Trang 2
LỜI NÓI ĐẦU Thống kê hoạt động sản xuất kinh doanh là công tác cần thiết không thể thiếu trong quản lý doanh nghiệp. Nhằm giúp cho sinh viên củng cố kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực hành công tác thống kê, tác giả đã sưu tầm, biên soạn Bài tập Thống kê doanh nghiệp theo đề cương học phần Thống kê doanh nghiệp bậc Cao đẳng Kế toán. Bài tập này có 3 phần: Phần I: Tóm tắt lý thuyết và các bài tập cơ bản. Phần này được biên soạn theo từng chương, mỗi chương gồm: A. Tóm tắt lý thuyết. B. Các bài tập cơ bản. Riêng chương I không có bài tập nên tác giả chỉ tóm tắt những phần lý thuyết chung. Phần II: Một số bài tập tổng hợp. Phần III: Hướng dẫn giải các bài tập cơ bản. Vì khả năng và kinh nghiệm có hạn, chắc chắn tài liệu biên soạn còn nhiều khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của Quý Thầy Cô và bạn đọc. Xin chân thành cám ơn. ThiNganHang.com ThiNganHang.com
Trang 3
PHÇN 1: TãM T¾T Lý THUYÕT Vμ C¸C BμI TËP C¥ B¶N Ch−¬ng I: §èi t−îng nghiªn cøu cña thèng kª doanh nghiÖp 1.1. ý nghÜa vμ t¸c dông cña thèng kª doanh nghiÖp: XÐt vÒ gãc ®é lý luËn thèng kª doanh nghiÖp th× thèng kª doanh nghiÖp cung cÊp c¬ së lý luËn cho viÖc thèng kª ho¹t ®éng kinh doanh trªn ph¹m vi vi m«, ph¹m vi cña mét doanh nghiÖp nh− nghiªn cøu c¸c ph¹m trï kinh tÕ, hÖ thèng c¸c chØ tiªu, ph©n tÝch c¸c nh©n tè thÞ tr−êng. XÐt vÒ gãc ®é øng dông thùc tÕ th× thèng kª doanh nghiÖp lμ mét trong nh÷ng c«ng cô qu¶n lý h÷u hiÖu nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nãi c¸ch kh¸c, nã ®ãng mét vai trß quan träng ®èi víi sù h×nh thμnh ph¸t triÓn vμ tån t¹i cña doanh nghiÖp. §Æc biÖt lμ trong thêi kú hiÖn nay, khi n−íc ta ®ang triÓn khai thùc hiÖn viÖc cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp, ph¸t triÓn thÞ tr−êng chøng kho¸n. Thèng kª doanh nghiÖp gi÷ vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng ph¸t triÓn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp nãi riªng vμ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nãi chung. 1.2. §èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu cña thèng kª doanh nghiÖp: §èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu cña thèng kª doanh nghiÖp lμ mÆt l−îng trong mèi quan hÖ chÆt chÏ víi mÆt chÊt cña c¸c hiÖn t−îng kinh tÕ diÔn ra trong doanh nghiÖp g¾n liÒn víi ®iÒu kiÖn thêi gian vμ kh«ng gian cô thÓ. 1.3. C¬ së lý luËn vμ ph−¬ng ph¸p luËn cña thèng kª doanh nghiÖp: Thèng kª doanh nghiÖp lμ mét m«n khoa häc nªn cÇn ph¶i cã c¬ së ph−¬ng ph¸p luËn vμ c¬ së lý luËn cña m«n häc. Thèng kª doanh nghiÖp kh¼ng ®Þnh: c¬ së lý luËn lμ c¸c häc thuyÕt kinh tÕ, c¬ së ph−¬ng ph¸p luËn lμ chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng. 1.4. NhiÖm vô cña thèng kª doanh nghiÖp: - Thèng kª ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông c¸c yÕu tè s¶n xuÊt (søc lao ®éng, t− liÖu lao ®éng, ®èi t−îng lao ®éng). - Thèng kª ph©n tÝch gi¸ thμnh, ho¹t ®éng tμi chÝnh cña doanh nghiÖp - Thèng kª ph©n tÝch hiÖu qu¶ vμ lîi nhuËn kinh doanh cña doanh nghiÖp - Thèng kª ph©n tÝch viÖc lùa chän c¸c quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n vμ h−íng ph¸t triÓn kinh doanh cña doanh nghiÖp trong thêi kú tr−íc m¾t vμ l©u dμi. ThiNganHang.com1.5. Tæ chøc h¹ch to¸n - thèng kª vkinh doanh cña doanh nghiÖp:a. Tæ chøc h¹ch to¸n: μ th«ng tin phôc vô qu¶n lý HiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh ®a d¹ng, trªn nhiÒu lÜnh vùc. V× thÕ viÖc thùc hiÖn c«ng t¸c thèng kª cña doanh nghiÖp ®ßi hái còng ph¶i ®æi míi ®Ó cã c¸c th«ng tin sè liÖu vμ th«ng tin vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh tõng thêi kú cña doanh nghiÖp nh»m phôc vô viÖc nghiªn cøu chiÕn l−îc kinh doanh, nghiªn cøu x©y dùng kÕ ho¹ch kinh doanh cô thÓ. V× vËy, doanh nghiÖp cÇn cã tæ chøc h¹ch to¸n thèng kª, th«ng tin ®ñ m¹nh, hîp lý vμ sù ®a d¹ng c¸c bé phËn ®−îc trang bÞ ®Çy ®ñ c¸c trang thiÕt bÞ b»ng hÖ thèng m¹ng vi tÝnh. b. Th«ng tin phôc vô qu¶n lý kinh doanh cña doanh nghiÖp: 2 ThiNganHang.com
Trang 4
Trong nÒn kinh tÕ vËn hμnh theo c¬ chÕ thÞ tr−êng d−íi sù qu¶n lý cña nhμ n−íc, b¾t buéc mçi mét doanh nghiÖp ph¶i tù vËn ®éng, tù s¶n, tù tiªu ®¶m b¶o cung c©n b»ng cÇu víi môc tiªu tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. V× vËy th«ng tin trë thμnh vÊn ®Ò thiÕt yÕu cho mçi doanh nghiÖp. Th«ng tin thèng kª gióp cho c¸c doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ph−¬ng h−íng s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh x¸c, hiÖu qu¶, ®ång thêi ®Ò ra c¸c chiÕn l−îc s¸ch l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ l©u dμi. Ngoμi ra, th«ng tin thèng kª gióp cho c¸c doanh nghiÖp ®¸nh gi¸ ®óng ®¾n n¨ng lùc c¹nh tranh, ®¶m b¶o lîi thÕ kinh doanh cña tõng ngμnh, tõng doanh nghiÖp. ThiNganHang.com 3 ThiNganHang.com
Trang 5
