TOÁN BỨT PHÁ KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG TOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁNTOÁN 7 CHƯƠNG TRÌNH MỚI TẬP 1 Đại lượng x Đại lượng y 5 3 6 8 7 10 π π π π π π π π π π π π ππ LƯU HÀNH NỘI BỘπ π π π π π
i MỤC LỤC Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 MỤC LỤC Chương 1. SỐ HỮU TỈ 1 Bài số 1. TẬP HỢP CÁC SỐ HỮU TỈ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 1. Số hữu tỉ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 2. Biểu diễn các số hữu tỉ trên trục số. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 3. Thứ tự trong tập hợp các số hữu tỉ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2 | Dạng 1. Nhận biết một số hữu tỉ, các quan hệ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 | Dạng 2. Biểu diễn các số hữu tỉ trên trục số . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 | Dạng 3. So sánh các số hữu tỉ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 | Dạng 4. Tìm điều kiện để một số hữu tỉ là một số nguyên. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 Bài số 2. CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 1. Cộng trừ hai số hữu tỉ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 2. Nhân và chia hai số hữu tỉ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 | Dạng 1. Thực hiện phép tính cộng, trừ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 | Dạng 2. Thực hiện phép tính nhân, chia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 | Dạng 3. Thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 | Dạng 4. Tìm số chưa biết trong một đẳng thức . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 | Dạng 5. Rút gọn biểu thức có quy luật . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Bài số 3. LŨY THỪA CỦA MỘT SỐ HỮU TỈ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 1. Lũy thừa với số mũ tự nhiên. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 2. Nhân và chia hai luỹ thừa cùng cơ số. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 3. Luỹ thừa của luỹ thừa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 | Dạng 1. Tính giá trị của một lũy thừa hoặc viết một số dưới dạng lũy thừa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 | Dạng 2. Tính tích, tính thương của hai lũy thừa cùng cơ số và tính lũy thừa của một lũy thừa . . . . . . 17 | Dạng 3. Tính lũy thừa của một tích, lũy thừa của một thương . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .18 | Dạng 4. Tìm cơ số, tìm số mũ của một lũy thừa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 i/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
ii MỤC LỤC Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 | Dạng 5. So sánh hai lũy thừa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .20 | Dạng 6. ** Tìm chữ số tận cùng của một lũy thừa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .20 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 Bài số 4. THỨ TỰ THỰC HIỆN CÁC PHÉP TÍNH. QUY TẮC CHUYỂN VẾ. . . . . . . . . . . . . . . 23 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 1. Thứ tự thực hiện các phép tính . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 2. Quy tắc chuyển vế. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 | Dạng 1. Thực hiện phép tính . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 | Dạng 2. Toán tìm x . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .25 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 ÔN TẬP CHƯƠNG I. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 Chương 2. SỐ THỰC 29 Bài số 5. LÀM QUEN VỚI SỐ THẬP PHÂN VÔ HẠN TUẦN HOÀN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 1. Số thập phân vô hạn tuần hoàn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .29 2. Làm tròn số thập phân căn cứ vào độ chính xác cho trước. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .29 BB Các dạng toán. