Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẶNG MẠNH TƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP TIÊN PHONG TRONG ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG BASEL III ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số ngành : 8340201 TP. Hồ Chí Minh – Năm 2025
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẶNG MẠNH TƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP TIÊN PHONG TRONG ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG BASEL III ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP Ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số ngành : 8340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN MẠNH HÙNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2025
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin trân trọng cam đoan rằng đề án với đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong trong điều kiện áp dụng Basel III” là kết quả nghiên cứu do chính tôi thực hiện, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Mạnh Hùng. Các dữ liệu, tài liệu và thông tin sử dụng trong nghiên cứu đều được chọn lọc từ nguồn đáng tin cậy, có căn cứ rõ ràng và xuất phát từ thực tiễn hoạt động ngân hàng tại Việt Nam. Toàn bộ nội dung phân tích, đánh giá và lập luận trong đề án được trình bày trên cơ sở trung thực, khách quan, phản ánh đúng tình hình thực tế và hoàn toàn không trùng khớp từ bất kỳ công trình nào đã được công bố trước đó. TP. Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2025 Tác giả Đặng Mạnh Tường i
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i MỤC LỤC..................................................................................................................... ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT...............................................................................v DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................... vi DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ .................................................................................... vii TÓM TẮT .................................................................................................................. viii ABSTRACT ................................................................................................................. ix CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI............................................................................1 1.1. Tính cấp thiết của đề tài........................................................................................1 1.2. Mục đích nghiên cứu.............................................................................................3 1.2.1. Mục tiêu tổng quát.............................................................................................3 1.2.2. Mục tiêu cụ thể..................................................................................................3 1.3. Câu hỏi nghiên cứu ...............................................................................................3 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.........................................................................4 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu........................................................................................4 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu...........................................................................................4 1.5. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................4 1.6. Ý nghĩa của đề tài..................................................................................................5 1.7. Kết cấu của đề tài..................................................................................................6 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1..............................................................................................7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN ..................................................................................8 2.1. Tổng quan về hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại..............................8 2.1.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng ..........................................................................8 2.1.2. Phân loại tín dụng ngân hàng............................................................................8 2.2. Rủi ro và rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại............................................9 2.2.1. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại........................9 2.2.2. Khái niệm rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.....................................10 2.2.3. Các nhân tố cấu thành rủi ro tín dụng .............................................................11 2.2.4. Hậu quả của rủi ro tín dụng.............................................................................13 2.2.5. Tiêu chí cơ bản đo lường rủi ro tín dụng.........................................................15 ii
