanh
nghiệp sản xuất đệm lò xo, đệm nút, người tiêu
dùng và xã hội?
- GV yêu cầu HS nêu ví dụ biểu hiện cạnh
tranh không lành mạnh, tác hại của hành vi này
trong đời sống xã hội và những biện pháp để
hạn chế, ngăn chặn những hành vi cạnh tranh
không lành mạnh.
- GV cho cả lớp theo dõi video về một số dạng
hành vi cạnh tranh không lành mạnh phổ biến
và cách xử lí khi xảy ra các trường hợp này:
https://youtu.be/MA9Q-opNFPg
- GV yêu cầu HS sử dụng smartphone truy cập
cổng thông tin Thư viện Pháp luật, tìm nhanh
"Luật Cạnh tranh" để chỉ ra khung phạt cơ bản
đối với hành vi tung tin đồn thất thiệt như công
ty X.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghiên cứu trường hợp và thông tin trong
SGK tr.9.
- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ câu trả lời.
- HS rút ra kết luận về biểu hiện và tác hại của
hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
- GV theo dõi, hỗ trợ HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
4. Cạnh tranh không lành
mạnh
- Là những hành vi trái với các
quy định của pháp luật, các
nguyên tắc thiện chí, trung thực,
tập quán thương mại, các chuẩn
mực khác trong kinh doanh như:
chỉ dẫn nhầm lẫn, gièm pha, gây
rối loạn doanh nghiệp khác, xâm
phạm bí mật kinh doanh,...
- Gây thiệt hại đến quyền và lợi
ích hợp pháp của doanh nghiệp
khác hoặc người tiêu dùng, tổn
hại đến môi trường kinh doanh,
có tác động xấu đến đời sống xã
hội.
- Những hành vi cạnh tranh
không lành mạnh cần bị phê
phán, lên án và ngăn chặn.
4.1.NC1a: HS tìm
kiếm và khai thác
thông tin từ các cơ
sở dữ liệu chính
thống, đáng tin cậy
(như Cổng thông tin
Thư viện Pháp luật)
để đối chiếu các
hành vi pháp lý.
Trang 13
luận
- GV mời 1 - 2 HS trả lời câu hỏi:
+ Hành vi của công ty X là không lành mạnh,
vi phạm quy định pháp luật về cạnh tranh: đưa
ra những thông tin không chính xác về chất
lượng sản phẩm của đối thủ cạnh tranh
→ gây hiểu lầm cho người tiêu dùng, thiệt hại
cho các công ty sản xuất đệm lò xo và đệm mút,
tạo môi trường cạnh tranh không lành mạnh
trong xã hội.
- GV rút ra kết luận về biểu hiện và tác hại của
hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
- Các HS khác nhận xét, bổ sung.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV nhận xét và kết luận.
- GV chuyển sang nội dung luyện tập.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố tri thức vừa khám phá; rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên
hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi của bản thân với những vấn đề liên quan
đến cạnh tranh.
b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thảo luận, thực hiện yêu cầu.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm và làm các bài tập phần Luyện
tập.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập vào https://kenhhoctap.edu.vn/ để
thực hiện làm bài tập trắc nghiệm dưới đây:
Trang 14
Câu 1. Câu tục ngữ “Thương trường như chiến trường” phản ánh quy luật kinh tế
nào dưới đây?
A. Quy luật cung cầu B. Quy luật cạnh tranh
C. Quy luật lưu thông tiền tệ D. Quy luật giá trị
Câu 2. Sự cạnh tranh vi phạm pháp luật và các chuẩn mực đạo đức là cạnh tranh
A. không lành mạnh. B. không bình đẳng.
C. tự do. D. không đẹp.
Câu 3. Người sản xuất kinh doanh cải tiến máy móc hiện đại và nâng cao trình độ
chuyên môn cho người lao động là thể hiện mặt tích cực nào dưới đây của cạnh
tranh?
A. Kích thích lực lượng sản xuất phát triển, năng suất lao động tăng lên.
B. Khai thác tối đa mọi nguồn lực của đất nước.
C. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế.
