Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 10: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN
TRONG HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân
trong hôn nhân và gia đình.
- Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ cơ bản của công
dân trong hôn nhân và gia đình bằng những hành vi phù hợp.
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong
hôn nhân và gia đình trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được
tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ công dân trong hôn nhân và
gia đình.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao và bày tỏ
được ý kiến.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin, trường hợp
trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quyền và nghĩa vụ của công dân
về kinh doanh và nộp thuế.
Năng lực đặc thù:
- Điều chỉnh hành vi: Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ
của công dân trong hôn nhân và gia đình trong một số tình huống đơn giản thường
1
Trang 2
gặp; Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ cơ bản của
công dân trong hôn nhân và gia đình bằng những hành vi phù hợp.
- Phát triển bản thân: Thực hiện được và vận động, giúp đỡ người khác thực hiện
đúng các quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và
gia đình.
- Tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Vận dụng được các kiến thức về
quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình để phân tích, đánh giá, xử
lí các tình huống có liên quan trong thực tiễn cuộc sống.
Năng lực số (NLS):
- [1.1.NC1b]: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm nâng cao để lấy được dữ liệu, thông tin
và nội dung (văn bản luật, án lệ) trong môi trường số.
- [6.2.NC1a]: Sử dụng hiệu quả các hệ thống AI (Chatbot, Trợ lý ảo pháp lý) để tra
cứu quy định pháp luật và giải quyết các tình huống giả định.
- [6.3.NC1a]: Đánh giá và lọc được thông tin từ các nguồn được tạo ra hoặc xử lý
bằng AI để hiểu rõ hơn về tính đáng tin cậy của tư vấn pháp lý tự động.
- [2.3.NC1b]: Sử dụng được các công nghệ số thích hợp (Cổng dịch vụ công) để tự
mình trang bị kiến thức và tham gia vào xã hội như một công dân (đăng ký kết hôn
trực tuyến).
3. Phẩm chất
- Có trách nhiệm và trung thực trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về
quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia đình.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức, Kế hoạch dạy
học.
- Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
- Máy tính, máy chiếu, bài giảng Power Point,... (nếu có).
- Nền tảng hỗ trợ: Padlet/Google Classroom/LMS, Kahoot/Quizizz.
2
Trang 3
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
- Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị số: Điện thoại thông minh hoặc Máy tính bảng có kết nối Internet để tra cứu
và thực hành AI.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến thức, kĩ năng cần
thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.
b. Nội dung:
- GV giao nhiệm vụ cho HS: Theo em, công dân có những quyền gì trong hôn nhân và gia
đình?
- GV dẫn dắt vào bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về một số quyền của công dân trong hôn nhân và
gia đình.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện
trong video đó.
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi phần Mở đầu SGK tr.74 và thực hiện nhiệm vụ: Theo em,
công dân có những quyền gì trong hôn nhân và gia đình?
- GV đặt câu hỏi: "Hiện nay, thủ tục nào liên quan đến kết hôn đã được số hóa?"
- GV yêu cầu HS: Sử dụng điện thoại thông minh, truy cập nhanh vào Cổng Dịch vụ công
Quốc gia (dichvucong.gov.vn) để tìm kiếm thủ tục 'Đăng ký kết hôn'. Chụp màn hình kết
quả và chia sẻ lên nhóm lớp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết của bản thân để thực hiện nhiệm vụ.
3
Trang 4
- HS có thể thảo luận nhóm đôi với bạn bên cạnh.
- HS sử dụng thiết bị cá nhân để tra cứu.
- [2.3.NC1b]: HS sử dụng smartphone truy cập Cổng Dịch vụ công để tìm hiểu quy trình
hành chính công trực tuyến, thể hiện kỹ năng tham gia xã hội số.
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số HS trả lời câu hỏi:
Gợi ý trả lời:
Công dân có quyền tự do kết hôn khi đáp ứng đủ các điều kiện kết hôn và có quyền yêu
cầu Toà án giải quyết li hôn để chấm dứt hôn nhân theo quy định của pháp luật.
