ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI HANOI UNIVERSITY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY ĐỀ LUYỆN THI ĐÁNH GIÁ TƯ DUY 2024 60 phút 30 phút 60 phút Tư duy Tư duy Tư duy Toán học Đọc hiểu Khoa học/ Giải quyết vấn đề 40 điểm 20 điểm 40 điểm Trắc nghiệm khách quan gồm các dạng: nhiều lựa chọn, kéo thả, đúng/sai, trả lời ngắn
Mục lục PHẦN TƯ DUY TOÁN HỌC.................................................................................................3 PHẦN TƯ DUY ĐỌC HIỂU................................................................................................15 PHẦN TƯ DUY KHOA HỌC/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ...................................................26 Đáp án.....................................................................................................................................45 PHẦN TƯ DUY TOÁN HỌC ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI TSA 09.04 TOÁN ĐỀ 30– TLCMH0017 *********************** Mã đề: …………. Thời gian làm bài 60 phút Họ và tên:……………………… Lớp: ………….Số báo danh: ………. Đề thi số: 30 Câu 1 Trong không gian , cho phương trình . Điều kiện của tham số để phương trình đó là phương trình của một mặt cầu là A. B. hoặc . C. . D. . Câu 2 Cho hàm số xác định, liên tục trên đoạn và có đồ thị là đường cong trong hình vẽ bên. Tập hợp là tập tất cả các giá trị thực của tham số để phương trình có 3 nghiệm phân biệt thuộc đoạn .
Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 1 -4 -2 -1 Giá trị nguyên nhỏ nhất của tập là _______ . Giá trị nguyên lớn nhất của tập là _______ . Câu 3 Cho hình chóp có đáy là hình vuông cạnh , tam giác đều và nằm trong mặt phẳng vuông góc với đáy. Gọi là trung điểm . Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Thể tích khối chóp bằng . Thể tích khối tứ diện bằng . Khoảng cách từ điểm đến mặt phẳng bằng . Câu 4 Cho hình chóp có là điểm bất kì trong không gian. Gọi là tổng khoảng cách từ đến tất cả các đường thẳng , . Giá trị nhỏ nhất của bằng
A. . B. . C. . D. . Câu 5 Cho khối chóp có đáy là hình bình hành. Gọi là hai điểm nằm trên hai cạnh sao cho , biết G là trọng tâm tam giác . Tỉ số thể tích , là các số nguyên dương và . Giá trị của bằng (1) ____ Câu 6 Cho số thực và hàm số liên tục trên . Tính . A. B. C. D. Câu 7 Vào sinh nhật lần thứ 18 của mình (ngày 05 tháng 02 năm 2024), Hằng dự định tiết kiệm trong vòng 1 năm để mua một chiếc xe máy giá 40 500 000 đồng để làm quà sinh nhật cho chính mình vào năm sau bằng cách bắt đầu bỏ 1000 đồng vào ống heo từ ngày này. Trong các ngày tiếp theo, Hằng đều bỏ vào ống nhiều hơn ngày liền trước 1000 đồng. Đến ngày sinh nhật năm sau của mình, Hằng có đủ tiền mua xe không (biết rằng bạn dừng bỏ ống heo từ ngay trước ngày sinh nhật)? Nếu có đủ tiền mua thì có dư tiền không và dư bao nhiêu tiền? A. Không đủ tiền mua xe B. Đủ tiền mua xe và còn dư 26 295 000 đồng. C. Đủ tiền mua xe và còn dư 26 661 000 đồng. D. Vừa đủ tiền mua xe. Câu 8 Trong các dãy số sau, dãy số nào là dãy số giảm? A. . B. . C. . D. .
Câu 9 Điền số tự nhiên vào chỗ trống Cho đa giác lồi có 10 cạnh. Biết rằng không có ba đường chéo nào đồng quy, số giao điểm của các đường chéo là (1) _______. Câu 10 Cho dãy số được xác định bởi . Giới hạn bằng (1) _______. Câu 11 Cho hình chóp có đáy là tam giác vuông cân tại , cạnh bên vuông góc với mặt đáy. Biết . Thể tích của khối chóp bằng A. . B. . C. . D. . Câu 12 Cho hàm số có đồ thị như hình vẽ bên. Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI a > 0.
