第 1 页
PHẦN 2: KHI “REWRITE THE SENTENCES” KHÔNG CÒN LÀ MỘT BÀI CONTROLLED WRITING ĐÚNG NGHĨA Một góc nhìn khảo thí từ Part 8 của đề khảo sát Tiếng Anh lớp 9 Trong Phần 1, tôi đã phân tích những điểm tích cực của đề khảo sát này: ngữ liệu gần với đời sống, nhiều câu hỏi đọc hiểu có tính thực tiễn và xu hướng chuyển mạnh sang đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ trong ngữ cảnh. Đó là một tín hiệu rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, càng đi sâu vào phân tích, tôi càng nhận ra một vấn đề chuyên môn quan trọng hơn phía sau đề thi này: nhiều giáo viên và cả người ra đề hiện nay vẫn đang chưa thật sự phân biệt rõ giữa: • controlled writing, • guided writing, • và free writing. Và chính sự “lệch khái niệm” đó đã dẫn tới những item gây tranh cãi trong Part 8 – Rewrite the sentences. Năm câu dưới đây được trích từ “Đề khảo sát chất lượng môn Tiếng Anh lớp 9 năm học 2025–2026” của một Sở GD-ĐT, tổ chức ngày 15/4/2026: Part 8. Rewrite each of the following sentences in such a way that it means the same as the provided sentence. Write the answers on your answer sheet. 36. We sat in the garden for two hours to watch the stars. → We spent ____________________________________________. 37. This exam is more difficult than the one we took last month. → The exam we took last month isn’t ________________________. 38. “Why are you leaving class so early?” the teacher asked Nam. → The teacher asked Nam ________________________________. 39. I’m sorry that I can’t help you with your science project this weekend. → I wish ______________________________________________. 40. It is extremely unlikely that she will accept his invitation to the prom. → He stands next to ____________________________________. Instruction của phần này ghi: “Rewrite each of the following sentences in such a way that it means the same as the provided sentence. Write the answers on your answer sheet.” Thoạt nhìn, đây là một instruction rất quen thuộc. Nhưng dưới góc nhìn khảo thí, chính instruction này lại là điểm cần được phân tích rất kỹ. 1
第 2 页
Cụm: “means the same as the provided sentence” có nghĩa là: • học sinh được phép diễn đạt lại, • miễn là giữ nguyên nghĩa, • đúng ngữ pháp, • và phù hợp với từ/cụm từ gợi ý. Nói cách khác, đây là một dạng controlled writing task mở có kiểm soát (semi-open controlled writing task), chứ không phải dạng chỉ có “một đáp án duy nhất”. Và chính ở đây, vấn đề reliability và fairness bắt đầu xuất hiện. Câu 36 – Một controlled writing task tương đối phù hợp We sat in the garden for two hours to watch the stars. → We spent ____________________________________________. Đây là dạng chuyển đổi quen thuộc: spend + time + V-ing Các đáp án có thể chấp nhận theo đúng instruction của đề gồm: We spent two hours sitting in the garden to watch the stars. hoặc: We spent two hours sitting in the garden watching the stars. Cả hai đều: • đúng ngữ pháp, • giữ nguyên nghĩa, • và sử dụng đúng từ gợi ý “spent”. Điều này cho thấy một thực tế rất quan trọng trong khảo thí: nếu instruction yêu cầu “same meaning”, thì marking scheme bắt buộc phải mở. Nếu đáp án chính thức chỉ chấp nhận một phương án duy nhất, reliability sẽ giảm vì học sinh đúng vẫn có thể mất điểm. Về mặt độ khó, câu này tương đối phù hợp với controlled writing ở mức A2+/B1 thấp. Học sinh có thể suy luận được cấu trúc cần dùng dựa trên kiến thức đã học. Câu 37 – Một item có giá trị đo tốt hơn This exam is more difficult than the one we took last month. → The exam we took last month isn’t ________________________. Đáp án có thể chấp nhận: The exam we took last month isn’t as difficult as this one. hoặc: The exam we took last month isn’t so difficult as this one. Đây là một controlled writing task tương đối tốt vì học sinh không chỉ thay đổi hình thức câu, mà phải hiểu quan hệ so sánh giữa hai đối tượng. Độ khó của câu đến từ: • xử lý logic ngữ nghĩa, • chứ không phải từ cấu trúc hiếm. Đây là kiểu “khó đúng hướng” trong khảo thí. Câu 38 & Câu 39– Khi controlled writing bắt đầu vượt khỏi level A2 sang B1/ B2 “Why are you leaving class so early?” the teacher asked Nam. → The teacher asked Nam ________________________________. Đáp án phù hợp: The teacher asked Nam why he was leaving class so early. hoặc: 2
