Trang 1
KHKHKHKHÓÓÓÓAAAA LULULULUẬẬẬẬNNNN TTTTỐỐỐỐTTTT NGHINGHINGHINGHIỆỆỆỆPPPP CCCChuyhuyhuyhuyêêêênnnn ngngngngàààành:nh:nh:nh: NgNgNgNgâââânnnn hhhhààààngngngng KHKHKHKHỦỦỦỦNGNGNGNG HOHOHOHOẢẢẢẢNGNGNGNG KHUKHUKHUKHU VVVVỰỰỰỰCCCC ĐỒĐỒĐỒĐỒNGNGNGNG TITITITIỀỀỀỀNNNN CHUNGCHUNGCHUNGCHUNG CHCHCHCHÂÂÂÂUUUU ÂÂÂÂUUUU VVVVÀÀÀÀ BBBBÀÀÀÀIIII HHHHỌỌỌỌCCCC KINHKINHKINHKINH NGHINGHINGHINGHIỆỆỆỆMMMM CHOCHOCHOCHO VIVIVIVIỆỆỆỆTTTT NAMNAMNAMNAM TRONGTRONGTRONGTRONG VIVIVIVIỆỆỆỆCCCC KIKIKIKIỂỂỂỂMMMM SOSOSOSOÁÁÁÁTTTT NGUYNGUYNGUYNGUY CCCCƠƠƠƠ KHKHKHKHỦỦỦỦNGNGNGNG HOHOHOHOẢẢẢẢNGNGNGNG NNNNỢỢỢỢ ThiNganHang.com ThiNganHang.com
Trang 2
MMMMỤỤỤỤCCCC LLLLỤỤỤỤCCCC DANHDANHDANHDANH MMMMỤỤỤỤCCCC TTTTỪỪỪỪ VIVIVIVIẾẾẾẾTTTT TTTTẮẮẮẮTTTT DANHDANHDANHDANH MMMMỤỤỤỤCCCC BBBBẢẢẢẢNGNGNGNG BIBIBIBIỂỂỂỂUUUU LLLLỜỜỜỜIIII MMMMỞỞỞỞ ĐẦĐẦĐẦĐẦUUUU............................................................................................................ 1 CHCHCHCHƯƠƯƠƯƠƯƠNGNGNGNG 1:1:1:1: CCCCƠƠƠƠ SSSSỞỞỞỞ LLLLÝÝÝÝ LULULULUẬẬẬẬNNNN VVVVỀỀỀỀ NNNNỢỢỢỢ CCCCÔÔÔÔNGNGNGNG................................................... 3 1.1.1.1.1.1.1.1. KhKhKhKhááááiiii ninininiệệệệmmmm vvvvàààà đặđặđặđặcccc đđđđiiiiểểểểmmmm ccccủủủủaaaa khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng...................................... 3 1.1.1. Khái niệm nợ công và khủng hoảng nợ công ............................................. 3 1.1.1.1. Khái niệm nợ công............................................................................... 3 1.1.1.2. Khái niệm khủng hoảng nợ công......................................................... 8 1.1.2. Đặc điểm của khủng hoảng nợ công .......................................................... 9 1.2.1.2.1.2.1.2. NguyNguyNguyNguyêêêênnnn nhnhnhnhâââânnnn ddddẫẫẫẫnnnn đếđếđếđếnnnn khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng............................................. 10 1.2.1. Thâm hụt ngân sách nhà nước ................................................................. 11 1.2.1.1. Sự gia tăng mạnh trong chi tiêu từ ngân sách của chính phủ............ 11 1.2.1.2.Các nguồn thu cho ngân sách nhà nước tăng chậm hơn nhu cầu chi. 12 1.2.2. Hiệu quả sử dụng vốn vay thấp ................................................................ 13 1.2.3.Sự thiếu minh bạch về quản lý nợ công .....................................................14 1.3.1.3.1.3.1.3. TTTTáááácccc độđộđộđộngngngng ccccủủủủaaaa khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng đốđốđốđốiiii vvvvớớớớiiii nnnnềềềềnnnn kinhkinhkinhkinh ttttếếếế..............................15 1.3.1.Tác động đến các chỉ số kinh tế vĩ mô .......................................................15 1.3.1.1. Lạm phát............................................................................................ 15 1.3.1.2.Tốc độ tăng trưởng GDP.....................................................................16 ThiNganHang.com1.3.1.3. Đầu tư quốc tế.................................................................................... 17 1.3.1.4. Xuất nhập khẩu.................................................................................. 18 1.3.2.Tác động đến hệ thống tài chính ............................................................... 19 1.3.2.1.Tăng trưởng tín dụng.......................................................................... 19 1.3.2.2.Thị trường chứng khoán......................................................................20 1.3.2.3.Thị trường bất động sản...................................................................... 22 1.3.3. Tác động lên các lĩnh vực khác ................................................................ 22 1.3.3.1. Đời sống xã hội.................................................................................. 22 ThiNganHang.com
Trang 3
1.3.3.2. Lĩnh vực khác.....................................................................................23 CHCHCHCHƯƠƯƠƯƠƯƠNGNGNGNG 2222 :::: KHKHKHKHỦỦỦỦNGNGNGNG HOHOHOHOẢẢẢẢNGNGNGNG KHUKHUKHUKHU VVVVỰỰỰỰCCCC ĐỒĐỒĐỒĐỒNGNGNGNG TITITITIỀỀỀỀNNNN CHUNGCHUNGCHUNGCHUNG CHCHCHCHÂÂÂÂUUUU ÂÂÂÂUUUU ................................................................................................................................... 25 2.1.2.1.2.1.2.1. DiDiDiDiễễễễnnnn bibibibiếếếếnnnn ccccủủủủaaaa khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng ChChChChââââuuuu ÂÂÂÂuuuu...........................................25 2.1.1.Giai đoạn trước khủng hoảng nợ công 2010 ............................................ 