b > 0. c < 0. Câu 13 Cho tứ diện đều ABCD có cạnh bằng 4 và hình trụ (T) có đường tròn đáy là đường tròn nội tiếp tam giác BCD và có chiều cao bằng chiều cao của tứ diện đều ABCD. Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Thể tích khối tứ diện đều bằng . Bán kính đáy của hình trụ bằng . Diện tích xung quanh của hình trụ bằng . Câu 14 Trong không gian , cho mặt cầu . Bán kính của mặt cầu bằng (1) ________. Câu 15 Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 45o 30o 60o a Cho hình lập phương cạnh . Lấy hai điểm và theo thứ tự di động trên và sao cho . Giá trị nhỏ nhất của bằng _______ , khi đo góc (MN, AC) bằng _______ .
Câu 16 Cho hình phẳng giới hạn bởi đồ thị hai hàm số và . Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 2 Đồ thị hai hàm số cắt nhau tại điểm có hoành độ bằng _______ . Diện tích hình phẳng bằng _______ . Câu 17 Trong không gian , cho ba điểm . Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 1 -3 -6 2 5 -4 Để tứ giác là hình bình hành thì hoành độ điểm là _______ . Chân đường cao hạ từ đỉnh của có tọa độ là ( _______ ; _______ ; _______ ) Câu 18 Trong không gian , cho ba điểm . Xác định tọa độ điểm thuộc mặt phẳng sao cho cách đều ba điểm . A. . B. . C. . D. . Câu 19 Cho hàm số . Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Hàm số không có giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất.
Hàm số đạt cực đại tại và đạt cực tiểu tại . Giá trị nhỏ nhất của hàm số bằng 0 . Câu 20 Cho khai triển . Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Khai triển có 12 số hạng. Hệ số của trong khai triển là 9045 . Hệ số tự do trong khai triển là 531441. Câu 21 Trong không gian , cho ba vecto . Giá trị của để ba vectơ đồng phẳng là A. m = -1. B. m = 3. C. m = 1. D. m = 2. Câu 22 Ta định nghĩa, một hình nón gọi là nội tiếp một mặt cầu nếu mặt cầu chứa đỉnh và đường tròn đáy của hình nón. Cho mặt cầu có đường kính bằng 24 cm. Xét tất cả các hình nón nội tiếp mặt cầu , gọi là hình nón có thể tích của khối nón được tạo bởi là lớn nhất. Khi đó, chiều cao của hình nón
bằng A. 16 cm. B. 12 cm. C. 18 cm. D. cm. Câu 23 Cho khai triển Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: Hệ số A1 bằng _______ . Hệ số A2 bằng _______ . Câu 24 Cho mặt phẳng và hai điểm . Mỗi phát biểu sau là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Hai điểm và nằm cùng phía nhau đối với mặt phẳng . Điểm sao cho đạt giá trị lớn nhất là . Điểm sao cho đạt giá trị nhỏ nhất là . Câu 25 Đường kính ngoài của quả bóng rỗng ruột là 10 cm. Quả bóng được làm từ cao su dày 0,4 cm. Tính khối lượng cao su cần dùng để làm quả bóng biết khối lượng riêng của cao su là . (Kết quả làm tròn đến chữ số thập phân thứ ba).
A. 224,903 (gam). B. 55, 101 (gam). C. 440,812 (gam). D. 105, 797 (gam). Câu 26 Cho mặt cầu có diện tích là . Thể tích của khối cầu được giới hạn bởi mặt cầu đã cho là . Giá trị của bằng (1) _________. Câu 27 Nga làm thạch rau câu có dạng khối trụ với đường kính và chiều cao bằng . Nga cắt dọc theo đường sinh một miếng từ khối thạch này (như hình vẽ) biết là tâm của hai đường tròn đáy, đoạn thẳng . Thể tích của miếng thạch cắt ra gần bằng với giá trị nào sau đây? A. 285 (cm3). B. 274 (cm3). C. 183 (cm3). D. 71 (cm3). Câu 28 Hàm số có bảng biến thiên được cho như hình vẽ. Có bao nhiêu số âm trong các hệ số a, b, c? A. 0. B. 1. C. 2. D. 3. Câu 29
Cho hàm số có đồ thị như hình vẽ. A. B. C. . D. . Câu 30 Trong không gian , cho điểm và mặt phẳng . Mặt cầu có tâm cắt mặt phẳng theo một đường tròn có chu vi bằng . Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Bán kính mặt cầu bằng 3. Mặt cầu tiếp xúc với mặt phẳng có phương trình . Câu 31 Phần nguyên của số thực là số nguyên lớn nhất không vượt quá , kí hiệu là . Chẳng hạn . Tổng các phần nguyên của số với là số tự nhiên và bằng A. 70. B. 64. C. 76. D. 82.