- HS chia sẻ hình ảnh tra cứu được:
- Những HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét các ý kiến và đánh giá, kết luận.
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân và gia
đình được Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi nhận trong Hiến pháp năm
4
Trang 5
2013 và được cụ thể hoá trong Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Hôn nhân và Gia đình năm
2014 cùng nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng khác của quốc gia. Thực hiện tốt
các quyền và nghĩa vụ này sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và
xây dựng, củng cố chế độ hôn nhân và gia đình Việt Nam công bằng, văn minh, tiến bộ. Để
hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay - Bài 10: Quyền và nghĩa vụ của
công dân trong hôn nhân và gia đình.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân trong
hôn nhân.
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn
nhân trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của
hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ công dân trong hôn nhân.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.74 – 77 để trả lời các câu
hỏi.
- GV rút ra kết luận về quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân theo
chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Khai thác các trường hợp
SGK tr. 76, 77 – Xác định quyền và nghĩa
vụ của công dân trong hôn nhân
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6
1. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ
của công dân trong hôn nhân
a. Khai thác các trường hợp
SGK tr. 76, 77 – Xác định quyền
và nghĩa vụ của công dân trong
hôn nhân
- [6.2.NC1a]:
Sử dụng công
cụ AI nhập câu
lệnh chi tiết để
AI phân tích
tình huống
5
Trang 6
HS/ nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp
trong SGK tr.76-77 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 1. Sau khi kết hôn, vợ
chồng anh D, chị A sinh được 2 người
con. Do tính chất công việc, anh D phải
sống xa nhà, thỉnh thoảng mới về quê
thăm gia đình. Gần đây, chị A đi thăm
chồng thì phát hiện anh D đang chung
sống như vợ chồng với chị O. Hai người
còn chụp ảnh cưới, tổ chức đám cưới tại
nhà hàng với sự tham dự của gia đình chị
O và bạn bè hai bên.
Trường hợp 2. Tròn 16 tuổi, S được bố
mẹ tổ chức đám cưới với anh họ (con trai
của chị gái ruột bố của S). Sau khi kết
hôn, vì không có ruộng đất nên S phải đi
làm thuê khắp nơi kiếm tiền chăm lo cho
gia đình. Năng lực có hạn, việc làm
không ổn định, thu nhập bấp bênh khiến
cuộc sống của vợ chồng S càng ngày
càng khó khăn, nhất là khi S sinh con gái
đầu lòng và cháu bé không may bị nhiều
dị tật bẩm sinh trên cơ thể khiến sức khoẻ
suy yếu.
Trường hợp 3. Anh B và chị H kết hôn
được 5 năm và đã có một con nhỏ. Trong
+ Trong trường hợp 1, anh D và
chị O vi phạm quy định của pháp
luật về quyền và nghĩa vụ của
công dân trong kết hôn, vì theo
điểm c khoản 2 Điều 5 Luật Hôn
nhân và Gia đình năm 2014 quy
định: cấm người đang có vợ mà
kết hôn hoặc chung sống như vợ
chồng với người khác hoặc chưa
có chồng mà kết hôn hoặc chung
sống như vợ chồng với người
đang có vợ. Do đó, khi anh D đã
có vợ mà anh và chị O vẫn chung
sống như vợ chồng, vẫn tổ chức
đám cưới là vi phạm quy định của
pháp luật.
+ Trong trường hợp 2, S và chồng
(anh họ) vi phạm quy định của
pháp luật quyền và nghĩa vụ của
công dân trong kết hôn, vì khi kết
hôn với chồng, S chỉ mới 16 tuổi,
chưa đủ độ tuổi kết hôn theo quy
định của pháp luật. Mặt khác,
theo quy định của pháp luật thì
những trường hợp có họ trong
phạm vi ba đời sẽ không được kết
hôn với nhau. S và chồng là anh
em họ, do đó, hai người có mối
pháp lý.