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 | Dạng 1. Nhận biết một phân số viết được dưới dạng số thập phân hữu hạn hoặc vô hạn tuần hoàn 30 | Dạng 2. Viết số thập phân hữu hạn, vô hạn tuần hoàn dưới dạng phân số tối giản . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 | Dạng 3. So sánh các số thập phân . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 | Dạng 4. Làm tròn các số đến một hàng nào đó . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .32 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Bài số 6. SỐ VÔ TỈ. CĂN BẬC HAI SỐ HỌC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 1. Số vô tỉ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 2. Căn bậc hai số học. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 | Dạng 1. Tìm căn bậc hai của một số và tìm một số biết căn bậc hai của nó . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 | Dạng 2. Sử dụng kí hiệu của tập hợp số . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 | Dạng 3. Tính giá trị của một biểu thức có chứa dấu căn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 | Dạng 4. Tìm số chưa biết trong một đẳng thức . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 | Dạng 5. Số vô tỉ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 ii/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
iii MỤC LỤC Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 Bài số 7. TẬP HỢP CÁC SỐ THỰC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 1. Khái niệm số thực và trục số thực. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 2. Thứ tự trong tập hợp các số thực. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 3. Giá trị tuyệt đối của một số thực. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 | Dạng 1. Số đối. Quan hệ giữa phần tử và tập hợp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .39 | Dạng 2. So sánh số thực . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 | Dạng 3. Giá trị tuyệt đối . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 ÔN TẬP CHƯƠNG II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 Chương 3. GÓC VÀ ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG 45 Bài số 8. GÓC Ở VỊ TRÍ ĐẶC BIỆT. TIA PHÂN GIÁC CỦA MỘT GÓC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 1. Góc ở vị trí đặc biệt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 2. Tia phân giác của một góc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 | Dạng 1. Tính số đo góc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 | Dạng 2. Nhận biết hai góc phụ nhau, bù nhau, đối nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .47 | Dạng 3. Chứng minh một tia là tia phân giác của một góc cho trước . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .49 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Bài số 8. HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ DẤU HIỆU NHẬN BIẾT . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 AA Tóm tắt lý thuyết. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 1. Các góc tạo bởi 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 BB Các dạng toán và phương pháp giải. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 | Dạng 1. Xác định cặp góc so le trong, cặp góc đồng vị . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .53 | Dạng 2. Nhận biết, chứng minh hai đường thẳng song song . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .54 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .55 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Bài số 10. TIÊN ĐỀ EUCLID. TÍNH CHẤT CỦA HAI ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG. . . . . 58 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 1. Tiên đề Euclid về đường thẳng song song. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .58 2. Tính chất của hai đường thẳng song song. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 | Dạng 1. Tiên đề Euclid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58 | Dạng 2. Chứng tỏ hai góc bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 | Dạng 3. Chứng minh hai đường thẳng song song . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59 iii/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