Câu 32 Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 10 1000 39 15 420921 Để tìm số các chữ số của một số tự nhiên khi viết trong hệ thập phân, ta có công thức là: . Số nguyên tố dạng , trong đó là một số nguyên tố được gọi là số nguyên tố Mec-xen (M. Mersenne, 1588 - 1648, người Pháp). Ơ-le phát hiện có _______ chữ số năm 1750. Luy-ca (E. Lucas, 1842 - 1891, người Pháp) phát hiện có _______ chữ số năm 1876. được phát hiện có _______ chữ số năm 1996. Câu 33 Một cái bồn chứa nước gồm hai nửa hình cầu và một hình trụ (như hình vẽ). Đường sinh của hình trụ bằng hai lần đường kính của hình cầu. Biết thể tích của bồn chứa nước là . Diện tích xung quanh của cái bồn chứa nước bằng bao nhiêu? A. 50π (m2). B. 64π (m2). C. 40π (m2). D. 48π (m2). Câu 34 Cho cấp số nhân công bội là và . Tổng của 8 số hạng đầu tiên của là A. −43690. B. −26214. C. 52428. D. 26214.
Câu 35 Biết . Giá trị của a = (1) ______ và b = (2) ______ với là các phân số tối giản (nếu có). Câu 36 Trong không gian , cho mặt cầu có tâm . Từ điểm nằm ngoài mặt cầu , kẻ ba tiếp tuyến với mặt cầu sao cho . Biết . Bán kính mặt cầu bằng (1) _______. Câu 37 Cho phương trình . Kéo số ở các ô vuông thả vào vị trí thích hợp trong các câu sau: 2 1 Số nghiệm của phương trình đã cho là _______ . Tổng của các nghiệm của phương trình đã cho là _______ . Câu 38 Gọi S là tập hợp các số tự nhiên có năm chữ số chia hết cho 5. Chọn ngẫu nhiên một số từ tập S. Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai? Phát biểu ĐÚNG SAI Số phần tử của tập hợp là 6043 . Xác suất để số được chọn chia hết cho 3 là . Câu 39 Số lượng ghế của một rạp hát nhiều hơn 320 và ít hơn 330 ghế. Biết mỗi hàng có 18 ghế. Số lượng
ghế của rạp hát là (1) ______. Câu 40 Hai bạn và chơi một trò chơi: hai bạn sẽ tung hai con xúc xắc luân phiên, để giành chiến thắng thì tổng số chấm xuất hiện trên hai con xúc xắc phải bằng 8 . Biết bạn là người chơi trước, xác suất giành chiến thắng của bạn bằng (1) __________. PHẦN TƯ DUY ĐỌC HIỂU ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI TSA 09.04 THI THỬ ĐỌC HIỂU 30 *********************** Mã đề: …………. Thời gian làm bài 30 phút Họ và tên:……………………… Lớp: ………….Số báo danh: ………. Đề thi số: 30 Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ 1 đến 10: SELFIE – ẨN CHỨA NHIỀU RỦI RO [0] Người ta có thể nghĩ gì về việc chụp ảnh selfie, khi trong nhiều năm gần đây, hành động tưởng chừng vô hại này lại gắn liền với cái chết thảm khốc của nhiều người đến vậy. [1] Ảnh selfie (ảnh tự chụp, hoặc ‘dân dã’ hơn là ảnh tự sướng), có lẽ, là một trong những phương thức nhanh gọn nhất để con người ghi lại tức thời khoảnh khắc tồn tại “có một không hai” của mình giữa sự chảy trôi của thời gian. Không ai còn bàn cãi đến điều đó, nhất là khi vào năm 2013, từ “selfie” đã trở nên đủ phổ biến để được đưa vào phiên bản online của Từ điển Oxford. Chỉ một năm sau khi selfie có mặt trong từ điển, năm 2014 trở thành “năm của selfie” thì có đến 33.000 người bị thương trong khi lái xe hoặc làm những việc khác, theo ước tính của Bộ Giao thông Mỹ. [2] Có lẽ, nếu con người chỉ bị chấn thương thì việc chụp ảnh selfie vẫn còn