Ch−¬ng II: Thèng kª kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña Doanh nghiÖp A. Tãm t¾t lý thuyÕt: 2.1. Ph−¬ng ph¸p tÝnh kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp: C¸c chØ tiªu thèng kª kÕt qu¶ SXKD gåm 2 nhãm chØ tiªu sau ®©y: 2.1.1. Nhãm chØ tiªu hiÖn vËt: a. ChØ tiªu s¶n l−îng hiÖn vËt: Lμ dïng ®¬n vÞ ®o l−êng phï hîp víi tÝnh chÊt vËt lý tù nhiªn ®Ó thèng kª khèi l−îng s¶n phÈm do doanh nghiÖp t¹o ra trong kú. b. ChØ tiªu s¶n l−îng hiÖn vËt quy −íc: Lμ chØ tiªu ph¶n ¶nh khèi l−îng s¶n phÈm quy ®æi tõ c¸c s¶n phÈm cïng tªn gäi cïng c«ng dông kinh tÕ, nh−ng kh¸c nhau vÒ c«ng suÊt, quy c¸ch vÒ cïng mét lo¹i ®−îc chän lμm s¶n phÈm chuÈn th«ng qua hÖ sè tÝnh ®æi. HÖ sè tÝnh ®æi ®−îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: §Æc tÝnh cña s¶n phÈm cÇn quy ®æi HÖ sè tÝnh ®æi (H) = §Æc tÝnh cña s¶n phÈm ®−îc chän lμm SP chuÈn S¶n l−îng hiÖn vËt quy −íc cña mét lo¹i s¶n phÈm nμo ®ã ®−îc tÝnh b»ng c«ng thøc: S¶n l−îng hiÖn vËt quy −íc = ∑Q x H Trong ®ã: - H: HÖ sè quy ®æi - Q: S¶n l−îng theo tõng thø h¹ng, quy c¸ch tÝnh b»ng hiÖn vËt 2.1.2. Nhãm chØ tiªu gi¸ trÞ: a. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt (GO = Gross Output) a.1. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp: Theo gi¸ cè ®Þnh: cã 2 c¸ch x¸c ®Þnh * GO = ∑Pq Trong ®ã: - P: ®¬n gi¸ cè ®Þnh cña tõng lo¹i s¶n phÈm. - q: khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt. * GO = YT1 + YT2 + YT3 + YT4 + YT5 ThiNganHang.comTrong ®ã: - YT1: gi¸ trÞ thμnh phÈm - YT2: gi¸ trÞ c«ng viÖc cã tÝnh chÊt c«ng nghiÖp hoμn thμnh cho bªn ngoμi. - YT3: gi¸ trÞ phÕ liÖu, phÕ phÈm, phô phÈm thu håi trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. - YT4: gi¸ trÞ cña ho¹t ®éng cho thuª m¸y mãc thiÕt bÞ trong d©y chuyÒn s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. -YT5: gi¸ trÞ chªnh lÖch cuèi kú so víi ®Çu kú cña b¸n thμnh phÈm vμ SP dë dang. Theo gi¸ hiÖn hμnh: GO = ∑Pq Trong ®ã: - P: gi¸ thùc tÕ cña tõng lo¹i s¶n phÈm t¹i thêi ®iÓm x¸c ®Þnh. - q: khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt. 4 ThiNganHang.com
Trang 6
a.2. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp: GO = Gi¸ trÞ ho¹t ®éng trång trät + gi¸ trÞ ho¹t ®éng ch¨n nu«i + gi¸ trÞ ho¹t ®éng d/vô a.3. Gi¸ trÞ s¶n xuÊt x©y l¾p: (G ) XD GXD = ∑T +C +TL +VAT Trong ®ã: * T: Chi phÝ trùc tiÕp = VL + NC + M + TT - VL: Chi phÝ vËt liÖu: ∑Qj xDjvl + CL - NC: Chi phÝ nh©n c«ng: ∑Qj xDjNC x KNC - M: Chi phÝ m¸y: ∑Qj xDjM x KM - TT: Trùc tiÕp phÝ kh¸c: 1,5% (VL + NC +M) * C : Chi phÝ chung: 6% xT * TL: Thu nhËp chÞu thuÕ tÝnh tr−íc: 5,5% (T+C) * G: Gi¸ trÞ dù to¸n x©y dùng tr−íc thuÕ: T+C+TL * GTGT: ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng: G x10% * GXDCPT: Gi¸ trÞ dù to¸n x©y dùng sau thuÕ: G + GTGT * GLT: Chi phÝ x©y dùng nhμ t¹m tai hiÖn tr−êng: G x1% x1,1 b. Gi¸ trÞ gia t¨ng (VA = Value Added): ®−îc x¸c ®Þnh theo 2 ph−¬ng ph¸p: * Ph−¬ng ph¸p s¶n xuÊt: VA = GO - IC * Ph−¬ng ph¸p ph©n phèi: VA = C + V +M. 1 Trong ®ã: - IC: Chi phÝ trung gian - C : Chi phÝ khÊu hao TSC§. 