Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 13: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA CÔNG DÂN TRONG
BẢO VỆ DI SẢN VĂN HOÁ, MÔI TRƯỜNG VÀ
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ
của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên
thiên nhiên.
- Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ
của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên
thiên nhiên bằng những hành vi phù hợp.
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên
nhiên trong một số tình huống đơn giản thường gặp; nhận biết được
tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân
trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ
được giao và bày tỏ được ý kiến.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin,
trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quyền
và nghĩa vụ của công dân trong học tập.
Năng lực đặc thù:
1
Trang 2
- Điều chỉnh hành vi: Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm
quyền và nghĩa vụ của công dân trong bbảo vệ di sản văn hoá, môi
trường và tài nguyên thiên nhiên trong một số tình huống đơn giản
thường gặp; Tự giác thực hiện các quy định của pháp luật về quyền
và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi
trường và tài nguyên thiên nhiên bằng những hành vi phù hợp.
- Phát triển bản thân: Thực hiện được và vận động, giúp đỡ người
khác thực hiện được các quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ
của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên
thiên nhiên.
- Năng lực tìm hiểu và tham gia các hoạt động kinh tế - xã hội: Vận
dụng được các kiến thức về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo
vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên để phân tích,
đánh giá, xử lí các tình huống có liên quan trong thực tiễn cuộc sống.
Năng lực số (NLS):
- [6.2.NC1a]: Phát triển/Tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI để
giải quyết vấn đề cụ thể (tìm kiếm, trích xuất văn bản luật, lên ý
tưởng tuyên truyền).
- [6.3.NC1a]: Đánh giá được độ chính xác và tin cậy của các hệ thống
AI (đối chiếu luật do AI cung cấp với cơ sở dữ liệu pháp luật chính
thức).
- [5.2.NC1b]: Áp dụng được các công cụ số khác nhau (Kahoot,
Quizizz) để giải quyết nhu cầu tương tác và kiểm tra đánh giá.
- [2.4.NC1a]: Đề xuất và sử dụng được các công cụ số khác nhau
(Padlet, Google Docs) cho quá trình hợp tác, đồng sáng tạo kiến thức.
- [3.1.NC1a]: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các
định dạng đa phương tiện (Canva, CapCut) để thể hiện sản phẩm học
tập.
- [2.2.NC1a]: Chia sẻ nội dung số thông qua nhiều công cụ số phù hợp
để phục vụ mục đích tuyên truyền.
2
Trang 3
3. Phẩm chất
- Có trách nhiệm và trung thực trong việc chấp hành các quy định của
pháp luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn
hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức,
KHBD.
- Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
- Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,... (nếu có).
- Các nền tảng số hỗ trợ giảng dạy: Mentimeter/Padlet,
Quizizz/Kahoot, tài khoản AI (ChatGPT/Gemini).
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
- Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị thông minh có kết nối Internet (Smartphone, Tablet, Laptop).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến
thức, kĩ năng cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi Mở đầu SGK tr.97: Hãy kể lại một số việc
em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong cuộc sống
hàng ngày.
- GV dẫn dắt vào bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về những việc đã làm để bảo vệ
môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong cuộc sống hàng ngày.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
3
Trang 4
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu
hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS xem đoạn video clip dưới đây và trả lời câu hỏi: Hãy nêu
cảm nhận của em về vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Nam?
https://www.youtube.com/watch?v=zVEb-ZM21Sk
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi phần Mở đầu SGK tr.97 và thực hiện nhiệm
vụ: Hãy kể lại một số việc em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên trong cuộc sống hàng ngày.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng hiểu biết của bản thân để thực hiện nhiệm vụ.
- HS có thể thảo luận nhóm với bạn bên cạnh.
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số HS trả lời câu hỏi:
Gợi ý trả lời:
+ Sau khi xem đoạn video clip, em thấy rất tự hào vì đất nước Việt Nam sở
hữu nhiều cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ.
+ Những việc em đã làm để bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là:
o Vứt rác đúng nơi quy định.
o Không chặt cây, bẻ cành, hái hoa.
o Luôn có ý thức sử dụng hợp lí và tiết kiệm nguồn điện, nước.
o Tham gia các chiến dịch trồng cây xanh.
o …
- Các HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét các ý kiến và đánh giá, kết luận.
