Trang 1
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang LỜI CẢM ƠN Em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo PGS,TS Nguyễn Đình Thọ, người đã chỉ bảo tận tình và hết sức tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình hoàn thành khóa luận này. Thầy đã truyền đạt kiến thức cũng như kinh nghiệm từ những ngày em bắt đầu chọn đề tài, duyệt đề tài rồi cho đến những lần sửa nội dung một cách rất nghiêm túc, tỉ mỉ. Em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy giáo, cô giáo của Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, những người đã không quản ngại khó khăn, vất vả đã trang bị những kiến thức quý báu cho em suốt bốn năm học Đại học vừa qua và các cán bộ thư viện trường Đại học Ngoại thương đã xây dựng được một cơ sở dữ liệu đầy đủ và nhiệt tình giúp đỡ em lựa chọn tài liệu trong quá trình thu thập thông tin cho khóa luận. Do thời gian nghiên cứu có hạn và trình độ người viết còn hạn chế nên chắc chắn khóa luận này không tránh khỏi những thiếu sót. Em mong nhận được những nhật xét, góp ý của các thầy giáo, cô giáo và các bạn sinh viên khác để khóa luận được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng 5, năm 2015 Sinh viên www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
Trang 2
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN ..........................................................................................................1 MỤC LỤC ................................................................................................................2 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .....................................................................4 DANH MỤC BẢNG ................................................................................................5 DANH MỤC HÌNH .................................................................................................5 DANH MỤC BIỂU ĐỒ...........................................................................................6 LỜI NÓI ĐẦU..........................................................................................................1 CHƢƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ3 1.1. Khái quát chung về cán cân thanh toán quốc tế .........................................3 1.1.1. Khái niệm cán cân thanh toán quốc tế ......................................................3 1.1.2. Các cán cân bộ phận của cán cân thanh toán quốc tế ...............................4 1.1.3. Nguyên tắc hạch toán trong Cán cân thanh toán quốc tế........................10 1.2. Mô hình Mundell-Fleming và mô hình Harrod Domar ...........................11 1.2.1. Mô hình Mundell-Fleming......................................................................11 1.2.2. Chính sách tài khóa và tiền tệ trong mô hình Mundell-Fleming ............13 1.2.3. Đẳng thức giữa tiết kiệm và đầu tư.........................................................18 1.2.4. Bộ ba bất khả thi .....................................................................................19 1.2.5. Mô hình Harrod Domar...........................................................................21 1.2.6. Hệ số sử dụng vốn đầu tư ICOR.............................................................22 1.3. Những nhân tố ảnh hƣởng đến cán cân thanh toán quốc tế....................22 1.3.1. Những nhân tố ảnh hưởng đến cán cân vãng lai .....................................22 1.3.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến cán cân vốn và cán cân tài chính...........25 1.4. Kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc điều chỉnh cán cân thanh toán ..27 1.4.1. Tình hình cán cân thanh toán của Nhật Bản ...........................................27 1.4.2. Chính sách cải cách kinh tế.....................................................................28 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG DIỄN BIẾN CÁN CÂN THANH TOÁN VIỆT NAM VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG.......................................................... 31 2.1. Diễn biến cán cân thanh toán Việt Nam ....................................................31 2.1.1. Cán cân vãng lai ......................................................................................31 2.1.2. Cán cân vốn và tài chính .........................................................................40 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
Trang 3