được coi là một hành vi rủi ro trong cuộc sống hơn là tự hủy. Tuy nhiên trên thực tế, hành động này đã dẫn đến những bi kịch thực sự. TS. Agam Bansal ở Viện Các ngành Khoa học Y học, Ấn Độ, trong bài báo xuất bản trên tạp chí Journal of Family Medicine and Primary Care đã thử nêu câu hỏi “Selfie: A boon or bane?” (Các bức ảnh selfie: Tốt hay xấu?) để đánh giá về những cái chết liên quan đến selfie khắp toàn cầu. Ông và cộng sự đã phát hiện ra từ tháng 10/2011 đến tháng 11/2017, 137 vụ tai nạn khi đang chụp ảnh selfie đã dẫn tới 259 cái chết của những người ở độ tuổi trung bình 22,94. Số tai nạn selfie cao nhất xảy ra ở Ấn Độ, Nga, Mỹ, Pakistan. Tờ NY Post vào năm 2020 đã so sánh “selfie còn nguy hiểm hơn cá mập tấn công” bởi số người chết vì cá mập thấp hơn nhiều. Gần đây nhất, tháng
8/2022, buổi dã ngoại của một gia đình Ấn Độ ở thác Ramdaha, Chhattisgarh đã trở thành một thảm kịch khi sáu người chết đuối vì cứu một thiếu nữ 14 tuổi trượt chân trong khi selfie. [3] Dẫu không quá đen tối như những gì diễn ra ở nhiều nước trên thế giới nhưng tại Việt Nam đã tồn tại tai nạn vì selfie. Tháng 7/2016, hai công nhân làm việc tại một khu công nghiệp ở huyện Văn Lâm, Hưng Yên khi đi trên đường dân sinh cắt qua đường sắt ở thị trấn Như Quỳnh đã dừng lại selfie trên đường ray bằng điện thoại mà không để ý là đoàn tàu đã tới quá gần. Cái chết ở độ tuổi ngoài đôi mươi của họ, không chỉ thêm vào danh sách những trường hợp gặp nạn vì selfie mà còn cho thấy sự vô lý của rủi ro chực chờ trong hành vi này. [4] Nhưng tại sao, giữa vô vàn các tình huống đột sinh trong cuộc sống, con người lại chủ động đặt thêm mình vào rủi ro, trong nhiều trường hợp là toàn bộ cuộc đời mình, với một cú chạm trên điện thoại để mong có một bức ảnh hoàn hảo? Phác họa chân dung của chính… selfie [5] Nếu đặt câu hỏi “Bạn mong đợi gì ở selfie?” thì ắt hẳn nhiều người sẽ cho là không khó trả lời. Ai mà chẳng thấy sức quyến rũ của việc hiển thị chính mình và bạn bè, người thân… trong sự hấp dẫn của cảnh quan, của thời khắc “một đi không trở lại”, hoặc đơn giản vì cảm thấy vui sướng và hạnh phúc. Có lẽ rồi ai cũng trả lời như vậy khi được hỏi. Tuy nhiên, đằng sau cú chạm nhẹ trên điện thoại còn ẩn chứa nhiều điều hơn chúng ta cảm nhận. [6] Để đi tìm nguyên nhân sâu xa đằng sau hành vi chụp ảnh selfie, chúng ta hãy thử vẽ chân dung phổ biến của những người thích chụp ảnh selfie. Các nhà nghiên cứu quốc tế đã “khoanh vùng” được những đặc điểm của họ: những người ở độ tuổi 20 – 30 (theo một khảo sát ở Mỹ chỉ 30% thế hệ trước năm 1945 biết selfie là gì); phụ nữ (ở độ tuổi 16 – 27) selfie nhiều hơn nam giới và trung bình 16 phút cho mỗi lần chụp, ba lần một ngày và năm giờ mỗi tuần, 10% lưu trong máy tính và điện thoại ít nhất 150 bức chụp từ phòng tắm, ô tô đến bàn làm việc…; số nam giới chịu đựng rủi ro so selfie lớn hơn nữ (61% dám chấp nhận chụp ảnh trên vách đá, mặc dù 11% đã từng bị thương ở tình thế tương tự, trong một khảo sát ở Mỹ); phần lớn là người cởi mở và tự tin vào tương lai (trong đó có thu nhập); 55% chia sẻ ảnh trên mạng xã hội từ điện thoại thông minh… [7] Ở Việt Nam chưa có nhiều nghiên cứu