Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HỒ NGUYỄN NGỌC HUYỀN TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC TẠO THANH KHOẢN ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TỪ CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số ngành: 8340201 Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2026
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH HỒ NGUYỄN NGỌC HUYỀN TÁC ĐỘNG CỦA VIỆC TẠO THANH KHOẢN ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG: BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM TỪ CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số ngành: 8340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ NHƯ QUỲNH Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2026
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn thạc sĩ với đề tài: “Tác động của việc tạo thanh khoản đến hiệu quả hoạt động Ngân hàng: Bằng chứng thực nghiệm từ các ngân hàng thương mại Việt Nam” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập do chính tôi thực hiện. Bài viết được thực hiện với sự hướng dẫn tận tình của TS. Nguyễn Thị Như Quỳnh. Đề tài là kết quả của tác giả sau quá trình học tập và tích lũy kiến thức tại Đại học Ngân hàng Thành Phố Hồ Chí Minh. Các số liệu, kết quả nghiên cứu, phân tích và nhận định trình bày trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các nguồn tài liệu, dữ liệu tham khảo đã được tôi trích dẫn, ghi rõ nguồn gốc theo đúng quy định về trích dẫn khoa học. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 03 năm 2026 Tác giả
ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới toàn thể quý Thầy Cô giáo tại Trường Đại học Ngân hàng Thành Phố Hồ Chí Minh. Đặc biệt là các thầy cô giảng dạy các môn Ngành Tài chính - Ngân hàng, khoa sau Đại học - những người đã tận tâm truyền đạt kiến thức và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành chương trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Thị Như Quỳnh, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình hỗ trợ và đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn này. Những góp ý quý báu và sự tận tâm của cô đã giúp tôi vượt qua nhiều khó khăn và hoàn thành tốt nhiệm vụ nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin kính chúc toàn thể thầy cô luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc, thành công trong công việc và cuộc sống. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 03 tháng 03 năm 2026 Tác giả
iii TÓM TẮT LUẬN VĂN Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam mở rộng nhanh về tín dụng và quy mô tài sản, áp lực duy trì hiệu quả hoạt động ngày càng gia tăng, đặc biệt là trước rủi ro nợ xấu và biến động từ môi trường kinh tế vĩ mô. Do đó, việc đánh giá tác động của hoạt động tạo thanh khoản (Liquidity Creation - LC) đến hiệu quả hoạt động ngân hàng, đồng thời xem xét các yếu tố rủi ro và biến vĩ mô, là cần thiết để làm rõ tính bền vững của quá trình tăng trưởng. Luận văn này phân tích tác động của LC đến hiệu quả hoạt động của 30 ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2015-2025. Hiệu quả hoạt động được đo lường thông qua ba chỉ tiêu: tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) và biên độ lãi ròng (NIM). Các biến kiểm soát bao gồm tỷ lệ nợ xấu (NPL), hệ số an toàn vốn (CAR), quy mô ngân hàng (SIZE), chi phí hoạt động (COST), cùng với các biến vĩ mô như tăng trưởng GDP (GDPG), lạm phát (INFL) và lãi suất (INT). Phương pháp nghiên cứu sử dụng các mô hình hồi quy tuyến tính cho dữ liệu bảng, bao gồm Pooled OLS, mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Sau khi thực hiện kiểm định Hausman để xác định mô hình phù hợp, nghiên cứu tiếp tục áp dụng mô hình FGLS (Feasible Generalized Least Squares) nhằm khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan trong phần dư, giúp ước lượng hệ số hồi quy hiệu quả và tin cậy hơn. Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động tạo thanh khoản có tác động tích cực đến hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại Việt Nam, thể hiện qua sự cải thiện của ROA, ROE và NIM. Tuy nhiên, mức độ tác động không lớn và phụ thuộc vào chất lượng quản trị rủi ro của từng ngân hàng. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) có ảnh hưởng tiêu cực rõ rệt nhất đến lợi nhuận, tái khẳng định vai trò quan trọng của chất lượng tài sản trong hoạt động ngân hàng. Ngoài ra, tăng trưởng GDP góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, trong khi lạm phát và lãi suất cao có xu hướng làm giảm lợi nhuận. Từ các kết quả này, luận văn nhấn mạnh rằng tăng trưởng bền vững của ngân hàng thương mại không chỉ dựa trên việc mở rộng quy mô tạo thanh khoản, mà cần
iv nâng cao năng lực quản trị nội tại, kiểm soát nợ xấu, quản lý chi phí và ứng phó linh hoạt với biến động kinh tế vĩ mô. Từ khóa: Tạo thanh khoản, hiệu quả hoạt động, ngân hàng thương mại Việt Nam, ROA, ROE, NIM, NPL, FGLS, GDP, lạm phát, lãi suất.
v ABSTRACT In the context of Vietnam’s commercial banking system expanding rapidly in both credit and asset size, the pressure to maintain operational efficiency has become increasingly intense, particularly amid the rising risks of non-performing loans and macroeconomic volatility. Therefore, assessing the impact of liquidity creation (LC) on bank performance, while simultaneously considering risk factors and macroeconomic conditions, is essential to clarify the sustainability of banking growth. This thesis examines the impact of liquidity creation on the performance of 30 Vietnamese commercial banks during the period 2015-2025. Bank performance is measured using three key indicators: Return on Assets (ROA), Return on Equity (ROE), and Net Interest Margin (NIM). Control variables include non-performing loans (NPL), capital adequacy ratio (CAR), bank size (SIZE), and operating cost (COST), along with macroeconomic variables such as GDP growth (GDPG), inflation (INFL), and interest rate (INT). The study employs panel data regression models, including Pooled OLS, Fixed Effects Model (FEM), and Random Effects Model (REM). After conducting the Hausman test to determine the appropriate model, the research applies the Feasible Generalized Least Squares (FGLS) method to address issues of heteroskedasticity and autocorrelation, thereby ensuring more efficient and reliable coefficient estimations. The empirical findings indicate that liquidity creation exerts a positive impact on the performance of Vietnamese commercial banks, as reflected in improvements in ROA, ROE, and NIM. However, the magnitude of this impact remains moderate and largely depends on each bank’s risk management capacity. Among the determinants, non-performing loans (NPL) exhibit the strongest negative influence on profitability, reaffirming the critical role of asset quality in banking operations. Additionally, GDP growth enhances bank performance, whereas higher inflation and interest rates tend to reduce profitability.
