Đang tạo bản xem trước...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH HÀ HẢI MINH PHƯƠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng Mã ngành: 8 34 02 01 Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2024
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH HÀ HẢI MINH PHƯƠNG CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng Mã ngành: 8 34 02 01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN VƯƠNG THỊNH Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2024
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng toàn bộ nội dung trong luận văn này do chính tôi biên soạn và thực hiện. Tất cả các ý tưởng, quan điểm và kết quả nghiên cứu được trình bày đều dựa trên sự nghiên cứu của tôi, đồng thời trích dẫn đầy đủ các nguồn tham khảo. Tôi xin cam đoan rằng không sử dụng bất kỳ nội dung nào trong luận văn này mà không ghi rõ nguồn gốc. Tất cả các ý tưởng, quan điểm không phải do tôi biên soạn đều được trích dẫn rõ ràng với tác giả và nguồn tham khảo. Tôi xin chịu trách nhiệm về mọi sai sót có thể xảy ra (nếu có) trong quá trình biên soạn luận văn. Hà Hải Minh Phương
ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến thầy hướng dẫn luận văn của tôi, thầy TS. Trần Vương Thịnh. Suốt quá trình thực hiện luận văn, thầy đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết để hướng dẫn, định hướng nghiên cứu cho tôi. Nhờ sự lãnh đạo kiên nhẫn và sát sao của thầy, tôi mới có thể hoàn thành được công trình nghiên cứu này. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Khoa sau đại học của trường Đại học Ngân hàng Tp HCM đã truyền đạt kiến thức và hỗ trợ đào tạo cho tôi trong suốt quá trình học tập. Tôi cũng xin cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của gia đình, bạn bè trong quá trình thực hiện luận văn. Sự ủng hộ của mọi người đã tiếp thêm động lực để tôi hoàn thành tốt công trình nghiên cứu này. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn độc giả đã dành thời gian đọc tài liệu nghiên cứu của tôi. Hà Hải Minh Phương
iii TÓM TẮT 1. Tên đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng đến tình trạng nợ xấu của hệ thống NHTM Việt Nam” 2. Tóm tắt: Nghiên cứu này tập trung vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam từ năm 2009 đến năm 2022. Dữ liệu được thu thập từ 25 ngân hàng với tổng cộng 350 quan sát. Nghiên cứu xây dựng mô hình hồi quy với 7 biến độc lập bao gồm tỷ lệ nợ xấu năm trước, quy mô ngân hàng, tỷ suất lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu, tỷ lệ cho vay so với tiền gửi, tốc độ tăng trưởng tín dụng, tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ lạm phát. Phương pháp nghiên cứu bao gồm lựa chọn mô hình hồi quy phù hợp giữa Pooled OLS, REM và FEM; kiểm tra các giả định của mô hình hồi quy tuyến tính; và sử dụng phương pháp GMM hệ thống để ước lượng các tham số. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ nợ xấu tăng cao khi có nợ xấu trong quá khứ, tốc độ tăng trưởng tín dụng, tốc độ tăng trưởng kinh tế và tỷ lệ lạm phát tăng lên; đồng thời giảm khi tỷ lệ cho vay so với tiền gửi tăng lên. Dựa trên các kết quả này, nghiên cứu đề xuất các biện pháp nhằm hỗ trợ ngân hàng và cơ quan quản lý trong việc quản lý hiệu quả tỷ lệ nợ xấu. 3. Từ khóa: Nợ xấu, ngân hàng thương mại, GMM.
iv ABSTRACT 1. Research Title: “Factors Affecting Non-Performing Loans of the Vietnamese Commercial Banking System” 2. Abstract: This study aims to analyze the determinants of non-performing loans (NPLs) in Vietnamese commercial banks during the period 2009 - 2022. Utilizing secondary data from 25 banks with 350 observations, the study constructs a regression model with seven independent variables, including lagged NPLs, bank size, return on equity, loan-to- deposit ratio, credit growth, economic growth, and inflation rate. The research methodology involves selecting the appropriate regression model among Pooled OLS, REM, and FEM; testing the assumptions of linear regression; and employing the system GMM approach to estimate the parameters. The findings reveal that NPLs are positively influenced by past NPLs, credit growth, economic growth, and inflation rate, while negatively affected by the loan-to-deposit ratio. Based on these results, the study provides recommendations for banks and regulatory authorities to effectively manage NPLs. 3. Keywords: Non-performing loans, commercial banks, GMM.