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang 2.2. Bộ ba bất khả thi, chỉ số ICOR và những tác động tới cán cân thanh toán của Việt Nam ...............................................................................................44 2.2.1. Bộ ba bất khả thi ở Việt Nam..................................................................44 2.2.2. Chỉ số ICOR của Việt Nam.....................................................................46 2.3. Những nhân tố ảnh hƣởng đến cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam ...............................................................................................................................47 2.3.1. Những nhân tố ảnh hưởng đến cán cân vãng lai .....................................47 2.3.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến cán cân vốn và tài chính ........................53 2.4. Đánh giá chung tình hình cán cân tình hình cán cân thanh toán của Việt Nam.......................................................................................................................57 2.4.1. Những mặt tích cực trong cán cân thanh toán của Việt Nam .................57 2.4.2. Những mặt hạn chế trong cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam......... .....................................................................................................................58 2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong cán cân thanh toán của Việt Nam .....................................................................................................................59 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CẢI THIỆN CÁN CÂN THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM ................................................................................ 63 3.1. Định hƣớng giải pháp nhằm cải thiện cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam...............................................................................................................63 3.2. Mộ số giải pháp cải thiện cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam......64 3.2.1. Chính sách thương mại ...........................................................................64 3.2.2. Chính sách đầu tư....................................................................................67 3.2.3. Tăng thu lĩnh vực dịch vụ .......................................................................69 3.2.4. Khuyến khích chuyển tiền kiều hối.........................................................71 3.2.5. Biện pháp điều chỉnh tỷ giá.....................................................................71 3.2.6. Sử dụng mô hình Mundell-Fleming để điều chỉnh kinh tế vĩ mô...........72 3.3. Kiến nghị với nhà nƣớc về việc tăng cƣờng ký kết các hiệp định thƣơng tự do song phƣơng và đa phƣơng (FTA) chuẩn bị cho toàn cầu hóa.............73 KẾT LUẬN ..............................................................................................................76 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...............................................................77 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3
Trang 4
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1.Danh mục viết tắt tiếng Anh KÝ HIỆU GIẢI NGHĨA TIẾNG ANH GIẢI NGHĨA TIẾNG VIỆT ASEAN Association of Southeast Asian Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á BOJ Bank of Japan Ngân hàng Trung ương Nhật Bản BPM Balance of Payment Cán cân thanh toán FPI Foreign Porfolio Investment Đầu tư gián tiếp nước ngoài FDI Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài FTA Free Trade Agreement Hiệp định thương mại tự do GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội IMF International Monetary Fund Quỹ tiền tệ quốc tế Organization for Economic Co- OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế operation and Development ODA Official Development Assistance Hỗ trợ phát triển chính thức SDR Special Drawing Right Quyền rút vốn đặc biệt Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến TPP Trans-Pacific Partnership lược xuyên Thái Bình Dương USD United States dollar Đô la Mỹ VND Vietnamese Dong Đồng Việt Nam WTO World Trade Organization Tổ chức thương mại thế giới 2. Danh mục từ viết tắt tiếng Việt KÝ HIỆU GIẢI NGHĨA TIẾNG VIỆT DN Doanh nghiệp NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 4
Trang 5