- [6.3.NC1a]:
Thực hiện đánh
giá độ chính
xác của AI
bằng cách so
sánh với văn
bản luật gốc
hoặc SGK
6
Trang 7
thời gian chung sống, anh B nhiều lần có
hành vi bạo hành vợ khi say rượu.
Khuyên can chồng không được, chị H
ngỏ ý muốn li hôn nhưng bị bố mẹ đẻ
ngăn cản do sợ ảnh hưởng đến thanh
danh, thể diện gia đình. Anh B cũng đe
doạ, nếu chị H li hôn thì anh sẽ làm hại
chị cùng con nhỏ.
Trường hợp 4. Anh M tâm sự với vợ
(chị K) muốn mua một căn nhà, khoản
tiền cần trả trước là 400 triệu đồng,
khoản vay là 1,8 tỉ đồng. Tuy nhiên, anh
M hiện đang trong danh sách khách hàng
có khoản nợ xấu nên hai vợ chồng không
thể vay thêm tiền ngân hàng. Anh bàn
với vợ li hôn giả để chị K sau khi độc
thân thì sẽ không bị ảnh hưởng bởi nợ
xấu của anh và có thể vay tiền mua nhà.
Chị K rất tin tưởng chồng nên đã đồng ý
làm theo. Tuy nhiên, sau khi chị K rút hết
khoản tiền vay được đưa cho anh M thì
anh không mua nhà như đã thoả thuận
trước đó. Anh chuyển về quê sinh sống
và mở trang trại nuôi lợn trên mảnh đất
của bố mẹ để lại. Khi chị K tìm về quê thì
phát hiện anh M đã đăng kí kết hôn và
chuẩn bị tổ chức đám cưới với một người
quan hệ huyết thống đời thứ 3 với
nhau. Như vậy, mối quan hệ hôn
nhân của vợ chồng S là trái pháp
luật (vi phạm điểm d khoản 2
Điều 5 luật Hôn nhân và Gia đình
năm 2014).
+ Trong trường hợp 3, bố mẹ chị
H và anh B vi phạm quyền, nghĩa
vụ của công dân trong li hôn, vì
pháp luật quy định: cấm hành vi
cản trở li hôn nhưng bố mẹ chị H
và anh B lại dùng nhiều cách để
ngăn cản chị H thực hiện quyền li
hôn của mình.
+ Anh M, chị K vi phạm quyền,
nghĩa vụ của công dân trong li
hôn, vì pháp luật cấm hành vi li
hôn giả nhưng anh M và chị K
vẫn thực hiện hành vi này để
tránh ảnh hưởng từ nợ xấu ngân
hàng. Ngoài ra, anh M còn có dấu
hiệu lừa dối chị K để li hôn vì
mục đích trục lợi, do đó, hành vi
của anh M là vi phạm pháp luật.
7
Trang 8
phụ nữ cùng làng.
+ Trong các trường hợp trên, các chủ thể
đã vi phạm quy định nào của pháp luật về
quyền, nghĩa vụ của công dân trong hôn
nhân? Vì sao?
+ GV gợi ý: Sử dụng một Chatbot AI (như
ChatGPT/Poe) đóng vai 'Trợ lý Luật sư'.
Hãy nhập nội dung tình huống vào và hỏi
AI: 'Dựa trên Luật Hôn nhân và Gia đình
2014 của Việt Nam, hãy phân tích hành vi
vi phạm trong trường hợp này'. Sau đó, đối
chiếu câu trả lời của AI với kiến thức trong
SGK để kết luận."
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- HS làm việc nhóm, sử dụng thiết bị số.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết
quả thảo luận.
- Đại diện nhóm trình bày kết quả phân tích
(kết hợp ý kiến nhóm và tham khảo AI).