第 3 页
The teacher asked Nam why he was leaving so early. Hai phương án trên đều có thể chấp nhận vì vẫn giữ nguyên nghĩa chính. Tuy nhiên, từ câu này trở đi, mức độ bắt đầu thay đổi rõ rệt. Để làm được câu này, học sinh phải: • đổi trật tự câu hỏi, • đổi đại từ, • lùi thì, • giữ sắc thái nghĩa. Đây không còn là controlled writing đơn giản ở mức A2 nữa. Nó đã tiến đến vùng B1/B2. Ngoài ra, câu này cho thấy một điểm rất quan trọng: controlled writing không chỉ kiểm tra “đúng form”, mà còn kiểm tra khả năng giữ nguyên sắc thái nghĩa. Ví dụ: The teacher asked Nam why he had to leave class so early. không nên chấp nhận, vì “had to leave” làm thay đổi nghĩa của câu gốc. Câu 39 I’m sorry that I can’t help you with your science project this weekend. → I wish ______________________________________________. Đáp án phù hợp: I wish I could help you with your science project this weekend. hoặc: I wish I could help you. Câu này kiểm tra: I wish + could + V để diễn đạt điều không thể thực hiện. Vấn đề ở đây là cấu trúc “wish” không còn nằm ở vùng A2. Nó phù hợp hơn với B1/B2. Quan trọng hơn, câu này bắt đầu tiến gần sang vùng guided language transformation vì học sinh không chỉ thay cấu trúc, mà phải xử lý sắc thái nghĩa và mức độ tương đương thông tin. Ví dụ: I wish I could help you. đúng cấu trúc nhưng làm mất thông tin: with your science project this weekend. Nếu instruction yêu cầu: means the same thì barem cần làm rõ: • mất bao nhiêu thông tin thì vẫn được chấp nhận, • và mức điểm xử lý ra sao. Câu 40 – Khi controlled writing bị biến thành bài kiểm tra “trúng tủ” It is extremely unlikely that she will accept his invitation to the prom. → He stands next to ____________________________________. Các đáp án mà người ra đề có thể mong đợi gồm: He stands next to no chance of having his invitation to the prom accepted by her. hoặc: He stands next to no chance of his invitation to the prom being accepted by her. Về mặt khảo thí, đây là item gây vấn đề lớn nhất. Đây không còn là controlled writing phù hợp với chuẩn A2 nữa, vì học sinh phải đồng thời: • biết cụm idiom “next to no chance”, 3
第 4 页
• xử lý cấu trúc bị động, • xử lý danh động từ phức hợp. Điều quan trọng hơn là: gần như không tồn tại cơ chế suy luận. Khác với câu 37, nơi học sinh có thể dựa vào logic so sánh để chuyển đổi, câu 40 phụ thuộc gần như hoàn toàn vào trí nhớ về một cấu trúc hiếm ở level C1/C2 (Advanced/Proficiency). Vì vậy, đây không phải là: “vận dụng cao” đúng nghĩa, mà là:“nhớ cấu trúc hiếm ở mức cao”. Đây là điểm mà rất nhiều giáo viên hiện nay dễ nhầm: • tưởng rằng câu rất khó là câu phân hóa tốt, • trong khi thực tế, nhiều câu chỉ đang phân hóa bằng mức độ “trúng tủ”. Vấn đề cốt lõi mà Part 8 phản ánh Part 8 cho thấy một vấn đề rất phổ biến trong dạy học và kiểm tra đánh giá hiện nay: nhiều giáo viên chưa thật sự phân biệt rõ: • controlled writing, • guided writing, • free writing. Một controlled writing task tốt cần: • kiểm soát rõ cấu trúc đích, • phù hợp chuẩn đầu ra, • có marking scheme đủ mở để đảm bảo fairness, • nhưng đủ chặt để đảm bảo reliability. Nếu không hiểu đúng bản chất của controlled writing: • đề rất dễ vượt chuẩn, • chấm điểm thiếu nhất quán, • và quan trọng nhất: không còn đo đúng năng lực cần đo. Đó cũng chính là một trong những nội dung cốt lõi của Tập huấn 7 – Testing Writing (20h00-22h30) Thứ Ba (28/4/2026) online qua Zoom Link đăng ký: https://forms.gle/xaXoP8FqZP9FdfkT9 Buổi tập huấn không chỉ nói về “cách ra đề writing”, mà đi sâu vào bản chất: • khi nào đang kiểm tra cấu trúc ngôn ngữ; • khi nào đang đánh giá khả năng triển khai ý; • và khi nào bài viết thực sự phản ánh năng lực giao tiếp. Bởi nếu giáo viên không phân biệt rõ: • controlled writing, • guided writing, • free writing, thì rất dễ: • tạo ra những bài viết vượt chuẩn, • hoặc ngược lại, • tạo ra những task tưởng là “đánh giá năng lực” nhưng thực chất chỉ là kiểm tra trí nhớ về cấu trúc hiếm. Và Part 8 của đề khảo sát lần này là một ví dụ rất điển hình cho vấn đề đó. MA. Hoàng Tăng Đức Openland Education 4
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！