Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN DƯƠNG PHƯỚC DUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA ĐA DẠNG HÓA DANH MỤC CHO VAY ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM: VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8 34 02 01 Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2026
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN DƯƠNG PHƯỚC DUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA ĐA DẠNG HÓA DANH MỤC CHO VAY ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM: VAI TRÒ ĐIỀU TIẾT CỦA CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8 34 02 01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN ÂN NGUYÊN Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2026
i LỜI CAM ĐOAN Đề án “Tác động của đa dạng hoá danh mục cho vay đến sự ổn định của các ngân hàng thương mai tại Việt Nam: Vai trò điều tiết của cấu trúc thị trường” là kết quả nghiên cứu độc lập do chính tôi thực hiện, trong đó không có nội dung nào được công bố trước đây hoặc nội dung do người khác thực hiện trừ các nội dung được trích dẫn nguồn đầy đủ. Toàn bộ thông tin và số liệu sử dụng trong nội dung nghiên cứu đều được thu thập một cách trung thực, đảm bảo độ chính xác và tin cậy. Các tài liệu tham khảo, trích dẫn trong luận văn đều được lựa chọn từ những nguồn tin cậy và được trích dẫn rõ ràng tại danh mục tài liệu tham khảo. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày.....tháng....năm 2026 Tác giả luận văn Nguyễn Dương Phước Duyên
ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, chỉ dẫn và động viên quý báu từ các thầy cô, bạn bè và người thân. Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Trần Ân Nguyên, người đã tận tình hướng dẫn, định hướng và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô tại Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, những người đã tận tâm giảng dạy, truyền đạt kiến thức cho tôi, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi và cung cấp nguồn tài liệu hữu ích, hỗ trợ tôi trong quá trình học tập và hoàn thiện luận văn. Bên cạnh đó, tôi xin gửi lời tri ân đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp — những người luôn ở bên động viên, khích lệ và tạo điều kiện để tôi tập trung hoàn thành nghiên cứu luận văn này. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày.....tháng....năm 2025 Tác giả luận văn Nguyễn Dương Phước Duyên
iii TÓM TẮT Nghiên cứu nhằm mục đích phân tích tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu cũng làm rõ vai trò điều tiết của cấu trúc thị trường ngân hàng đến mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu hàng năm từ 27 ngân hàng thương mại tại Việt Nam, trong giai đoạn 2014–2023. Sử dụng các phương pháp hồi quy FGLS và GMM hệ thống, kết quả thực nghiệm cho thấy đa dạng hóa danh mục cho vay tác động cùng chiều đến sự ổn định ngân hàng. Đồng thời, sự ổn định của các ngân hàng đa dạng hóa được tăng cường trong thị trường ít tập trung. Từ các phát hiện thực nghiệm, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sự ổn định của hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam.
iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU Từ viết tắt Cụm từ tiếng Anh Cụm từ tiếng Việt Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HOSE Ho Chi Minh Stock Exchange Hồ Chí Minh Sở Giao dịch Chứng khoán Hà HNX Hanoi Stock Exchange Nội ECB European Central Bank Ngân hàng Trung ương Châu Âu CNB Czech National Bank Ngân hàng Quốc gia Séc GPD Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội NPL Non–Performing Loan Nợ xấu Phương pháp bình phương tối OLS Ordinary Least Squares thiểu thông thường GMM Generalized Method of Moments Phương pháp Moment tổng quát
v DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG, BIỂU ĐỒ Bảng 2.1: Tổng hợp các kết quả thực nghiệm về tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định ngân hàng…………………………..…………………….…25 Bảng 3.1: Cách xác định các biến nghiên cứu…………………………………….....33 Bảng 4.1: Thống kê mô tả các biến nghiên cứu…………………………...…………48 Bảng 4.2: Ma trận tương quan giữa các biến nghiên cứu………………………..…..50 Bảng 4.3: Kết quả hồi quy tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định ngân hàng…………………………………………………………………………….56 Bảng 4.4: Kết quả hồi quy vai trò điều tiết của cấu trúc thị trường đến mối quan hệ đa dạng hóa danh mục cho vay và sự ổn định ngân hàng…………………………….…61 Bảng 4.5: Tổng hợp kết quả nghiên cứu……………………………………….…….64 Hình 3.1. Quy trình nghiên cứu…………………………………………….…….….29
vi MỤC LỤC CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ..........................................................................................1 1.1. Đặt vấn đề.................................................................................................................1 1.2. Lý do chọn đề tài......................................................................................................2 1.3. Mục tiêu nghiên cứu.................................................................................................4 1.4. Câu hỏi nghiên cứu...................................................................................................4 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................................5 1.6. Phương pháp nghiên cứu..........................................................................................5 1.7. Ý nghĩa của nghiên cứu............................................................................................6 1.8. Kết cấu nghiên cứu...................................................................................................6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM 7 2.1. Cơ sở lý thuyết..........................................................................................................7 2.1.1. Cơ sở lý thuyết về sự ổn định ngân hàng ..............................................................7 2.1.2. Cơ sở lý thuyết về đa dạng hóa danh mục cho vay.............................................16 2.1.3. Cơ sở lý thuyết về tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định của các ngân hàng thương mại ......................................................................................19 2.2. Tổng quan nghiên cứu............................................................................................23 2.2.1. Các nghiên cứu trên thế giới về tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định ngân hàng.....................................................................................................23 2.2.