1 - V: Thu nhËp cña ng−êi lao ®éng. - M: Thu nhËp cña doanh nghÞªp. c. Gi¸ trÞ gia t¨ng thuÇn (NVA = Net Value Added): ®−îc x¸c ®Þnh theo 2 ph−¬ng ph¸p: * Ph−¬ng ph¸p s¶n xuÊt: NVA = VA - C 1 * Ph−¬ng ph¸p ph©n phèi: VA = V +M d. Tæng doanh thu b¸n hμng: Tæng doanh thu b¸n hμng = §¬n gi¸ b¸n s¶n phÈm x khèi l−îng s¶n phÈm tiªu thô e. Lîi nhuËn kinh doanh: Lîi nhuËn kinh doanh = Doanh thu kinh doanh - chi phÝ kinh doanh ThiNganHang.coms¶n xuÊt cña doanh nghiÖp:2.2. Ph©n tÝch thèng kª t×nh h×nh hoμn thμnh kÕ ho¹ch a. Ph©n tÝch hoμn thμnh kÕ ho¹ch s¶n xuÊt mét lo¹i s¶n phÈm (theo ®¬n vÞ hiÖn vËt): ChØ sè hoμn thμnh kÕ ho¹ch s¶n xuÊt s¶n phÈm: I = Q / Q Q 1 0 b. Ph©n tÝch hoμn thμnh kÕ ho¹ch s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm (theo ®¬n vÞ gi¸ trÞ) ChØ sè hoμn thμnh kÕ ho¹ch s¶n xuÊt s¶n phÈm: (I ) GO Tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt thùc tÕ (IGO) = Tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt kÕ häach 5 ThiNganHang.com
Trang 7
2.3. Thèng kª chÊt l−îng s¶n phÈm: a. Tr−êng hîp doanh nghiÖp s¶n xuÊt s¶n phÈm ®−îc ph©n cÊp chÊt l−îng: Thèng kª sö dông 3 ph−¬ng ph¸p sau: * Ph−¬ng ph¸p tû träng:(d) Sè l−îng tõng lo¹i s¶n phÈm SX trong kú (d) = Tæng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong kú * Ph−¬ng ph¸p ®¬n gi¸ b×nh qu©n: (P ) - §èi víi tr−êng hîp doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n phÈm: Tr×nh tù ph©n tÝch gåm 2 b−íc: + X¸c ®Þnh ®¬n gi¸ b×nh qu©n tõng kú theo c«ng thøc: ∑Pq p = ∑ q Trong ®ã: - P: §¬n gi¸ cè ®Þnh cña tõng lo¹i s¶n phÈm. - q: khèi l−îng s¶n phÈm s¶n xuÊt. - ∑q: Tæng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong kú. + TÝnh møc ®é ¶nh h−ëng cña chÊt l−îng s¶n phÈm thay ®æi ®Õn gi¸ trÞ s¶n xuÊt: ΔGO = (P − P )q (trong ®ã: q : khèi l−îng s¶n phÈm SX thùc tÕ) 1 0 1 1 - §èi víi tr−êng hîp doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm: Ta ¸p dông c«ng thøc: I = ∑Pq 1 1 c ∑P q 0 1 ΔGO = (Pq − P q ) 1 1 0 1 * Ph−¬ng ph¸p hÖ sè phÈm cÊp b×nh qu©n (H ) Tr×nh tù ph©n tÝch gåm 2 b−íc: - TÝnh hÖ sè phÈm cÊp tõng kú: ∑ (S¶n l−îng tõng lo¹i x §¬n gi¸ cè ®Þnh tõng lo¹i) HÖ sè phÈm cÊp = ThiNganHang.comTæng s¶n phÈm s¶n xuÊt x §¬n gi¸ lo¹i cao nhÊt - So s¸nh hÖ sè phÈm