Më ®Çu Vai trß quan träng cña khoa häc vµ c«ng nghÖ (KH & CN) trong c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi cña ®Êt níc lu«n ®îc kh¼ng ®Þnh bëi l·nh ®¹o c¸c cÊp cña níc ta. Quan ®iÓm nµy ®· ®îc thÓ hiÖn trong nhiÒu nghÞ quyÕt cña §¶ng vµ c¸c v¨n b¶n chÝnh s¸ch cña Nhµ níc. NhËn thøc vÒ vai trß cña KH & CN trong sù nghiÖp ph¸t triÓn ®Êt níc cßn ®îc thùc hiÖn râ nÐt trong chñ tr¬ng n©ng cao d©n trÝ, trong c¸c chÝnh s¸ch ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé KH & CN, trong viÖc tæ chøc m¹ng líi c¸c trêng ®¹i häc, c¸c viÖn nghiªn cøu vµ kh«ng ngõng cñng cè, kiÖn toµn hÖ thèng qu¶n lý khoa häc, c«ng nghÖ vµ m«i trêng. Nhê vËy, níc ta ®· cã ®îc mét tiÒm lùc KH & CN ®¸ng kÓ, cã kh¶ n¨ng cung cÊp nhiÒu luËn cø khoa häc cho c¸c chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn ®Êt níc; nhanh chãng tiÕp thu c¸c thµnh tùu KH & CN ®îc chuyÓn giao tõ bªn ngoµi; tõng bíc v¬n lªn gi¶i quyÕt nhiÒu vÊn ®Ò KH & CN do thùc tiÔn ®Êt n￾íc ®Æt ra. Tuy nhiªn ®Õn nay, do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, ho¹t ®éng KH & CN cña níc ta cha ®¸p øng ®îc nhiÒu yªu cÇu cña ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi trong giai ®o¹n c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ (CNH – H§H, héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi trong qu¸ tr×nh c¹nh tranh toµn cÇu ho¸ ngµy cµng s©u s¾c vµ c¹nh tranh quyÕt liÖt. Nh÷ng thµnh tùu vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ cña níc ta trong nh÷ng n¨m qua tuy lín, nhng cßn dùa nhiÒu vµo viÖc khai th¸c tµi nguyªn vµ lîi thÕ gi¸ nh©n c«ng rÎ, søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ thÊp, cha t¹o ®îc c¸c yÕu tè nu«i dìng sù t¨ng trëng kinh tÕ l©u dµi vµ mét qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®Êt níc bÒn v÷ng dùa trªn KH & CN. Tõ ®iÓm xuÊt ph¸t thÊp vÒ kinh tÕ vµ KH & CN so víi khu vùc vµ thÕ giíi, KH & CN níc ta ®ang ®øng tríc th¸ch thøc to lín do yªu cÇu ph¸t triÓn ®Êt níc ®Æt ra trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t vµ sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña KH & CN trªn thÕ giíi. Trong bèi c¶nh ®ã, chiÕn lîc ph¸t triÓn KH & CN ViÖt Nam ®Õn n¨m 2010 sÏ cô thÓ ho¸, bæ sung vµ ph¸t triÓn nh÷ng ®Þnh híng chiÕn lîc vÒ KH & CN nh»m thùc hiÖn hai nhiÖm vô chñ yÕu: • Lµ mét bé phËn h÷u c¬ cña chiÕn lîc kinh tÕ – x· héi ®Êt níc ®Õn n¨m 2010, chiÕn lîc KH & CN ph¶i x©y dùng nh÷ng ®Þnh híng vµ gi¶i ph¸p ®Ó KH & CN gãp phÇn hiÖu qu¶ vµo thùc hiÖn c¸c môc tiªu CNH, H§H theo ®Þnh h￾íng XHCN, hµi hoµ gi÷a t¨ng trëng kinh tÕ víi b¶o vÖ m«i trêng sinh th¸i, c«ng b»ng x· héi, gi÷ v÷ng an ninh – quèc phßng. • §Ò xuÊt nh÷ng quan ®iÓm, môc tiªu, gi¶i ph¸p vµ ch¬ng tr×nh hµnh ®éng nh»m x©y dùng hÖ thèng KH & CN níc ta cã liªn kÕt, cã ®éng lùc, cã 1 n¨ng lùc néi sinh v÷ng vµng vµ qu¶n lý bëi nh÷ng c¬ chÕ thÝch hîp mang l¹i hiÖu qu¶ cao. T tëng chñ yÕu xuyªn suèt trong chiÕn lîc ph¸t triÓn KH & CN lµ: trong bèi c¶nh quèc tÕ vµ khu vùc cã nhiÒu thêi c¬ vµ th¸ch thøc hiÖn nay, KH & CN níc ta sím kh¾c phôc nh÷ng yÕu kÐm hiÖn t¹i, tiÕn hµnh ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý nh»m khai th¸c vµ ph¸t huy tèt nhÊt yÕu tè trÝ tuÖ vµ v¨n ho¸ ViÖt Nam, tËn dông ®îc nguån lùc bªn ngoµi, x©y dùng mét b¶n lÜnh v÷ng vµng cho ph¸t triÓn, mét n¨ng lùc c¹nh tranh, gãp phÇn ®a nÒn kinh tÕ níc ta héi nhËp thµnh c«ng vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. 2 PhÇn mét Bèi c¶nh quèc tÕ Nh÷ng thêi c¬ vµ th¸ch thøc ®èi víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn KH & CN ViÖt Nam I . Nh÷ng xu thÕ lín vÒ kinh tÕ x· héi vµ KH & CN. – Trong bèi c¶nh toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp quèc tÕ ngµy nay, viÖc ph©n tÝch nh÷ng xu thÕ lín cña thÕ giíi vÒ kinh tÕ – x· héi (KT – XH) vµ khoa häc vµ c«ng nghÖ (KH & CN) lµ rÊt cÇn thiÕt khi x©y dùng chiÕn lîc ph¸t triÓn KH & CN cña ®Êt níc. 1. KH & CN lu«n ®æi míi víi tèc ®é lín, ®ang trë thµnh lùc lîng s¶n xuÊt trùc tiÕp cña x· héi. §©y lµ mét xu thÕ râ nÐt bËc nhÊt cña thÕ giíi trong nh÷ng thËp niªn ®Çu cña thÕ kû 21. Nhê nh÷ng thµnh tùu cña KH & CN, thay ®æi c¬ b¶n trong ®êi sèng, tõ s¶n xuÊt ®Õn t duy vµ tËp qu¸n cña qu¶ng ®¹i quÇn chóng; t¹o ra nh÷ng thíc ®o gi¸ trÞ míi vÒ søc m¹nh cña quèc gia, vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh víi sù thµnh ®¹t cña c¸c doanh nghiÖp. HiÖn nay ngµy cµng khã kh¨n ph©n biÖt ranh giíi gi÷a khoa häc. C«ng nghÖ cµng cao cµng chøa nhiÒu hµm lîng tri thøc khoa häc hiÖn ®¹i.