Trang 1
BÁO CÁO
Đề nghị xét, công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng của sáng kiến
I. THÔNG TIN CHUNG
1. Tên sáng kiến:
Giáo dục học sinh khối Trung học cở sở trường Phổ thông Dân tộc nội trú
ATK Sơn Dương giữ gìn bản sắc Văn hóa dân tộc qua việc mặc trang phục dân tộc
vào các ngày lễ và tham gia sinh hoạt câu lạc bộ.
2. Đề nghị công nhận hiệu quả áp dụng, khả năng nhân rộng:
Trong tỉnh
3. Tác giả sáng kiến hoặc các đồng tác giả sáng kiến (nếu có) và tỷ lệ
đóng góp của từng đồng tác giả
Số
TT
Họ và
tên
Ngày
tháng
năm
sinh
Nơi công tác Chức
danh
Trình độ
chuyên
môn
Tỷ lệ (%) đóng góp
vào việc tạo ra
sáng kiến
1
4. Nội dung, bản chất của sáng kiến
A. Phần mở đầu
1. Lí do chọn đề tài
Đất nước Việt Nam với lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, bên
cạnh việc xác lập, mở rộng bờ cõi, xây dựng nhà nước độc lập tự chủ, phát triển
kinh tế, ổn định chính trị xã hội, các thế hệ cha ông từ đời này qua đời khác cũng
không ngừng xây dựng cho mình một nền văn hóa mang đậm bản sắc riêng, từ đó
khẳng định sự trường tồn vĩnh cửu của dân tộc cho đến tận ngày nay. Có thể nói,
văn hóa giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi quốc gia. Nó mang
bản sắc và phương thức tồn tại của một cộng đồng, một dân tộc khiến cho quốc gia
ấy, dân tộc ấy, cộng đồng ấy mang trong mình những nét đặc thù riêng, không thể
bị pha trộn. Chính vì vậy, bản sắc văn hóa dân tộc chính là linh hồn, là ngọn đuốc
sống để phân biệt dân tộc này với dân tộc khác.
Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, với 54 dân tộc anh em, ngoài những
Trang 2
2
nét văn hóa chung của cả nước thì mỗi dân tộc lại có những bản sắc văn hóa riêng,
trong đó, tiếng nói và trang phục là những nét riêng rất nổi bật.
Hiện nay, đất nước ta đang trong quá trình hội nhập, chuyển mình trong
công cuộc đổi mới sâu sắc và toàn diện, giao lưu quốc tế không chỉ về kinh tế mà
còn về chính trị, xã hội, văn hóa, lối sống... Hội nhập tạo ra nhiều cơ hội mới để
phát triển, đất nước ta đã có nhiều thành tựu to lớn rất đáng tự hào về phát triển
kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục nhưng cũng chứa đựng nhiều thách thức. Trong
đó nguy cơ mất bản sắc văn hóa dân tộc là cấp bách nhất trước các dòng văn hóa
ngoại lai. Chính vì vậy, vấn đề đặt ra cho thế hệ hôm nay là cần phải giữ gìn và
phát huy các bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp đó, làm thế nào để giữ gìn và
phát triển văn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập và mở cửa, biến văn hóa trở thành
sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước với phương châm “hòa nhập mà không
hòa tan” là một vấn đề quan trọng cần phải nghiên cứu để có những định hướng
đúng đắn trên con đường phát triển chung của đất nước.
Là một giáo viên đang công tác tại trường Phổ thông Dân tộc nội trú ATK
Sơn Dương, một ngôi trường nằm trên địa bàn xã Minh Thanh – một xã thuộc khu
vực II theo quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 04/6/2021 của Thủ tướng chính phủ,
Trang 3
3
học sinh về đây học tập đều là con em các dân tộc thiểu số như Tày, Nùng, Dao,
Cao Lan, Sán Dìu, H’Mông, Mường, Thái… Do được tuyển sinh từ nhiều vùng, đa
dân tộc, phong tục tập quán sinh hoạt khác nhau, mỗi em học sinh, mỗi dân tộc có
bản sắc văn hóa rất riêng, tạo nên một môi trường văn hóa đặc sắc. Với nhiệm vụ
xây dựng nhà trường trở thành trường trọng điểm của huyện và của tỉnh, giáo dục
và đào tạo các thế hệ học sinh dân tộc thiểu số trở thành những người có tri thức, có
kĩ năng sống, tự tin, biết gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc,ộ
có khả năng học ở các bậc học cao hơn; tạo nguồn đào tạo cán bộ dân t ộ ộc ộ ít người
cho huyện Sơn Dương, Yên Sơn và tỉnh Tuyên Quang. Vì vậy giữ gìn và phát triển
văn hóa dân tộc là một việc làm quan trọng và thiết thực đối với thế hệ trẻ nơi đây.
Trách nhiệm này không của riêng ai, mà được đặt lên vai tất cả các cán bộ giáo
viên, nhân viên trong nhà trường.
