ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI HANOI UNIVERSITY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY ĐỀ LUYỆN THI ĐÁNH GIÁ TƯ DUY 2024 60 phút 30 phút 60 phút Tư duy Tư duy Tư duy Toán học Đọc hiểu Khoa học/ Giải quyết vấn đề 40 điểm 20 điểm 40 điểm Trắc nghiệm khách quan gồm các dạng: nhiều lựa chọn, kéo thả, đúng/sai, trả lời ngắn
Mục lục PHẦN TƯ DUY TOÁN HỌC.................................................................................................3 PHẦN TƯ DUY ĐỌC HIỂU................................................................................................16 PHẦN TƯ DUY KHOA HỌC/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ...................................................25 Đáp án.....................................................................................................................................41 PHẦN TƯ DUY TOÁN HỌC ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI TSA 09.04 TOÁN ĐỀ 21 – TLCMH00011 *********************** Mã đề: …………. Thời gian làm bài 60 phút Họ và tên:……………………… Lớp: ………….Số báo danh: ………. Đề thi số: 21 Câu 1 Cho mặt cầu có tâm . Mặt phẳng không đi qua cắt mặt cầu theo một đường tròn có chu vi . Biết đường kính của vuông góc với tại và (điểm nằm giữa và ). Diện tích mặt cầu bằng bao nhiêu? A. . B. . C. . D. . Câu 2 Mỗi phát biểu sau là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai Tổng của hai số nguyên dương là một số nguyên dương. Tích của hai số nguyên âm là một số nguyên âm. Tích của hai số nguyên bằng 0 khi và chỉ khi ít nhất một trong hai số nguyên đó
bằng 0. Hiệu là một số nguyên âm nếu a dương và b dương. Câu 3 Cho hàm số có bảng biến thiên như hình bên dưới. Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai Hàm số có hai điểm cực trị. Hàm số nghịch biến trên . Giá trị nhỏ nhất của hàm số bằng -2 . là điểm cực đại của hàm số. Câu 4 Minh có thể gõ một file tài liệu trong 40 phút, An có thể gõ nó trong 30 phút và Chi có thể gõ nó trong 24 phút. Ba người sẽ mất bao nhiêu thời gian để cùng nhau gõ xong file tài liệu? A. 5 phút. B. 10 phút. C. 15 phút. D. 18 phút. Câu 5 Trong không gian , cho hai điểm . Tọa độ tâm mặt cầu đường kính AB là ((1) _________; (2) _________; (3) _________). Câu 6 Một công ty sản xuất linh kiện điện tử nghiên cứu sản xuất bóng bán dẫn theo các phương pháp
khác nhau. Có một lượng bóng bán dẫn được sản xuất với 3 phương pháp khác nhau trong cùng khoảng thời gian. Số lượng bóng bán dẫn được sản xuất theo mỗi phương pháp được cho dưới bảng sau: Số lượng Phương pháp Thành Sản phẩm lỗi phẩm 1 88 12 2 165 35 3 260 65 Mỗi phát biểu sau là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai Phương pháp 2 có tỉ lệ thành phẩm thấp nhất. Năng suất sản xuất bóng bán dẫn của phương pháp 1 là tốt nhất. Câu 7 Trong thời gian liên tục 25 năm, một người lao động luôn gửi đúng 4 000 000 đồng vào một ngày cố định của tháng ở ngân hàng với lãi suất không thay đổi trong suốt thời gian gửi tiền là 0,6%/tháng. Số tiền người đó có được sau 25 năm là (1) ______ triệu đồng. (Kết quả làm tròn đến chữ số thập phân thứ ba). Câu 8 Cho hình chóp đều với là tâm đáy. Khoảng cách từ đến mặt bên bằng 1 và góc giữa mặt bên với đáy bằng . Thể tích khối chóp bằng A. . B. . C. . D. . Câu 9 Phần nguyên của số thực , được kí hiệu là , là số nguyên lớn nhất không vượt quá . Mỗi phát
biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai . Với mọi số nguyên dương ta luôn có: . Câu 10 Hằng ngày, mực nước của một con kênh lên xuống theo thủy triều. Độ sâu (mét) của mực nước trong kênh tính theo thời gian (giờ) trong một ngày được cho bởi công thức . Trong một ngày có bao nhiêu lần mực nước trong kênh đạt độ sâu 12m? A. 12 lần. B. 7 lần. C. 11 lần. D. 9 lần. Câu 11 Cho hàm số có đồ thị hàm số . Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai Với thì đồ thị hàm số đã cho cắt trục hoành tại 3 điểm phân biệt. Có tất cả 10 giá trị nguyên của để đồ thị hàm số đã cho cắt trục hoành tại đúng hai điểm có hoành độ lớn hơn 1. Câu 12 Phương trình có bao nhiêu nghiệm? A. 2. B. 1. C. 0. D. 3.