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam về tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định ngân hàng..............................................................................................27 2.2.3. Khoảng trống nghiên cứu....................................................................................27 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................................29 3.1. Quy trình nghiên cứu..............................................................................................29 3.2. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu..........................................................................30 3.2.1. Mô hình nghiên cứu.............................................................................................30 3.2.2. Cách xác định các biến nghiên cứu.....................................................................31 3.2.3. Giả thuyết nghiên cứu..........................................................................................35 3.3. Dữ liệu nghiên cứu .................................................................................................42 3.4. Phương pháp nghiên cứu........................................................................................43
vii 3.4.1. Phương pháp hồi quy dữ liệu bảng tĩnh ..............................................................43 3.4.2. Phương pháp hồi quy dữ liệu bảng động.............................................................44 3.4.3. Quy trình phân tích dữ liệu..................................................................................46 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU..................................................................48 4.1. Thống kê mô tả dữ liệu...........................................................................................48 4.2. Phân tích tác động của đa dạng hóa danh mục cho vay đến sự ổn định ngân hàng ...............................................................................................................................51 4.2.1. Lựa chọn phương pháp hồi quy...........................................................................51 4.2.2. Phân tích hồi quy FGLS và GMM hệ thống .......................................................53 4.3. Phân tích vai trò điều tiết của cấu trúc thị trường đến mối quan hệ đa dạng hóa danh mục cho vay và sự ổn định ngân hàng..................................................................59 4.3.1. Lựa chọn phương pháp hồi quy...........................................................................59 4.3.2. Phân tích hồi quy FGLS và GMM hệ thống .......................................................59 4.4. Tổng hợp các kết quả..............................................................................................62 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN...........................................................................................66 5.1. Kết quả chính..........................................................................................................66 5.2. Hàm ý quản trị........................................................................................................67 5.2.1. Hàm ý chính sách đối với Ngân hàng Nhà nước.................................................67 5.2.2. Hàm ý quản trị đối với ngân hàng thương mại....................................................68 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo.................................................................69 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................71 PHỤ LỤC .....................................................................................................................84
1 CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1. Đặt vấn đề Các ngân hàng thương mại nên đa dạng hóa hay tập trung hóa danh mục cho vay vào các ngành kinh tế khác nhau? Liệu đa dạng hóa, như lý thuyết danh mục đầu tư hiện đại dự đoán, có làm giảm rủi ro và tăng sự ổn định ngân hàng hay không? Lời giải cho các câu hỏi kể trên hiện vẫn còn chưa thống nhất. Các lý thuyết liên quan về vấn đề này đang mâu thuẫn nhau, và các phát hiện thực nghiệm cũng vậy. Nhiều học giả tin rằng chiến lược đa dạng hóa không thể được áp dụng thống nhất cho tất cả các ngân hàng, kể cả các thị trường phát triển hay đang phát triển (Seho và cộng sự, 2021). Nói cách khác, việc áp dụng chiến lược đa dạng hóa đem tới sự thành công cho các ngân hàng ở một quốc gia có thể không nhất thiết sẽ mang lại kết quả tương tự cho các ngân hàng ở các quốc gia khác. Bên cạnh đó, một số sự kiện lịch sử chứng minh rằng cả 2 chiến lược đối lập nhau là đa dạng hóa và tập trung hóa đều có thể gây bất lợi cho các ngân hàng nếu không được giám sát phù hợp1. Các chiến lược đa dạng hóa ngân hàng sớm nhận được sự quan tâm từ giới nghiên cứu. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có sự nhất trí về việc các ngân hàng có nên đa dạng hóa hay tập trung hóa các hoạt động tài trợ để tăng cường sự ổn định hay không. Một mặt, những người ủng hộ đa dạng hóa cho rằng đa dạng hóa có thể giúp ngân hàng giảm rủi ro vỡ nợ, nguy cơ gặp thất bại, rủi ro thanh khoản và rủi ro phá sản (Demsetz và Strahan, 1997; Diamond, 1984; Rose và Hudgins, 2006; Saunders và Walter, 2012; Shabir và cộng sự, 2024). Đa dạng hóa trên nhiều ngành kinh tế khác nhau có thể làm giảm mức độ dễ chịu tổn thương trước suy thoái kinh tế (Tabak và cộng sự, 2011), cải thiện sức mạnh tài chính (Shim, 2019), cải thiện khả năng sinh lời (Al–kayed và Aliani, 2020) và giảm thiểu tác động tiêu cực từ các cuộc khủng hoảng (Doumpos và cộng sự, 1 Các vấn đề tín dụng xảy ra tại một số tổ chức trong những năm 1980, bao gồm Citicorp, Bank of America, Credit Lyonnais và một số ngân hàng lớn của Nhật Bản là do xu hướng đa dạng hóa quá nhanh và thiếu kiểm soát (Winton, 1999). Mặt khác, sự phá sản của Continental Illinois vào năm 1984 có liên quan đến sự tập trung cao vào ngành năng lượng (Winton, 1999). Sự phá sản của Bank of New England vào năm 1991 có liên quan đến sự tập trung cao vào các khoản cho vay bất động sản ở New England; và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 là do sự tập trung cho vay quá mức vào ngành bất động sản (Chen và cộng sự, 2014).
Hiển thị 10 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!