MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hồ Chí Minh là nhà văn hóa kiệt xuất, đồng thời là bậc đại trí thức, nhà giáo dục vĩ đại, một trí thức lớn uyên bác của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của Người là tấm gương sáng cho các thế hệ noi theo. Với cách nhìn khách quan, khoa học, Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò, vị trí của đội ngũ trí thức đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Người khẳng định trí thức là “vốn liếng quý báu của dân tộc”1 và đặc biệt quan tâm đến việc trọng dụng nhân tài. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh, trong các cuộc kháng chiến cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước, đội ngũ trí thức Việt Nam đã có nhiều đóng góp quan trọng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức được hình thành từ sớm và từng bước phát triển, hoàn thiện trong thực tiễn cách mạng Việt Nam, đặc biệt từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Trên cương vị người đứng đầu Nhà nước, Hồ Chí Minh đã quy tụ, trọng dụng nhiều trí thức, kể cả những người được đào tạo trong chế độ cũ, nhằm phát huy tối đa năng lực của họ phục vụ công cuộc xây dựng đất nước. Quan điểm “kiến thiết cần có nhân tài”2 cho thấy Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò của trí thức và coi đây là lực lượng quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng. Tư tưởng của Hồ Chí Minh về trí thức đã trở thành nền tảng, kim chỉ nam cho Đảng và Nhà nước ta trong việc xây dựng, phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đổi mới. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng, phát huy vai trò đội ngũ trí thức đã khẳng định yêu cầu cấp thiết phải xây dựng đội ngũ nhà giáo có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, trình độ chuyên môn cao và năng lực đổi mới sáng tạo. 1 Vũ Trung Kiên (2019), Tư tưởng Hồ Chí Minh về trọng dụng trí thức và những gợi mở cho hôm nay, Tạp chí Tuyên giáo điện tử; 2 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – Sự thật