vi Based on these results, the thesis emphasizes that sustainable banking growth should not solely rely on expanding liquidity creation. Instead, it requires strengthening internal governance capacity, controlling credit risk, improving cost efficiency, and maintaining resilience against macroeconomic fluctuations. Keywords: Liquidity creation, bank performance, Vietnamese commercial banks, ROA, ROE, NIM, NPL, FGLS, GDP, inflation, interest rate.
vii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Số Từ viết thứ Từ tiếng Anh Từ viết đầy đủ tắt tự 1 CAR Capital Adequacy Ratio Tỷ lệ an toàn vốn 2 COST Operating Cost Chi phí hoạt động 3 FEM Fixed Effects Model Mô hình Tác động Cố định Feasible Generalized Mô hình Bình phương nhỏ nhất 4 FGLS Least Squares tổng quát khả thi Gross Domestic Tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc 5 GDPG Product Growth nội Operational 6 HQHĐ Hiệu quả hoạt động Performance 7 INFL Inflation Lạm phát 8 INT Interest Rate Lãi suất 9 LC Liquidity Creation Tạo thanh khoản 10 NHTM Commercial Bank Ngân hàng thương mại 11 NIM Net Interest Margin Biên độ lãi ròng 12 NPL Non-Performing Loan Nợ xấu Bình phương nhỏ nhất thông 13 OLS Ordinary Least Squares thường 14 REM Random Effects Model Mô hình Tác động Ngẫu nhiên 15 ROA Return on Assets Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở 16 ROE Return on Equity hữu 17 SIZE Bank Size Quy mô ngân hàng Variance Inflation 18 VIF Hệ số phóng đại phương sai Factor
viii MỤC LỤC CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU .............................................................................................1 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI........................................................................................1 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.................................................................................3 1.2.1. Mục tiêu tổng quát.........................................................................................3 1.2.2. Mục tiêu cụ thể..............................................................................................3 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU....................................................................................3 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.....................................................3 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu....................................................................................3 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu.......................................................................................4 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU........................................................................4 1.6. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI..................................................................................5 1.7. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN...........................................................................6 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1................................................................................................7 CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU......................8 2.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA TẠO THANH KHOẢN ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NHTM..........................................................8 2.1.1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động của NHTM...............................................8 2.1.2. Khái niệm tạo thanh khoản của NHTM ........................................................8 2.1.3. Phương pháp đo lường thanh khoản của ngân hàng .....................................9 2.1.4. Các phương pháp đo lường hiệu quả hoạt động..........................................12 2.2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TẠO THANH KHOẢN VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NHTM.................................................................15 2.2.1. Cơ chế tác động tuyến tính..........................................................................15 2.2.2. Cơ chế tác động phi tuyến: Quan hệ chữ U ngược......................................16 2.2.3. Hàm ý lý thuyết đối với bối cảnh Việt Nam ...............................................17 2.3. TỔNG HỢP CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY ............................................17 2.3.1. Các nghiên cứu quốc tế ...............................................................................17 2.3.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam ......................................................................19 2.4. KHOẢNG TRỐNG NGHIÊN CỨU..................................................................27 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2..............................................................................................29
ix CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...........................................................30 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU ............................................................................30 3.2 MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU..................................................31 3.2.1 Mô hình nghiên cứu......................................................................................31 3.2.3. Đo lường các biến trong mô hình nghiên cứu.............................................33 3.2.3. Giả thuyết nghiên cứu .................................................................................35 3.3. SO SÁNH VÀ THẢO LUẬN CÁC THƯỚC ĐO THAY THẾ TRONG CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ...........................................................................................38 3.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU......................................................................40 3.4.1. Các phương pháp ước lượng .......................................................................40 3.5. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU..................................................................................43 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3..............................................................................................44 CHƯƠNG 4. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU...............................................45 4.1. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ....................................................................45 4.2. PHÂN TÍCH TƯƠNG QUAN...........................................................................49 4.3. KẾT QUẢ HỒI QUY.........................................................................................51 4.3.1. Ước tính các mô hình OLS, REM, FEM.....................................................51 4.3.2. Kiểm tra lựa chọn mô hình FEM và REM..................................................57 4.4. KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH KHUYẾT TẬT TRONG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU TỐI ƯU......................................................................................................................58 4.5. KIỂM ĐỊNH FGLS............................................................................................59 4.6. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................................................62 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4..............................................................................................64 CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH................................65 5.1. KẾT LUẬN ........................................................................................................65 5.2. HÀM Ý CHÍNH SÁCH......................................................................................65 5.2.1. Hàm ý đối với nhà quản trị ngân hàng thương mại.....................................65 5.2.2. Hàm ý đối với cơ quan quản lý nhà nước ...................................................66 5.3. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TRONG TƯƠNG LAI ...................................................................................................................................67 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5..............................................................................................69
x TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................... i PHỤ LỤC........................................................................................................................v
Hiển thị 12 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!