Page 1
2
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO …………..
TRƯỜNG THPT ………………..
BÁO CÁO BIỆN PHÁP
PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC
HỌC SINH THÔNG QUA TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG
THỰC HÀNH TRẢI NGHIỆM
CHỦ ĐỀ HỆ THỨC LƯỢNG TRONG TAM GIÁC
Họ và tên giáo viên dự thi: ................
Môn dự thi: Toán
Đơn vị công tác: Trường THPT ................
Nam Định, năm 20...
Page 2
Mục Lục
I. Tên biện pháp, lĩnh vực áp dụng........................................................................2
II. Nội dung biện pháp...........................................................................................2
1. Thực trạng của bộ môn giảng dạy, trường/lớp/học sinh trước khi áp dụng
biện pháp........................................................................................................... 2
2. Nội dung biện pháp.......................................................................................3
2.1. Cơ sở lý thuyết...........................................................................................3
2.2. Biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy...............................................5
2.2.1. Biện pháp 1: “Hướng dẫn học sinh tham gia thực hành trải nghiệm
chủ đề hệ thức lượng trong tam giác”.............................................................5
2.2.2. Biện pháp 2: “Lựa chọn các bài toán chứa tình huống thực tiễn, hướng
dẫn cho học sinh thiết lập các mô hình toán học để giải quyết bài toán”.....38
III. Hiệu quả đạt được......................................................................................... 63
IV. Điều kiện và khả năng áp dụng......................................................................71
V. Cam kết............................................................................................................71
Page 3
2
SỞ GDĐT …………
TRƯỜNG THPT ................
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CÔNG TÁC GIẢNG DẠY
I. Tên biện pháp, lĩnh vực áp dụng
- Tên biện pháp:
“Phát triển phẩm chất và năng lực học sinh thông qua tổ chức hoạt
động thực hành trải nghiệm chủ đề hệ thức lượng trong tam giác”
- Lĩnh vực áp dụng: Môn toán 10 - THPT.
II. Nội dung biện pháp
1. Thực trạng của bộ môn giảng dạy, trường/lớp/học sinh trước khi áp dụng
biện pháp
Qua tìm hiểu thực trạng giảng dạy môn Toán tại trường và một số
trường học trên địa bàn tỉnh Nam Định, tôi thấy cả giáo viên và học sinh đang
còn gặp một số khó khăn nhất định trong hoạt động hướng dẫn học sinh tham
gia thực hành trải nghiệm:
- Mặc dù giáo viên đã nỗ lực thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy
theo hướng tích cực hơn, nhưng quá trình này vẫn chưa được phát triển để khai
phá một cách đồng bộ và hiệu quả. Nhiều giáo viên mới chỉ áp dụng phương
pháp đổi mới trong các buổi luyện tập hoặc bồi dưỡng học sinh giỏi, còn trong
thực tế dạy học hàng ngày, phần lớn vẫn giữ thói quen dạy học cũ. Việc giảng
dạy chủ yếu vẫn tập trung vào việc thuyết trình lý thuyết và hướng dẫn làm bài
tập. Một số bài tập sẽ được phát triển theo hướng khái quát hóa, đặc biệt hóa,
tương tự hóa cho đối tượng học sinh khá giỏi.
- Do phải xây dựng kế hoạch phức tạp, mất nhiều thời gian công sức.
- Do điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường chưa đáp ứng được.
- Do một số học sinh đã quen với cách dạy học truyền thống nên khá
thụ động trong việc suy nghĩ, tìm tòi và lĩnh hội tri thức. Các em dễ chán nản
Page 4
3
trong quá trình học tập và chưa chủ động, chưa mạnh dạn thể hiện khả năng của
mình.
Một số học sinh chưa tìm ra phương pháp học tập hiệu quả, đặc biệt là
trong việc phân chia các dạng bài toán, nhận diện công thức cần sử dụng và cách
liên hệ giữa chúng. Điều này càng làm tăng khó khăn cho học sinh trong quá
trình học tập. Học sinh khi học các môn học nói chung và môn Toán nói riêng
còn rất thụ động. Do áp lực thi cử nên học sinh thường học với tâm lí bị ép học
chứ chưa thực sự có hứng thú hay say mê với môn học. Các em thường có tâm lí
chờ đợi giáo viên đưa ra kiến thức mới và hướng dẫn làm mẫu các ví dụ sau đó
mới làm theo một cách máy móc.
Để khắc phục những vấn đề này, giáo viên cần áp dụng những phương
pháp giảng dạy sáng tạo, kết nối lý thuyết với thực tế, và tạo ra các hoạt động
học tập kích thích tư duy để giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị của hệ thức
lượng. Đồng thời, học sinh cũng cần được khuyến khích rèn luyện kỹ năng tư
duy logic, giải quyết vấn đề, và tìm kiếm mối liên hệ giữa lý thuyết và ứng dụng
trong cuộc sống.
2. Nội dung biện pháp
2.1. Cơ sở lý thuyết
Cho tam giác là diện tích tam giác.