Câu 13 Cho hàm số . Biết với và ƯCLN . Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 5 27 31 17 3 Giá trị của là _______ . Giá trị của là _______ . Câu 14 Cho hàm số . Gọi là tập hợp các giá trị của sao cho giá trị lớn nhất của hàm số trên bằng 2 . Tích các phần tử của bằng (1) ______. Câu 15 để phương trình sau có ba nghiệm phân biệt: Có tất cả bao nhiêu giá trị nguyên của tham số A. 1. B. 2. C. 0. D. 3. Câu 16 Cho khai triển đa thức . Tổng các giá trị của thỏa mãn hệ số là hệ số lớn nhất trong khai triển trên bằng (1) _____. Câu 17 Giá trị của bằng bao nhiêu?
A. B. C. 0. D. . Câu 18 Bà chủ quán trà sữa muốn trang trí quán cho đẹp nên quyết định thuê nhân công xây một bức tường bằng gạch với xi măng (như hình vẽ bên dưới), biết hàng dưới cùng có 500 viên, mỗi hàng tiếp theo đều có ít hơn hàng trước 1 viên và hàng trên cùng có 1 viên. Hỏi số gạch cần dùng để hoàn thành bức tường trên là bao nhiêu viên? A. 25250 viên. B. 250500 viên. C. 12550 viên. D. 125250 viên. Câu 19 Số nghiệm thực của phương trình là A. 2. B. 0. C. 3. D. 1. Câu 20 Cho và thay đổi thỏa mãn điều kiện . Mỗi phát biểu sau là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai Giá trị nhỏ nhất của biểu thức là 1 . Giá trị lớn nhất của biểu thức là 4 . Câu 21 Cho dãy số được xác định bởi: . Công thức số hạng tổng quát của dãy số đã cho là biểu thức có dạng , với là các số nguyên, . Khi đó tổng
có giá trị bằng? A. 3. B. 4. C. -4. D. -3. Câu 22 Biết rằng với . Giá trị của bằng (1) ______. Câu 23 Xét các số thực dương thoả mãn . Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai . đạt giá trị nhỏ nhất tại Giá trị nhỏ nhất của bằng Câu 24: Cho khai triển Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: Hệ số A1 bằng _______ . Hệ số A2 bằng _______ . Câu 25
Ta định nghĩa, một hình nón gọi là nội tiếp một mặt cầu nếu mặt cầu chứa đỉnh và đường tròn đáy của hình nón. Cho mặt cầu có đường kính bằng . Xét tất cả các hình nón nội tiếp mặt cầu , gọi là hình nón có thể tích của khối nón được tạo bởi là lớn nhất. Khi đó, chiều cao của hình nón bằng A. . B. . C. . D. . Câu 26 Có bao nhiêu cách chia 100 chiếc kẹo giống nhau cho 12 em nhỏ sao cho mỗi em có ít nhất 8 chiếc kẹo? A. . B. . C. . D. . Câu 27 Một chiếc cốc có phần chứa nước có dạng hình nón (không có nắp) đựng đầy nước. Người ta thả vào đó một khối cầu có đường kính bằng chiều cao của phần chứa nước của chiếc cốc và đo được thể tích nước tràn ra ngoài là . Biết rằng khối cầu tiếp xúc với tất cả các đường sinh của hình nón và đúng một nửa của khối cầu chìm trong nước (minh họa như hình vẽ). Thể tích lượng nước còn lại trong cốc bằng
A. . B. . C. . D. . Câu 28 Cho hình thang cân có đáy bé , đáy lớn , khoảng cách giữa hai đáy bằng 1 . Nếu cho hình thang đó quay quanh ta được vật thể tròn xoay có thể tích bằng , quay quanh ta được vật thể tròn xoay có thể tích bằng , quay quanh ta được vật thể tròn xoay có thể tích bằng . Kéo số (kí hiệu) ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: V1 V3 1 V2 2 V1 = _______ π. 2 = _______ π. V Trong các khối tròn xoay đó, thể tích của khối lớn nhất là _______ . Câu 29 Trong không gian , cho điểm . Tọa độ tâm đường tròn nội tiếp tam giác là I((1) _________; (2) _________; (3) _________).