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1. Cán cân dịch vụ của Việt Nam giai đoạn 2007-2014 .............................. 37 Bảng 2.2. Cán cân thu nhập Việt Nam giai đoạn 2007-2014 .................................. 38 Bảng 2.3. Cán cân chuyển giao vãng lai một chiều của Việt Nam giai đoạn 2007- 2014.......................................................................................................................... 39 Bảng 2.4. Chỉ số ICOR của Việt Nam giai đoạn 2006-2014 ................................... 46 Bảng 2.5. Xếp hạng môi trường kinh doanh Việt Nam năm 2014 và 2015 ............ 55 Bảng 3.1. Tóm tắt kết quả của mô hình Mundell-Fleming ...................................... 73 DANH MỤC HÌNH Hình 1.1. Chính sách tiền tệ dưới chế độ tỷ giá cố định và lưu động vốn hoàn hảo ........13 Hình 1.2. Chính sách tài khóa dưới chế độ tỷ giá cố định và lưu động vốn hoàn hảo .............................................................................................................................. 14 Hình 1.3. Chính sách tiền tệ dưới chế độ tỷ giá thả nổi và lưu động vốn hoàn hảo .........14 Hình 1.4. Chính sách tài khóa dưới chế độ tỷ giá thả nổi và lưu động vốn hoàn hảo ......15 Hình 1.5. Chính sách tiền tệ dưới chế độ tỷ giá cố định và lưu động vốn không hoàn hảo ............................................................................................................................ 16 Hình 1.6. Chính sách tài khóa dưới chế độ tỷ giá cố định và lưu động vốn không hoàn hảo ................................................................................................................... 16 Hình 1.7. Chính sách tiền tệ dưới chế độ tỷ giá thả nổi và lưu động vốn không hoàn hảo ............................................................................................................................ 17 Hình 1.8. Chính sách tài khóa dưới chế độ tỷ giá thả nổi và lưu động vốn không hoàn hảo ................................................................................................................... 18 Hình 1.9. Bộ ba bất khả thi ...................................................................................... 19 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 5
Trang 6
Facebook:@Dethivaonganhang www.facebook.com/dethivaonganhang DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.1. Cán cân vãng lai và cán cân thương mại của Nhật Bản qua các năm. 29 Biểu đồ 2.1. Cán cân vãng lai và kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam ........... 31 Biểu đồ 2.2. Kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại của Việt Nam giai đoạn 2004-2014................................................................................................. 32 Biểu đồ 2.3. Kim ngạch xuất khẩu 10 mặt hàng chính của Việt Nam của Việt Nam năm 2014.................................................................................................................. 33 Biểu đồ 2.4. Giá trị xuất khẩu dệt may qua các năm ............................................... 34 Biểu đồ 2.5. Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ..................................... 35 Biểu đồ 2.6. Kim ngạch nhập khẩu 10 mặt hàng chính của Việt Nam năm 2014 so với năm 2013............................................................................................................ 35 Biểu đồ 2.7. Kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc giai đoạn 2004-2014 .......... 36 Biểu đồ 2.8. Kim ngạch nhập khẩu máy móc thiết bị và phụ tùng của Việt Nam giai đoạn 2011-2014........................................................................................................ 37 Biểu đồ 2.9. Kiều hối chuyển về Việt Nam qua các năm........................................ 39 Biểu đồ 2.10. Cán cân vốn và tài chính Việt Nam giai đoạn 2009-2014................. 40 Biểu đồ 2.11. Vốn đầu tư FDI vào Việt Nam giai đoạn 2007-2014 .......................... .............................................................................................................................. 41 Biểu đồ 2.12. Vốn đầu tư gián tiếp vào Việt Nam giai đoạn 2009-2014................. 42 Biểu đồ 2.13. Nguồn vốn vay ODA của Việt Nam giai đoạn 2009-2014 ............... 43 Biểu đồ 2.14. Mức độ ổn định tỷ giá của Việt Nam ................................................ 44 Biểu đồ 2.15. Mức độ hội nhập tài chính của Việt Nam.......................................... 45 Biểu đồ 2.16. Mức độ độc lập tiền tệ của Việt Nam................................................ 46 Biểu đồ 2.18. Lạm phát Việt Nam giai đoạn 2004-2014 ......................................... 50 Biểu đồ 2.19. Diễn biến lãi suất Việt Nam giai đoạn 2005-2014 ............................ 51 Biểu đồ 2.20. Diễn biến giá dầu thô WTI giao dịch trên sàn NYMEX (Mỹ).......... 53 Biểu đồ 2.21. Tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam giai đoạn 2004-2014.......... 56 www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 6