D. Góp phần ổn định thị trường hàng hóa.
Câu 4. Thấy quán ăn của mình không đông khách bằng các quán ăn khác trong cùng
khu phố, A có ý định bán thêm một vài món mới, đổi mới phong cách, cải thiện thái
độ phục vụ khách hàng, đầu tư nơi để xe... Nếu là bạn của A, em sẽ:
A. khuyên A cứ giữ y như cũ. B. không thèm quan tâm.
C. ủng hộ với cách làm A. D. khuyên A dùng mánh khóe để buôn bán.
Câu 5. Vì quán cà phê của mình vắng khách trong khi quán đối diện của nhà anh H
khách lại rất đông nên anh K đã thuê kẻ xấu ngày nào cũng quậy phá quán của anh H.
Vậy, gia đình G đã:
A. cạnh tranh tiêu cực.
B. cạnh tranh lành mạnh.
C. chiêu thức trong kinh doanh.
D. cạnh tranh không lành mạnh.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học và và hiểu biết thực tế của bản thân về cạnh tranh
trong nền kinh tế để trả lời câu hỏi.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Trang 15
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời lần lượt các câu hỏi:
Câu 1 2 3 4 5
Đáp án B A A C D
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực
tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]
Hoạt động 2: Làm bài tập phần Luyện tập (SGK tr. 9, 10)
- GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập theo hướng dẫn:
Nhiệm vụ 1. Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến sau đây? Vì sao?
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cung cấp đường link Google Docs dùng chung. Các nhóm phân công thành viên
nhập liệu trực tiếp ý kiến giải thích của nhóm mình lên Docs để toàn lớp cùng theo
dõi và phản biện trực tiếp trên màn hình chiếu.
- GV hướng dẫn HS đọc thông tin SGK tr.9 và hoàn thành nhiệm vụ dưới dạng Phiếu
học tập:
Quan điểm Đồng tình Không
đồng tình Giải thích
a) Cạnh tranh chỉ
diễn ra giữa những
người cùng bán một
loại hàng hóa nào
đó.
b) Muốn cạnh tranh
thành công, điều
quan trọng là phải
làm cho đối thử của
Trang 16
mình suy yếu.
c) Cạnh tranh chỉ
diễn ra ở nơi có kinh
tế thị trường phát
triển.
d) Muốn cạnh tranh
lành mạnh, cần phải
tôn trọng đối thủ.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học, sự hiểu biết của bản thân về cạnh tranh trong nền
kinh tế thị trường để hoàn thành nhiệm vụ.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận
- GV mời đại diện 3-4 HS trình bày quan điểm và thu Phiếu học tập:
Quan điểm Đồng tình Không
đồng tình Giải thích
a) Cạnh tranh chỉ
diễn ra giữa những
người cùng bán một
loại hàng hóa nào
đó.
x
Cạnh tranh không chỉ diễn ra với các
chủ thể cùng kinh doanh một mặt
hàng mà còn giữa các chủ thể kinh
doanh các mặt hàng khác nhau vì các
nhà đầu tư sẽ lựa chọn đầu tư vào
ngành hàng mang lại lợi nhuận cao
nhất.
b) Muốn cạnh tranh
thành công, điều
quan trọng là phải
làm cho đối thử của
mình suy yếu.
x
Cạnh tranh lành mạnh là phải tôn
trọng đối thủ, tìm cách cải thiện mình
để vượt lên đối thủ chứ không phải
tìm cách để cho đối thủ suy yếu.
c) Cạnh tranh chỉ
diễn ra ở nơi có kinh
x Cạnh tranh là tất yếu trong cơ chế thị
trường, ở đâu có sản xuất, trao đổi
Trang 17
tế thị trường phát
triển.
hàng hóa thì ở đó có cạnh tranh. Do
vậy, không phải chỉ khi kinh tế thị
trường phát triển mới có cạnh tranh.
d) Muốn cạnh tranh
lành mạnh, cần phải
tôn trọng đối thủ. x
Cạnh tranh lành mạnh là biết chấp
nhận cạnh tranh, cùng hợp tác và cạnh
tranh với đối thủ, tôn trọng đối thủ,
tìm cách tạo ra ưu thế vượt trội so với
đối thủ để tồn tại và phát triển.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 2: Em hãy nhận xét hành vi cạnh tranh của các doanh nghiệp trong những
trường hợp sau:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành 8 nhóm (2 nhóm cùng làm 1 nhiệm vụ), thảo luận và thực hiện
nhiệm vụ:
+ Nhóm 1, 2: Nhận xét trường hợp a
+ Nhóm 3, 4: Nhận xét trường hợp b
+ Nhóm 5, 6: Nhận xét trường hợp c
+ Nhóm 7, 8: Nhận xét trường hợp d
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS đọc các trường hợp trong SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm lần lượt trả lời câu hỏi:
a. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, đưa ra thông tin không đúng với chất
lượng sản phẩm của doanh nghiệp, tạo sự hiểu lầm với khách hàng.
b. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh, bán phá thị trường để hạ gục đối thủ
là các doanh nghiệp nhỏ.
