Trang 1
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 15: CÔNG PHÁP QUỐC TẾ VỀ DÂN CƯ, LÃNH THỔ VÀ CHỦ
QUYỀN QUỐC GIA
(6 tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nhận biết được nội dung cơ bản của công pháp quốc tế về dân cư,
lãnh thổ và biên giới quốc gia, các vùng biển thuộc chủ quyền và
quyền chủ quyền của quốc gia.
- Phân tích, đánh giá được một số hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam
và pháp luật quốc tế đơn giản.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động thực hiện các nhiệm vụ
được giao và bày tỏ được ý kiến.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân tích được các thông tin,
trường hợp trong bài học và thực tiễn cuộc sống liên quan đến quyền
và nghĩa vụ của công dân về kinh doanh và nộp thuế.
Năng lực đặc thù:
- Điều chỉnh hành vi: Đồng tình, ủng hộ những hành vi phù hợp với
các quy định của pháp luật quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền
quốc gia; phê phán những hành vi vi phạm các quy định của pháp luật
quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.
Năng lực số (NLS):
1
Trang 2
- [6.2.NC1a]: Tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ AI
(Gemini/ChatGPT) để tra cứu, tóm tắt các khái niệm pháp lý quốc tế
phức tạp thành ngôn ngữ dễ hiểu.
- [6.3.NC1a]: Đánh giá được độ chính xác và tin cậy của các hệ thống
AI bằng cách đối chiếu thông tin pháp lý do AI cung cấp với tài liệu
chính thống, tránh "ảo giác AI" trong các vấn đề chủ quyền.
- [1.1.NC1b]: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm nâng cao để lấy được
các văn bản luật (UNCLOS 1982, Luật Biên giới quốc gia) từ các
nguồn dữ liệu uy tín.
- [5.2.NC1b]: Áp dụng được các công cụ số (Quizizz/Kahoot) để giải
quyết nhu cầu tương tác nhanh và kiểm tra đánh giá trực tuyến.
- [3.1.NC1a]: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các
định dạng đa phương tiện (Infographic, Video) để thiết kế sản phẩm
tuyên truyền.
- [2.2.NC1a]: Chia sẻ dữ liệu, thông tin và nội dung số (sản phẩm tuyên
truyền) thông qua nhiều công cụ số phù hợp (mạng xã hội, diễn đàn
trường).
3. Phẩm chất
- Có trách nhiệm trong việc đánh giá hành vi vi phạm pháp luật Việt
Nam và pháp luật quốc tế; đấu tranh phê phán các hành vi vi phạm
pháp luật Việt Nam và pháp luật quốc tế.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức,
KHBD.
- Tranh/ảnh, clip, thông tin liên quan tới bài học.
- Máy tính, máy chiếu, bài giảng Powerpoint,... (nếu có).
- Các nền tảng số hỗ trợ dạy học: Google Docss, Padlet,
Quizizz/Kahoot. Tài khoản Trợ lý ảo AI (Gemini, ChatGPT).
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2
Trang 3
2. Đối với học sinh
- SGK Giáo dục Kinh tế và Pháp luật 12 – Kết nối tri thức.
- Vở ghi, bút, dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị thông minh có kết nối Internet (Smartphone, Tablet, Laptop).
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến
thức, kĩ năng cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi Mở đầu SGK tr.111 về công ước quốc tế
liên quan đến lãnh thổ, biên giới và các vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia.
- GV dẫn dắt vào bài học.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các quy định của pháp luật
quốc tế liên quan đến lãnh thổ, biên giới và các vùng biển thuộc chủ quyền
quốc gia.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu
hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS xem đoạn video clip dưới đây:
https://www.facebook.com/watch/?v=2352203471708310
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi phần Mở đầu SGK tr.111 và thực hiện nhiệm
vụ: Các quốc gia trên thế giới hiện nay khi có tranh chấp với quốc gia khác
về lãnh thổ, biên giới và các vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia của mình
thường dựa vào quy định của pháp luật quốc tế để thương lượng với nhau.