Qua thực tế 14 năm tôi công tác và giảng dạy tại trường cũng là từng ấy thời
gian trong vai trò, trách nhiệm của cán bộ Đoàn – Đội phụ trách quản lý nền nếp
của học sinh, tôi nhận thấy lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở là lứa tuổi đang hình
thành những giá trị nhân cách, ước mơ, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu
biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động vào các
hành vi tiêu cực, bạo lực, vào lối sống ích kỉ, lai căng, thực dụng dễ bị phát triển
lệch lạc. Vì vậy, tôi càng hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục học sinh ý
thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ Tuyên Quang nói chung và học
sinh trường Phổ thông Dân tộc nội trú ATK Sơn Dương nói riêng.
Trong mục tiêu toàn diện của nhà trường đã xác định: đạo đức là phẩm chất
quan trọng nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn của mỗi
con người. Ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của mỗi cá nhân được hình
thành nhờ có giáo dục, trên cơ sở của truyền thống gia đình, truyền thống đạo đức,
văn hoá dân tộc và sức mạnh của dư luận xã hội. Trong nhiều năm qua, các thế hệ
học sinh nhà trường đã phát huy được truyền thống của nhà trường, xây dựng văn
hóa nhà trường mang đặc thù của một ngôi trường dành cho con em dân tộc thiểu
số, tuy nhiên hiện nay một số bậc cha mẹ học sinh, các thầy cô giáo đang rất lo lắng
trước sự sa sút về đạo đức, sống ích kỉ, chịu ảnh hưởng và bị chi phối bởi văn hóa
Trang 4
4
ngoại lai, tư tưởng lệch lạc của một bộ phận học sinh. Đặc biệt, trong việc mặc
trang phục của nhiều học sinh gây phản cảm cho những người xung quanh.
Giáo dục học sinh biết giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là việc làm
cấp thiết và không thể thiếu trong môi trường giáo dục nói chung và trường Phổ
thông Dân tộc nội trú ATK Sơn Dương nói riêng. Trong những năm qua, việc giáo
dục học sinh biết giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc ở trường Phổ thông Dân tộc nội
trú ATK Sơn Dương có những ưu điểm và hạn chế như sau:
Ưu điểm:
- Sự quan tâm, chỉ đạo, phối hợp của lãnh đạo Đảng, chính quyền, các ban
ngành, đoàn thể, các cấp trên địa bàn và Sở Giáo dục - Đào tạo Tỉnh Tuyên Quang.
- Trường Phổ thông Dân tộc nội trú ATK Sơn Dương đã rất quan tâm, chú
trọng đến công tác giáo dục đạo đức, giáo dục học sinh biết giữ gìn những truyền
thống, những giá trị tốt đẹp, đậm đà bản sắc của từng dân tộc đối với các em học
sinh.
- Tập thể sư phạm nhà trường đều có ý thức và tinh thần trách nhiệm cao đối
với công tác giáo dục học sinh giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, có rất nhiều thầy cô
giáo luôn trăn trở tìm mọi biện pháp để giáo dục các em, quan tâm đến từng chi tiết
nhỏ trong việc ăn, mặc, ở của học sinh hàng ngày.
- Ban đại diện cha mẹ học sinh luôn nhiệt tình và thường xuyên phối hợp,
chăm lo đến các hoạt động của nhà trường, không chỉ công tác dạy – học mà còn
theo sát trong các hoạt động ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp.
- Nhiều học sinh được giáo dục tốt ở gia đình, có tư tưởng và ý thức rèn
luyện tốt, có sự hiểu biết về đặc trưng văn hóa của dân tộc mình, có ý thức giữ gìn
và tôn vinh nét đẹp của dân tộc từ chính những bộ trang phục dân tộc mà các em
đang mặc, có ý thức học hỏi ngôn ngữ của dân tộc mình và truyền dạy lại cho thầy
cô, các bạn.
Hạn chế:
- Một bộ phận học sinh còn thường vi phạm nội quy nhà trường, ăn mặc
phản cảm, vi phạm quy định về mặc trang phục dân tộc trong các ngày lễ, trang
phục lên lớp; không có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, thích học đòi theo
Trang 5
5
những trào lưu ngoại lai, làm ảnh hưởng đến các bạn và tập thể lớp.
- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc giáo dục con cái, còn
nuông chiều, phó mặc cho nhà trường.
- Trong quá trình thực hiện giáo dục, có lúc sự phối hợp giữa các tổ chức, cá
nhân trong cũng như ngoài nhà trường chưa đồng bộ.
Vì vậy trong những năm qua, tôi đã mạnh dạn đưa ra nhiều biện pháp để
giáo dục học sinh. Từ những kinh nghiệm của bản thân, tôi xin chia sẻ cùng đồng
nghiệp thông qua đề tài: Giáo dục học sinh khối Trung học cơ sở trường Phổ
thông Dân tộc nội trú ATK Sơn Dương giữ gìn bản sắc Văn hóa dân tộc qua việc
mặc trang phục dân tộc vào các ngày lễ và tham gia sinh hoạt câu lạc bộ.
2. Mục đích nghiên cứu
- Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng để đề xuất một số biện
pháp giáo dục học sinh khối Trung học cơ sở tại trường Phổ thông Dân tộc nội trú
ATK Sơn Dương giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc qua việc mặc trang phục dân tộc
vào các ngày lễ và tham gia sinh hoạt câu lạc bộ.
- Giúp học sinh nhận thức được các giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc ta từ
Hiển thị 5 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!