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Bảo vệ di sản văn hoá, bảo vệ môi
trường và tài nguyên thiên nhiên là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược
phát triển kinh tế, xã hội của Việt Nam. Để thực hiện nhiệm vụ ó có hiệu
4
Trang 5
quả, bên cạnh vai trò quản lí của Nhà nước, mỗi chúng ta cần nâng cao ý
thức, tích cực thực hiện các quyền và nghĩa vụ của công dân về bảo vệ di
sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên, góp phần gìn giữ và phát
huy truyền thống dân tộc, tạo nên sự phát triển bền vững của đất nước. Để
hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay - Bài 13: Quyền và
nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài
nguyên thiên nhiên.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di
sản văn hoá
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ di sản văn hoá.
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ của công
dân trong bảo vệ di sản văn hoá trong một số tình huống đơn giản thường
gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm quyền, nghĩa vụ
của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.97 – 99 để
trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản
văn hoá.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quyền và nghĩa vụ của công dân trong
bảo vệ di sản văn hoá theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Khai thác các trường hợp để
xác định các quyền, nghĩa vụ của công dân
trong bảo vệ di sản văn hoá; xác định
những hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ
1. Quyền và nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ di sản
văn hoá
- Công dân có quyền:
- [6.2.NC1a]:
Phát triển các
ứng dụng AI
để giải quyết
5
Trang 6
của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá
và hậu quả
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV chia lớp thành 4 nhóm (2 nhóm thực
hiện chung 1 nhiệm vụ).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp
trong SGK tr.98 - 99 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 1. Trong những năm qua,
nhà sưu tầm cổ vật N đã sưu tầm được
hàng ngàn cổ vật, trong đó có nhiều cổ vật
quý hiếm, có giá trị lớn về văn hoá, lịch
sử. Phần lớn các cổ vật này được ông lựa
chọn để trao tặng cho các bảo tàng, trường
đại học để phục vụ trưng bày và giảng dạy.
Số còn lại được ông trưng bày tại nhà hàng
của mình ở một địa điểm du lịch để phục
vụ du khách tham quan miễn phí.
Trường hợp 2. Ông S là người được chính
quyền xã A giao trông coi đền P – một di
tích văn hoá quốc gia có tuổi đời hàng
trăm năm, gắn liền với nhiều sự tích về tín
ngưỡng của người dân địa phương. Gần
đây, trong lúc dọn dẹp vệ sinh, ông S phát
hiện đền bị mất trộm nhiều cổ vật có giá
trị, tuy nhiên, lo sợ bị trách phạt nên ông
không báo cáo sự việc với cơ quan chức
năng.
1. Trong trường hợp 1, ông N đã thực hiện
+ Hưởng thụ và tiếp cận các
giá trị di sản văn hoá;
+ Được tham quan, nghiên cứu
di sản văn hoá;
+ Được khiếu nại, tố cáo các
hành vi vi phạm pháp luật
trong bảo vệ di sản văn hoá;
+ Được thực hiện các biện
pháp bảo vệ và phát huy giá trị
di sản văn hoá theo quy định
của pháp luật;…
- Công dân có nghĩa vụ:
+ Chấp hành các quy định của
Hiến pháp và pháp luật về bảo
vệ di sản văn hoá;
+ Tôn trọng, bảo vệ, giữ gìn di
sản văn hoá;
+ Thông báo địa điểm phát
hiện, giao nộp di vật, cổ vật,
bảo vật quốc gia do mình tìm
được cho cơ quan nhà nước có
thẩm quyền.
vấn đề.
- [6.3.NC1a]:
Đánh giá và
lọc được thôn
tin từ các
nguồn được
tạo ra/xử lí
bằng AI.
6
Trang 7
quyền, nghĩa vụ gì của công dân trong bảo
vệ di sản văn hoá?
2. Trong trường hợp 2, ông S có vi phạm
quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo
vệ di sản văn hoá không? Vì sao? Hành vi
của ông S có thể dẫn tới những hậu quả gì?
- Đối với Trường hợp 2, GV yêu cầu các
nhóm mở máy tính/điện thoại, truy cập vào
ứng dụng AI (ChatGPT/Gemini) và thiết kế
một câu lệnh (prompt) tối ưu hóa để hỏi AI:
"Theo Luật Di sản văn hóa Việt Nam hiện
hành, người được giao trông coi di tích nếu
phát hiện mất cắp cổ vật mà không khai báo
sẽ phải chịu các mức xử phạt pháp lý nào?".