iv MỤC LỤC Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 | Dạng 4. Chứng minh hai đường thẳng vuông góc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 | Dạng 5. Tính số đo góc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .62 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 Bài số 11. ĐỊNH LÍ VÀ CHỨNG MINH ĐỊNH LÍ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 | Dạng 1. Nhận biết, viết giả thiết, kết luận của một định lí bằng kí hiệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 65 | Dạng 2. Chứng minh các định lí đơn giản . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 ÔN TẬP CHƯƠNG III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 AA Bài tập trắc nghiệm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 BB Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .68 Chương 4. TAM GIÁC BẰNG NHAU 74 Bài số 12. TỔNG CÁC GÓC TRONG MỘT TAM GIÁC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 1. Tổng các góc trong một tam giác. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .74 2. Góc ngoài của tam giác. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 | Dạng 1. Tính số đo góc của một tam giác . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74 | Dạng 2. Tìm mối quan hệ giữa các góc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .75 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .76 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77 Bài số 13. HAI TAM GIÁC BẰNG NHAU. TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU THỨ NHẤT CỦA TAM GIÁC. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 1. Hai tam giác bằng nhau. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 2. Trường hợp bằng nhau thứ nhất của tam giác: cạnh-cạnh-cạnh (c.c.c). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 BB Các dạng toán. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78 | Dạng 1. Xác định các cạnh bằng nhau, các góc bằng nhau của hai tam giác bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . .78 | Dạng 2. Chứng minh hai tam giác bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 | Dạng 3. Sử dụng hai tam giác bằng nhau để chứng minh hai góc bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .81 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Bài số 14. TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU THỨ HAI VÀ THỨ BA CỦA TAM GIÁC. . . . . . . . . 83 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 1. Trường hợp bằng nhau thứ hai của tam giác: cạnh - góc - cạnh (c.g.c). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 iv/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
v MỤC LỤC Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 2. Trường hợp bằng nhau thứ ba của tam giác: góc-cạnh-góc (g.c.g). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .83 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 | Dạng 1. Chứng minh hai tam giác bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 | Dạng 2. Sử dụng các trường hợp bằng nhau của hai tam giác để chứng minh hai góc bằng nhau, hai đoạn thẳng bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .84 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .84 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 Bài số 15. CÁC TRƯỜNG HỢP BẰNG NHAU CỦA TAM GIÁC VUÔNG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 1. Ba trường hợp bằng nhau của tam giác vuông. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 2. Trường hợp bằng nhau đặc biệt của tam giác vuông. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .86 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 | Dạng 1. Chứng minh hai tam giác vuông bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .86 | Dạng 2. Sử dụng trường hợp bằng nhau của tam giác vuông để chứng minh hai đoạn thẳng bằng nhau, hai góc bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .87 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Bài số 16. TAM GIÁC CÂN. ĐƯỜNG TRUNG TRỰC CỦA ĐOẠN THẲNG. . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 1. Tam giác cân và tính chất. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 2. Đường trung trực của một đoạn thẳng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 | Dạng 1. Sử dụng tính chất của tam giác cân, tam giác đều, tam giác vuông cân để tính số đo góc. 90 | Dạng 2. Sử dụng tính chất tam giác cân để suy ra hai đoạn thẳng bằng nhau, hai góc bằng nhau . .90 | Dạng 3. Nhận biết một tam giác cân, một tam giác đều . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .91 DD Bài tập nâng cao. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 92 ÔN TẬP CHƯƠNG IV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 AA Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 | Dạng 1. Tính số đo góc . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 | Dạng 2. Chứng minh hai tam giác bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 | Dạng 3. Chứng minh hai đoạn thẳng bằng nhau, hai góc bằng nhau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .95 | Dạng 4. Chứng minh ba điểm thẳng hàng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 BB Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .96 Chương 5. THU THẬP VÀ BIỂU DIỄN DỮ LIỆU 100 Bài số 17. THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 1. Thu thập và phân loại dữ liệu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 2. Tính đại diện của dữ liệu. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 v/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
vi MỤC LỤC Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 | Dạng 1. Thu thập và phân loại dữ liệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 | Dạng 2. Tính đại diện của dữ liệu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 102 Bài số 18. BIỂU ĐỒ HÌNH QUẠT TRÒN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 1. Đọc và mô tả biểu đồ hình quạt tròn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .105 2. Biểu diễn dữ liệu vào biểu đồ hình quạt tròn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105 3. Phân tích dữ liệu trong biểu đồ hình quạt tròn. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .105 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106 | Dạng 1. Đọc và mô tả biểu đồ hình quạt tròn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .106 | Dạng 2. Biểu diễn dữ liệu vào biểu đồ hình quạt tròn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .106 | Dạng 3. Phân tích dữ liệu trong biểu đồ hình quạt tròn . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .107 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 107 Bài số 19. BIỂU ĐỒ ĐOẠN THẲNG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 AA Trọng tâm kiến thức. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 1. Giới thiệu biểu đồ đoạn thẳng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 2. Đọc và phân tích dữ liệu trong biểu đồ đoạn thẳng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 3. Vẽ biểu đồ đoạn thẳng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111 BB Các dạng bài tập. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 | Dạng 1. Đọc và phân tích dữ liệu trong biểu đồ đoạn thẳng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 112 | Dạng 2. Vẽ biểu đồ đoạn thẳng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .112 CC Bài tập vận dụng. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 ÔN TẬP CHƯƠNG V. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 AA Bài tập trắc nghiệm. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118 BB Bài tập tự luận. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .119 vi/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