Em hãy nêu tên và chia sẻ những hiểu biết của mình về công ước quốc tế
quan trọng nhất liên quan đến các lĩnh vực này.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát video clip và vận dụng hiểu biết của bản thân để thực hiện
nhiệm vụ.
3
Trang 4
- HS có thể thảo luận nhóm đôi với bạn bên cạnh.
- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời đại diện một số HS trả lời câu hỏi:
Gợi ý trả lời:
+ Công ước quốc tế quan trọng nhất liên quan đến việc tranh chấp về lãnh
thổ, biên giới và các vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia giữa các nước là
Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.
+ Công ước này quy định rõ ràng và cụ thể chủ quyền của quốc gia trên
biển và cơ chế giải quyết tranh chấp, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển.
Công ước quy định trước khi các quốc gia thành viên tham gia vào một vụ
tranh chấp liên quan đến việc giải thích hay áp dụng Công ước phải thỏa
thuận tìm cách giải quyết tranh chấp này bằng một phương pháp hòa bình.
Khi có tranh chấp xảy ra giữa các quốc gia thành viên liên quan đến việc
giải thích hay áp dụng Công ước, các bên tranh chấp tiến hành ngay một
cuộc trao đổi quan điểm về cách giải quyết tranh chấp bằng thương lượng
hay bằng các phương pháp hòa bình khác. Sau đó nếu không đạt được một
giải pháp bằng phương pháp hòa bình mới áp dụng thủ tục giải quyết tranh
chấp bằng các cơ quan tài phán theo quy định của Công ước (điều 281 và
283).
- Các HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét các ý kiến và đánh giá, kết luận.
- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Trong đời sống quốc tế hiện đại, vai trò
của pháp luật quốc tế ngày càng quan trọng và phạm vi ảnh hưởng của nó
ngày càng mở rộng hơn. Số các quốc gia tham gia kí kết, gia nhập, phê
chuẩn và nội luật hoá các điều ước quốc tế về dân cư, về biên giới lãnh thổ,
về luật biển,… không ngừng tăng lên theo thời gian giúp cho cơ sở pháp lí
về quan hệ giữa các quốc gia liên quan đến những lĩnh vực này ngày càng
4
Trang 5
vững chắc hơn. Để hiểu rõ hơn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay
Bài 15: Công pháp quốc tế về dân cư, lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.
2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu công pháp quốc tế về dân cư
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được nội dung cơ bản của
công pháp quốc tế về dân cư.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.111 – 116
để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về nội dung cơ bản của công pháp quốc tế về dân cư.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về nội dung cơ bản của công pháp quốc tế
về dân cư theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM NLS
Nhiệm vụ 1: Chế độ pháp lí của các bộ
phận dân cư trong quốc gia
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV chia lớp thành 4 nhóm.
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp
trong SGK tr.113 để trả lời câu hỏi:
Trường hợp. Ông A là công dân Việt
Nam, sinh sống và cư trú hợp pháp tại
nước M (thuộc châu Âu). Một buổi tối, một
nhóm người quá khích ở địa phương kéo
đến đập phá cửa hàng của gia đình ông và
chửi bới, lăng mạ ông với lí do ông là
người gốc Á mà kinh doanh ngành nghề
giống với họ.
1. Em hãy nêu các quy định của công pháp
1. Tìm hiểu công pháp
quốc tế về dân cư
a. Chế độ pháp lí của các
bộ phận dân cư trong quốc
gia
- Dân cư quốc gia là tổng
hợp những người sinh sống,
cư trú trên lãnh thổ của quốc
gia, chịu sự quản lí bằng
pháp luật của Nhà nước ở
quốc gia đó.
- Dân cư của quốc gia bao
gồm ba bộ phận: Công dân
của quốc gia, công dân nước
ngoài và người không quốc
tịch. Mỗi bộ phận đó có chế
- [6.2.NC1a]:
Phát triển các
ứng dụng AI
để giải quyết
vấn đề.
- [6.3.NC1a]:
Đánh giá và
lọc được thôn
tin từ các
nguồn được
tạo ra/xử lí
bằng AI.
5
Trang 6
quốc tế về dân cư và lấy ví dụ minh hoạ.