- GV đặc biệt yêu cầu HS không được tin
tưởng hoàn toàn vào AI. HS phải thực hiện
đánh giá độ chính xác và tin cậy của câu trả
lời từ hệ thống AI bằng cách đối chiếu
thông tin AI vừa cung cấp với Cổng thông
tin điện tử của Bộ Tư pháp hoặc Thư viện
Pháp luật để lấy căn cứ chính thức đưa vào
câu trả lời.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS làm việc theo nhóm, tương tác với AI,
kiểm chứng dữ liệu luật và thảo luận trả lời
câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
7
Trang 8
luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận:
+ Trong trường hợp 1, ông N đã thực hiện
quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị di
sản văn hoá; quyền sở hữu hợp pháp di sản
văn hoá; quyền và nghĩa vụ tôn trọng, bảo
vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá.
+ Trong trường hợp 2:
o Hành vi của ông S đã vi phạm quyền và
nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di
sản văn hoá, vì pháp luật quy định tổ
chức, cá nhân quản lí trực tiếp di sản
văn hoá có các quyền và nghĩa vụ thông
báo kịp thời cho chủ sở hữu hoặc cơ
quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần
nhất khi di sản văn hoá bị mất. Tuy
nhiên, khi ông S phát hiện ngôi đền của
mình đang trông coi bị mất trộm nhiều
cổ vật có giá trị, lại cố tình che giấu,
không báo cáo với cơ quan chức năng để
có biện pháp can thiệp kịp thời.
o Hành vi của ông S có thể dẫn đến những
hậu quả như: gây chậm trễ trong quá
trình truy tìm, thu hồi cổ vật dẫn đến cổ
vật bị huỷ hoại, thất lạc không tìm lại
được; gián tiếp dung túng cho kẻ gian
tiếp tục thực hiện hành vi trộm cắp cổ
vật; ông S có thể phải chịu trách nhiệm
8
Trang 9
pháp lí theo quy định của pháp luật….
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe,
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chốt nội dung kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Hoạt động 2. Tìm hiểu quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ
môi trường và tài nguyên thiên nhiên
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Nêu được một số quy định cơ bản của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
- Phân tích, đánh giá được các hành vi vi phạm quyền và nghĩa vụ của công
dân trong bảo môi trường và tài nguyên thiên nhiên trong một số tình huống
đơn giản thường gặp; nhận biết được tác hại, hậu quả của hành vi vi phạm
quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo môi trường và tài nguyên thiên
nhiên.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.99 – 101
để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi
trường và tài nguyên thiên nhiên.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quyền và nghĩa vụ của công dân trong
bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
2. Tìm hiểu quyền và nghĩa
vụ của công dân trong bảo
[2.4.NC1a]: Đề
xuất công
9
Trang 10
- GV chia lớp thành 6 nhóm (2 nhóm thực
hiện chung 1 nhiệm vụ).
- GV yêu cầu các nhóm đọc thông tin
trong SGK tr.99 - 101 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp 1. Ông K mới mở một
xưởng gia công các sản phẩm nhựa và
gỗ ở mảnh đất liền kề nhà chị B. Hoạt
động sản xuất từ xưởng gây tiếng ồn rất
lớn và tạo ra nhiều bụi nhưng ông K
không sử dụng bất kì phương pháp
chống ồn, chống ô nhiễm môi trường
nào. Không đồng tình với việc làm của
ông K chị B và những người dân sống
xung quanh xưởng gia công đã làm đơn
đề nghị chính quyền can thiệp.
Trường hợp 2. Trong khoảng thời gian
từ ngày 19 – 8 – 2021 đến ngày 22 – 9 –
2021, ông T (là quản lí vận chuyển hàng
hoá của Công ty Cổ phần Công nghệ
môi trường A) đã bàn bạc, thống nhất
với ông H và ông S, thông qua một số
lái xe của Công ty Trách nhiệm hữu hạn
Môi trường xanh D vận chuyển
630.840kg chất thải từ Công ty A và
34.890kg chất thải từ Công ty X ở khu
công nghiệp Z đem đổ ra môi trường.