1 Chương 1. SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 Chûúng 1 SỐ HỮU TỈ SỐ HỮU TỈ Baâi söë 1 TẬP HỢP CÁC SỐ HỮU TỈ AAA TRỌNG TÂM KIẾN THỨC 1 Số hữu tỉ a ○ Số hữu tỉ là số viết được dưới dạng phân số với a, b ∈ Z, b ̸= 0. b ○ Tập hợp các số hữu tỉ được kí hiệu là Q. o Mỗi số hữu tỉ đều có một số đối. Số đối của số hữu tỉ m là số hữu tỉ −m. d Nhận xét. Vì các số thập phân đã biết đều viết được dưới dạng phân số thập phân nên chúng đều là các số hữu tỉ. Tương tự, số nguyên, hỗn số cũng là các số hữu tỉ. 2 Biểu diễn các số hữu tỉ trên trục số 3 ○ Tương tự số nguyên, ta có thể biểu diễn các số hữu tỉ trên trục số. Chẳng hạn, để biểu diễn số hữu tỉ ta 2 làm như sau: – Chia đoạn thẳng đơn vị (chẳng hạn đoạn từ 0 đến 1) thành hai đoạn bằng nhau, lấy một đoạn làm đơn 1 vị mới (đơn vị mới bằng đơn vị cũ) (Hình a) 2 3 – Số hữu tỉ được biểu diễn bởi điểm M (nằm sau gốc O) và cách O một đoạn bằng 3 đơn vị mới (Hình 2 b). 3 ○ Tương tự, số hữu tỉ - được biểu diễn bởi điểm N (nằm trước gốc O ) và cách O một đoạn bằng 3 đơn vị 2 mới (Hình c). Do đó OM = ON. Đơn vị mới O Hình a) −2 −1 0 1 2 O M Hình b) −2 −1 0 1 3 2 2 N O M Hình c) −2 3 −1 0 1 3 2 − 2 2 o 3 3 6 6 ○ Số hữu tỉ = 1,5 nên 1,5 cũng được biểu diễn bởi điểm M; Số hữu tỉ − = − nên − cũng được 2 2 4 4 biểu diễn bởi điểm N (Hình c). 1/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
2 1. TẬP HỢP CÁC SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 ○ Trên trục số, điểm biểu diễn số hữu tỉ a được gọi là điểm a. d Nhận xét. Trên trục số, hai điểm biểu diễn của hai số hữu tỉ đối nhau a và −a nằm về hai phía khác nhau so với điểm O và có cùng khoảng cách đến O. 3 Thứ tự trong tập hợp các số hữu tỉ ○ Ta có thể so sánh hai số hữu tỉ bất kì bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi so sánh hai phân số đó. ○ Với hai số hữu tỉ a, b bất kì, ta luôn có hoặc a = b hoặc a < b hoặc a > b. Cho ba số hữu tỉ a, b, c. Nếu a < b và b < c thì a < c (tính chất bắc cầu). ○ Trên trục số, nếu a < b thì điểm a nằm trước điểm b. o Trên trục số, các điểm nằm trước gốc O biểu diễn số hữu tỉ âm (tức số hữu tỉ nhỏ hơn 0); các điểm nằm sau gốc O biểu diễn số hữu tỉ dương (tức số hữu tỉ lớn hơn 0). Số 0 không là số hữu tỉ dương, cũng không là số hữu tỉ âm. d Nhận xét. ○ Số hữu tỉ lớn hơn 0 gọi là số hữu tỉ dương. Số hữu tỉ nhỏ hơn 0 gọi là số hữu tỉ âm. Số hữu tỉ 0, không là số hữu tỉ dương cũng không là số hữu tỉ âm. a ○ Số hữu tỉ là số hữu tỉ dương nếu a và b cùng dấu, là số hữu tỉ âm nếu a, b khác dấu, bằng 0 nếu a = 0. b BBA CÁC DẠNG BÀI TẬP | Dạng 1. Nhận biết một số hữu tỉ, các quan hệ a ✓ Muốn xem một số hữu tỉ hay không, ta hãy biến đổi xem số đó có dạng với a, b ∈ Z; b ̸= 0 hay không. b 3 cVí dụ 1. Các số 0,3; −1,35; 1 ; 0; −2; 100 có là số hữu tỉ không? Vì sao? 4 cVí dụ 2. Hãy cho biết tính đúng, sai của mỗi khẳng định sau: 11 1 a) 0,45 ∈ Q; b) − ∈ Q; c) −123 ∈/ Q; d) 3 ∈/ Q; 3 2 1 −2022 e) 0 ∈ Q; f) 2023 ∈/ Q; g) −1 ∈ Q; h) ∈ Q; 2 2023 cVí dụ 3. Điền kí hiệu (∈, /∈,⊂) thích hợp vào ô vuông: 1 2 −2 −7 Z; −1,2 N; Q; Z Q; 3 Q; N; 0 Q 3 5 5 cVí dụ 4. Điền kí hiệu thích hợp vào ô trống: 3 3 a) − Z; − ∈ . b) 2023 N; 2023 ∈ . 5 5 2/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
