Facebook: @ facebook.com/ JB.com.vn | | Trang 1 BÀI TẬP NHÓM HỌC PHẦN: CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI ĐỀ BÀI: Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá tính công bằng trong chính sách xã hội GVHD: TS Mai Ngọc Anh I. Khái niệm về công bằng: Khái niệm về CBXH mang tính chuẩn tắc, và là một chỉ tiêu định tính, nghĩa là tùy thuộc vào góc độ nhìn nhận và tiêu thức xem xét mà mỗi cá nhân có thể có những quan điểm khác nhau. Thứ nhất là tiếp cận trên góc độ kinh tế học ( chia sẻ lợi ích hay chi phí giữa các cá nhân). Công bằng ngang được hiểu là sự đối xử như nhau giữa nhưng người có tình trạng ban đầu như nhau. Theo quan điểm này nếu hai cá nhân có tình trạng ban đầu như nhau (được xét theo một số tiêu thức nào đó như thu nhập, hoàn cảnh gia đình, tôn giáo, dân tộc…) thì không được phân biệt đối xử trong việc chia sẻ lợi ích, chi phí. Công bằng dọc là sự đối xử không giống nhau với những người có tình trạng ban đầu khác nhau nhằm khác phục những khác biệt sẵn có. Theo cách hiểu này chúng ta có thể minh họa thực tế như các vùng dân tộc thiểu số cần được ưu tiên chính sách phát triển hơn so với các dân tộc khác để họ có điều kiện vươn lên. Thứ hai là tiếp cận trên góc độ khoa học về phát triển. Ngân hàng thế giới trong Báo cáo Phát triển năm 2006 đã đưa ra khái niệm công bằng nghĩa là các cá nhân cần có cơ hội như nhau để theo đuổi cuộc sống mà họ đã lựa chọn. Nói khác đi, nếu mọi tầng lớp dân chúng đều có cơ hội tham gia quá trình phát triển và được hưởng thành quả tương ứng với sức lực, khả năng và trí tuệ của họ thì đó là sự phát triển trong công bằng. Đó là một xã hôi “làm theo năng lực và hưởng theo lao động”. II. Khái niệm chính sách xã hội 1.Chính sách xã hội a. Sự ra đời của chính sách xã hội Một số nhà tưởng kinh tế phương Tây cho rằng: - Tăng trưởng kinh tế >< công bằng và tiến bộ xã hội - Kinh tế phát triển cao mới giải quyết được vấn đề công bằng và tiến bộ xã hội Đảng ta: - Cần giải quyết công bằng, tiến bộ xã hội ngay từ bước đầu phát triển kinh tế. b. Khái niệm Facebook: @ facebook.com/ JB.com.vn | | Trang 2 Chính sách xã hội là các quan điểm, chủ trương được thể chế hóa để tác động vào các quan hệ xã hội nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, góp phần thực hiện công bằng xã hội, tiến bộ và phát triển con người. 2. Cơ sở khoa học của việc hoạch định, thực thi chính sách xã hội Một là: Phải coi con người là trọng tâm ,đích hướng tới của mọi chính sách xã hội: - Chính sách xã hội phải nhằm tăng thu nhập kinh tế,sức khỏe học vấn và sự phát triển toàn diện của mỗi con người và cộng đồng xã hội. - CSXH phải chú ý đến tầng lớp yếu thế trong XH,những người thiếu điều kiện sống bình thường. Những người tàn tật,trẻ em mồ côi lang thang cơ nhỡ,gia đình thương binh liệt sĩ, v.v. - Thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo,tạo công ăn việc làm…. Hai là : Phải từ cơ cấu xã hội,tìm ra những sai lệch xã hội để đề ra chính sách: - Hiểu rõ cơ cấu xã hội ở tầm vĩ mô. Chỉ ra những nhân tố xã hội,nhóm, giai cấp thúc đẩy hoặc kìm hãm xã hội phát triển. Xây dựng cơ cấu xã hội tối ưu. - Cần tìm ra những sai lệch xã hội nảy sinh trong quá trình thực hiện kinh tế thị trường. Bộ phận nào bị thiệt thòi. - Từ những sai lệch XH xác định những bất bình đẳng ,bất hợp lý trong sản xuất,phân phối ,trao đổi, tiêu dùng,để tìm hướng giải quyết. Ba là : Phải từ trình độ phát triển kinh tế để đề ra và vận dụng các CSXH phù hợp. - Tránh 2 khuynh hướng:vượt hoặc tụt hậu quá mức trình độ phát triển của LLSX, tổng thu nhập quốc dân. - CSXH tụt hậu với kinh tế tạo ra khoảng cách phân hóa, phân tầng XH quá lớn giữa các tầng lớp,khu vực ngành nghề. - Phát triển kinh tế phải tính tới ảnh hưởng h