Dưới sự hướng dẫn của ông S và ông H,
các lái xe đã đổ 652.295kg chất thải rắn
công nghiệp thông thường có lẫn chất
thải nguy hại xuống bờ sông và đổ
vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên
- Quyền của công dân:
+ Được sống trong môi
trường trong lành, không bị ô
nhiễm;
+ Được khai thác, sử dụng tài
nguyên thiên nhiên theo quy
định của pháp luật;
+ Được tham gia bảo vệ môi
trường và tài nguyên thiên
nhiên theo quy định của pháp
luật;
+ Được khiếu nại, tố cáo hành
vi vi phạm pháp luật về bảo
vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên với cơ quan có
thẩm quyền;
+ Được tiếp cận, tìm hiểu các
thông tin về bảo vệ môi
trường, bảo vệ tài nguyên
thiên nhiên theo quy định của
pháp luật;...
- Nghĩa vụ của công dân:
+ Tuân theo quy định của
Hiến pháp và pháp luật về bảo
vệ môi trường và tài nguyên
thiên nhiên;
+ Tôn trọng các quyền trong
bảo vệ môi trường và tài
cụ/công nghệ số
cho quá trình
hợp tác.
10
Trang 11
13.435kg chất thải rắn công nghiệp
thông thường có lẫn chất thải nguy hại
ra vệ đường.
Trường hợp 3. Mặc dù không được cơ
quan chức năng cấp giấy phép khai thác
tài nguyên khoáng sản nhưng ông Q đã
tự ý sử dụng một số phương tiện, máy
móc, tiến hành khai thác cát xây dựng
tại khu vực thượng nguồn lòng hồ thuỷ
điện Đ để bán cho những tổ chức, cá
nhân có nhu cầu. Trong thời gian từ
tháng 1 – 2023 đến tháng 9 – 2023 ông
Q đã thực hiện khai thác khoảng hơn
6.000m3 cát, trị giá hơn 2 tỉ đồng.
Trong các trường hợp trên, chủ thể nào
đã vi phạm quy định của pháp luật về
quyền và nghĩa vụ của công dân trong
bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên? Vì sao? Theo em, hành vi vi phạm
đó có thể dẫn tới những hậu quả gì?
- GV yêu cầu nhóm trưởng đề xuất và
thiết lập một không gian cộng tác số
(Google Docs, Microsoft Word Online
hoặc Padlet nhóm). Các thành viên sử
dụng thiết bị cá nhân cùng đăng nhập vào
không gian này để phân chia từng trường
hợp, gõ câu trả lời song song, đồng sáng
tạo nội dung báo cáo theo thời gian thực
nhằm tối ưu hóa hiệu suất làm việc nhóm.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
nguyên thiên nhiên của người
khác;
+ Chi trả, bồi thường thiệt hại,
khắc phục, xử lí và chịu trách
nhiệm pháp lí khác theo quy
định của pháp luật nếu gây sự
cố môi trường, huỷ hoại tài
nguyên thiên nhiên,...
11
Trang 12
vụ học tập
- HS truy cập link không gian làm việc
chung, làm việc theo nhóm và gõ trực tiếp
câu trả lời.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động,
thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết
quả thảo luận:
+ Trong trường hợp 1:
• Hành vi: Ông K đã vi phạm quy định
của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ môi trường vì
gây ô nhiễm môi trường trong quá
trình sản xuất, kinh doanh; xâm phạm
quyền được sống trong môi trường
trong lành của những hộ dân xung
quanh xưởng gia công.
• Hành vi của ông K có thể dẫn đến
những hậu quả như: gây ảnh hưởng
tiêu cực đến sức khoẻ và cuộc sống
bình thường của người dân; gây ô
nhiễm không khí; khiến ông K phải
chịu trách nhiệm pháp lí theo quy
định của pháp luật;...
+ Trong trường hợp 2:
• Hành vi: Ông T, ông H, ông S và
những người có liên quan đã vi phạm
quy định của pháp luật về quyền,
12
Trang 13
nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ
môi trường và tài nguyên thiên nhiên
vì vận chuyển, chôn, lấp, đổ, thải, đốt
chất thải rắn, chất thải nguy hại
không đúng quy trình kĩ thuật, quy
định của pháp luật về bảo vệ môi
trường.