3 Chương 1. SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 cVí dụ 5. Khẳng định nào sau đây là sai? 2 A Z ⊂ N ⊂ Q. B −47 ∈ Q. C −47 ∈ Z. D ∈/ Z. 3 cVí dụ 6. Dãy số nào sau đây cùng biểu diễn một số hừu tỉ? −3 −6 −5 −10 2 −7 −14 a) −0,3; ; b) 5; ; c) ; ; 10 20 −1 2 13 13 26 cVí dụ 7. Tìm số đối của các số hữu tỉ sau −3 7 2 a) −0,25; b) ; c) ; d) − ; 5 −13 7 1 1 −13 e) 3 ; f) −2 ; g) 2023; h) . 5 3 −11 cVí dụ 8. Chứng minh rằng không có số hữu tỉ x thỏa mãn x2 = 2. | Dạng 2. Biểu diễn các số hữu tỉ trên trục số a ∗ Để biểu diễn số hữu tỉ (a ∈ Z, b ∈ N ), ta chia đoạn thẳng đơn vị (chẳng hạn từ điểm 0 đến điểm 1 ) thành b 1 b phần bằng nhau, lấy một đoạn làm đơn vị mới (bằng đơn vị cũ). b a ○ Nếu a > 0 thì số hữu tỉ được biểu diễn bởi điểm M nàm bên phải của 0 và cách 0 một đoạn bằng a b đơn vị mới. a ○ Nếu a < 0 thì số hữu tỉ được biểu diễn bởi điểm N nằm bên trái của 0 và cách 0 một đoạn bằng b |a| = −a đơn vị mới. 1 cVí dụ 9. Trên trục số, đặt các vạch chia sao cho khoảng cách giữa hai vạch chia kề nhau bằng độ dài 5 đoạn đơn vị cũ (chẳng hạn đoạn từ điểm 0 đến điểm 1 như trong hình dưới đây). Điền số hữu tỉ thích hợp vào ô vuông. E D I A B C −1 0 1 1 x 5 3 5 cVí dụ 10. Nêu các bước để biểu diễn số hữu tỉ trên trục số. Từ đó, biểu diễn số hữu tỉ − trên trục số 2 2 đó. 5 2 cVí dụ 11. Biểu diễn số hữu tỉ và trên trục số. 6 −7 cVí dụ 12. 3/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
4 1. TẬP HỢP CÁC SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 5 a) Trong các phân số sau, phân số nào biểu diễn số hữu tỉ : −4 −25 15 −30 −54 ; ; ; ? 20 −12 24 44 5 b) Biểu diễn số hữu tỉ trên trục số. −4 cVí dụ 13. Viết 3 đại diện của mỗi số hữu tỉ sau rồi nêu dạng tổng quát của nó. 7 5 6 x1 = −6; x2 = − ; x3 = ; x4 = −1,25; x5 = . 3 12 4 o Chú ý: Để chỉ ra được dạng tổng quát của một số hữu tỉ x ta thực hiện theo các bước m ○ Bước 1: Biến đổi x về dạng phân số tối giản, giả sử x = . n m · k ○ Bước 2: Khi đó, dạng tổng quát của x là x = với k ∈ Z và b ̸= 0. n · k | Dạng 3. So sánh các số hữu tỉ a b Viết x, y dưới dạng hai phân số cùng mẫu dương x = , y = (m > 0). m m ✓ Nếu a < b thì x < y; ✓ Nếu a > b thì x > y; ✓ Nếu a = b thì x = y. o a c ○ Nếu b > 0, d > 0 thì > khi và chỉ khi ad > bc. b d a c a c a c a c ○ Nếu − 1 > − 1 thì > . Nếu + 1 > + 1 thi > . b d b d b d b d cVí dụ 14. Hãy so sánh hai số hữu tỉ −1 1 9 5 −4 10 a) −0,3 và . b) −0,6 và . c) và ; d) và . 5 −2 10 42 27 −73 cVí dụ 15. So sánh các số hữu tỉ x và y sau bằng cách nhanh nhất. 999 1000 −313 −314 a) x = và y = ; b) x = và y = ; 556 557 370 371 300 −500 −2 −10 c) x = và y = ; d) x = và y = . −299 507 15 −11 −16 −16 −19 cVí dụ 16. So sánh các số hữu tỉ sau: ; ; . 27 29 27 cVí dụ 17. Sắp xếp các số hữu tỉ sau theo thứ tự tăng dần: 19 6 13 −18 10 5 3 −7 5 a) ; ; ; b) ; ;−1,6; c) ; ; ; . 33 11 11 12 −7 −6 4 12 8 4/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
5 Chương 1. SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 −3 −1 cVí dụ 18. Chỉ ra hai phân số có mẫu bằng 7 lớn hơn và nhỏ hơn . 8 8 | Dạng 4. Tìm điều kiện để một số hữu tỉ là một số nguyên. a ○ Muốn cho số hữu tỉ là một số nguyên thì b phải là ước của a. b 4 cVí dụ 19. Cho số hữu tỉ x = (a ∈ Z; a ̸= 0). Với giá trị nguyên nào của a thì x là một số nguyên? a a + 11 cVí dụ 20. Cho số hữu tỉ x = (a ∈ Z; a ̸= 0). Với giá trị nguyên nào của a thì x là một số nguyên? a 3m − 12 cVí dụ 21. Cho số hữu tỉ x = với m ∈ Z. Tìm các giá trị của m để x là số nguyên. 6 CCA BÀI TẬP VẬN DỤNG 12 −1 −20 16 −4 Bài 1. Trong các phân số , , , phân số nào biểu diễn số hữu tỉ ? 27 2 −45 −36 9 Bài 2. Trong các số hữu tỉ sau, số nào là số hữu tỉ âm? −3 4 0 −6 , , , . −8 5 −7 13 Bài 3. Tìm số đối của các số hữu tỉ sau −5 11 3 a) −3,75; b) ; c) ; d) − ; 13 −19 10 2 1 −17 e) 2 ; f) −1 ; g) 2022; h) . 3 4 −35 −12 −3 10 Bài 4. Cho các số hữu tỉ sau: x = , y = , z = . Khi đó trong các khẳng định sau, khẳng định nào sai? 30 −7 −25 a) x > y; b) y < z; c) x = z; d) z > x. Bài 5. 3 −5 7 0 a) Tìm số nhỏ nhất trong các số hữu tỉ sau: , , , . 4 7 −8 5 −6 6 −9 6 b) Tìm số lớn nhất trong các số hữu tỉ sau: , , , . 11 −13 −17 11 Bài 6. So sánh các số hữu tỉ −15 5 7 −6 13 −16 2 6 a) và . b) − và . c) và . d) và . 16 −8 3 5 9 −3 3 7 Bài 7. Sắp xếp các số hữu tỉ sau đây theo thứ tự tăng dần 1 5 13 −5 1 2 −9 −0,25; ; −0,5; ; ; ; 0; ; ; . 2 6 12 24 48 3 8 Bài 8. Chứng minh rằng với mọi b > 0, ta có a a a) Nếu > 1 thì a > b. b) Nếu < 1 thì a < b. b b 5/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