Giả sử lần lượt là độ dài các đường cao đi qua ba đỉnh
lần lượt là các đường trung tuyến đi qua ba đỉnh và lần
lượt là bán kính đường tròn ngoại tiếp và nột tiếp của tam giác . Ta có kết
quả sau đây:
2.1.1. Định lí cosin trong tam giác
Page 5
4
* Hệ quả của định lí cosin
2.1.2. Định lí sin trong tam giác
2.1.3. Công thức diện tích
a)
b)
c)
d) với
e) Công thức Hê-Rông
2.1.4. Tìm hiểu thêm các công thức
Công thức độ dài đường trung tuyến:
Công thức tính bán kính đường tròn nội tiếp và bán kính đường tròn ngoại
tiếp tam giác:
Chú ý: Như ta đã biết, áp dụng định lí cosin, định lý sin và sử dụng MTCT,
thì một tam giác hoàn toàn xác định nếu biết một trong những dữ kiện sau:
+ Biết độ dài hai cạnh và số đo một góc.
+ Biết độ dài ba cạnh.
+ Biết độ dài một cạnh và số đo hai góc.
Giải tam giác là tính các cạnh và các góc của tam giác dựa trên những dữ
kiện cho trước.
Page 6
5
2.2. Biện pháp nâng cao chất lượng giảng dạy
2.2.1. Biện pháp 1: “Hướng dẫn học sinh tham gia thực hành trải nghiệm
chủ đề hệ thức lượng trong tam giác”
2.2.1.1. Lựa chọn và xây dựng kế hoạch thực hiện hoạt động thực hành trải
nghiệm chủ đề hệ thức lượng trong tam giác cho học sinh lớp 10
+) Đảm bảo tính chính xác, khoa học
Nội dung kiến thức phải đảm bảo tính chính xác, khoa học là nguyên
tắc chủ yếu trong thiết kế tình huống thực tiễn. Đưa kiến thức khoa học của môn
Toán vào tình huống được thiết kế phải khoa học, chính xác, không được đưa sai
lệch kiến thức hoặc những tranh luận. Phải có sự tương quan hợp lí và có tính hệ
thống. Đảm bảo khi học sinh tiếp nhận vấn đề giải quyết và kiến thức phải phù
hợp với mục tiêu, nội dung đề ra. Đánh giá đúng thực chất, năng lực học sinh
một cách khoa học.
+) Đảm bảo tính thực tiễn
Nắm rõ mối liên hệ chặt chẽ, thiết thực của kiến thức trong sách giáo
khoa với thực tiễn cuộc sống. Các tình huống phải mang tính thực tiễn, ứng
dụng cao, gắn với cuộc sống xung quanh mang lại lợi ích cho cuộc sống thực.
Thông qua quá trình phân tích, thảo luận và đưa ra phương án giải quyết sẽ giúp
học sinh trang bị kiến thức để giải quyết những tình huống thực tiễn trong cuộc
sống dễ dàng hơn.
+) Đảm bảo tính logic, ngắn gọn
Các tình huống phải logic, ngắn gọn, đủ thông tin, không thừa, không
thiếu. Vì vậy, phải thiết kế các hoạt động hợp lí câu hỏi rõ ràng.
+) Kích thích hứng thú, khả năng sáng tạo của người học
Xây dựng các hoạt động không những đánh giá được đúng năng lực học
sinh mà còn kích thích, gây hứng thú học tập, rèn luyện tư duy sáng tạo cho học
sinh. Các tình huống càng sinh động, gần gũi thì giúp học sinh phát triển kĩ năng
tư duy, giải quyết vấn đề tốt hơn.
Page 7
6
Trên cơ sở đó tôi tập trung vào hướng dẫn xây dựng một số hoạt động để
học sinh thực hành và trải nghiệm nội dung hệ thức lượng trong tam giác. Căn
cứ vào đó, mỗi giáo viên sẽ xây dựng cho mình kế hoạch riêng và cách thức tổ
chức phù hợp với đối tượng học sinh của mình.
2.2.1.2. Xây dựng các hoạt động thực hành và trải nghiệm nội dung hệ thức
lượng trong tam giác
Hoạt động 1. Đo góc
a) Mục tiêu
- Học sinh tạo dựng được dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laser.
- Học sinh thực hành được việc đo góc trong thực tế bằng dụng cụ đo góc
có gắn tia chiếu laser vừa tạo.
b) Tổ chức thực hiện
1.1. Tạo dựng dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laser
(Theo hướng dẫn trang 105-106 tư liệu sách Toán 10 Cánh Diều)
- Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm, nhiệm vụ các nhóm là như nhau, cùng
tạo dựng dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laser theo yêu cầu của giáo viên
.
Hình ảnh dụng cụ đo góc có gắn tia chiếu laser
Page 8
7
- Các thành viên trong mỗi nhóm tự trao đổi thổng nhất để phân công
nhiệm vụ của từng thành viên trong nhóm của mình, vẽ phác thảo và thiết kế chi
tiết của dụng cụ đo góc, chọn vật liệu cần thiết, đưa ra giải pháp thiết kế phù hợp
cho tia laser và các phần cấu trúc khác (công việc này sẽ được thực hiện ngoài
tiết học, đã được chuẩn bị trước ở nhà). Chỉ mang vật dụng đã được chuẩn bị
trước đến lớp để cùng nhau lắp ráp, khuyến khích các nhóm tổ chức hoàn thiện
thiết bị trước khi đến tiết thực hành.
- Giáo viên kiểm tra sản phẩm của các nhóm: là các dụng cụ đo góc các
nhóm học sinh đã chuẩn bị và yêu câu mỗi nhóm trình bày về cách hoạt động
của dụng cụ đo góc sau khi hoàn thành.
Một số hình ảnh của một nhóm học sinh lớp 10A9 thực hành tạo dựng
dụng cụ đo góc:
Showing the first 8 pages. Download the document to see it all.
Comments (0)
No comments yet. Be the first!