Câu 30 Cho hàm số bậc ba liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ. Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau : 2 1 3 4 Đồ thị hàm số luôn có _______ điểm cực trị. Đồ thị hàm số có _______ điểm cực trị. Có _______ giá trị nguyên của tham số để phương trình có 3 nghiệm phân biệt thuộc khoảng . Câu 31 Một hình hộp đứng có đáy là hình vuông chứa đồng hồ cát. Thiết diện qua trục của hình hộp như hình vẽ.
Tỉ số thể tích của đồng hồ cát và phần còn lại giữa đồng hồ cát và hình hộp đứng là A. . B. . C. . D. . Câu 32 Trong không gian , cho điểm và mặt phẳng . Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 4 2 1 3 Khoảng cách từ điểm đến mặt phẳng là _______ . Khoảng cách từ điểm đến mặt phẳng là _______ . Khoảng cách từ điểm đến mặt phẳng là _______ . Câu 33 Cho hàm số liên tục trên và đồ thị hàm số cho bởi hình vẽ bên. Đặt .
Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 1 2 3 Hàm số đạt cực đại tại bằng _______ . Hàm số đạt cực tiểu tại bằng _______ . Câu 34 Cho hai số thực thỏa mãn điều kiện: . Giá trị lớn nhất của biểu thức bằng bao nhiêu? A. -2 . B. . C. . D. . Câu 35 Tổng tất cả các giá trị thực của tham số để khoảng cách từ điểm đến đường thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số bằng là (1) ________. Câu 36 Trên một vùng đồng bằng có hai khu đô thị và nằm cùng về một phía đối với con đường sắt
(như hình vẽ). Tại vị trí trên , người ta xây dựng một nhà ga sao cho tổng các khoảng cách từ đến hai khu đô thị đó là ngắn nhất. Khi đó khoảng cách từ đến khu đô thị là (1) _______ (làm tròn đến chữ số thập phân thứ hai). Câu 37 Cho hình chóp có đáy là hình chữ nhật với , tam giác đều nằm trên mặt phẳng vuông góc với đáy. Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu Đúng Sai Giao tuyến của hai mặt phẳng (SAB) và (SCD) là đường thẳng đi qua điểm song song với . Khoảng cách giữa và SD bằng . Câu 38 Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 100 190 92378 1440 184756 Yến có 20 cuốn sách khác nhau và bạn định chia đều số sách vào 2 chiếc thùng giấy để chở tới trường. Số cách Yến có thể xếp sách vào hai chiếc thùng có màu sắc khác nhau là _______ . Số cách Yến có thể xếp sách vào hai chiếc thùng giống hệt nhau là _______ . Câu 39
Tập hợp các điểm biểu diễn số phức thỏa mãn là A. một đường thẳng đi qua gốc tọa độ. B. là một đoạn thẳng có độ dài bằng 2. C. một đường tròn tâm , bán kính . D. là một đường elip. Câu 40 Một du khách vào hội chợ và chơi trò chơi ném vòng trúng thưởng. Lần đầu du khách mua 1 lượt ném vòng với giá 1000 đồng, kể từ lần sau tiền mua số lượt ném vòng gấp đôi số tiền lần trước. Người đó thua 10 lần liên tiếp và thắng ở 2 lần cuối. Biết mỗi lần thắng, giá trị phần thưởng của người chơi nhận được gấp đôi số tiền mua ban đầu (không kể số tiền đã đặt). Giá trị phần thưởng cuối cùng người đó nhận được là (1) _________ đồng. PHẦN TƯ DUY ĐỌC HIỂU ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI TSA 09.04 THI THỬ ĐỌC HIỂU 21 *********************** Mã đề: …………. Thời gian làm bài 30 phút Họ và tên:……………………… Lớp: ………….Số báo danh: ………. Đề thi số: 21 Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ 1 đến 10: NOVONUTRIENTS MUỐN BIẾN CO2 THÀNH PROTEIN [1] Chúng ta đã dành một thế kỉ rưỡi qua để bơm carbon dioxide vào bầu khí quyển, và rõ ràng là chúng ta sẽ phải dành những thập kỉ tới để loại bỏ một phần đáng kể lượng đó. Nhưng sau đó chúng ta sẽ làm gì với tất cả? Một số người đang đề xuất bơm nó xuống lòng đất. Những người khác nghĩ rằng chúng ta có thể tạo ra mọi thứ từ nó, kể cả nhiên