6 1. TẬP HỢP CÁC SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 Bài 9. Viết 5 đại diện của mỗi số hữu tỉ sau rồi nêu dạng tổng quát của nó. 5 −7 −9 27 x1 = −2,5; x2 = ; x3 = ; x4 = −0,36; x5 = ; x6 = . 6 5 −25 6 Bài 10. Tìm x ∈ Q, biết rằng x là số âm lớn nhất được viết bởi ba số 1. Bài 11. a) Điền tên các tập hợp (N,Z,Q) thích hợp vào các ô vuông: −3 −1 a) −2 ̸∈ ; b) ̸∈ ; c) ∈ ; d) 0,13 ∈ . 4 7 b) Điền kí hiệu (̸∈,∈,⊂) thích hợp vào các ô vuông: −1 a) 0 Q; b) N; c) 3 Z; d) Z Q. 2 c) Điền Đ (đúng), S (sai) thích hợp vào các ô vuông: 1 a) 2,4 ∈ Z; b) 3,5 ∈ Q; c) ⊂ Q. 4 2 Bài 12. Trên trục số, đặt các vạch chia sao cho khoảng cách giữa hai vạch chia kề nhau bằng độ dài đoạn đơn 5 vị cũ (chẳng hạn đoạn từ điểm 0 đến điểm 1 như trong hình dưới đây). Điền số hữu tỉ thích hợp vào ô vuông. E D A B C 0 2 x 5 Bài 13. So sánh các số hữu tỉ −7 −11 4 13 a) x = và y = b) x = và y = 5 9 7 17 −7 13 3 c) x = và y = d) x = −0,75 và y = . 3 −6 −4 Bài 14. Sắp xếp các số hữu tỉ sau theo thứ tự tăng dần −19 −5 −25 −124 24 23 ; ; 0; ; ; ; . 30 9 47 2011 35 49 Bài 15. Tuổi thọ trung bình dự kiến của những người sinh năm 2023 ở một số quốc gia được cho trong bảng sau: Quốc gia Australia Pháp Tây Ban Nha Anh Mỹ 1 2 1 Tuổi thọ trung bình dự kiến 82 81,5 82 80 77 5 5 2 Sắp xếp các quốc gia theo tuổi thọ trung bình dự kiến từ nhỏ đến lớn. Bài 16. Cho x là số thỏa mãn x2 = 21. Chứng minh rằng x không là số hữu tỉ. 5 Bài 17. Cho số hữu tỉ x = (a ∈ Z; a ̸= 0). Với giá trị nguyên nào của a thì x là một số nguyên? a a − 3 Bài 18. Cho số hữu tỉ x = (a ∈ Z; a ̸= 0). Với giá trị nguyên nào của a thì x là một số nguyên? a 6/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
7 Chương 1. SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 DDA BÀI TẬP NÂNG CAO Câu 1. Cho a ∈ Z, b ∈ N∗. Chứng minh rằng: a a + n a a + n a a + n a) Nếu a < b thì < ; b) Nếu a > b thì > ; c) Nếu a = b thì = . b b + n b b + n b b + n a b a + b Câu 2. Cho x = , y = . Biết a, b, m ∈ Z, m > 0 và x < y. Hãy chứng tỏ rằng x < < y. m m 2m a a + 1 Câu 3. Cho a, b ∈ Z và b > 0. So sánh hai số hữu tỉ và . b b + 1 a a + 2005 Câu 4. Cho a, b ∈ Z, b > 0. So sánh hai số hữu tỉ và . b b + 2005 Câu 5. a −2 −1 a) Tìm các số hữu tỉ có dạng ( a là số nguyên) nằm giữa hai số và . 5 3 7 2 3 b) Có bao nhiêu phân số có tử số bằng 7 và số đó nằm giữa hai số và . 7 5 Câu 6. Cho 6 số nguyên dương a < b < c < d < m < n. Chứng minh rằng a + c + m + 1 1 < . a + b + c + d + m + n 2 2 2 b Câu 7. Cho các số nguyên dương a và b thỏa mãn 8a − 51b ≥ 1 và là số nguyên. Chứng minh rằng a a − 2b chia hết cho b. a c a c Câu 8. Cho hai phân số và thỏa b, d > 0 và < . Chứng minh rằng b d b d a a + c c < < . b b + d d Câu 9. −1 4 a) Viết ba số hữu tỉ có mẫu số khác nhau, lớn hơn nhưng nhỏ hơn . 3 5 7 −9 −9 b) Tìm các số hữu tỉ có dạng biết rằng giá trị của số đó lớn hơn và nhỏ hơn a 11 13 −3 −4 c) Có bao nhiêu phân số có tử số bằng 9, lớn hơn và nhỏ hơn ? 5 9 7/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
8 2. CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 Baâi söë 2 CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ AAA TRỌNG TÂM KIẾN THỨC 1 Cộng trừ hai số hữu tỉ Ta có thể cộng, trừ hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc cộng, trừ phân số. o Nếu hai số hữu tỉ đều được cho dưới dạng số thập phân thì ta áp dụng quy tắc cộng và trừ đối với số thập phân. d Nhận xét. Trong tập các số hữu tỉ Q, ta cũng có quy tắc dấu ngoặc tương tự như trong tập các số nguyên Z. o Đối với một tổng trong Q, ta có thể đổi chỗ các số hạng, đặt dấu ngoặc để nhóm các số hạng một cách tuỳ ý như các tổng trong Z. 2 Nhân và chia hai số hữu tỉ Ta có thể nhân, chia hai số hữu tỉ bằng cách viết chúng dưới dạng phân số rồi áp dụng quy tắc