Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VĨ MÔ: TÌM HIỂU THỊ TRƯỜNG XĂNG DẦU TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY *** Xăng dầu là sản phẩm có vai trò quan trọng trong tất cả các lĩnh vực sản xuất và đời sống xã hội. Trên phương diện kinh tế, giá trị của mọi sản phẩm hàng hoá dịch vụ ít nhiều đều chứa đựng giá trị của xăng dầu. Thời gian qua, mặc dù trên thị trường xăng dầu thế giới có những biến động rất lớn, đặc biệt là giả cả diễn biến rất khó lường, nhưng thị trường xăng dầu trong nước vẫn ngày càng phát triển: Quy mô thị trường xăng dầu ngày càng tăng, đã có nhiều chủ thể tham gia kinh doanh trên thị trường và le lói yếu tố cạnh tranh, giá cả xăng dầu bị ảnh hưởng của thị trường nhưng có sự điều tiết của Nhà nước nên cơ bản ổn định, không có xáo trộn lớn, hệ thống phân phối xăng dầu trên thị trường Việt Nam không ngừng được mở rộng và phát triển. 1. Đặc điểm của thị trường xăng dầu Thị trường xăng dầu ở Việt Nam được điều tiết bởi cơ chế quản lý của Nhà nước, Nhà nước can thiệp rất sâu vào thị trường. 1.1. Nhà nước can thiệp vào thị trường xăng dầu bằng chính sách giá Mặc dù Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách để từng bước mở rộng quyền chủ động điều chỉnh giá cho các doanh nghiệp nhưng các doanh nghiệp không thực sự được quyết định giá bán xăng dầu. ắc quản lý giá bán xăng dầu Điều 27, Nghị định số 84/2009/NĐ-CP ngày 15/10/2009 của Chính phủ quy định nguyên tắc quản lý giá bán xăng dầu a- Giá bán xăng dầu được thực hiện theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước; Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 b- Thương nhân đầu mối được quyền quyết định giá bán buôn; việc điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu được thực hiện theo nguyên tắc, trình tự quy định tại Điều này; có trách nhiệm tham gia bình ổn giá theo quy định của pháp luật hiện hành và được bù đắp lại những chi phí hợp lý khi tham gia bình ổn giá; c- Thời gian giữa hai (02) lần điều chỉnh giá liên tiếp tối thiểu là mười (10) ngày dương lịch đối với trường hợp tăng giá, tối đa là mười (10) ngày dương lịch đối với trường hợp giảm giá; khi điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, thương nhân đầu mối đồng thời phải gửi quyết định giá và phương án giá của mình đến các cơ quan nhà nước có thẩm quyền; d- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền, khi nhận được quyết định giá và phương án giá của thương nhân đầu mối, có trách nhiệm giám sát để bảo đảm việc điều chỉnh giá của thương nhân đầu mối thực hiện đúng quy định của pháp luật. 1.2. Nhà nước can thiệp vào thị trường xăng dầu bằng chính sách thuế Nhà nước hiện đang áp dụng thu nhiều loại thuế đối với những doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu: - Thuế nhập khẩu; - Thuế tiêu thụ đặc biệt; - Thuế giá trị gia tăng; - Phí xăng dầu; - Các loại thuế, phí và các khoản trích nộp khác (nếu có) theo quy định của pháp luật. Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 Nhà nước đang áp dụng phương pháp đánh thuế nhập khẩu theo % của giá CIF, khi giá xăng dầu thế giới tăng cao thì thuế nhập khẩu và tiêu thụ đặc biệt cũng tăng theo (hai loại thuế này chiếm tỷ trọng chủ yếu trong các loại thuế xăng dầu), Ngân sách Nhà nước do đó cũng tăng, Nhà nước thì có lợi vì thu được nhiều thuế, nhưng các doanh nghiệp thì rất khó khăn vì khi giá bán lẻ của Nhà nước quy định không tăng kịp với xu hướng tăng của giá quốc tế, dẫn đến tình trạng kinh doanh không có hiệu quả ở các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Trái lại: Khi giá nhập giảm thì thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt cũng giảm theo. Ngân sách Nhà nước lại bị giảm đáng kể. Để bù đắp sự thiếu hụt Ngân sách thì Nhà nước lại tăng thuế để đảm bảo nguồn thu. Song khi tăng thuế thì lại kéo theo rất bất lợi cho nền kinh tế - xã hội. 1.3. Nhà nước can thiệp vào thị trường xăng dầu bằng cách bù lỗ cho các doanh nghiệp Để ổn định thị trường, Nhà nước yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối phải thực hiện nghĩa vụ nhập khẩu xăng dầu kể cả những thời điểm giá xăng dầu thế giới có những biến động lớn. Các