liệu lỏng và bê tông. Vấn đề là, đó là những cơ hội có lợi nhuận khá thấp hiện nay. Một công ti khởi nghiệp nghĩ rằng câu trả lời là biến carbon dioxide thành protein. [2] Công ti đó đang có cơ hội thử nghiệm luận điểm của mình trên quy mô lớn, NovoNutrients sẽ xây dựng một nhà máy quy mô thí điểm với sự trợ giúp từ thỏa thuận đầu tư và công nghệ trị giá 3 triệu đô la từ Woodside Energy, một trong những công ti dầu khí lớn nhất của Úc, đã bắt đầu nhúng ngón chân vào vùng nước thu giữ carbon. NovoNutrients dựa vào vi khuẩn để làm công việc bẩn
thỉu. Công ti đã khảo sát các tài liệu khoa học để tìm ra những loài có thể sử dụng carbon dioxide trong quá trình trao đổi chất của chúng, cho phép chúng sử dụng khí thải làm năng lượng. Các nhà khoa học cũng đã phát hiện ra các chủng mà khoa học chưa biết đến. “Công nghệ của chúng tôi là về cách bạn công nghiệp hóa quá trình trao đổi chất diễn ra tự nhiên này?” Giám đốc điều hành David Tze nói. [3] Để làm được điều đó, công ti đã phát triển lò phản ứng sinh học của riêng mình giúp vi khuẩn phát triển trong nước đồng thời tiêu thụ carbon dioxide và các loại khí khác cung cấp năng lượng cho quá trình trao đổi chất của nước, bao gồm hydro và nguồn nitơ như amoniac. Nguồn gốc của carbon dioxide có thể là bất kì hoạt động nào đang gây ô nhiễm ngày nay, cho dù đó là hoạt động dầu khí, nhà máy hóa chất, nhà máy phân bón hay nhà máy xi măng. Tất cả những gì cần thiết là cung cấp đủ carbon dioxide đậm đặc. Mặt khác, các nhà máy của NovoNutrients sẽ sản xuất một loại bột khô có thể được tinh chế thành một số sản phẩm khác nhau, bao gồm chất bổ sung protein cho người, động vật và cá nuôi. Tùy thuộc vào loại vi khuẩn có trong bể, bột có thể được điều chỉnh để tăng giá trị của sản phẩm cuối cùng, chẳng hạn như có thể được bán cho thị trường thức ăn chăn nuôi đặc sản cho nông dân. [4] NovoNutrients đã tự thiết kế các chủng để cải thiện hiệu suất của chúng, nhưng nó cũng có các chủng loại hoang dã và chủng thích nghi. Một số trong số đó thu được bằng cách vận hành thiết bị lên men trong 8 tháng được cung cấp bởi khí do nhà máy xi măng ở Cupertino sản xuất. Tze cho biết: “Chúng tôi đã phát triển các chủng tăng trưởng nhanh gấp ba lần so với chủng hoang dại mà chúng tôi đã bắt đầu sử dụng. Một cách khác mà công ti khởi nghiệp có thể tăng sản lượng là sử dụng nhiều chủng khác nhau trong một bể. Một chủng hoạt động để phá vỡ các đầu vào chính - carbon dioxide, hydro và nguồn nitơ - trong khi những chủng khác hoạt động trên các chất thải do chủng đầu tiên tạo ra. “Nhưng quan trọng hơn, điều đó có nghĩa là chúng ta có thể điều chỉnh dinh dưỡng bằng cách thêm hoặc bớt hoặc hoán đổi các loài hoặc chủng với khuôn khổ này,” ông nói thêm. [5] Ít nhất là ban đầu, NovoNutrients sẽ không sở hữu bất kì nhà máy quy mô thương mại nào của mình, Tze cho biết NovoNutrients sẽ bán các vi khuẩn để duy trì hoạt động của mọi thứ và nó cũng sẽ lấy tiền bản quyền giấy phép công nghệ. “Và, tất nhiên, chúng tôi sẽ cung cấp toàn bộ gói công nghệ - cả sinh học và phần cứng - và làm việc với các công ti xây dựng mua sắm kĩ thuật, do đối tác được cấp phép của chúng tôi lựa chọn để xây dựng công trình đó. Chúng tôi sẽ đào tạo nhân viên điều hành và sẽ sẵn sàng hỗ trợ.” Các công ti đối tác sẽ quyết định sản phẩm nào họ muốn sản xuất, mặc dù NovoNutrients sẽ giúp sắp xếp các thỏa thuận bao tiêu dài hạn. “Nếu bạn là một công ti dầu khí hoặc một số công ti công nghiệp khác, thì bạn không có một… nhóm phát triển kinh doanh lâu đời biết cách làm việc với các công ti dinh dưỡng.”