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe,
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
8
Trang 9
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 2: Khai thác các trường hợp
SGK tr. 76, 77 – Xác định hậu quả của
hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của
công dân trong hôn nhân
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6
HS/ nhóm), thảo luận nhóm và trả lời câu
hỏi: Theo em, hành vi vi phạm quyền,
nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân có
thể dẫn đến những hậu quả gì?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết
quả thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe,
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
b. Khai thác các trường hợp
SGK tr. 76, 77 – Xác định hậu
quả của hành vi vi phạm quyền,
nghĩa vụ của công dân trong
hôn nhân
Hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ
của công dân trong hôn nhân có
thể dẫn đến những hậu quả như:
khiến công dân gặp khó khăn
hoặc không thể thực hiện các
quyền kết hôn, li hôn của mình;
ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ,
tinh thần, tính mạng; ảnh hưởng
tiêu cực đến sức khoẻ của bà mẹ
và trẻ em; ảnh hưởng xấu đến
chất lượng dân số; gia tăng đói
nghèo; gây rối loạn an ninh trật
tự, an toàn xã hội; người vi phạm
có thể phải chịu trách nhiệm pháp
lí theo quy định của pháp luật;...
[1.1.NC1b]:
Áp dụng kỹ
thuật tìm kiếm
trên môi trường
số.
9
Trang 10
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 3: Quyền, nghĩa vụ của công
dân trong hôn nhân
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV hướng dẫn HS tổng hợp kiến thức và
trả lời câu hỏi: Nêu quyền và nghĩa vụ
công dân trong hôn nhân.
- GV gợi ý: Sử dụng thuvienphapluat.vn
hoặc app Tra cứu Luật để tìm chính xác
Điều 5, Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- HS tra cứu nhanh trên điện thoại.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết
quả thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe,
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
b. Quyền, nghĩa vụ của công
dân trong hôn nhân
- Công dân có quyền tự do kết
hôn khi đáp ứng đủ các điều kiện
kết hôn theo quy định của pháp
luật.
- Công dân có quyền yêu cầu Toà
án giải quyết li hôn để chấm dứt
hôn nhân theo quy định của pháp
luật.
- Công dân có nghĩa vụ tuân thủ
các quy định của Hiến pháp và
pháp luật trong kết hôn, li hôn;
phải tôn trọng quyền kết hôn, li
hôn của người khác.
10
Trang 11
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chốt lại nội dung kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Hoạt động 2. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình
Hoạt động 2.1. Tìm hiểu quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng.
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ giữa vợ, chồng trong một
số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm
quyền và nghĩa vụ giữa vợ, chồng.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.77 – 79 để trả lời các câu
hỏi.
- GV rút ra kết luận về quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng trong hôn nhân.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quyền và nghĩa vụ của công dân trong hôn nhân theo
chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Khai thác trường hợp 1 SGK tr.
78 - Xác định các quyền và nghĩa vụ giữa vợ
và chồng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/
nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong
2. Quyền và nghĩa vụ của công
dân trong gia đình
2.1. Quyền, nghĩa vụ giữa vợ và
chồng
a. Khai thác trường hợp 1 SGK
tr. 78 - Xác định các quyền và
nghĩa vụ giữa vợ và chồng
11
Trang 12
SGK tr.78 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 1. Chị Y được lãnh đạo công
ty tạo điều kiện cho tham gia khoá học
chuyên ngành để quy hoạch vào vị trí quản
lí nhưng chị băn khoăn vì nếu đi học thì sẽ
không có nhiều thời gian chăm sóc cho gia
đình. Chị tâm sự với chồng thì được anh D
động viên đi học để nâng cao trình độ và có
công việc tốt hơn trong tương lai. Anh D
cũng chủ động sắp xếp thời gian để chăm
sóc con và làm việc nhà, tạo điều kiện để chị
Y yên tâm đi học.
Em hãy xác định các quyền và nghĩa vụ giữa
vợ và chồng được thể hiện ở trường hợp 1.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
Trong trường hợp 1, anh D đã thực
hiện quyền, nghĩa vụ tạo điều
kiện, giúp đỡ vợ phát triển về mọi
mặt (nghề nghiệp, học tập, nâng
cao trình độ văn hoá, chuyên môn,
nghiệp vụ,...) và nghĩa vụ cùng vợ
chia sẻ, thực hiện các công việc
gia đình thông qua việc động viên
chị Y đi học để nâng cao trình độ
và có công việc tốt hơn trong
tương lai, chủ động sắp xếp thời
gian để chăm sóc con và làm việc
nhà, tạo điều kiện để chị Y yên
tâm đi học.