2. Theo em, khi sinh sống và cư trú hợp
pháp ở nước M, ông A có thể có những
quyền và nghĩa vụ gì?
3. Hành vi của những người quá khích
được nêu trong trường hợp trên có vi phạm
pháp luật quốc tế không? Vì sao?
- GV yêu cầu các nhóm sử dụng công cụ AI
(Gemini/ChatGPT) trên điện thoại/laptop,
nhập câu lệnh (prompt): "Hãy lập một bảng
so sánh tóm tắt các điểm khác biệt cơ bản
giữa chế độ đãi ngộ quốc gia, chế độ đãi
ngộ tối huệ quốc và chế độ đãi ngộ đặc biệt
dành cho người nước ngoài theo công pháp
quốc tế" để hỗ trợ tổng hợp thông tin nhanh
chóng.
- GV đặc biệt lưu ý HS: Không sao chép y
nguyên kết quả từ AI. Các nhóm phải thực
hiện đánh giá độ chính xác và tin cậy của
kết quả do AI cung cấp bằng cách đối chiếu
chéo (fact-check) với nội dung SGK
(tr.112-113) trước khi đưa ra câu trả lời
chính thức cho tình huống của ông A.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS làm việc nhóm, tương tác với AI, đối
chiếu dữ liệu và thảo luận để trả lời câu
hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
độ pháp lí riêng phụ thuộc
vào quy định pháp luật của
mỗi quốc gia phù hợp với
pháp luật quốc tế.
- Chế độ pháp lí của công
dân một quốc gia thường
được quy định trong Hiến
pháp hoặc luật cơ bản của
quốc gia dựa trên điều kiện
kinh tế – xã hội cụ thể của
quốc gia và phù hợp với các
quy định của pháp luật quốc
tế đã được quốc gia đó kí
kết hoặc công nhận.
- Chế độ pháp lí của công
dân khác với các bộ phận
khác của dân cư trong quốc
gia ở chỗ: Có nhiều quyền
và nghĩa vụ pháp lí mà chỉ
công dân mới có, người
nước ngoài, người không có
quốc tịch không có.
- Các chế độ pháp lí dành
cho người nước ngoài gồm:
+ Chế độ đãi ngộ quốc gia
áp dụng trong các lĩnh vực
chính trị, dân sự, kinh tế,
văn hoá;
+ Chế độ đãi ngộ tối huệ
quốc chủ yếu được áp dụng
6
Trang 7
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện 2 nhóm báo cáo kết quả
thảo luận:
1. (Đính kèm bảng bên dưới phần Nhiệm vụ
1).
2. Khi sinh sống và cư trú hợp pháp ở nước
M, ông A có thể có những quyền con người
được nước M công nhận, có thể có những
quyền và nghĩa vụ theo chế độ đãi ngộ
quốc gia của nước M; nếu là doanh nhân,
ông có thể được hưởng chế độ đãi ngộ tối
huệ quốc theo hiệp định thương mại giữa
Việt Nam và nước M. Bên cạnh đó, ông A
có những nghĩa vụ như: phải tôn trọng và
tuân thủ nghiêm chỉnh pháp luật nước sở
tại, phải thực hiện các nghĩa vụ theo quy
định của pháp luật nước này.
3. Hành vi của những người quá khích
được nêu trong trường hợp này là vi phạm
pháp luật quốc tế, bởi vì, đó là hành vi xâm
phạm quyền con người và phân biệt đối xử
về nguồn gốc dân tộc đã bị pháp luật quốc
tế cấm.
- GV yêu cầu 2 nhóm còn lại lắng nghe,
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
trong lĩnh vực thương mại
và hàng hải;
+ Chế độ đãi ngộ đặc biệt
được áp dụng đối với các cơ
quan, nhân viên ngoại giao
và lãnh sự ở nước ngoài.
- Chế độ pháp lí của người
không quốc tịch cư trú và
sinh sống ở một quốc gia về
cơ bản tương tự như của
người nước ngoài cư trú và
sinh sống tại quốc gia đó.
7
Trang 8
hiện nhiệm vụ.