[6] Những thỏa thuận đó định vị NovoNutrients là một công ti định hướng dịch vụ; một công ti sẽ cấp phép cho công nghệ cốt lõi của mình, tư vấn cho các công ti về xây dựng và vận hành nhà máy, đồng thời giúp tìm người mua sản phẩm cuối cùng. Rất nhiều công ti khởi nghiệp trong các ngành khác đã thất bại khi họ cố gắng giải quyết toàn bộ enchilada. Ví dụ, các công ti sản xuất pin vào khoảng năm 2012 chắc chắn đã lỗ quá mức và lâm vào cảnh nợ nần chồng chất do các nhà máy mà họ không được trang bị đầy đủ để xây dựng, cung cấp và quản lí. Cách tiếp cận cấp phép và dịch vụ có thể hạn chế tăng doanh thu cuối cùng, nhưng nó chắc chắn hạn chế rủi ro vốn. Nó cũng cho phép các công ti khởi nghiệp lấy công nghệ làm trung tâm - tập trung vào khoa học và công nghệ - đồng thời thu hút các đối tác thành thạo trong việc xây dựng và vận hành các dự án vốn lớn. Nếu NovoNutrients có thể tìm thấy đủ công ti phù hợp với hồ sơ đó, họ có thể đã tìm thấy một mô hình kinh doanh phù hợp với mình. (https://techcrunch.com) Câu 1 Theo đoạn [1], công ti khởi nghiệp muốn biến carbon dioxide thành protein vì không thể loại bỏ lượng khí thải đó trong bầu khí quyển. Đúng hay sai? Đúng Sai Câu 2 Dựa vào đoạn [2], hãy điền một cụm từ không quá hai tiếng để hoàn thành nhận định sau: Đẩy mạnh những tiến bộ về (1) _______ , công ti NovoNutrients đầu tư trang thiết bị kĩ thuật cao, tìm ra cơ sở trong quá trình trao đổi chất của vi khuẩn, sử dụng khí thải làm năng lượng. Câu 3 Theo đoạn [2], cụm từ “công việc bẩn thỉu” được hiểu như thế nào? Chọn Từ khóa đúng nhất. A. Hành động thải khí độc ra tự nhiên, phá hoại môi trường sống. B. Nghiên cứu và sử dụng vi khuẩn nhằm tạo ra khí thải carbon dioxide. C. Lao động chân tay tại các môi trường mất vệ sinh, không sạch sẽ. D. Quá trình sử dụng khí thải làm năng lượng để thực hiện trao đổi chất. Câu 4 Hãy hoàn thành câu sau bằng cách kéo thả các từ vào đúng vị trí: hoạt động đậm đặc tái tạo chế tạo
Việc phát triển các lò phản ứng sinh học trở thành yêu cầu cấp thiết và nguyên liệu chính là cacbon dioxide _______ - sản phẩm từ bất kì _______ gây ô nhiễm nào trong đời sống và từ đó _______ thành nhiều sản phẩm khác nhau. Câu 5 NovoNutrients đã làm gì để tăng hiệu suất công việc? A. Nghiên cứu và phát triển các chủng vi khuẩn hoang dã, vi khuẩn thích nghi. B. Sản xuất bột khô sử dụng trong bể vi khuẩn nhằm tăng giá trị của sản phẩm. C. Điều chỉnh dinh dưỡng trong bể bằng cách dùng nhiều chủng vi khuẩn. D. Cung cấp đa dạng carbon dioxide đậm đặc trong các lò phản ứng sinh học. Câu 6 Hãy điền một cụm từ không quá ba tiếng để hoàn thành nhận định sau: Bên cạnh các mục tiêu thương mại, NovoNutrients hướng tới việc cung cấp (1) ______ cho các doanh nghiệp và đào tạo quy trình hoạt động cho những cơ sở có nhu cầu sử dụng công nghệ này. Câu 7 Công ti NovoNutrients