️dầu mỏ

Định nghĩa. Dầu mỏ (dầu thô) là hợp chất lỏng sánh tự nhiên chứa hàng trăm loại hydrocarbon (alkane, cycloalkane, arene). Bài toán liên quan tới chưng cất phân đoạn và phản ứng cracking hóa học.

Hiểu bằng hình ảnh. Dầu mỏ chưng cất trong tháp phân đoạn thu được các sản phẩm theo nhiệt độ sôi tăng dần: Khí gas $\rightarrow$ Xăng $\rightarrow$ Dầu hỏa $\rightarrow$ Diesel $\rightarrow$ Asfalt.

Công thức Cracking hydrocarbon

• $C_{n}H_{2n+2} \xrightarrow{t^\circ, XT} C_{m}H_{2m+2} + C_{k}H_{2k}$ ($n = m + k$)

Ví dụ giải từng bước. Cracking hoàn toàn $1\text{ mol}$ alkane $C_{16}H_{34}$ thu được hỗn hợp gồm $1\text{ mol}$ octane $C_8H_{18}$ và $1\text{ mol}$ alkene $X$. Tìm công thức phân tử của $X$.

• Bước 1: Phương trình cracking: $C_{16}H_{34} \rightarrow C_8H_{18} + C_kH_{2k}$.
• Bước 2: Bảo toàn số C: $16 = 8 + k \Rightarrow k = 8$.
• Bước 3: Công thức của $X$ là $C_8H_{16}$ (octene).

Liên hệ thực tế. Giá dầu thô thế giới tính theo đơn vị Thùng (Barrel, 1 thùng $\approx 159\text{ lít}$).