v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Diễn giải 1 ADB Ngân hàng Phát triển châu Á (The Asian Development Bank) 2 BCBS Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng 3 CIR Chi phí hoạt động 4 CPI Chỉ số giá tiêu dùng 5 FEM Mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model) 6 GDP Tốc độ tăng trưởng kinh tế (Gross Domestic Product) 7 GMM Phương pháp hồi quy GMM (Generalized Method of Moments) 8 GROW Tốc độ tăng trưởng tín dụng 9 IMF Quỹ tiền tệ quốc tế (International Monetary Fund) 10 INF Tỷ lệ lạm phát 11 IR Lãi suất thực 12 KH Khách hàng 13 LDR Tỷ lệ cho vay so với tiền gửi 14 LLR Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng 15 M&A Sáp nhập và hợp nhất 16 NHNN Ngân hàng nhà nước 17 NHTM Ngân hàng thương mại 18 NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần 19 NIM Thu nhập lãi cận biên (Net Interest Margin) 20 NPL Tỷ lệ nợ xấu (non-performing loan) 21 OLS mô hình bình phương tổng quát (Ordinary Least Squares) 22 REM Mô hình tác động ngẫu nhiên ( Random Effect Model) 23 RM Tỷ lệ rủi ro tín dụng 24 ROA Suất sinh lời trên tổng tài sản 25 ROE Suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu 26 Size Quy mô ngân hàng 27 TCTD Tổ chức tín dụng 28 TMCP Thương mại cổ phần 29 VAMC Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các Tổ chức tín dụng Việt Nam 30 VIF Chỉ số khuếch đại phương sai (Variance Inflation Factor)
vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN............................................................................................................ i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii TÓM TẮT...................................................................................................................... iii ABSTRACT .................................................................................................................. iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ..........................................................................................v MỤC LỤC.................................................................................................................... vii DANH MỤC BẢNG..................................................................................................... xi DANH MỤC BIỂU ĐỒ ............................................................................................... xii CHƯƠNG 1 – GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU .................................................................1 1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu ...........................................................................1 1.2. Mục tiêu nghiên cứu.........................................................................................2 1.2.1. Mục tiêu tổng quát.....................................................................................2 1.2.2. Mục tiêu cụ thể..........................................................................................2 1.3. Câu hỏi nghiên cứu...........................................................................................3 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ....................................................................3 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu................................................................................3 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu...................................................................................3 1.5. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu.................................................................4 1.5.1. Dữ liệu nghiên cứu....................................................................................4 1.5.2. Phương pháp nghiên cứu...........................................................................4 1.6. Đóng góp của đề tài nghiên cứu .......................................................................5 1.7. Bố cục của nghiên cứu......................................................................................6 TÓM TẮT CHƯƠNG 1 ..................................................................................................8 CHƯƠNG 2 – CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ...................................................................9 2.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại ...............................................................9 2.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại.............................................................9 2.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại......................................................9 2.2. Tổng quan về nợ xấu trong ngân hàng thương mại........................................13 2.2.1. Khái niệm và phân loại nợ xấu trong ngân hàng thương mại.................13 2.2.2. Các chỉ tiêu đo lường nợ xấu của ngân hàng thương mại.......................15
viii 2.2.3. Những ảnh hưởng tiêu cực của nợ xấu....................................................16 2.2.4. Tầm quan trọng của kiểm soát nợ xấu ....................................................19 2.3. Lược khảo các nghiên cứu liên quan..............................................................20 2.3.1. Các nghiên cứu nước ngoài.....................................................................20 2.3.2. Các nghiên cứu trong nước .....................................................................22 2.3.3. Nhận xét chung về các nghiên cứu liên quan..........................................26 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến nợ xấu của ngân hàng thương mại.......................32 2.4.1. Các yếu tố vi mô......................................................................................32 2.4.2. Các yếu tố vĩ mô......................................................................................35 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 ................................................................................................37 CHƯƠNG 3 – MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU................................38 3.1. Cơ sở đề xuất mô hình nghiên cứu.................................................................38 3.2. Mô hình nghiên cứu........................................................................................39 3.3. Mô tả các biến và các giả thuyết nghiên cứu..................................................39 3.3.1. Mô tả các biến nghiên cứu ......................................................................39 3.3.2. Các giả thuyết nghiên cứu.......................................................................40 3.4. Mẫu nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu ..........................................................42 