- GV chốt nội dung kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Quy định của công pháp quốc tế về dân cư
Quy định Nội dung Ví dụ
Chế độ
pháp lí của
công dân
- Thường được quy định
trong Hiến pháp hoặc luật
cơ bản của Nhà nước.
- Đa số các nước quy định
chế độ pháp lí cho công
dân rộng nhất trong ba bộ
phận của dân cư.
- Cùng cư trú và sinh sống
trong phạm vi lãnh thổ
quốc gia, song có rất
nhiều quyền và nghĩa vụ
mà chỉ công dân mới có,
người nước ngoài, người
không quốc tịch không có.
Công dân Việt Nam có
quyền bầu cử và ứng cử
vào Quốc hội và Hội đồng
nhân dân các cấp, có
nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
nhưng công dân nước
ngoài, người không quốc
tịch cư trú và sinh sống ở
nước ta không có các
quyền và nghĩa vụ này.
Chế độ
pháp lí của
người
nước ngoài
cư trú và
sinh sống
tại nước sở
tại (nước
mà người
nước ngoài
đang cư
Chế độ đãi ngộ quốc gia:
+ Thường được áp dụng
cho những người nước
ngoài cư trú và sinh sống
trên lãnh thổ của mình khi
họ có thời hạn lưu trú
tương đối ổn định và lâu
dài.
+ Theo chế độ này, nước
sở tại cho phép người
nước ngoài cư trú và sinh
Công dân nước ngoài,
người không quốc tịch cư
trú và sinh sống ở nước ta
đều được hưởng tất cả các
quyền con người được
quy định trong Hiến pháp
năm 2013.
8
Trang 9
trú và sinh
sống)
sống ở nước mình được
hưởng những quyền chính
trị, dân sự, kinh tế, văn
hoá cơ bản như công dân
của nước sở tại, trừ một số
quyền liên quan đến lợi
ích và an ninh quốc gia
của nước sở tại.
Chế độ đãi ngộ tối huệ
quốc:
+ Là chế độ được áp dụng
cho những doanh nhân
nước ngoài cư trú và sinh
sống trên lãnh thổ của
mình khi họ sản xuất và
kinh doanh trong linh vực
xuất nhập khẩu hàng hoá.
+ Theo chế độ này, các
công dân và pháp nhân
nước ngoài ở nước sở tại
được hưởng các quyền lợi
và ưu đãi về các loại thuế
quan và phí đánh vào hoặc
có liên quan đến hàng hoá
nhập khẩu hay xuất khẩu,
về phương thức thanh toán
đối với hàng nhập khẩu và
xuất khẩu,... mà các công
dân và pháp nhân của bất
kì một nước thứ ba nào
+ Hiệp định thương mại
Việt Nam – Hoa Kỳ năm
2020 quy định: “Điều 1.
Quy chế tối huệ quốc
(Quan hệ thương mại bình
thường) và không phân
biệt đối xử: 1/ Mỗi bên
dành ngay lập tức và vô
điều kiện cho hàng hoá có
xuất xứ tại hoặc được xuất
khẩu từ Bên kia sự đối xử
không kém thuận lợi hơn
sự đối xử dành cho hàng
hoá có xuất xứ tại hoặc
được xuất khẩu từ lãnh
thổ của bất cứ nước thứ ba
nào khác trong tất cả các
vấn đề liên quan tới: mọi
loại thuế quan và phí đánh
vào hoặc có liên quan đến
việc nhập khẩu hay xuất
khẩu, bao gồm cả các
9
Trang 10
đang và sẽ được hưởng
trong tương lai.
+ Chế độ này chỉ được ghi
nhận và thể hiện trong các
hiệp định thương mại,
hiệp định thương mại và
hàng hải giữa các quốc gia
hữu quan.
phương pháp tính các loại
thuế quan và phí đó;..”.
+ Điều này có nghĩa là
hàng hoá của Việt Nam
vào Hoa Kỳ được dành
cho sự đối xử không kém
thuận lợi hơn sự đối xử
mà Hoa Kỳ dành cho hàng
hoá các nước khác. Ngược
lại, hàng hoá Hoa Kỳ vào
Việt Nam cũng được
hưởng sự đối xử không
kém thuận lợi hơn sự đối
xử mà Việt Nam dành cho
hàng hoá các nước khác.