Trang 18
c. Đây là hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Muốn khách hàng tin tưởng, chọn
mua sản phẩm của mình, cách tốt nhất là tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, dịch vụ
chăm sóc khách hàng tốt.
d. Đây là hành vi cạnh tranh lành mạnh. Muốn khách hàng tin tưởng, chọn mua sản
phẩm của mình, cách tốt nhất là tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, dịch vụ chăm
sóc khách hàng tốt.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
Nhiệm vụ 3: Em hãy cho biết cạnh tranh có vai trò như thế nào trong các trường hợp
sau đây
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, đọc các tình huống trong SGK tr.10 và trả lời
câu hỏi: Em hãy cho biết cạnh tranh có vai trò như thế nào trong các trường hợp sau
đây.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS phân chia nhiệm vụ cho thành viên, đọc tình huống SGK, vận dụng kiến thức đã
học về cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường để thực hiện nhiệm vụ.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm trình bày ý kiến, trả lời câu hỏi trước lớp:
+ a. Việc Tổng công ty May G đầu tư mua sắm các thiết bị tiên tiến nhất để cạnh
tranh với các thương hiệu may nổi tiếng trên thế giới góp phần phát triển lực lượng
sản xuất, nâng cao năng suất lao động và chất lượng, hiệu quả sản xuất, hạ giá
thành phẩm, từ đó sẽ bán được nhiều sản phẩm hơn, thu thập cao hơn, đáp ứng nhu
cầu tiêu dùng tốt hơn, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.
+ b. Tập đoàn X đưa ra thị trường sản phẩm điện thoại có tính năng vượt trội so với
các sản phẩm cạnh tranh trên thị trường, giúp tập đoàn bán được nhiều sản phẩm,
Trang 19
doanh thu và lợi nhuận tăng cao, thu nhập của nhân viên được cải thiện, nhu cầu tiêu
dùng của dân chúng được nâng lên, kinh tế-xã hội thêm phát triển...
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
[2.1.NC1a: HS tương tác và cộng tác hiệu quả với bạn học trong thời gian thực thông
qua nền tảng soạn thảo văn bản trực tuyến (như Google Docs).]
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS tự giác áp dụng những điều đã học vào thực tiễn với không gian
mới, tình huống mới nhằm tăng cường ý thức và kĩ năng thường xuyên vận dụng
những điều đã học để phát hiện và giải quyết các vấn đề có liên quan đến cạnh tranh.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ tại nhà.
c. Sản phẩm học tập: Kịch bản và bài học của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu: Em hãy viết một kịch bản và cùng các bạn đóng vai phê phán một
hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường. Em rút ra bài học gì từ hành vi
này?
- GV hướng dẫn các nhóm HS viết kịch bản, sau đó tổ chức đóng vai thể hiện bản
kịch này. Sau tiểu phẩm, GV tổ chức cho HS rút ra bài học.
- GV có thể đưa ra một số gợi ý sau:
+ Vở kịch có mấy nhân vật?
+ Nội dung của vở kịch là gì, hoàn cảnh, diễn biến câu chuyện?
+ Việc làm cạnh tranh ở đây là gì?
+ Thể hiện thái độ phê phán và đưa ra lời khuyên cho người/ tổ chức đó.
+ Rút ra bài học cho bản thân.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.
Trang 20
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm có thể thực hiện diễn kịch ở nhà, ghi hình vở diễn sau đó chuyển đoạn
clip cho GV. GV sẽ lựa chọn clip hay nhất để chiếu cho cả lớp xem.
- Các nhóm HS cũng có thể diễn trực tiếp trên lớp.
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Ôn lại kiến thức đã học:
+ Khái niệm cạnh tranh.
+ Nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh.
+ Tìm hiểu vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
+ Biểu hiện của cạnh tranh không lành mạnh.
- Làm bài tập 4 phần Luyện tập và bài tập trong SBT.
- Đọc và tìm hiểu trước Bài 2: Cung - cầu trong nền kinh tế thị trường.
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!