KHÔNG cung cấp cho đối tác những dịch vụ nào? A. Sản phẩm sinh học và phần cứng của công nghệ. B. Quy trình đào tạo đội ngũ nhân viên vận hành. C. Quyết định sử dụng công nghệ cùng các đối tác. D. Trang thiết bị kĩ thuật được cung cấp bởi đối tác. Câu 8 Hãy hoàn thành các câu sau đây bằng cách kéo thả các từ vào đúng vị trí: công nghệ thu mua cung cấp tiêu dùng Công ti NovoNutrients lấy _______ làm trung tâm và cấp phép cho công nghệ cốt lõi của mình.
Với vai trò là một công ti _______ dịch vụ, NovoNutrients tư vấn cho các công ti đối tác về quy trình xây dựng, vận hành và hỗ trợ tiếp cận người _______ . Câu 9 Theo thông tin trong đoạn [6], các công ti khởi nghiệp gặp thất bại chủ yếu vì: A. Chiến lược phát triển không thực sự phù hợp. B. Sản phẩm được sáng chế thiếu tính cạnh tranh. C. Các nhà máy sản xuất thiếu đồng bộ công nghệ. D. Thiếu động lực trong việc phát triển kinh doanh. Câu 10 Mục đích chính của bài viết là gì? A. Lí giải nguyên nhân và đề xuất việc loại bỏ khí CO2 trong khí quyển. B. Giải pháp giảm thải khí CO2 khỏi khí quyển của công ti NovoNutrients. C. Giới thiệu mô hình chuyển hóa CO2 thành chất hữu ích trong đời sống. D. Kêu gọi cộng đồng cùng tạo ra nguồn năng lượng mới từ khí thải CO2. Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ 11 đến 20: “SA MẠC BÓNG RÂM” ĐÔ THỊ [0] Bóng râm, một không gian quan trọng để giảm gánh nặng nhiệt lên cư dân đô thị vẫn thường bị bỏ quên trong các quy hoạch thành phố. [1] Ở đô thị, mái che nhỏ gọn, dễ lắp đặt tại các trạm dừng xe buýt, trở thành giải pháp đơn giản để chiếu sáng và che mát cho những hành khách đang chờ đợi. Nhưng các trạm dừng xe buýt ấy gợi ý cho một vấn đề lớn hơn: hầu hết các thành phố không cung cấp đủ bóng râm cho cư dân. Và ở đô thị, các cộng đồng có thu nhập thấp và yếu thế có xu hướng bị ảnh hưởng nhiều nhất, bởi vì họ thường sống ở các khu vực đô thị nóng nhất và thiếu các nguồn lực đối phó, chẳng hạn như điều hòa không khí. [2] ‘Sa mạc bóng râm’ đô thị — những nơi thiếu bóng râm cần thiết để giảm ‘gánh nặng nhiệt’ và bảo vệ sức khỏe con người ở ngoài trời — là một vấn đề nghiêm trọng đối với các cộng đồng thu nhập thấp và làm gia tăng gánh nặng về sức khỏe. Bóng râm có thể giảm tổng ‘gánh nặng nhiệt’ từ môi trường của một người bằng cách giảm nhiệt độ không khí, độ ẩm khí quyển, tốc độ gió và tổng
mức phơi nhiễm bức xạ. Các nghiên cứu ở các vùng khí hậu khô hạn, ôn đới và nhiệt đới trên toàn thế giới đã phát hiện ra rằng ‘gánh nặng nhiệt’ dưới bóng râm thấp hơn tới 20–40 °C so với các khu vực không có bóng râm gần đó. Đáng lẽ, các thành phố cần đo lường và lập kế hoạch cho bóng râm trên cơ sở kiến thức về nhiệt độ không khí và và nhiệt độ của cơ sở hạ tầng. Nhưng hiện nay các nhà nghiên cứu và chính quyền đô thị còn rất thiếu hiểu biết hoặc ít quan tâm đo lường gánh nặng