1. Giới thiệu Giảm phát thải từ Mất và Suy thoái Rừng (REDD+) được thiết kế dưới dạng cơ chế chia sẻ lợi ích dựa trên hiệu năng để cung cấp các khoản bồi hoàn tài chính cho các quốc gia đang phát triển cho việc giảm phát thải (đo đếm được, có báo cáo và được kiểm tra đầy đủ) so với mức phát thải cơ sở (Wertz￾Kanounnikoff & Angelsen 2009; Karsenty et al. 2014). Việc thực hiện các dự án và chính sách REDD+ được trông đợi sẽ mang lại các lợi ích tiền tệ và phi tiền tệ. Đối với hầu hết các quốc gia đang thực hiện các hoạt động REDD+, một trong những nhiệm vụ nặng nề nhất là phát triển các cơ cấu quản trị để phân bổ các lợi ích này đến các bên liên quan một cách hiệu quả, đạt hiệu suất cao và công bằng (Luttrell et al. 2012, 2013; Phạm et al. 2013a). Các lợi ích có thể chia sẻ theo “trục dọc” từ cấp quốc gia qua cấp vùng đến địa phương và theo “trục ngang” trong hoặc giữa các cộng đồng, các hộ gia đình và các bên liên quan khác ở địa phương (Lindhjem et al. 2010; UN-REDD 2011). Bản tin tóm tắt này nhằm mục đích cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách cũng như các cán bộ thực hiện các lựa chọn chính sách và các hướng dẫn để cải thiện việc thiết kế các cơ chế chia sẻ lợi ích REDD+ qua việc xem xét các bài học từ việc thực hiện các chương trình Chi trả Dịch vụ Hệ sinh thái (PES). Chúng tôi xác định PES cơ bản là “chuyển giao các nguồn lực giữa các đối tác xã hội, nhằm tạo động lực để gắn kết các quyết định sử dụng đất của cá nhân và/hoặc tập thể với lợi ích xã hội trong việc quản lý tài nguyên thiên nhiên” một cách có điều kiện (Muradian 2010, 1205). Một tính năng quan trọng để phân biệt PES từ các công cụ kinh tế khác là tính điều kiện, đó là, các khoản thanh toán chỉ được thực hiện khi có các dịch vụ thực tế hoặc việc sử dụng đất để cung cấp các dịch vụ đã được thực hiện. Bản tóm tắt này thảo luận về cách thức cải thiện tính hiệu quả của việc chia sẻ lợi ích trong một cơ cấu quản trị đa cấp độ và giảm chi phí của các cơ chế chia sẻ lợi ích REDD+. Chúng tôi tìm hiểu các cách thức để tạo động lực cho cả người mua và người bán các dịch vụ hệ sinh thái tham gia vào REDD+ dựa trên hiệu năng, và giải quyết các câu hỏi làm thế nào để cân bằng nhiều mục tiêu của chia sẻ lợi ích REDD+. Để thực hiện bài viết này, chúng tôi tiến hành tìm kiếm trong ISI Web of Knowledge, bao gồm cả các thông tin chưa xuất Các bài học chính từ PES cho chia sẻ lợi ích REDD+ • Khi lợi ích và chi phí phát sinh từ các cấp độ các nhau, các bên trung gian tài chính là cần thiết để hỗ trợ kết nối giữa người mua ở cấp độ toàn cầu và người cung cấp ở cấp độ địa phương trong trao đổi cô lập và dự trữ carbon. Các bên trung gian này có thể giúp thu và phân bổ các khoản chi trả và vận động các chương trình chính sách tới các bên hưởng lợi tiềm năng. • Các lợi ích chia sẻ phải đủ để bù đắp cho các chi phí giao dịch, chi phí cơ hội và chi phí thực hiện mà các bên liên quan phải chịu để có thể cung cấp dịch vụ hệ sinh thái. Do đó, việc tính toán chi phí và hiểu rõ chi phí đó từ đâu ra là điều tối quan trọng trong chia sẻ lợi ích. • Tập trung vào các lợi ích được xác định theo một bộ tiêu chí phù hợp với các mục tiêu của một cơ chế cụ thể sẽ làm tăng hiệu suất của cơ chế đó. • Do mức chi trả dựa trên hiệu năng thực hiện có thể không cạnh tranh chi phí cơ hội đối với những lĩnh vực sử dụng đất có lợi nhuận cao, do vậy các cơ chế chia sẻ lợi ích dựa trên hiệu suâts nên tập trung vào các khu vực có chi phí cơ hội vừa phải. • Các lợi ích cần được phân bổ cho các khoản trả trước để chi trả cho chi phí khởi động và tạo những động lực bước đầu cho sự tham gia, và việc chi trả dựa trên dịch vụ hệ sinh thái được tạo ra để đảm bảo tôn trọng tính điều kiện trong chi trả dịch vụ hệ sinh thái. Bài học từ Chi trả Dịch vụ Hệ sinh thái cho các cơ chế chia sẻ lợi ích REED+ Lasse Loft, Phạm Thu Thủy và Cecilia Luttrell Số. 79, tháng 3/2014 cifor.org Bản tin Tóm tắt của CIFOR cung cấp các thông tin cô đọng, chính xác, có bình duyệt về các chủ đề hiện tại nghiên cứu lâm nghiệp hiện tại