• Hành vi này có thể gây ra những hậu
quả như: gây ô nhiễm môi trường,
gây ô nhiễm nguồn nước sông và
nguồn nước ngầm; ảnh hưởng tiêu
cực đến sức khoẻ, cuộc sống của
người dân; huỷ hoại hệ sinh thái dưới
sông; khiến những người vi phạm
phải chịu trách nhiệm pháp lí theo
quy định của pháp luật;...
+ Trong trường hợp 3:
• Hành vi: Ông Q đã vi phạm quy định
của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ tài nguyên
thiên nhiên vì tự ý khai thác, mua bán
tài nguyên thiên nhiên khi chưa được
cấp phép.
• Hành vi của ông Q có thể gây ảnh
hưởng tiêu cực đến hoạt động của hồ
thuỷ điện Đ; khiến ông Q phải chịu
trách nhiệm pháp lí theo quy định của
pháp luật;...
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe,
13
Trang 14
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS
thực hiện nhiệm vụ.
- GV chốt nội dung kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:
- HS củng cố, hoàn thiện tri thức vừa khám phá về quyền, nghĩa vụ của công
dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
- HS rèn luyện kĩ năng xử lí tình huống, liên hệ thực tế nhằm điều chỉnh ý
thức, hành vi của bản thân trước những vấn đề liên quan đến quyền, nghĩa
vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường và tài nguyên thiên
nhiên.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS chơi trò chơi trắc nghiệm trên nền tảng Quizizz/Kahoot.
- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân và theo nhóm, thảo luận để trả lời câu
hỏi bài tập phần Luyện tập.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời câu hỏi trắc nghiệm, làm các bài tập phần
Luyện tập và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Chơi trò chơi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức game trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot.
- GV cung cấp mã phòng thi.
- Bộ câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1: “Mọi người có quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa,
tham gia vào đời sống văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa” được khẳng
định ở
14
Trang 15
A. Điều 43 Hiến pháp năm 2013.
B. Điều 41 Hiến pháp năm 2013.
C. Điều 40 Hiến pháp năm 2013.
D. Điều 42 Hiến pháp năm 2013.
Câu 2: Hoạt động của các chủ thể thực hiện các biện pháp tích cực để giữ
gìn giá trị di sản văn hóa trong cộng đồng và lưu truyền nó theo thời gian là
nội dung của khái niệm nào dưới đây?
A. Sử dụng di sản văn hóa.
B. Bảo vệ di sản văn hóa.
C. Tái tạo di sản văn hóa.
D. Chuyển giao di sản văn hóa.
Câu 3: Pháp luật quy định công dân có nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa
trong trường hợp nào dưới đây?
A. Tham quan các di sản văn hóa.
B. Biểu diễn các loại hình nghệ thuật.
C. Tiếp cận các giá trị văn hóa.
D. Giao nộp cổ vật do mình tìm được.
Câu 4: Trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, công dân có
quyền nào sau đây?
A. Tham gia các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu.
B. Sống trong môi trường trong lành.
C. Đóng góp nghĩa vụ tài chính.
D. Tố cáo các hành vi vi phạm.
Câu 5: Để bảo vệ môi trường, hành vi nào dưới đây của công dân bị nghiêm
cấm?
A. Bồi thường thiệt hại theo quy định.
B. Trồng cây phủ xanh đất trồng.
C. Xử lí rác thải nơi tập kết.
D. Chôn lấp chất độc, chất phóng xạ.
15
Trang 16
Câu 6: Theo quy định của pháp luật, công dân có quyền bảo vệ di sản văn
hóa trong trường hợp nào dưới đây?
A. Nghiên cứu các di sản văn hóa của đất nước.
B. Tạo điều kiện làm sai lệch các di sản văn hóa.
C. Che giấu địa điểm phát hiện bảo vật quốc gia.
D. Xử lí các hành vi vi phạm về bảo vệ giá trị văn hóa.
Câu 7: Hành vi nào dưới đây là đúng về nghĩa vụ của công dân trong bảo
vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?
A. Nộp thuế bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt.
B. Tự giác tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.
C. Không phải bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm đến môi trường.
D. Không cần thu gom các chất thải vì đã có nhân viên vệ sinh môi trường.
Câu 8: Đọc thông tin sau và chọn đúng hoặc sai vào mỗi đáp án a, b, c, d.