nhiệt. [4] Các thành phố thường gánh chịu hiện tượng ‘đảo nhiệt đô thị’ – nóng hơn khu vực nông thôn rất nhiều, do mật độ xây dựng dày đặc, và vật liệu trong các cơ sở hạ tầng thường giữ nhiệt. Dựa trên khái niệm này, nhiều thành phố trên thế giới đang cố gắng áp dụng các loại giải pháp cách nhiệt như mái cách nhiệt, hay mặt đường sơn màu trắng hoặc kết hợp các vật liệu phản xạ năng lượng Mặt trời để tránh hấp thụ nhiệt. Nhưng các giải pháp chống lại đảo nhiệt đô thị kiểu này lại giống như vá chỗ này thủng chỗ khác – tuy giảm nhiệt độ bề mặt một cách hiệu quả, nhưng năng lượng phản xạ từ sáng sớm đến chiều muộn có thể làm tăng thêm ‘gánh nặng nhiệt’ cho cơ thể con người trong khi tác động do nhiệt độ không khí là không đáng kể. [5] Như vậy, thay vì tập trung vào nhiệt độ không khí hoặc các bề mặt, chính quyền đô thị nên theo dõi nhiệt độ bức xạ trung bình: sự trao đổi nhiệt ròng giữa cơ thể con người và môi trường xung quanh. Việc đo lường tình trạng “sa mạc bóng râm” còn phản ánh một vấn đề nữa: sự bất bình đẳng trong xã hội – càng nghèo càng ít được hưởng bóng râm và chịu gánh nặng nhiệt lớn nhất. Bóng râm từng là một phần không thể thiếu trong thiết kế đô thị trong nhiều thế kỷ. Người La Mã đã thiết kế những ngôi nhà có sân trong để cung cấp bóng râm và đài phun nước để làm mát không khí xung quanh. Các tòa nhà ở những vùng nóng thường kết hợp sân trong và ô văng, và ở một số thành phố, đường phố được định hướng để chắn Mặt trời. Nhưng sự ra đời của điều hòa không khí, điện giá rẻ và sự phụ thuộc ngày càng nhiều vào ô tô hơn là đi bộ, khiến cho bóng râm không còn là ưu tiên hàng đầu trong các thiết kế đô thị hiện đại. Nhưng bối cảnh khí hậu nóng lên toàn cầu hiện nay đòi hỏi nhiều thành phố cần có chiến lược rõ ràng để cung cấp đủ bóng râm, bao gồm bộ tiêu chí đánh giá và người chuyên trách chịu trách nhiệm thực hiện. [6] Kể từ những năm 1990, các nhà nghiên cứu, quản lý về y tế công cộng đã kêu gọi việc đưa bóng râm vào kế hoạch phòng ngừa ung thư da do tia cực tím. Các nhóm y tế công cộng ở nhiều nơi trên thế giới đã xuất bản các hướng dẫn về quy hoạch và thiết kế bóng râm cho các thành phố. Phoenix, nơi thường trải qua gần 200 ngày trên 32 °C, đã nhận ra tầm quan trọng của bóng râm và là thành phố đầu tiên công bố kế hoạch tổng thể về cây và bóng râm từ năm 2010, ban đầu kêu gọi tăng 25% diện tích tán cây, nhắm mục tiêu đến các cộng đồng dễ bị tổn thương do nhiệt. Một số thành phố, như Tel Aviv, Abu Dhabi và Singapore, đã làm theo. Singapore yêu cầu các kế hoạch không gian công cộng phải đạt ít nhất 50% tổng diện tích và chỗ ngồi được che nắng vào lúc 9 giờ sáng, 12 giờ trưa và 4 giờ chiều vào giữa mùa hè. Bóng râm cũng đã được tích hợp vào các chính sách khác của
显示前 20 页。下载资料查看完整内容。
暂无评论。快来抢沙发吧！
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！