về hành vi selfie của con người nhưng có một khảo sát quy mô nhỏ về xu hướng selfie ở phụ nữ do công ty nghiên cứu thị trường Q&Me thực hiện vào tháng 1/2017 với 300 người độ tuổi 16 – 34. Những thông số rút ra cho thấy, phụ nữ Việt Nam chia sẻ niềm vui tương tự với những người cùng giới quốc tế: chủ yếu ở nhóm 16-22 tuổi; 30% chụp hơn 16 bức mỗi tuần; 90% chụp bằng điện thoại thông minh; chủ yếu sử dụng phần mềm Camera 360; 76% đăng ảnh lên mạng xã hội, trên Facebook, Zalo, Instagram. [8] Vậy điều gì thôi thúc những người này, đặc biệt là phụ nữ, thực hiện hành vi selfie? Chắc hẳn phải có sự quyến rũ nào đó hơn cả một hành vi đóng băng khoảnh khắc? Giáo sư tâm lý truyền
thông Pamela Rutledge, Tổng Biên tập tạp chí Media Psychology Review, tin selfie là hành vi ‘tự tôn’ của những người bình thường trong xã hội. Mỗi bức ảnh là một khía cạnh về bản sắc cá nhân, của cái tôi nhỏ bé, khác với những bức ảnh thông thường mà chúng ta vẫn chụp. Nó nói cho chúng ta nhiều điều về sự tức thời, tính vô nghĩa và cả sự vô thường của thời gian, bên cạnh việc là một trải nghiệm, một cơ hội để người chụp bộc lộ bản thân, đặc biệt với phụ nữ và người yếu thế trong xã hội. TS. Katrin Tiidenberg, Đại học Aarhus (Đan Mạch) – tác giả cuốn Selfies, why we love (and hate) them (Selfie, tại sao chúng ta yêu, và ghét, chúng) – cho rằng trước đây, quyền biểu lộ bản thân trước cộng đồng và xã hội, phần lớn thuộc về đàn ông và người có địa vị. Giờ đây, chiếc máy ảnh hoặc điện thoại thông minh trao quyền để họ tự do thể hiện chính mình trong một trạng thái cảm xúc mà mình mong muốn bộc lộ. Và họ đặt câu hỏi: vậy tại sao chúng ta, những người vô danh, lại không thể làm điều mà những người nổi tiếng như cựu Tổng thống Obama hay ngôi sao truyền hình thực tế Kim Kardashian vẫn làm? [9] Ở khía cạnh độ tuổi của số đông người thích selfie, các nhà nghiên cứu cho rằng, những người độ tuổi ngoài 20 và tuổi teen đang ở giai đoạn xây dựng bản sắc cá nhân và các bức ảnh này đem lại cho họ một sự nhận diện mới, một dấu ấn nào đó trong xã hội. Đơn giản, đó là hành trình tự khám phá bản thân và thế giới xung quanh. Đi sâu hơn về động cơ chụp hình sống ảo của giới trẻ, theo nhà tâm lý học Andrea Letamendi (Đại học California tại Los Angeles) là việc cho phép những người trẻ biểu đạt các trạng thái tâm lý và chia sẻ những trải nghiệm quan trọng đối với họ. Selfie thậm chí còn thúc đẩy lòng tự tin bằng việc cho người khác thấy (người khác ở đây chủ yếu là bạn bè đồng lứa) thấy cái “hay ho”, độc đáo mà chỉ riêng họ có và cách họ tương tác với môi trường xung quanh khác biệt như thế nào. [10] TS. Tiidenberg chia sẻ trên trang ScienceNordic, selfie là phương thức giao tiếp nối mạng trên nhiều nền tảng công nghệ, tương tự như những việc khác mà chúng ta vẫn làm trên mạng xã hội, một cách trải nghiệm, thể hiện bản thân cũng như xây dựng và duy trì các mối quan hệ trong thời đại số. [11] Nhưng có phải selfie chỉ là sản phẩm của thời đại số? Selfie và tranh tự họa [12] Nếu nhìn vào xu hướng selfie hiện nay, người ta có thể đi đến kết luận đây là một hiện tượng văn hóa đại chúng của thế kỷ 21, liên quan trực tiếp