BPGD - Ôn HSG Sinh học 9 - nguyên phân - Sơn La

DL
dlthuy6644
0 lượt tải
30
0

Nội dung tài liệu

Trang 2

2 Mẫu 03 Mẫu báo cáo biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy (Kèm theo Kế hoạch số 45/KH-SGDĐT ngày 26/02/2026 của Sở GD&ĐT Sơn La) ----------------------- BÁO CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY - Tên biện pháp: - Tên cá nhân thực hiện: ……………… - Giáo viên môn: KHTN - Đơn vị công tác: ……………………….. - Xã: Chiềng Sung I. Phần mở đầu 1. Lý do chọn biện pháp Trong chương trình Khoa học tự nhiên lớp 9 (mạch kiến thức Sinh học), nội dung nguyên phân là một kiến thức quan trọng. Đây là phần kiến thức nền tảng giúp học sinh hiểu được sự sinh trưởng và phát triển của cơ thể, đồng thời giải thích được sự ổn định của bộ nhiễm sắc thể qua các thế hệ tế bào. Bên cạnh đó, các câu hỏi và bài tập liên quan đến nguyên phân cũng thường xuất hiện trong các đề kiểm tra và đặc biệt là trong các đề thi học sinh giỏi. Qua thực tế giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi nhận thấy nhiều học sinh gặp khó khăn khi học phần kiến thức này. Nguyên nhân chủ yếu là do nội dung về nguyên phân khá trừu tượng, liên quan đến sự biến đổi của nhiễm sắc thể qua nhiều giai đoạn khác nhau. Nếu chỉ học lý thuyết thì học sinh rất khó hình dung được diễn biến của quá trình nguyên phân, dẫn đến việc dễ nhầm lẫn khi làm các bài tập liên quan đến số lượng nhiễm sắc thể, số cromatit hay số tế bào tạo thành sau nguyên phân. Trường nơi tôi công tác là trường vùng sâu, miền núi, tuyến xã, 100% học sinh là người dân tộc thiểu số. Ngoài thời gian học trên lớp, nhiều em còn phải phụ giúp gia đình nên thời gian dành cho việc học và ôn luyện còn hạn chế. Bên cạnh đó, số lượng học sinh trong đội tuyển học sinh giỏi không nhiều, vì vậy việc lựa chọn cách bồi dưỡng phù hợp để giúp học sinh hiểu bài nhanh, nhớ lâu và biết vận dụng kiến thức khi làm bài tập là rất cần thiết. Từ thực tế đó, trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi không tập trung quá nhiều vào việc giảng giải lý thuyết mà hướng dẫn học sinh vẽ diễn biến các kì của nguyên phân. Thông qua việc vẽ và quan sát hình, học sinh có thể hiểu rõ hơn sự thay đổi của nhiễm sắc thể trong từng giai đoạn. Khi đã nắm được bản chất của quá trình nguyên phân, các em sẽ dễ dàng tiếp cận và giải các dạng bài tập liên quan. Sau đó, tôi tiếp tục hướng dẫn học sinh luyện tập một số dạng bài tập thường gặp về nguyên phân, giúp các em từng bước hình thành kỹ năng giải bài. Qua quá trình áp dụng trong bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi, tôi nhận thấy học sinh hiểu bài chắc hơn và làm bài tập tốt hơn. Năm học 2023 – 2024, tôi ôn luyện cho 2 học sinh nhưng chưa có học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi. Sang năm