12
Trang 13
hiện nhiệm vụ.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 2: Khai thác trường hợp 2 SGK
tr.78 – Xác định hậu quả của hành vi vi
phạm quy định của pháp luật về quyền và
nghĩa vụ giữa vợ và chồng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/
nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong
SGK tr.78 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 2. Vợ chồng anh A và chị B
đều có công việc ổn định, thu nhập tương
đối cao. Tuy nhiên, là người gia trưởng nên
anh A luôn tự ý quyết định mọi việc trong
nhà, không quan tâm đến ý kiến của chị B.
Anh quản lí chặt chẽ nguồn tài chính của gia
đình, mỗi lần cần tiền chi tiêu, chị B đều
phải xin chồng và bị anh A tra xét từng
khoản. Nếu chị B chi tiêu không đúng ý
chồng thì sẽ bị anh A mắng chửi.
+ Trong trường hợp 2, chủ thể nào đã vi phạm
quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ
giữa vợ và chồng? Hành vi vi phạm đó có thể
dẫn đến những hậu quả gì?
+ GV yêu cầu 1 nhóm đóng vai Luật sư bảo vệ
người vợ, một nhóm bảo vệ người chồng (giả
định). Hãy dùng công cụ tìm kiếm để tìm các
án lệ hoặc bản án thực tế liên quan đến bạo
b. Khai thác trường hợp 2 SGK
tr.78 – Xác định hậu quả của
hành vi vi phạm quy định của
pháp luật về quyền và nghĩa vụ
giữa vợ và chồng
+ Trong trường hợp 2, anh A đã vi
phạm quy định của pháp luật về
quyền và nghĩa vụ giữa vợ và
chồng. Cụ thể, anh A đã vi phạm
nguyên tắc bình đẳng về quyền,
nghĩa vụ của vợ, chồng trong cả
quan hệ nhân thân và quan hệ tài
sản khi luôn tự ý quyết định mọi
việc trong nhà, không quan tâm
đến ý kiến của chị B và quản lí tất
cả nguồn tài chính của gia đình,
buộc chị B phải xin từng đồng và
mắng chửi chị khi chị chỉ tiêu
không đúng ý dù số tiền của gia
đình có một phần do chị B lao
động mà có.
+ Hành vi vi phạm của anh A có
thể dẫn đến những hậu quả như:
xâm phạm quyền và lợi ích hợp
pháp trong gia đình của chị B; gây
ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ,
[1.1.NC1b]:
Tìm kiếm
nâng cao với
từ khóa "bản
án bạo lực
kinh tế gia
đình" hoặc
"xử phạt
hành chính
kiểm soát tài
chính vợ
chồng".
13
Trang 14
lực kinh tế gia đình để làm dẫn chứng.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- Tranh biện dựa trên dẫn chứng thực tế và quy
định pháp luật.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
tinh thần của chị B; ảnh hưởng
tiêu cực đến mối quan hệ của các
thành viên trong gia đình; gây ảnh
hưởng tiêu cực đến mối quan hệ
hôn nhân;...
Nhiệm vụ 3: Quyền và nghĩa vụ giữa vợ và
chồng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/
nhóm).
- GV hướng dẫn HS tổng hợp kiến thức và trả
lời câu hỏi:
Nêu quyền và nghĩa vụ giữa vợ và chồng trong
c. Quyền và nghĩa vụ giữa vợ và
chồng
Vợ chồng bình đẳng trong quan hệ
nhân thân và quan hệ tài sản; có
quyền và nghĩa vụ ngang nhau về
mọi mặt trong gia đình; có nghĩa
vụ yêu thương, chung thuỷ, tôn
trọng lẫn nhau; có quyền và nghĩa
14
Trang 15
hôn nhân.