Năm 2021, Chùa Đậu – di tích lịch sử được mệnh danh là “Danh lam đệ
nhất trời Nam” bỗng nhiên bị làm mới. Công trình hàng nghìn năm tuổi với
nhiều hạng mục được xây thêm, làm mới khiến nhiều người chua xót: Chùa
Đậu giờ chỉ còn 1 năm tuổi, nhưng có người lại cho rằng, chỉ vài năm nữa,
rêu xanh sẽ mọc lên và các hạng mục được xây mới, sửa chữa sẽ lại nhuốm
màu cổ kính như xưa. Câu chuyện của Chùa Đậu được làm mới vốn không
mới, nhưng lại xảy ra thường xuyên tại hầu hết các địa phương trong cả
nước.
(Theo baovannghe.com.vn)
a. Với việc làm mới, Chùa Đậu chỉ mất đi vẻ cổ kính, nhưng thực tế vẫn giữ
được lịch sử hàng nghìn năm.
b. Công dân thực hiện quyền và nghĩa vụ bảo vệ di sản văn hóa bằng cách
tranh cãi về việc nên/không nên làm mới các di tích lịch sử.
c. Nhiều hạng mục được xây thêm và làm mới khiến Chùa Đậu mất đi vẻ cổ
kính là dấu hiệu công dân lạm dụng quyền bảo vệ di sản văn hóa.
d. Xử lí hành vi làm mới ở di tích lịch sử Chùa Đậu sẽ ngăn chặn được hiên
tượng này ở hầu hết các địa phương khác.
16
Trang 17
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- [5.2.NC1b]: HS sử dụng thiết bị cá nhân truy cập phòng thi để trả lời câu
hỏi trực tuyến trong thời gian 10 phút, hệ thống sẽ tự động chấm điểm và
xếp hạng.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- Hệ thống tự động chấm điểm và xếp hạng.
- GV chiếu bảng xếp hạng và chữa nhanh câu sai nhiều nhất.
Câu 1 2 3 4 5 6 7
Đáp án B B A B D A B
Câu TN Đúng – Sai:
Câu 8:
a. Đ b. Đ c. S d. S
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án.
- GV chuyển sang hoạt động mới.
Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi mục Luyện tập (SGK – tr.101 – 102)
Nhiệm vụ 1. Bài luyện tập số 1
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm), yêu cầu HS đọc câu hỏi
bài Luyện tập 1 trong SGK tr.101 - 102 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 1. Em hãy nhận xét việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân
trong bảo vệ di sản văn hoá của các chủ thể ở những trường hợp dưới đây:
a. Trong khi đào giếng, anh T phát hiện một số cổ vật nhưng không thông
báo với cơ quan chức năng. Anh làm sạch những cổ vật đó và cất giấu trong
nhà để sau này sẽ truyền lại cho con cháu. Anh T chia sẻ với người thân
trong gia đình rằng, chỉ có hành vi mua bán, phá hoại cổ vật mới là hành vi
trái pháp luật, việc tự giữ gìn, bảo quản các cổ vật là bảo vệ di sản văn hoá.
17
Trang 18
b. Di tích lịch sử A thường xuyên đón tiếp các đoàn khách du lịch tới tham
quan, nghiên cứu. Dù là khách trong nước hay khách quốc tế, bà H (quản lí
khu di tích) luôn nhiệt tình tiếp đón, tạo điều kiện thuận lợi để mọi người có
những trải nghiệm lí thú và thu thập được những thông tin bổ ích, đáp ứng
nhu cầu của bản thân.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số nhóm HS trình bày câu trả lời:
a. Suy nghĩ và việc làm của anh T là sai trái, vi phạm quy định của pháp
luật về quyền, nghĩa vụ của công dân trong việc thông báo kịp thời địa điểm
phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử – văn hoá; giao nộp
di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do mình tìm được cho cơ quan nhà nước có
thẩm quyền nơi gần nhất. Hành vi của anh T khiến người thân trong gia
đình nhận thức sai lệch trong việc bảo vệ di sản văn hoá, khiến các cổ vật
không phát huy được giá trị lịch sử, văn hoá vốn có của mình và gây khó
khăn cho quá trình nghiên cứu của các cơ quan chuyên môn.