Trang 7
1 LỜI NÓI ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay, xu thế mở cửa hội nhập đang diễn ra ngày một sâu rộng về quy mô, lĩnh vực và hình thức. Việt Nam đang áp dụng các chính sách mở cửa nền kinh tế để thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tăng cường giao lưu trao đổi văn hóa, thương mại, ngoại giao với các nước trên thế giới. Kinh tế đối ngoại mà biểu hiện là cán cân thanh toán quốc tế đóng một vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển bền vững của đất nước. Cán cân thanh toán là một chỉ số quan trọng để đánh giá tình hình của một nền kinh tế vì nó có quan hệ chặt chẽ với cân đối tiền tệ, ngân sách, và một số hệ thống cán cán khác. Cán cân thanh toán thặng dư hay thâm hụt phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như tỷ giá hối đoái, lạm phát, lãi suất. Trong những năm gần đây khi Việt Nam đã tham gia và ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương, đa phương có ý nghĩa rất quan trọng với nền kinh tế, thu hút được một lượng vốn lớn từ nước ngoài vào đầu tư sản xuất và kinh doanh giúp cho thị trường trong nước sôi động hơn, cạnh tranh hơn. Hoạt động xuất khẩu cũng vì thế mà tăng trưởng mạnh mẽ, cải thiện đáng kể cán cân thương mại, tuy nhiên nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc, vay nợ nước ngoài bên cạnh đó cũng không hề nhỏ ảnh hưởng đến cán cân vốn và cán cân tài chính. Một khi thâm hụt kéo dài hoặc sự mất cân đối trong cán cân thanh toán sẽ gây những ảnh hưởng tiêu cực đến các biến số vĩ mô khác. Do đó cần có những biện pháp mang tính dài hạn để cải thiện cán cân thanh toán, thúc đẩy quá trình phát triển bền vững của Việt Nam trong dài hạn. Xuất phát từ những lý do trên, em đã lựa chọn đề tài: “Nghiên cứu các yếu tố ảnh hƣởng tới cán cân thanh toán quốc tế Việt Nam” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp đại học. 2. Tổng quan lịch sử nghiên cứu đề tài Tính đến nay trên thế giới đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu về cán cân thanh toán quốc tế, tuy nhiên các đề tài này mới chỉ dừng lại ở việc cung cấp cái nhìn toàn cảnh, so với các đề tài trước đây thì người viết sẽ đi sâu vào phân tích các mô hình Mundell-Fleming, Harrod-Domar, chỉ số ICOR và đưa ra một số giải pháp cụ thể. www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1
Trang 8
2 3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Mục tiêu nghiên cứu Khóa luận có mục đích đưa ra những nhận định về hậu quả của tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán gây ra và đề xuất một số giải pháp điều chỉnh cán cân thanh toán của Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được những mục tiêu nghiên cứu, khóa luận sẽ tập trung giải quyết một số vấn đề sau: Một là, tìm hiểu những vấn đề cơ bản về cán cân thanh toán quốc tế và các nhân tố ảnh hưởng. Hai là, nghiên cứu diễn biến cán cân thanh toán của Việt Nam, các yếu tố ảnh hưởng tới cán cân thanh toán và đánh giá những điểm tích cực và hạn chế. Ba là, đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm cải thiện cán cân thanh toán mang tính dài hạn. 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các nội dung về cán cân thanh toán, diễn biễn của cán cân thanh toán Việt Nam trong những năm qua. Phạm vi nghiên cứu từ sau khi Việt Nam cải cách kinh tế năm 1986, nhưng tập trung chủ yếu sau khi Việt Nam chính thức là thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO. 5. Phƣơng pháp nghiên cứu Khóa luận sử dụng phương pháp thu thập, phương pháp thống kê, phương pháp nghiên cứu tài liệu, phương pháp phân tích số liệu thống kê, phương pháp đối chiếu-so sánh, đồng thời vận dụng lý thuyết để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu 6. Kết cấu của khóa luận Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục bảng, biểu đồ, danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận có 3 chương: Chƣơng 1: Khái quát chung về cán cân thanh toán quốc tế Chƣơng 2: Thực trạng diễn biến cán cân thanh toán quốc tế Việt Nam và những nhân tố ảnh hƣởng Chƣơng 3: Một số giải pháp cải thiện cán cân thanh toán quốc tế của Việt Nam www.ThiNganHang.com S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2
Hiển thị 8 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!