đến sự phát triển và chiếm ưu thế của điện thoại thông minh tích hợp camera. Nhưng bằng việc truy dấu selfie như một phương thức thực hành của cái tôi cá nhân, GS. Claus-Christian Carbon, Viện Tâm lý học của ĐH Bamberg, Đức, đã kết nối selfie đương đại vào sự phát triển của văn hóa qua năm thế kỷ, từ bức tự họa nổi tiếng “Self-Portrait at 28” của danh họa Dürer đến những phòng trưng bày trên Instagram, Facebook… ngày nay. [13] Thoạt nhìn không có điểm chung giữa ảnh selfie và tranh tự họa của các họa sĩ trong lịch sử,
chúng khác biệt về phương tiện, cách thức thực hành, nguyên liệu… Một bức chân dung tự họa đòi hỏi họa sĩ mất hàng tháng, thậm chí hằng năm còn ảnh selfie thì chỉ trong chớp mắt. Tuy nhiên, GS. Claus-Christian Carbon cho rằng về cơ bản, hai hình thức thể hiện bản sắc cá nhân này đều dựa trên ý tưởng hoặc mong muốn ghi lại một lát cắt đầy biến động nhưng quan trọng trong cuộc sống của mình và trưng bày cái tôi của mình. Do đó, thoạt thì tưởng báng bổ khi so sánh Dürer, Jan van Eyck, Rembant, van Gogh… với những người hay selfie hiện nay nhưng trong chừng mực nào đó thì họ giống nhau ở khoảnh khắc cùng vĩnh cửu hóa cái tôi. [14] Các bức tự họa, bất chấp trường hợp trước hết do sự thúc bách của tiền bạc, không đủ tiền thuê người mẫu trong khi mặt mình là miễn phí như van Gogh, đều có giá trị cốt lõi là chuyển tải những khát khao thầm kín về bản thân. Việc tạo dựng một bức chân dung của mình là gì nếu không phải để thể hiện bản thân? Một đặc điểm cá nhân, một trạng thái cảm xúc hay nhận thức mới… đều được các họa sĩ bí mật gửi gắm. Mặc dù không xuất hiện trên đời một cách ngẫu nhiên và vô số như ảnh selfie nhưng chân dung tự họa cũng là một cách thể hiện bản chất xã hội của con người nói chung và mong muốn chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ của riêng người sáng tạo: một mặt muốn mô tả hết sức cụ thể chính mình, mặt khác lại kích hoạt trí tưởng tượng của người xem, thôi thúc họ chạm vào suy tư và đồng cảm với mình. [15] Nhưng có người lập luận, dù cùng miêu tả cái tôi nhưng selfie, có lẽ, chỉ thuộc về thời đại công nghệ. Nếu vậy thì họ không biết rằng sự xuất hiện của các bức tự họa gần gũi với quá trình những phát minh và tiên tiến công nghệ xuất hiện ví dụ như kỹ thuật làm ra những tấm gương chất lượng cao đầu tiên – những tấm gương phủ lớp áo thủy tinh và hỗn hống thủy ngân – thiếc (tin-mercury amalgam) ở Đức trong giai đoạn đầu của thời kỳ Phục Hưng. GS. Claus-Christian Carbon cho rằng, đột phá này đem đến một thị trường rộng lớn hơn là việc thiết lập một trung tâm sản xuất gương hỗn hống thủy ngân thiếc ở Venice vào khoảng năm 1507, song song với quá trình bắt đầu hình thành rõ nét cái tôi trong đời sống văn hóa phương Tây. Một thiết bị phản chiếu tinh vi như gương đã đem lại một hình ảnh rõ ràng và ít bị biến dạng trước đây đã góp phần thúc đẩy các bức tự họa. Và thay vì treo tranh lên các trang mạng xã hội như hiện nay, các họa sĩ kín đáo hơn, treo trong xưởng họa hoặc trong một số triển lãm cá nhân. [16] Sự bắt rễ từ lịch sử này khiến chúng ta thấy hoang mang và tự hỏi: vậy selfie là tốt hay xấu? Mặt trái của selfie [17] Có