+ Như vậy, công dân Việt
Nam cư trú và sinh sống ở
Hoa Kỳ cũng như công
dân Hoa Kỳ cư trú và sinh
sống ở Việt Nam, nếu sản
xuất và kinh doanh hàng
hoá xuất, nhập khẩu giữa
hai nước này thì đều được
hưởng chế độ đãi ngộ tối
huệ quốc.
Chế độ đãi ngộ đặc biệt
dành cho người nước
ngoài:
+ Là chế độ đãi ngộ mà
nước sở tại dành cho
+ Công ước Viên về quan
hệ ngoại giao năm 1961
quy định: Thân thể của
viên chức ngoại giao là
bất khả xâm phạm. Họ
10
Trang 11
những nhân viên ngoại
giao và lãnh sự của nước
khác được cử đến công tác
ở nước mình, theo đó,
những người này được
hưởng các quyền ưu đãi
đặc biệt mà chính công
dân của nước sở tại cũng
không được hưởng, đồng
thời, họ cũng không phải
chịu trách nhiệm pháp lí
mà công dân nước sở tại
phải chịu trong những
trường hợp tương tự.
+ Chế độ này được quy
định tại các Công ước
quốc tế về quan hệ ngoại
giao và lãnh sự.
không thể bị bắt hoặc bị
giam giữ dưới bất cứ hình
thức nào (Điều 29); viên
chức ngoại giao được
hưởng quyền miễn trừ xét
xử về hình sự của nước
tiếp nhận, họ cũng được
hưởng quyền miễn trừ xét
xử về dân sự và hành
chính, trừ những trường
hợp nhất định,... (Điều
31).
+ Bên cạnh việc có thể
được hưởng các chế độ
đãi ngộ trên, người nước
ngoài cư trú và sinh sống
ở nước sở tại còn có
những nghĩa vụ nhất định
như: phải tôn trọng và
tuân thủ nghiêm chỉnh
pháp luật nước sở tại, phải
thực hiện các nghĩa vụ
theo quy định của pháp
luật nước này.
Chế độ
pháp lí của
người
không
quốc tịch
- Được quy định tại Công
ước về vị thế của người
không quốc tịch năm
1954, theo đó: “người
không quốc tịch” có nghĩa
là người không được coi
Họ không được hưởng các
quyền của công dân và
cũng không được hưởng
chế độ đãi ngộ tối huệ
quốc hay chế độ đãi ngộ
đặc biệt như người nước
11
Trang 12
là công dân của bất kì
quốc gia nào theo pháp
luật hiện hành của quốc
gia đó” (Điều 1).
- Dù cư trú và sinh sống ở
quốc gia nào thì: “Mỗi
người không quốc tịch
đều có những nghĩa vụ đối
với đất nước nơi người đó
cư trú, những nghĩa vụ
này đòi hỏi người đó phải
tuân thủ các quy định
pháp luật của nước đó
cũng như những biện pháp
được áp dụng để duy trì
trật tự công cộng” (Điều
2).
- Nghĩa vụ của các quốc
gia thành viên Công ước
là: “phải dành cho những
người không quốc tịch sự
đối xử giống như sự đối
xử dành cho những người
nước ngoài khác nói
chung” (Điều 7); “Các
quốc gia thành viên sẽ
dành cho người không
quốc tịch sự đối xử tương
tự như dành cho công dân
của mình liên quan đến
ngoài.
12
Trang 13
vấn đề giáo dục tiểu học...
(Điều 22).
- Nhìn chung, quyền của
người không quốc tịch
hạn chế hơn quyền của
công dân cũng như người
nước ngoài.
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu vấn đề cư trú chính
trị và bảo hộ công dân
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
- GV chia lớp thành 6 nhóm (2 nhóm thực
hiện chung 1 nhiệm vụ).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp
trong SGK tr.115 - 116 để lần lượt trả lời
câu hỏi:
Trường hợp 1. Ông T (công dân nước M)
là người tham gia đấu tranh rất tích cực
để bảo vệ quyền lợi của những người lao
động và giải phóng dân tộc khỏi ách thống
trị của nước ngoài nên đã bị chính quyền
nước M trục xuất ra khỏi đất nước. Ông
đến nước V xin cư trú chính trị và được
nước này chấp thuận.
Trường hợp 2. Trong quá trình kiểm tra
việc cư trú của người nước ngoài ở thành
phố H của nước ta, các cơ quan có thẩm
quyền đã phát hiện và quyết định trục xuất
khỏi Việt Nam một số người nước ngoài là
đối tượng thuộc diện truy nã quốc tế đang
b. Cư trú chính trị và bảo
hộ công dân
- Cư trú chính trị là việc một
quốc gia cho phép những
người nước ngoài đang bị
truy nã tại quốc gia mà họ
mang quốc tịch do những
hoạt động và quan điểm về
chính trị, khoa học, tôn
giáo,...được quyền nhập
cảnh và cư trú trên lãnh thổ
của nước mình.
- Bảo hộ công dân là hoạt
động của cơ quan nhà nước
có thẩm quyền bảo vệ quyền
và lợi ích của công dân nước
mình ở nước ngoài cũng như
đại diện cho Nhà nước thực
hiện sự giúp đỡ về mọi mặt
cho công dân của nước mình
đang ở nước ngoài.
[1.1.NC1b]:
Áp dụng được
kỹ thuật tìm
kiếm để lấy
được dữ liệu,
thông tin
trong môi
trường số.
13
Trang 14
lẩn trốn ở địa phương.
1. Trong trường hợp 1, việc nước V chấp
nhận cho ông T cư trú chính trị là phù hợp
hay trái với quy định của pháp luật quốc
tế? Vì sao?
2. Việc các cơ quan chức năng của Việt
Nam quyết định trục xuất một số đối tượng
là người nước ngoài được nêu trong trường
hợp 2 có trái với quy định của pháp luật
quốc tế không? Vì sao?
Thông tin: Vào cuối năm 2023, trước tình
hình tại Myanmar có nhiều diễn biến phức
tạp, đe doạ an toàn tính mạng của công
dân Việt Nam tại khu vực này, Bộ Công an
đã phối hợp với Cục Lãnh sự, Đại sứ quán
Việt Nam tại Myanmar xác minh, cấp hộ
chiếu, phục vụ công tác bảo hộ công dân
và tổ chức các chuyến bay đưa hàng trăm
công dân Việt Nam từ Myanmar về nước.
Theo em, việc các cơ quan chức năng của
Việt Nam phối hợp để đưa công dân Việt
Nam từ Myanmar về nước có phải là bảo
hộ công dân không? Vì sao? Hãy lấy ví dụ
cụ thể về một trường hợp bảo hộ công dân
khác của Việt Nam.
- GV yêu cầu HS áp dụng kĩ thuật tìm kiếm
nâng cao trên Internet (sử dụng từ khóa
"Công ước về vị thế của người tị nạn năm
1951 filetype:pdf") để truy xuất văn bản
pháp lý chính thức, từ đó tìm minh chứng
14
Trang 15
bảo vệ lập luận của nhóm.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm
vụ học tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, tìm
kiếm tài liệu, thảo luận với nhóm để trả lời
câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu
cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo
luận
- GV mời đại diện 2 nhóm báo cáo kết quả
thảo luận:
1. Trong trường hợp 1, việc nước V chấp
nhận cho ông T cư trú chính trị là phù hợp
với quy định của pháp luật quốc tế, bởi vì,
Công ước về vị thế của người tị nạn năm
1951 quy định: Quyền cư trú chính trị cần
được trao cho những người đấu tranh
chống chủ nghĩa thực dân. Các nước cần
phải giúp đỡ những người này để họ có thể
nhập cảnh, không trục xuất họ hoặc cưỡng
bức họ trở về nước mà họ đang bị truy nã.
2. Việc các cơ quan chức năng của Việt
Nam quyết định trục xuất một số đối tượng
là người nước ngoài được nêu trong trường
hợp 2 không trái với quy định của pháp
luật quốc tế, bởi vì, theo quy định của Công
ước về vị thế của người tị nạn năm 1951
thì:
+ Các nước không được trao quyền cư trú
15
Trang 16
cho những kẻ phạm tội ác quốc tế, trước
hết là tội ác chống hoà bình và tội ác chiến
tranh.
