Trang 1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi:
Tôi (chúng tôi) ghi tên dưới đây:
Số
TT
Họ và
tên
Ngày tháng
năm sinh
Nơi công tác (hoặc
nơi thường trú)
Chức
danh
Trình độ
chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào
việc tạo ra sáng kiến
(ghi rõ đối với từng đồng
tác giả, nếu có)
1.
2.
3.
- Là tác giả (nhóm tác giả) đề nghị xét công nhận sáng kiến:
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (trường hợp tác giả không đồng thời là chủ đầu tư tạo ra
sáng kiến)
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục công dân
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 30/09/2025
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
Sáng kiến “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi môn
Giáo dục công dân lớp 9 ở Trường PTDTBT THCS vùng dân tộc thiểu số và miền
núi” xuất phát từ yêu cầu thực tế của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Giáo
dục công dân tại nhà trường. Đây là môn học có vai trò quan trọng trong việc hình
thành phẩm chất, ý thức công dân, năng lực nhận thức pháp luật, đạo đức và trách
nhiệm xã hội cho học sinh. Tuy nhiên, trong thực tế giảng dạy, việc bồi dưỡng học
sinh giỏi môn Giáo dục công dân lớp 9 ở trường vùng dân tộc thiểu số và miền núi
còn gặp nhiều khó khăn.
Trường PTDTBT THCS có học sinh thuộc nhiều dân tộc khác nhau như Dao,
Mông, Tày, Nùng, Kinh, Mường; trong đó học sinh dân tộc Dao và Mông chiếm số
đông. Một bộ phận học sinh còn hạn chế về vốn từ tiếng Việt, kỹ năng diễn đạt, khả
năng trình bày quan điểm cá nhân và năng lực phân tích tình huống. Bên cạnh đó,
không ít phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến việc học tập của con em, nhất là việc
tham gia đội tuyển học sinh giỏi môn Giáo dục công dân. Điều kiện thiết bị dạy học
còn chưa đồng đều; hai lớp 9 có tivi hỗ trợ học tập, nhưng tranh ảnh, tài liệu trực
quan, học liệu chuyên sâu phục vụ bồi dưỡng học sinh giỏi còn thiếu.
Trang 2
Từ thực tế đó, sáng kiến tập trung giải quyết hai vấn đề cốt lõi: thứ nhất là
phát hiện, tuyển chọn đúng học sinh có năng lực và có khả năng phát triển trong
môn Giáo dục công dân; thứ hai là tổ chức bồi dưỡng theo chuyên đề, gắn kiến
thức với tình huống thực tiễn, rèn kỹ năng làm bài học sinh giỏi một cách có quy
trình. Sáng kiến không đặt nặng việc học thuộc kiến thức một chiều mà hướng học
sinh đến việc hiểu bản chất vấn đề, biết phân tích, biết liên hệ, biết trình bày suy
nghĩ và vận dụng kiến thức đạo đức, pháp luật vào những tình huống gần gũi với
đời sống.
Nội dung của sáng kiến được triển khai trên lớp thực nghiệm 9A1 với 27 học
sinh và đối chiếu với lớp 9A2 gồm 28 học sinh. Tổng số học sinh khối 9 là 55 em,
trong đó có 9 học sinh giỏi, chiếm 16,36%; 17 học sinh khá, chiếm 30,91%; 29 học
sinh đạt, chiếm 52,73%. Đây là cơ sở để giáo viên khảo sát, lựa chọn, phân hóa đối
tượng và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp.
1. Giải pháp thứ nhất: Phát hiện, tuyển chọn và phân hóa đối tượng học sinh giỏi
môn Giáo dục công dân lớp 9
Điểm mới trong cách làm của sáng kiến là không tuyển chọn học sinh giỏi
môn Giáo dục công dân chỉ dựa vào điểm kiểm tra hoặc học lực chung. Thực tế cho
thấy có học sinh đạt điểm khá, giỏi trong các bài kiểm tra thường xuyên nhưng khi
gặp câu hỏi học sinh giỏi lại lúng túng, trả lời theo kiểu học thuộc, thiếu lập luận và
thiếu dẫn chứng thực tế. Ngược lại, có học sinh điểm số ban đầu chưa thật nổi bật
nhưng có khả năng quan sát đời sống, biết nêu ý kiến, có thái độ học tập nghiêm
túc và có thể tiến bộ nhanh nếu được hướng dẫn đúng cách.