cÊp gi÷a 2 kú - TÝnh møc ®é ¶nh h−ëng do chÊt l−îng s¶n phÈm thay ®æi ®Õn gi¸ trÞ s¶n xuÊt: ΔGO = (H − H )Tæng s¶n phÈm s¶n xuÊt thùc tÕ x §¬n gi¸ lo¹i cao nhÊt 1 0 b. Tr−êng hîp doanh nghiÖp s¶n xuÊt s¶n phÈm kh«ng ®−îc ph©n cÊp chÊt l−îng: - §èi víi tr−êng hîp doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1 lo¹i s¶n phÈm: C«ng thøc: icl = icl1 x icl2 x . . . icln Trong ®ã: - icl: chØ sè chÊt l−îng tæng hîp tõng lo¹i SP. - icl1,2,. . . ,n: chØ sè chÊt l−îng tõng mÆt cña s¶n phÈm. - §èi víi tr−êng hîp doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm: 6 ThiNganHang.com
Trang 8
C«ng thøc: I = ∑i q p CL i1. i cl ∑q p i1. i Chªnh lÖch tuyÖt ®èi: (∑i q P ) − (∑q P ) CL i1 i i1 i Trong ®ã: - I : chØ sè chÊt l−îng tæng hîp cña nhiÒu lo¹i SP. CL - icl: chØ sè chÊt l−îng tæng hîp tõng lo¹i s¶n phÈm. - q : Khèi l−îng s¶n phÈm tõng lo¹i kú b¸o c¸o. 1 - P: gi¸ cè ®Þnh tõng lo¹i s¶n phÈm. c.Thèng kª tû lÖ s¶n phÈm háng trong s¶n xuÊt: cã 2 ph−¬ng ph¸p * Ph−¬ng ph¸p 1: Chi phÝ cho s¶n Chi phÝ söa ch÷a xuÊt phÕ phÈm + SP háng cã hoμn toμn thÓ söa ch÷a Tû lÖ s¶n phÈm háng = Toμn bé chi phÝ SX cho SP cã Ých cña DN * Ph−¬ng ph¸p 2: Tæng sè giê Tæng sè giê c«ng c«ng hao phÝ + hao phÝ cho söa cho SX phÕ phÈm s¶n phÈm háng Tû lÖ s¶n phÈm háng = Tæng sè giê c«ng hao phÝ cho SXSP cã Ých cña doanh nghiÖp B. C¸C bμi tËp C¥ B¶N Bμi sè 1: Theo tμi liÖu thèng kª vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt cña 1 xÝ nghiÖp chÕ biÕn xμ phßng trong n¨m 2004 nh− sau: Theo kÕ ho¹ch n¨m 2004 xÝ nghiÖp ph¶i s¶n xuÊt 500 tÊn xμ phßng bét, 300 tÊn xμ phßng th¬m h−¬ng chanh vμ 200 tÊn xμ phßng th¬m h−¬ng t¸o. S¶n l−îng thùc tÕ xÝ nghiÖp ®· s¶n xuÊt ®−îc 600 tÊn xμ phßng bét, 320 tÊn xμ phßng th¬m h−¬ng chanh vμ 180 tÊn xμ phßng th¬m h−¬ng t¸o.Tû lÖ axit bÐo trong xμ phßng bét 75%, xμ phßng chanh 60%, xμ phßng h−¬ng t¸o 40%. Yªu cÇu: 1. TÝnh s¶n l−îng hiÖn vËt vμ hiÖn vËt quy −íc cña tÊt c¶ c¸c lo¹i s¶n phÈm trªn theo kÕ ho¹ch vμ thùc tÕ lÊy xμ phßng bét lμm s¶n phÈm chuÈn. ThiNganHang.com2. §¸nh gi¸ tr×nh ®é hoμn thμnh kÕ ho¹ch s¶n xuÊt theo hai ®¬n vÞ hiÖn vËt vμ hiÖn vËt quy −íc. Bμi sè 2: Cã sè liÖu vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt cña Nhμ m¸y dÖt trong hai quý ®Çu n¨m 2002 nh− sau: (§¬n vÞ tÝnh: m) V¶i KT c¸c lo¹i ®· s¶n xuÊt Quý I Quý II V¶i KT khæ 0,8 m 220 220 V¶i KT khæ 1,0 m 84 46 V¶i KT khæ 1,2 m 48 50 V¶i KT khæ 1,4 m 36 58 V¶i KT khæ 1,6 m 20 30 Céng 408 404 7 ThiNganHang.com
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！