+ Những người bị truy nã quốc tế là những
người phạm tội, nguy hiểm cho xã hội nên
không thể cho cư trú chính trị mà phải bị
trục xuất khỏi Việt Nam.
3.
+ Việc các cơ quan chức năng của Việt
Nam phối hợp để đưa công dân Việt Nam
từ Myanmar về nước là bảo hộ công dân,
bởi vì, đây là hoạt động của cơ quan nhà
nước có thẩm quyền bảo vệ quyền và lợi
ích của công dân Việt Nam ở Myanmar
cũng như đại diện cho Nhà nước thực hiện
sự giúp đỡ về mọi mặt cho công dân Việt
Nam đang ở Myanmar.
+ Ví dụ về một trường hợp bảo hộ công
dân khác của Việt Nam: Vào tháng 9 năm
2023, khi xảy ra cháy nổ nhà máy ở Đài
Loan – nơi có nhiều lao động là công dân
Việt Nam, làm một số người thương vong,
Cục Lãnh sự Bộ Ngoại giao đã công bố số
điện thoại đường dây nóng của Tổng đài
bảo hộ công dân và Văn phòng Kinh tế –
Văn hoá Việt Nam ở Đài Bắc để lao động
Việt Nam ở đây có thể liên hệ nếu cần giúp
đỡ.
- GV yêu cầu 2 nhóm còn lại lắng nghe,
16
Trang 17
nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ, học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực
hiện nhiệm vụ.
- GV chốt nội dung kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Hoạt động 2. Tìm hiểu công pháp quốc tế về lãnh thổ và biên giới quốc
gia
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được các quy định của pháp luật
quốc tế về lãnh thổ và biên giới quốc gia; phân tích, đánh giá được một số
hành vi vi phạm pháp luật quốc tế.
b. Nội dung:
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu thông tin, trường hợp trong SGK tr.115 – 119
để trả lời các câu hỏi.
- GV rút ra kết luận về quy định của công pháp quốc tế về lãnh thổ và biên
giới quốc gia.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quy định của công pháp quốc tế về lãnh
thổ và biên giới quốc gia theo chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về lãnh thổ quốc gia
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm (4 - 6
HS/nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc thông tin trong SGK
tr.117 để trả lời câu hỏi: Theo em, ở thông tin trên,
chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ của Việt Nam
được thể hiện như thế nào? Việc các nước đế quốc,
thực dân xâm chiếm và đô hộ nước ta trước đây có
2. Tìm hiểu công pháp quốc
tế về lãnh thổ và biên giới
quốc gia
- Lãnh thổ quốc gia là các bộ
phận lãnh thổ thuộc chủ quyền
hoàn toàn, tuyệt đối hay riêng
biệt của một quốc gia, tại đó
quốc gia duy trì quyền lực nhà
nước đối với cộng đồng dân cư
17
Trang 18
phải là vi phạm pháp luật quốc tế không? Vì sao?
Thông tin. Lịch sử Việt Nam là lịch sử của
những cuộc đấu tranh dựng nước và giữ nước.
Lãnh thổ của nước ta đã từng bị các tập đoàn
phong kiến phương Bắc và các nước đế quốc,
thực dân xâm chiếm và đô hộ trong một thời
gian dài. Vì thế, nhân dân ta đã phải trải qua
nhiều năm chiến đấu vô cùng gian khổ, anh
dũng và chiến thắng vẻ vang để giành độc lập
dân tộc, bảo vệ chủ quyền và sự toàn vẹn lãnh
thổ của quốc gia.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc theo cặp sau đó trao đổi, thảo luận với
nhóm để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo
luận.
* Việt Nam có chủ quyền hoàn toàn, đầy đủ và tuyệt
đối với lãnh thổ của mình.
+ Chủ quyền quốc gia của Việt Nam bao gồm nhiều
nội dung, trong đó có các quyền cơ bản là:
• quyền bất khả xâm phạm lãnh thổ,
• quyền tự quyết định những công việc của quốc
gia,
• quyền độc lập trong quan hệ đối ngoại.