3.5. Trình tự thực hiện kinh tế lượng cho mô hình nghiên cứu.............................42 3.5.1. Phân tích thống kê mô tả.........................................................................42 3.5.2. Phân tích ma trận tương quan..................................................................42 3.5.3. Phân tích hồi quy đa biến:.......................................................................43 3.5.4. Các kiểm định khuyết tật của mô hình hồi quy.......................................46 3.5.5. Sử dụng phương pháp hồi quy GMM (Generalized Method of Moments) để khắc phục các khuyết tật....................................................................................48 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 ................................................................................................53 CHƯƠNG 4 – KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ....................................54 4.1. Tổng quan tình hình hoạt động cho vay của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam ....................................................................................................................54 4.2. Thống kê mô tả các biến.................................................................................56 4.2.1. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) .................................................................................57 4.2.2. Quy mô ngân hàng (SIZE) ......................................................................59 4.2.3. Lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu (ROE)............................................61 4.2.4. Tỷ lệ cho vay so với tiền gửi (LDR) .......................................................63
ix 4.2.5. Tốc độ tăng trưởng tín dụng (GROW)....................................................64 4.2.6. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) ..........................................................66 4.2.7. Tỷ lệ lạm phát (INF)................................................................................68 4.3. Phân tích tương quan ......................................................................................69 4.4. Kết quả phân tích hồi quy...............................................................................70 4.5. Kiểm định các khuyết tật trong mô hình hồi quy...........................................71 4.5.1. Kiểm định đa cộng tuyến ........................................................................71 4.5.2. Kiểm định hiện tượng tự tương quan......................................................71 4.5.3. Kiểm định phương sai sai số thay đổi.....................................................72 4.6. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu .............................................................74 4.7. Thảo luận kết quả nghiên cứu.........................................................................74 4.7.1. Nợ xấu trong quá khứ NPL(t-1)..............................................................74 4.7.2. Quy mô ngân hàng (SIZE) ......................................................................76 4.7.3. Lợi nhuận ròng trên vốn chủ sở hữu (ROE)............................................77 4.7.4. Tỷ lệ cho vay so với tiền gửi khách hàng (LDR)....................................78 4.7.5. Tốc độ tăng trưởng tín dụng (GROW)....................................................79 4.7.6. Tốc độc tăng trưởng kinh tế (GDP).........................................................80 4.7.7. Tỷ lệ lạm phát (INF)................................................................................80 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 ................................................................................................82 CHƯƠNG 5 – KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT..................................................................83 5.1. Kết luận...........................................................................................................83 5.2. Đề xuất và kiến nghị.......................................................................................83 5.2.1. Đề xuất đối với Ngân hàng thương mại Việt Nam..................................83 5.2.2. Kiến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước ..........................................87 5.3. Hạn chế của đề tài...........................................................................................88 5.4. Hướng nghiên cứu tiếp theo ...........................................................................89 TÓM TẮT CHƯƠNG 5 ................................................................................................90 KẾT LUẬN ...................................................................................................................91 TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................... i PHỤ LỤC...................................................................................................................... iv PHỤ LỤC 1 - DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐƯỢC THU THẬP DỮ LIỆU ........................................................................................................ iv PHỤ LỤC 2 – SỐ LIỆU CHẠY MÔ HÌNH............................................................ viii
x PHỤ LỤC 3 – KẾT QUẢ TÍNH TOÁN.................................................................. xxi
xi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1. Tóm tắt các nghiên cứu liên quan đến đề tài.................................................26 Bảng 3.1. Mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu và tương quan kỳ vọng. .............39 Bảng 3.2. Bảng xác định ý nghĩa của hệ số tương quan. ..............................................42 Bảng 4.1. Thống kê mô tả giá trị các biến trong nghiên cứu ........................................56 Bảng 4.2. Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình.........................................69 Bảng 4.3. Kết quả phân tích hồi quy của các mô hình OLS, FEM, REM ....................70 Bảng 4.4. Kết quả kiểm định Hausman lựa chọn mô hình FEM vs REM ....................71 Bảng 4.5. Kết quả phân tích hệ số VIF..........................................................................71 Bảng 4.6. Kết quả kiểm định Wooldridge .....................................................................72 Bảng 4.7. Kết quả kiểm định Wald................................................................................72 Bảng 4.8. Kết quả phân tích hồi quy của mô hình GMM .............................................73 Bảng 4.9. Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu...............................................74
Hiển thị 13 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!