Vì vậy, giáo viên tiến hành khảo sát đầu vào bằng nhiều hình thức: kiểm tra
kiến thức trọng tâm, đặt câu hỏi tình huống, quan sát khả năng diễn đạt miệng, giao
nhiệm vụ viết đoạn ngắn và trao đổi trực tiếp với học sinh. Nội dung khảo sát
không chỉ nhằm xem học sinh nhớ được bao nhiêu kiến thức mà còn xem học sinh
có hiểu vấn đề, biết phân tích đúng sai, biết liên hệ bản thân và có hứng thú với
môn học hay không.
Sau khảo sát, học sinh được phân thành các nhóm nhỏ để có hướng bồi dưỡng
phù hợp. Nhóm thứ nhất là những em có kiến thức nền tương đối tốt nhưng diễn
đạt còn yếu, câu văn thiếu mạch lạc. Với nhóm này, giáo viên tập trung rèn kỹ năng
trình bày bài viết, cách mở ý, triển khai ý và kết luận vấn đề. Nhóm thứ hai là
những em có khả năng lập luận nhưng thiếu dẫn chứng thực tế. Với nhóm này, giáo
viên hướng dẫn các em tích lũy ví dụ từ đời sống gia đình, nhà trường, địa phương,
các vấn đề đạo đức và pháp luật gần gũi với học sinh THCS. Nhóm thứ ba là những
em chăm chỉ, có ý thức học tập nhưng chưa có phương pháp làm bài. Với nhóm
Trang 3
này, giáo viên hướng dẫn cách đọc đề, gạch chân từ khóa, lập dàn ý ngắn và trả lời
theo từng bước.
Giáo viên lập hồ sơ theo dõi riêng cho học sinh trong đội tuyển. Mỗi học sinh
được ghi nhận ở các mặt: kiến thức, kỹ năng phân tích tình huống, kỹ năng liên hệ
thực tế, kỹ năng trình bày bài tự luận, mức độ tự tin và tinh thần tự học. Qua từng
chuyên đề, giáo viên nhận xét sự tiến bộ của từng em, chỉ rõ điểm mạnh cần phát
huy và điểm yếu cần khắc phục. Cách làm này giúp việc bồi dưỡng không còn
chung chung, không dạy theo cảm tính mà dựa trên năng lực thực tế của từng học
sinh.
Đối với học sinh vùng dân tộc thiểu số, giáo viên đặc biệt chú ý động viên,
khích lệ các em vượt qua tâm lý e dè, ngại nói, ngại trình bày. Trong các buổi bồi
dưỡng, giáo viên không yêu cầu học sinh trả lời hoàn chỉnh ngay từ đầu mà khuyến
khích các em nói từng ý nhỏ, sau đó hướng dẫn cách sắp xếp lại thành câu trả lời
đầy đủ. Những em còn hạn chế về diễn đạt được giao nhiệm vụ viết đoạn ngắn,
trình bày miệng trước nhóm nhỏ, rồi mới trình bày trước lớp. Cách làm từng bước
này giúp học sinh tự tin hơn, giảm tâm lý sợ sai, đồng thời hình thành thói quen suy
nghĩ độc lập.
Bản chất của giải pháp thứ nhất là chuyển việc chọn đội tuyển từ cách làm đơn
giản, chủ yếu dựa vào điểm số, sang cách làm có khảo sát, có quan sát, có phân
nhóm và có theo dõi quá trình tiến bộ. Nhờ đó, giáo viên phát hiện được những học
sinh có tiềm năng thật sự, không bỏ sót học sinh có năng lực nhưng còn rụt rè, đồng
thời có kế hoạch bồi dưỡng sát với từng đối tượng.
2. Giải pháp thứ hai: Tổ chức bồi dưỡng theo chuyên đề gắn với tình huống thực
tiễn, rèn kỹ năng làm bài theo quy trình 4 bước
Sau khi đã lựa chọn và phân hóa được học sinh, giáo viên xây dựng nội dung
bồi dưỡng theo các chuyên đề trọng tâm của môn Giáo dục công dân lớp 9. Các
chuyên đề được sắp xếp từ dễ đến khó, từ kiến thức nền đến vận dụng nâng cao,
gồm: quyền và nghĩa vụ công dân; đạo đức, lối sống, trách nhiệm cá nhân; pháp
luật gần gũi với học sinh THCS; xử lý tình huống; liên hệ bản thân và thực tiễn địa
phương.
Trong quá trình bồi dưỡng, giáo viên không dạy học sinh ghi nhớ máy móc
từng khái niệm mà hướng dẫn các em tiếp cận kiến thức qua tình huống. Các tình
huống được lựa chọn từ đời sống gần gũi với học sinh như: tình bạn, ý thức học
tập, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tôn trọng kỷ luật, phòng chống bạo lực học
đường, chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, trách nhiệm với gia đình và cộng
đồng. Với học sinh vùng dân tộc thiểu số và miền núi, những tình huống gắn với
Hiển thị 3 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!