Trang 3

3 học 2024 – 2025, khi áp dụng cách hướng dẫn học sinh hiểu bản chất nguyên phân thông qua hình vẽ kết hợp với luyện tập các dạng bài tập, tôi ôn luyện 4 học sinh và đã có 2 học sinh đạt giải cấp huyện (1 giải Ba, 1 giải Khuyến khích) và 1 học sinh đạt giải Khuyến khích cấp tỉnh. Kết quả này cho thấy cách làm trên phù hợp với đối tượng học sinh và góp phần nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi. Từ những lý do trên, tôi lựa chọn nghiên cứu và áp dụng biện pháp: “Hướng dẫn học sinh giải một số dạng bài tập về nguyên phân nhằm nâng cao chất lượng đội tuyển học sinh giỏi môn Khoa học tự nhiên lớp 9 (mạch kiến thức Sinh học)”. Thông qua biện pháp này, tôi mong muốn giúp học sinh hiểu rõ bản chất của quá trình nguyên phân, biết vận dụng kiến thức để giải các dạng bài tập thường gặp, từ đó nâng cao kết quả học tập và hiệu quả bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi của nhà trường. 2. Xác định phạm vi, đối tượng, thời gian áp dụng biện pháp - Đối tượng áp dụng: Biện pháp được áp dụng trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Khoa học tự nhiên lớp 9 (mạch kiến thức Sinh học), cụ thể là các học sinh tham gia đội tuyển học sinh giỏi của nhà trường. - Phạm vi áp dụng: Biện pháp được thực hiện trong nội dung nguyên phân thuộc chương trình Khoa học tự nhiên lớp 9. Ngoài ra, cách tổ chức hoạt động học tập thông qua sơ đồ, hình vẽ và hệ thống bài tập cũng có thể vận dụng trong quá trình dạy học các nội dung sinh học khác có liên quan. - Thời gian áp dụng: Biện pháp được áp dụng trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi môn Khoa học tự nhiên lớp 9 tại nhà trường trong năm học 2024 – 2025. II. Nội dung 1. Thực trạng của biện pháp đã biết Trong quá trình dạy học môn Khoa học tự nhiên lớp 9 (mạch kiến thức Sinh học), nội dung nguyên phân là một phần kiến thức quan trọng nhưng cũng khá khó đối với học sinh. Nội dung này liên quan đến sự biến đổi của nhiễm sắc thể qua nhiều giai đoạn khác nhau trong quá trình phân chia tế bào. Nếu học sinh không nắm được bản chất của quá trình này thì rất dễ nhầm lẫn khi làm các bài tập liên quan. Qua thực tế giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi nhận thấy việc dạy học nội dung nguyên phân ở nhiều nơi thường vẫn tập trung chủ yếu vào việc trình bày lý thuyết và yêu cầu học sinh ghi nhớ diễn biến của các kì nguyên phân. Khi học theo cách này, nhiều học sinh chỉ nhớ máy móc các đặc điểm của từng kì mà chưa hiểu rõ sự thay đổi của nhiễm sắc thể. Vì vậy khi gặp các bài tập liên quan đến số lượng nhiễm sắc thể, số cromatit hoặc số tế bào tạo thành sau nguyên phân, học sinh thường lúng túng và dễ nhầm lẫn. Bên cạnh đó, các dạng bài tập về nguyên phân trong các đề thi học sinh giỏi thường yêu cầu học sinh phải hiểu bản chất của quá trình phân bào và biết vận dụng kiến thức để phân tích và tính toán. Nếu học sinh chỉ học thuộc lý thuyết mà chưa hình dung được quá trình diễn ra trong tế bào thì việc giải các dạng bài tập này sẽ gặp nhiều khó khăn. Đối với học sinh tại trường nơi tôi công tác, khó khăn này càng thể hiện rõ hơn. Trường nằm ở khu vực vùng sâu, miền núi, 100% học sinh là người dân tộc thiểu số. Điều kiện học tập của các em còn nhiều hạn chế. Ngoài thời gian học trên lớp, nhiều em còn phải phụ giúp gia đình nên thời gian dành cho việc học và ôn luyện còn ít. Bên cạnh đó, số lượng học sinh tham gia đội tuyển học sinh giỏi không nhiều,

Hiển thị 3 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.

Bình luận (0)

Đăng nhập để tham gia bình luận

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!