nhân, chia phân số. o Nếu hai số hữu tỉ đều được cho dưới dạng số thập phân thì ta có thể áp dụng quy tắc nhân và chia đối với số thập phân, chẳng hạn: 1,25 · (−4,6) = −(1,25 · 4,6) = −5,75 7,8 : (−0,13) = −(7,8 : 0,13) = −60 BBA CÁC DẠNG BÀI TẬP | Dạng 1. Thực hiện phép tính cộng, trừ Để thực hiện phép tinh cộng, trừ số hữu ti ta có thể thực hiện quy tắc cộng, trừ hai số hữu ti. Đối với dãy tính có nhiều số hạng ta có thể áp dụng tính chất giao hoán và kết hợp, quy tắc dấu ngoặc để thực hiện một cách hợp lí nhất. cVí dụ 1. Hãy thực hiện các phép tính. 9 5 9 5 3 5 a) + ; b) − ; c) − ; 17 17 17 17 11 −11 2 −3 −5 −3 4 d) 3 + ; e) + ; f) + ; 9 8 12 14 35 24 −5 1 1 g) − ; h) −3 − 1 . 126 28 2 3 cVí dụ 2. Tính −3 −5 −3 4 11 19 7 −9 a) + ; b) + ; c) − ; d) − . 8 12 14 35 30 20 15 20 Å ã 3 2 3 4 3 e) + . f) −2 − − ; g) 0,6 + . h) − (−0,2). 2 −3 7 −3 7 8/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
9 Chương 1. SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 cVí dụ 3. Thực hiện các phép tính sau. 2 −1 1 1 −1 −3 1 1 −3 −1 1 a) − + + ; b) − − + − + − 3 4 21 12 3 5 6 43 7 2 35 cVí dụ 4. Tính giá trị của các biểu thức 3 3 1 2 1 1 a) A = 2 − 3 + . b) B = 5 − 8 + . 2 5 4 7 3 21 Å ã Å ã Å ã 2 1 5 3 7 5 c) A = 6 − + − 5 + − − 3 − + . 3 2 3 2 3 2 cVí dụ 5. Tính giá trị các biểu thức sau theo cách hợp lí nhất. Å ã Å ã Å ã 1 8 1 2 −7 1 3 1 2 1 a) A = − − + + + 1 ; b) B = 0,25 + − − + 1 . 3 15 7 3 15 7 5 8 5 4 5 cVí dụ 6. Viết số hữu tỉ dưới các dạng sau đây 12 a) Tổng của hai số hữu tỉ dương. b) Tổng của một số hữu tỉ dương và một số hữu tỉ âm. 1 c) Tổng của hai số hữu tỉ dương trong đó một số là 4 | Dạng 2. Thực hiện phép tính nhân, chia Để thực hiện phép tính nhân, chia số hữu tỉ ta viết các số dưới dạng phân số rồi áp dụng các quy tẳc của phép tính về phân số. Đối với một tích có nhiều thừa số ta có thể áp dụng các tính chất giao hoán, kết hợp để thực hiện phép tính hợp lí nhất. cVí dụ 7. Thực hiện phép tính nhân: −8 35 4 42 −35 9 a) · ; b) −30 · ; c) : ; d) : (−18). 15 −24 5 55 22 20 cVí dụ 8. Tính giá trị của biểu thức Å ã Å ã Å ã 11 33 3 −3 12 25 −38 −7 3 a) A = : · ; b) A = · · − ; c) B = (−2) · · · − . 12 16 5 4 −5 6 21 4 8 −7 cVí dụ 9. Hãy viết số luữu ti dưới dạng : 15 a) Tích của hai số hữu tỉ. b) Thương của hai số hữu tỉ. | Dạng 3. Thực hiện các phép tính cộng, trừ, nhân, chia ○ Thực hiện các phép tính theo đúng quy ước thứ tự thực hiện các phép tính và theo đúng quy tắc cộng, trừ hoặc nhân, chia. 9/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
10 2. CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ Tài liệu học tập Toán 7 - HK1 ○ Chú ý vận dụng các tính chất giao hoán, kết hợp, phân phối của phép nhân với phép cộng trong trường hợp có thể. cVí dụ 10. Thực hiện phép tính Å ã Å ã 1 1 −6 1 1 3 41 17 −129 a) − + · ; b) + 22 : − ; c) + : . 2 2 7 2 2 4 75 100 80 cVí dụ 11. Rút gọn biểu thức Å ã 7 8 45 2 5 5 −2 a) A = · − − . b) B = · − · ; 23 6 18 15 8 6 3 Å ã −4 5 −39 −1 5 c) C = − · + : − . 7 13 25 42 6 cVí dụ 12. Tính giá trị của các biểu thức sau bằng cách hợp lí nhất: 7 9 7 4 7 2 5 1 a) A = · + · − · ; b) B = 4x − 4y + 5xy với x − y = ; xy = − ; 38 11 38 11 38 11 12 3 Å ã Å ã 7 9 7 4 7 −2 3 −5 2 −5 c) M = · + · + · ; d) N = 12 : + 2 : . 38 11 38 11 38 11 5 7 5 7 cVí dụ 13. Tính giá trị của biểu thức Å ã Å ã Å ã Å ã −2 3 4 −1 4 4 5 1 5 5 1 2 a) A = + : + + : ; b) B = : − + : − . 3 7 5 3 7 5 9 11 22 9 15 3 1 1 − − 2 cVí dụ 14. Rút gọn biểu thức M = 4 6 . 1 1 − − 2 3 4 3 9 0,75 + 0,6 + + cVí dụ 15. Tính nhanh giá trị của các biểu thức A = 7 24 . 11 33 2,75 + 2,2 + + 7 24 o Như vậy, bằng việc chuyển các số thập phân về dạng hữu tỉ, rồi thiết lập nhân tử chung, chúng ta đã có được kết quả nhanh chóng. cVí dụ 16. Thực hiện phép tính 1 1 a) A = 2 + 1 ; b) B = 2 + 1 . 1 + 1 + 1 2 2 + 1 1 + 2 10/123 p Toán Bứt Phá – Ô 0899.949.719
Hiển thị 18 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!