2.3. Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại ............................................19 2.3.1. Tổng quan quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.......................19 2.3.2. Quản trị rủi ro tín dụng theo Basel III.............................................................30 2.3.3. Lược khảo các nghiên cứu liên quan...............................................................40 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2............................................................................................44 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP TIÊN PHONG TRONG ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG BASEL III.....................45 3.1. Đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Tiên Phong...............45 3.1.1. Tốc độ tăng trưởng tín dụng............................................................................45 3.1.2. Độ biến động của thu nhập lãi.........................................................................46 3.1.3. Dự phòng rủi ro tín dụng.................................................................................48 3.1.4. Tình hình nợ xấu .............................................................................................50 3.1.5. Hệ số rủi ro tín dụng........................................................................................51 3.1.6. Độ biến động của thu nhập lãi.........................................................................52 3.2 Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II tại ngân hàng TMCP Tiên Phong ....................................................................................................................................53 3.2.1. Mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Tiên Phong ...53 3.2.2. Tổ chức thực hiện quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Tiên Phong.55 3.3. Khảo sát thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Tiên Phong trong điều kiện áp dụng Basel III........................................................................................62 3.3.1. Khảo sát cán bộ TPBank .................................................................................62 3.3.2. Nhận xét kết quả khảo sát ...............................................................................63 3.3.3. Phỏng vấn chuyên gia .....................................................................................64 3.4. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tại ngân hàng TMCP Tiên Phong theo tiêu chuẩn Basel III ...........................................................................................................72 3.4.1. Những kết quả đạt được ..................................................................................72 3.4.2. Những hạn chế còn tồn tại...............................................................................77 3.4.3. Nguyên nhân của các vấn đề trong quản trị rủi ro tín dụng và đánh giá hiệu quả của bộ phận chuyên trách về quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng trong điều kiện áp dụng Basel III .......................................................................................................78 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3............................................................................................81 iii
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP TIÊN PHONG THEO TIÊU CHUẨN BASEL III.............82 4.1. Định hướng công tác quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Tiên Phong trong thời gian tới.......................................................................................................82 4.1.1. Đối với hoạt động kinh doanh.........................................................................82 4.1.2. Đối với hoạt động quản trị rủi ro tín dụng ......................................................83 4.2. Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại ngân hàng TMCP Tiên Phong.............................................................................................84 4.2.1. Hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế triển khai Basel III................................84 4.2.2. Phát triển và chuẩn hóa hệ thống xếp hạng tín nhiệm.....................................85 4.2.3. Nâng cấp mô hình chấm điểm và phương pháp đo lường rủi ro nội bộ .........86 4.2.4. Xây dựng cơ sở dữ liệu rủi ro đồng bộ và chuyên sâu....................................86 4.2.5. Tăng cường công tác giám sát và kiểm soát sau cấp tín dụng ........................87 4.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo.............................................88 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4............................................................................................90 KẾT LUẬN ..................................................................................................................91 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................. i PHỤ LỤC 1 .................................................................................................................. iii PHỤ LỤC 2 .................................................................................................................. vi PHỤ LỤC 3 ................................................................................................................. vii PHỤ LỤC 4 ................................................................................................................ viii iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Cụm từ Tiếng Việt CN Chi nhánh BCTC Báo cáo tài chính BĐH Ban điều hành CBTD Cán bộ tín dụng ĐVKD Đơn vị kinh doanh GHTD Giới hạn tín dụng HĐQT Hội đồng quản trị NHNN Ngân hàng nhà nước NQH Nợ quá hạn QHKH Quan hệ khách hàng QTRR Quản trị rủi ro RM Khối quản trị rủi ro RRTD Rủi ro tín dụng TMCP Thương mại cổ phần TPBank Ngân hàng TMCP Tiên Phong XHTDNB Xếp hạng tín dụng nội bộ v
DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: So sánh Basel I – Basel II – Basel III ...........................................................33 Bảng 3.1: Tốc độ tăng trưởng tín dụng..........................................................................46 Bảng 3.2: Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự...............................................47 Bảng 3.3: Tình hình nợ xấu và dự phòng rủi ro tín dụng..............................................49 Bảng 3.4: Tình hình nợ xấu và trích lập dự phòng của TPBank...................................51 Bảng 3.5: Hệ số rủi ro tín dụng của TPBank giai đoạn 2020 – 2024............................51 Bảng 3.6: Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự...............................................53 Bảng 3.7: Tỷ lệ trích dự phòng cụ thể...........................................................................59 Bảng 3.8: Tỷ lệ phản hồi của cán bộ TPBank theo từng nhóm nội dung khảo sát .......63 Bảng 3.9: Tóm tắt câu hỏi phỏng vấn của các chuyên gia............................................65 Bảng 3.10: So sánh các yêu cầu cơ bản của Basel III trong hoạt động thực tiễn tại TPBank..........................................................................................................................67 Bảng 3.11: Mức độ triển khai các yêu cầu cụ thể trong Basel III trong hoạt động thực tiễn tại TPBank..............................................................................................................71 Bảng 3.12: Tỷ lệ an toàn vốn.........................................................................................75 Bảng 3.1: Tốc độ tăng trưởng tín dụng..........................................................................46 Bảng 3.2: Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự...............................................47 Bảng 3.3: Tình hình nợ xấu và dự phòng rủi ro tín dụng..............................................49 Bảng 3.4: Tình hình nợ xấu và trích lập dự phòng của TPBank...................................51 Bảng 3.5: Hệ số rủi ro tín dụng của TPBank giai đoạn 2020 – 2024............................51 Bảng 3.6: Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự...............................................53 Bảng 3.7: Tỷ lệ trích dự phòng cụ thể...........................................................................59 Bảng 3.8: Tỷ lệ phản hồi của cán bộ TPBank theo từng nhóm nội dung khảo sát .......63 Bảng 3.9: Tóm tắt câu hỏi phỏng vấn của các chuyên gia............................................65 Bảng 3.10: So sánh các yêu cầu cơ bản của Basel III trong hoạt động thực tiễn tại TPBank..........................................................................................................................67 Bảng 3.11: Mức độ triển khai các yêu cầu cụ thể trong Basel III trong hoạt động thực tiễn tại TPBank..............................................................................................................71 Bảng 3.12: Tỷ lệ an toàn vốn.........................................................................................75 vi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Mô hình quản trị rủi ro tín dụng tập trung................................................20 Biểu đồ 2.2: Mô hình quản trị rủi ro tín dụng phân tán.................................................22 Biểu đồ 2.3: Cơ cấu tổ chức QTRRTD theo mô hình quản trị rủi ro tập trung.............25 Biểu đồ 3.1: Mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng tại TPBank ...............................54 vii
TÓM TẮT Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, các ngân hàng thương mại (NHTM) đứng trước cả những cơ hội to lớn lẫn những thách thức không nhỏ. Để đảm bảo sự phát triển bền vững, ổn định và khả năng chống chịu trước những biến động của thị trường, việc xây dựng một khuôn khổ quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế là vô cùng cấp thiết. Nhận thức được sự cần thiết này, Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) đã chủ động áp dụng và triển khai các nguyên tắc của Hiệp ước Basel III vào hoạt động quản trị rủi ro tín dụng. Trên cơ sở đó, tác giả đã chọn đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng theo Hiệp ước Basel III tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong” làm trọng tâm nghiên cứu của đề án. Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, tác giả sử dụng phương pháp định tính kết hợp với thống kê mô tả, phân tích so sánh và phỏng vấn ý kiến chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực ngân hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy quản trị rủi ro tín dụng đóng vai trò then chốt trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh Basel III, với những yêu cầu khắt khe hơn về an toàn vốn, thanh khoản và quản trị rủi ro tổng thể. Dựa trên đánh giá thực trạng hoạt động của TPBank, đề án đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng. Kết quả nghiên cứu mang lại cả những đóng góp về mặt lý thuyết và ý nghĩa thực tiễn cho TPBank trong việc củng cố hệ thống quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel III. Từ khóa: Quản trị rủi ro tín dụng, hiệp ước Basel III, TPbank. viii
ABSTRACT In the current context of deepening international economic integration, commercial banks are presented with both significant opportunities and considerable challenges. To ensure sustainable development, stability, and resilience against market volatility, establishing a risk management framework aligned with international standards has become imperative. Acknowledging this necessity, Tien Phong Commercial Joint Stock Bank (TPBank) has proactively adopted and implemented the principles of the Basel III Accord in its credit risk management practices. Based on this foundation, the author has chosen the topic “Credit Risk Management under the Basel III Accord at Tien Phong Commercial Joint Stock Bank” as the focus of this thesis. To achieve the research objectives, the author employs a qualitative approach combined with descriptive statistics, comparative analysis, and expert consultation with professionals experienced in the banking sector. The findings indicate that credit risk management plays a pivotal role in banking operations, especially under Basel III, which imposes stricter requirements on capital adequacy, liquidity, and overall risk governance. Building on the assessment of TPBank’s practices, the thesis proposes several solutions to enhance the effectiveness of credit risk management at the bank. The research results carry both theoretical contributions and practical implications for TPBank in strengthening its credit risk management system in line with Basel III standards. Keywords: Credit Risk Management, Basel III treaty, TPBank. ix
Hiển thị 11 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!