nhiều bàn cãi xung quanh hiện tượng này. Nhiều người cho rằng, những người quá đắm chìm vào thế giới ảo và selfie thường liên quan đến tính ái kỷ (Narcissism) nhưng cũng có người cho rằng không hẳn như vậy, đó chỉ là cách thức con người kết nối xã hội, ghi nhận sự kiện trong đời theo một cách khác trước đây, vì thế hành động selfie rộng hơn cả tính ái kỷ. Mặt khác, sống trong một xã hội mà tất cả những hình ảnh đều là những phần không thể thiếu về cách người ta giao
tiếp, người ta dễ dàng chấp nhận selfie và chờ đợi người khác chia sẻ ảnh selfie hơn. [18] Nói gì thì nói, mặt trái của selfie không thể chối cãi. Trên phần bình luận của NY Post, có người còn bình luận đó là một đại dịch khác. Ngoài ý nghĩa tích cực, việc đưa các bức ảnh “sống ảo”, “tự sướng” trên mạng xã hội khiến con người dễ bị tổn thương hơn bởi những lời bình luận ác ý về hình thức, con người cũng dễ hoang mang và trở nên thiếu tự tin hơn. Một nghiên cứu thực hiện ở châu Âu cho thấy, thời gian dành cho việc xem ảnh selfie trên mạng xã hội có liên quan đến những suy nghĩ tiêu cực về hình ảnh cơ thể ở các cô gái. Đó là một hệ quả xấu khác của selfie, bên cạnh sự rủi ro tính mạng mà chúng ta đã thấy. Theo nghĩa này, càng đắm chìm vào ảnh selfie trên mạng xã hội thì người ta càng dễ có những suy nghĩ tiêu cực hơn. [19] Cội nguồn của việc lập các trang mạng xã hội là để người ta có thể kết nối nhiều hơn, bất chấp khoảng cách. Tuy nhiên trớ trêu thay, mạng xã hội là một môi trường gợi ý con người nghĩ về bản thân nhiều hơn, dẫn dụ con người chia sẻ những gì họ làm thường nhật. Do đó, con người càng tham gia mạng xã hội, càng có xu hướng chia sẻ ảnh selfie. Sự so sánh bản thân với người khác và khao khát có những bức ảnh đẹp hơn, thể hiện cái tôi độc đáo hơn đã đưa họ đến với những bức ảnh ở tư thế nguy hiểm hơn, rủi ro hơn. [20] Sự rủi ro liên quan đến selfie, giờ đây được hiển thị bằng việc chính quyền nhiều nơi đã phải đặt biển cảnh báo ở những nơi có nguy cơ dẫn đến tai nạn. Một số bảo tàng và phòng tranh, lo ngại về sức phá hoại của gậy selfie đã cấm không cho phép khách thưởng lãm được mang nó vào trong các gian trưng bày. [21] Vậy có cách nào để con người bớt “sống ảo”, bớt selfie? Về bản chất, con người là một sinh vật xã hội, sinh vật cần giao tiếp và trao đổi như cách thức giúp con người tồn tại hàng nghìn năm. Một cách vô thức, con người bị thu hút bởi những khuôn mặt và muốn thu hút những người khác. Có một hiệu ứng diễn tả vấn đề này, đó là hiệu ứng Mona Lisa liên quan đến ấn tượng mà đôi mắt của người được vẽ chân dung dường như theo sát những người xem như khi họ đi qua phía trước bức tranh. Năm 2019, GS. Gernot Horstmann ở Trung tâm xuất sắc Công nghệ tương tác nhận thức, ĐH Bielefeld, Đức, đã thực hiện một nghiên cứu về hiệu ứng Mona Lisa và phát hiện ra đôi mắt nàng thực ra không dõi theo những người say mê ngắm mình mà nhìn sang bên phải. Ông cho rằng, ý nghĩ về bức họa nổi tiếng bậc nhất thế giới đang ngắm nhìn mình chỉ là một phần của bản chất tự nhiên của con người, bởi “nó diễn tả khao khát mãnh liệt được nhìn ngắm và trở thành trung tâm chú ý của ai đó, có liên quan đến ai đó, ngay cả khi bạn không rõ người đó là ai”. [22] Không gian internet đơn giản phản ánh đúng tính chất đó của con người. Các nghiên cứu đo lường mức độ tương tác trên internet cho thấy, các bài chứa hình ảnh nhận được nhiều tương tác hơn các bài đăng chỉ thuần túy chữ viết, trong đó bài có ảnh selfie còn thu hút nhiều sự chú ý hơn, nhiều lượt thích hơn. Tài liệu trong Chương trình đào tạo chuyển đổi số báo chí Việt Nam năm 2022 do
Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển Truyền thông (IPS) mới đây cũng lưu ý đến đặc tính này. (Đăng trên tạp chí Tia sáng ngày 26/11/2022) Câu 1 Hãy tìm một cụm từ không quá hai tiếng trong văn bản để hoàn thành nhận định sau: Theo đoạn [2], Mức độ rủi ro của selfie đã được khảo sát trên phạm vi (1) __________ và đối chiếu với mức độ nguy hiểm do cá mập tấn công ở một báo cáo khác. Câu 2 Tại Việt Nam, minh chứng về tai nạn do selfie là sự việc xảy ra trong khu công nghiệp tại Hưng Yên vào năm 2016. Đúng hay sai? Đúng. Sai. Câu 3 Từ “đột sinh” trong đoạn [4] có nghĩa là gì? A. Phát sinh đột ngột. B. Bị đánh lén bởi người khác. C. Bị chơi xấu bởi người khác. D. Được che chắn, bảo vệ. Câu 4 Từ đoạn [5], dòng nào dưới đây nhận xét đúng về việc nghiên cứu về hành vi chụp ảnh selfie? A. Các nghiên cứu đã chỉ ra được tác động của mối liên hệ giữa lứa tuổi và giới tính đối với hành vi selfie. B. Các nghiên cứu đã tìm ra được đặc điểm về khuôn mặt, hình dáng của những người thích chụp ảnh selfie. C. Các nghiên cứu đã thu thập được dữ liệu đa dạng về đặc điểm của người thích chụp ảnh selfie. D. Các nghiên cứu đã cho thấy sự thay đổi trong quan niệm về vẻ đẹp ngoại hình trước năm 1945. Câu 5 Nghiên cứu về hành vi selfie tại Việt Nam không nhiều và đa số nghiên cứu khảo sát đối tượng là nữ giới. Đúng hay Sai? Đúng. Sai.
Câu 6 Theo đoạn [8] và [9], lý do dẫn đến sự hấp dẫn của selfie là gì? A. Hội chứng sợ bỏ lỡ. B. Cơ hội kết nối với mọi người. C. Mong muốn sự bình đẳng. D. Mong muốn bộc lộ bản thân. Câu 7 Hãy hoàn thành câu sau bằng cách kéo thả các từ vào đúng vị trí: văn hóa đại chúng bản chất xã hội bản sắc cá nhân công nghệ Người ta cho rằng selfie là một hiện tượng liên quan chặt chẽ với sự phát triển của _______ nhưng qua việc liên kết với sự phát triển của văn hóa, GS Claus-Christian Carbon cho rằng, hành vi này và việc vẽ tranh tự họa đều là hình thức thể hiện _______ và cho thấy _______ của con người. Câu 8 Theo đoạn [15], trong quá khứ, điều gì đã thúc đẩy sự phát triển của các bức tự họa tại phương Tây? A. Sự tiến bộ và phát triển của công nghệ - kỹ thuật. B. Sự phát triển của kĩ thuật làm gương. C. Sự mở rộng của các khu vực giao thương sầm uất. D. Sự đa dạng của các loại hình nghệ thuật, đặc biệt là mỹ thuật. Câu 9 Mối liên hệ giữa hiện tượng selfie và một trạng thái tâm lý bất thường vẫn chưa được kết luận cụ thể. Đúng hay sai? Đúng. Sai. Câu 10 Dòng nào dưới đây KHÔNG nêu mặt trái của selfie? A. Khiến con người dễ bị tổn thương. B. Gây ra rủi ro về tính mạng. C. Suy nghĩ tiêu cực về ngoại hình. D. Gợi ý suy nghĩ về bản thân.
显示前 20 页。下载资料查看完整内容。
暂无评论。快来抢沙发吧！
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！