b. Bà H đã thực hiện đúng quy định của pháp luật về quyền, nghĩa vụ của
công dân trong bảo vệ di sản văn hoá. Những việc làm của bà H đã gián
tiếp phát huy các giá trị tốt đẹp của di tích lịch sử A và tạo điều kiện thuận
lợi để du khách gần xa thực hiện quyền tham quan, hưởng thụ, nghiên cứu
di sản văn hoá của mình.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 2. Bài luyện tập số 2
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
18
Trang 19
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm), yêu cầu HS đọc câu hỏi
bài Luyện tập 2 trong SGK tr.102 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 2. Em hãy nhận xét việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân
trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên của các chủ thể trong
những trường hợp dưới đây:
a. Gia đình chị G mở cửa hàng kinh doanh các loại hoá chất công nghiệp.
Gần đây, chị G kiểm hàng và phát hiện một lượng lớn hoá chất bị hết hạn
sử dụng nên đã cùng chồng mang số hoá chất đó chôn xuống mảnh đất
hoang gần nhà để tiêu huỷ.
b. Cơ sở chế biến thực phẩm của gia đình anh Q xả thẳng nước thải ra môi
trường, gây mùi hôi thối khó chịu, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân
xung quanh. Nhiều người dân đã phản ánh và đề nghị gia đình anh Q phải
có biện pháp để xử lí nước thải và giảm thiểu mùi hôi, tuy nhiên gia đình
anh Q vẫn không thay đổi và tiếp tục xả thải nước bẩn ra môi trường.
c. Khi đi làm rẫy, vợ chồng ông N, bà M phát hiện một mảnh rừng phòng hộ
bị các đối tượng xấu đốn hạ để trồng cây keo. Ông N muốn trình báo sự việc
với chính quyền địa phương nhưng bị bà M ngăn cản vì bà M cho rằng việc
làm đó không ảnh hưởng tới gia đình mình.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số HS trình bày câu trả lời:
a. Hành vi của chị G và chồng là sai trái, đáng bị phê phán và vi phạm quy
định của pháp luật về nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài
nguyên thiên nhiên. Hành vi này thể hiện sự thiếu hiểu biết, sự vô trách
nhiệm của vợ chồng chị G trong việc bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên và
có thể dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực lâu dài đối với môi trường, cũng như
sức khoẻ của người dân trong khu vực.
19
Trang 20
b. Hành vi của gia đình anh Q là sai trái và vi phạm quy định của pháp luật
về nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
nhiên. Hành vi này xuất phát từ thái độ coi thường quy định của pháp luật,
dù đã được nhắc nhở nhưng vẫn không chịu thay đổi, cố ý tiếp tục vi phạm,
do đó cần bị xử lí nghiêm.
c. Hành vi ngăn cản chồng trình báo sự việc rừng bị các đối tượng xấu đốn
hạ với cơ quan chức năng của bà M là hành vi ích kỉ, vô trách nhiệm, không
thực hiện đúng nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ môi trường và tài
nguyên thiên nhiên. Hành vi này cản trở người khác thực hiện quyền công
dân của mình và gián tiếp bao che, dung túng cho các đối tượng xấu tiếp tục
phá rừng, gây nên những hậu quả tiêu cực lâu dài đối với cuộc sống của
người dân và đối với đất nước.
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 3. Bài luyện tập số 3
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm), yêu cầu HS đọc câu hỏi
bài Luyện tập 3 trong SGK tr.102 để thực hiện nhiệm vụ:
Câu 3: Nếu là chủ thể trong các tình huống sau, em sẽ làm gì để thực hiện
tốt quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ di sản văn hoá, môi trường
và tài nguyên thiên nhiên?
a. Ngôi đền cổ ở xã của H bị các đối tượng xấu đột nhập trộm một lượng
lớn cổ vật có giá trị. Các lực lượng chức năng và người dân địa phương
nhiều lần tìm kiếm nhưng chưa bắt được thủ phạm và chưa thu hồi được các
cổ vật. Một lần sang nhà bạn thân chơi, H vô tình bắt gặp anh trai bạn thân
đang ngồi đóng gói một số đồ vật có hình dạng giống các cổ vật đã bị đánh
cắp ở ngôi đền nên nảy sinh nghi ngờ.
20
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!