- GV trình chiếu cho HS xem video về quyền
và nghĩa vụ về nhân thân giữa vợ và chồng:
https://www.youtube.com/watch?
v=fo9r9ee603w&ab_channel=Lu%E1%BA
%ADtHo%C3%A0ngAnh
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chốt kiến thức:
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
vụ tạo điều kiện, giúp đỡ nhau
phát triển về mọi mặt; có quyền
chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài
sản riêng của mình.
Hoạt động 2.2. Tìm hiểu quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa các thành viên khác
trong gia đình
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con,
giữa các thành viên khác trong gia đình.
15
Trang 16
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa
các thành viên khác trong gia đình trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết
được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa các
thành viên khác trong gia đình.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.79 – 81 để trả lời các câu
hỏi.
- GV rút ra kết luận về quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa các thành viên khác trong
gia đình.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con, giữa các thành
viên khác trong gia đình theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Nhiệm vụ 1: Khai thác trường hợp 1 SGK tr.
80 - Nêu quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và
con, giữa các thành viên khác trong gia
đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/
nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong
SGK tr.80 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 1. Gia đình M có bốn thế hệ
cùng chung sống, các thành viên luôn hoà
thuận, yêu thương, tôn trọng, giúp đỡ lẫn
nhau. Ông bà, bố mẹ M luôn giữ nếp sống
mẫu mực, nêu gương tốt cho con, cháu học
tập. M cùng các anh, chị, em và cháu của
2. Quyền và nghĩa vụ của công dân
trong gia đình
2.2. Quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và
con, giữa các thành viên khác trong
gia đình
a. Khai thác trường hợp 1 SGK tr. 80 -
Nêu quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và
con, giữa các thành viên khác trong
gia đình
+ Trong trường hợp 1, M cùng người
thân của mình đã thực hiện tốt quyền,
nghĩa vụ của các thành viên trong gia
đình khi luôn hoà thuận, yêu thương,
tôn trọng, giúp đỡ lẫn nhau và tự giác
tham gia các công việc chung của gia
16
Trang 17
mình cũng rất ngoan ngoãn, hiếu thảo. Mọi
người đều tự giác tham gia các công việc
chung của gia đình, làm việc, đóng góp
công sức, tài chính theo năng lực của bản
thân để duy trì cuộc sống chung và tích luỹ
cho tương lai.
Em có nhận xét gì về hành vi của mỗi chủ thể
trong trường hợp 1? Pháp luật quy định giữa
cha mẹ và con, giữa các thành viên khác
trong gia đình có những quyền và nghĩa vụ
gì?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
đình, làm việc, đóng góp công sức, tài
chính theo năng lực của bản thân để
duy trì cuộc sống chung và tích luỹ cho
tương lai. Ông bà, bố mẹ M đã thực
hiện tốt quyền, nghĩa vụ yêu thương
con cháu; sống mẫu mực, trở thành tấm
gương tốt cho con cháu học tập. M
cùng các anh, chị, em và cháu của mình
cũng thực hiện tốt quyền, nghĩa vụ yêu
thương, chăm sóc lẫn nhau; yêu quý,
hiếu thảo, tôn trọng người lớn tuổi
trong gia đình.
+ Pháp luật quy định về quyền và nghĩa
vụ giữa cha mẹ và con, giữa các thành
viên khác trong gia đình:
• Cha, mẹ có quyền và nghĩa vụ yêu
thương, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của con; tôn
trọng ý kiến của con; chăm lo việc học
tập và giáo dục để con phát triển lành
mạnh, toàn diện cả về thể chất, trí tuệ
và đạo đức.
• Con có quyền được cha mẹ thương
yêu, tôn trọng; được học tập và giáo
dục; được phát triển lành mạnh về thể
chất, trí tuệ và đạo đức; có bổn phận
kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng
dưỡng cha mẹ; có nghĩa vụ và quyền
17
Trang 18
chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt
khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân
sự, ốm đau, già yếu, khuyết tật.
• Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ
thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có
quyền, nghĩa vụ nuôi dưỡng nhau trong
trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha
mẹ không có điều kiện để thực hiện
nghĩa vụ của mình.
• Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền,
nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo
dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương
tốt cho con cháu; cháu có nghĩa vụ kính
trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà.
Nhiệm vụ 2: Khai thác trường hợp 2, 3 SGK
tr. 80. 81 – Xác định chủ thể vi phạm quy
định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ giữa
cha mẹ và con, giữa các thành viên khác
trong gia đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/
nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong
SGK tr.80 - 81 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 2. Ông A và bà G kết hôn với
nhau được hơn 15 năm và có một con trai và
một con gái. Vợ chồng ông A cho rằng sau
này con trai mới là người chăm sóc, phụng
b. Khai thác trường hợp 2, 3 SGK tr.
80. 81 – Xác định chủ thể vi phạm quy
định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ
giữa cha mẹ và con, giữa các thành
viên khác trong gia đình
- Trong trường hợp 2, ông A và bà G đã
vi phạm quy định của pháp luật về
quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và con vì
có sự phân biệt đối xử với con trên cơ
sở giới, hà khắc với con gái nhưng luôn
nuông chiều và cho con trai nhiều
quyền lợi hơn.
Hành vi của vợ chồng ông A có thể dẫn
đến những hậu quả như: gây nên tình
18
Trang 19
dưỡng mình nên ngay từ khi các con còn
nhỏ đã thể hiện sự phân biệt đối xử. Hai ông
bà đối xử hà khắc với con gái nhưng luôn
nuông chiều và cho con trai nhiều quyền lợi
hơn.
Trường hợp 3. Sau khi thi trượt đại học,
anh K không ôn tập để năm sau thi lại hoặc
đi học nghề mà thường xuyên tụ tập cùng
một số thanh niên hư hỏng trong khu phố.
Nhiều lần ông bà nội và bố mẹ góp ý,
khuyên bảo thì anh K gắt gỏng, phản đối.
Gần đây, khi bị ông bà, bố mẹ ngăn cản anh
đi chơi với bạn xấu thì anh K đã có những
lời nói tiêu cực phản ứng lại.
Trong trường hợp 2 và 3, chủ thể nào đã vi
phạm quy định của pháp luật về quyền, nghĩa
vụ giữa cha mẹ và con, giữa các thành viên
khác trong gia đình? Nêu hậu quả của hành
vi đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
trạng bất bình đẳng giữa các con; ảnh
hưởng tiêu cực đến sự phát triển và
tương lai của các con; gây bất hoà trong
gia đình;...
- Trong trường hợp 3, anh K đã vi phạm
quy định của pháp luật về quyền, nghĩa
vụ của con với cha mẹ, cháu với ông bà
vì không chịu lao động, đóng góp công
sức cho gia đình, tỏ thái độ không tôn
trọng bố mẹ, ông bà.
Hành vi của K có thể gây nên những
hậu quả như: ảnh hưởng tiêu cực đến
mối quan hệ gia đình; ảnh hưởng tiêu
cực tới tương lai của K;...
19
Trang 20
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận
xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 3: Quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ
và con, giữa các thành viên khác trong gia
đình
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/
nhóm).
GV hướng dẫn HS tổng hợp kiến thức và trả
lời câu hỏi:
+ Nêu quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ và con.
+ Nêu quyền và nghĩa vụ giữa các thành viên
trong gia đình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ
học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo
luận với nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần
thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
b. Quyền, nghĩa vụ giữa cha mẹ và
con, giữa các thành viên khác trong
gia đình
- Cha, mẹ có quyền và nghĩa vụ yêu
thương, nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của con; tôn
trọng ý kiến của con; chăm lo việc học
tập và giáo dục để con phát triển lành
mạnh, toàn diện cả về thể chất, trí tuệ
và đạo đức.
- Con có quyền được cha mẹ thương
yêu, tôn trọng; được học tập và giáo
dục; được phát triển lành mạnh về thể
chất, trí tuệ và đạo đức; có bồn phận
kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng
dưỡng cha mẹ; có nghĩa vụ và quyền
chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt
khi cha mẹ mất năng lực hành vi dân
20
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!