+ Quyền tối cao của Việt Nam đối với lãnh thổ,
được thể hiện ở hai phương diện cơ bản là phương
của nó.
- Chủ quyền của quốc gia đối
với lãnh thổ được thể hiện ở
hai phương diện: quyền lực và
vật chất.
- Tất cả các quốc gia đều có
nghĩa vụ tôn trọng quyền bất
khả xâm phạm về lãnh thổ của
quốc gia khác.
18
Trang 19
diện quyền lực và phương diện vật chất:
• Về phương diện quyền lực: Quyền lực của Việt
Nam được thực hiện bởi bộ máy nhà nước, là tối
cao đối với mọi tổ chức, cá nhân sống trong
phạm vi lãnh thổ Việt Nam và có tác động bao
trùm tới tất cả các vùng lãnh thổ của Việt Nam,
các lĩnh vực của đời sống xã hội. Quyền lực này
mang tính hoàn toàn, riêng biệt, không chia sẻ
với bất kì quốc gia nào khác và là chủ quyền
thiêng liêng của Việt Nam. Với quyền lực này,
Việt Nam có thể tiến hành mọi hoạt động trong
phạm vi lãnh thổ của mình với điều kiện các
hành vi đó không vi phạm các quy định pháp
luật quốc tế mà nước ta đã kí kết hoặc công
nhận. Cùng với việc thực hiện chủ quyền lãnh
thổ, Việt Nam có nghĩa vụ tôn trọng và bảo đảm
quyền bất khả xâm phạm lãnh thổ của quốc gia
khác.
• Về phương diện vật chất: Chủ quyền của Việt
Nam đối với lãnh thổ thể hiện qua việc Việt Nam
có toàn quyền sở hữu đối với các yếu tố thuộc
môi trường tự nhiên của quốc gia mình như: đất
đai, nước, không gian, rừng, khoáng sản, tài
nguyên vùng lòng đất;...
* Việc các nước đế quốc, thực dân xâm chiếm và đô
hộ nước ta trước đây là vi phạm pháp luật quốc tế,
bởi vì, đó là hành vi vi phạm quyền độc lập tự quyết
và quyền bất khả xâm phạm lãnh thổ của Việt Nam.
- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét,
19
Trang 20
bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ,
học tập
- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện
nhiệm vụ.
- GV chốt nội dung kiến thức.
- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.
Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về biên giới quốc gia
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ (4-6 HS/ nhóm).
- GV yêu cầu các nhóm đọc trường hợp trong SGK
tr.118 để trả lời câu hỏi: Em hãy cho biết việc Việt
Nam ban hành Luật Biên giới quốc gia và tham gia
kí kết các văn bản pháp luật được nêu trong thông
tin trên với các nước láng giềng là nhằm mục đích
gì.
Thông tin. Những năm qua, Việt Nam đã kí kết
với các nước láng giềng nhiều hiệp định, hiệp
ước liên quan đến biên giới quốc gia như: Hiệp
ước biên giới trên đất liền giữa nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hoà
nhân dân Trung Hoa năm 1999; Nghị định thư
phân giới cắm mốc biên giới trên đất liền Việt
Nam – Trung Quốc, Hiệp định về quy chế quản
lí biên giới trên đất liền Việt Nam – Trung
Quốc, Hiệp định về cửa khẩu và quy chế quản lí
cửa khẩu biên giới trên đất liền Việt Nam –
Trung Quốc, kí kết năm 2009, Hiệp ước hoạch
định biên giới quốc gia giữa nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hoà Dân
2. Tìm hiểu công pháp quốc
tế về lãnh thổ và biên giới
quốc gia
- Biên giới quốc gia là ranh
giới phân định lãnh thổ của
quốc gia này với lãnh thổ của
quốc gia khác hoặc với các
vùng mà quốc gia có quyền
chủ quyền trên biển.
- Chế độ pháp lí biên giới của
mỗi quốc gia đều được quy
định trong pháp luật quốc gia
đó và các điều ước quốc tế
giữa quốc gia đó với các quốc
gia có chung đường biên giới.
20
Hiển thị 20 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!