Đề thi thử — Khoa học - TSA

Câu hỏi mẫu

1. Câu 1

   Theo mô hình của Rutherford, sự kiện các hạt $\alpha$ bị bật ngược trở lại khi bắn vào lá vàng chứng tỏ điều gì?
   • A.Nguyên tử có cấu trúc đặc khít và mang điện âm.
   • B.Hạt nhân nguyên tử chứa khối lượng lớn, có kích thước cực nhỏ và mang điện dương.
   • C.Lớp vỏ electron có khả năng cản trở sự di chuyển của các hạt $\alpha$.
   • D.Hạt $\alpha$ có khối lượng nhỏ hơn khối lượng của electron.
   Xem đáp án

   Đáp án: B

   *Giải thích:* Do hạt  mang điện dương bị bật ngược trở lại, chứng tỏ nó đã va chạm hoặc bị đẩy bởi một vùng mang điện dương có khối lượng rất lớn và kích thước cực nhỏ ở tâm nguyên tử (hạt nhân).

2. Câu 2

   Dựa vào dữ liệu trên và nguyên lý cấu tạo nguyên tử, hãy đánh giá tính Đúng/Sai của các phát biểu sau:
   • A.Nguyên tố có bán kính nguyên tử càng lớn thì độ âm điện có xu hướng càng nhỏ.
   • B.Tính theo phần trăm so với giá trị của Carbon, mức chênh lệch bán kính giữa Carbon (C) và Nitrogen (N) lớn hơn mức chênh lệch độ âm điện của chúng.
   • C.Nếu sắp xếp theo thứ tự giảm dần của lực hút hạt nhân đối với electron liên kết, thứ tự đúng là: F, O, N, C.
   • D.Bán kính nguyên tử của Magnesium (Mg) nhỏ hơn Sodium (Na) chứng tỏ Mg có ít lớp electron hơn Na.
   Xem đáp án

   Đáp án: A, C

   1. ĐÚNG: bán kính càng lớn, hạt nhân hút electron liên kết càng yếu nên độ âm điện càng nhỏ (F: 64 pm – 3,98; K: 227 pm – 0,82).
   2. SAI: chênh lệch bán kính $\dfrac{77-75}{77} \approx 2{,}6\%$, chênh lệch độ âm điện $\dfrac{3{,}04-2{,}55}{2{,}55} \approx 19{,}2\%$. Bán kính chênh ít hơn.
   3. ĐÚNG: độ âm điện F (3,98) > O (3,44) > N (3,04) > C (2,55).
   4. SAI: Mg và Na cùng chu kỳ 3 nên cùng 3 lớp electron; Mg nhỏ hơn vì điện tích hạt nhân lớn hơn ($Z_{Mg} = 12 > Z_{Na} = 11$).

3. Câu 3

   Giả sử bạn khám phá ra một nguyên tố giả định X thuộc cùng nhóm với Na và K nhưng nằm ở chu kỳ tiếp theo (dưới K). Dựa vào xu hướng dữ liệu trong bảng, dự đoán bán kính nguyên tử $r_{X}$ sẽ lớn hơn 227?
   • A.ĐÚNG.
   • B.SAI.
   Xem đáp án

   Đáp án: A

   A. ĐÚNG
   
   Trong cùng nhóm kim loại kiềm, đi từ trên xuống số lớp electron tăng nên bán kính tăng: $r_{Li} = 152 < r_{Na} = 186 < r_K = 227 < r_X$. Vậy $r_X > 227$ pm.

4. Câu 4

   Trong thí nghiệm bắn phá kim loại bằng hạt $\alpha$ của Rutherford, giả sử ta chế tạo được 4 màng siêu mỏng có cùng độ dày và cấu trúc mạng tinh thể từ 4 nguyên tố: Sodium(Na), Magnesium(Mg), Aluminum (Al) và Potassium (K). Dựa trên nguyên lý *"nguyên tử chủ yếu là khoảng trống"* và số liệu bán kính từ bảng, màng kim loại nào sẽ có xác suất cho hạt $\alpha$ xuyên thẳng qua (không bị lệch quỹ đạo) lớn nhất?
   • A.Aluminum (Al)
   • B.Sodium (Na)
   • C.Potassium (K)
   • D.Magnesium (Mg)
   Xem đáp án

   Đáp án: C

   C. Potassium (K)
   Giải thích: Hạt nhân nguyên tử có kích thước cực kỳ nhỏ so với tổng thể tích nguyên tử. Nguyên tố có bán kính nguyên tử $r$ càng lớn thì khoảng trống giữa hạt nhân và lớp vỏ electron càng rộng, làm giảm xác suất hạt $\alpha$ va chạm với hạt nhân → xác suất xuyên thẳng là lớn nhất ( $r_{\mathrm{K}}=227 \mathrm{pm}$ lớn nhất).

Làm trọn 40 câu để được chấm điểm và xem lời giải chi tiết.

Tài liệu nguồn

• Khoa học - TSA