25 2.1.1.1.Tình hình phát triển kinh tế từ năm 2002 đến 2009............................25 2.1.1.2. Những dấu hiệu của khủng hoảng nợ công Châu Âu 2010.............. 27 2.1.2. Giai đoạn khi khủng hoảng nợ công 2010 bùng nổ đến nay. ...................30 2.1.2.1. Khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp......................................................31 2.1.2.2.Ireland................................................................................................. 33 2.1.2.3. Tây Ban Nha...................................................................................... 36 2.1.2.4. Một số nước khác...............................................................................37 2.2.2.2.2.2.2.2. NguyNguyNguyNguyêêêênnnn nhnhnhnhâââânnnn ccccủủủủaaaa khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng ChChChChââââuuuu ÂÂÂÂuuuu 2010201020102010........................... 39 2.2.1. Nguyên nhân chủ quan ............................................................................. 39 2.2.1.1.Cơ chế quản lý các thành viên lỏng lẻo.............................................. 39 2.2.1.2. Thâm hụt ngân sách........................................................................... 40 2.2.1.3. Đầu tư kém hiệu quả.......................................................................... 42 2.2.1.4.Quản lý nợ công kém hiệu quả........................................................... 43 2.2.2.Nguyên nhân khách quan .......................................................................... 44 2.2.2.1. Điều kiện tín dụng dễ dàng................................................................ 44 2.2.2.2. Ảnh hưởng từ khủng hoảng kinh tế thế giới 2008............................. 45 ThiNganHang.com2.3.T2.3.T2.3.T2.3.Tá2.3.1. Đối với các quốc gia thành viênááácccc độđộđộđộngngngng ccccủủủủaaaa khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng Ch...............................................................45ChChChââââuuuu ÂÂÂÂuuuu............................................ 45 2.3.1.1. Khủng hoảng hệ thống ngân hàng..................................................... 45 2.3.1.2. Sự mất lòng tin của nhà đầu tư vào hệ thống tài chính......................48 2.3.1.3. Sự trượt giá của đồng Euro so với các đồng tiền khác...................... 49 2.3.1.4. Đời sống xã hội.................................................................................. 49 ThiNganHang.com
Trang 4
2.3.2. Đối với thế giới .........................................................................................50 2.3.2.1. Hoạt động xuất nhập khẩu................................................................. 50 2.3.2.2.Hoạt động đầu tư nước ngoài..............................................................51 2.3.2.3. Hoạt động sát nhập và mua lại ( M&A).............................................51 2.3.3.Đối với Việt Nam ....................................................................................... 52 2.3.3.1.Xuất nhập khẩu................................................................................... 52 2.3.3.2. Dòng vốn đầu tư vào Việt Nam......................................................... 53 2.3.3.3.Tỷ giá hối đoái.................................................................................... 54 2.3.3.4.Thị trường chứng khoán......................................................................55 2.4.2.4.2.4.2.4. CCCCáááácccc bibibibiệệệệnnnn phphphpháááápppp khkhkhkhắắắắcccc phphphphụụụụcccc hhhhậậậậuuuu ququququảảảả khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng ChChChChââââuuuu ÂÂÂÂuuuu 2010201020102010 ................................................................................................................................55 2.4.1. Đối với các quốc gia thành viên ...............................................................55 2.4.1.1.Tăng cường hoạt động trên thị trường mở.......................................... 55 2.4.1.2.Chính sách thắt chặt chi tiêu............................................................... 56 2.4.1.3.Giải quyết bất ổn trong ngành ngân hàng........................................... 56 2.4.2. Đối với các quốc gia thành viên ...............................................................57 2.4.2.1. Hỗ trợ của IMF và EU....................................................................... 57 2.4.2.2.Hỗ trợ từ các nước lớn........................................................................ 57 CHCHCHCHƯƠƯƠƯƠƯƠNGNGNGNG 3:3:3:3: BBBBÀÀÀÀIIII HHHHỌỌỌỌCCCC KINHKINHKINHKINH NGHINGHINGHINGHIỆỆỆỆMMMM CHOCHOCHOCHO VIVIVIVIỆỆỆỆTTTT NAMNAMNAMNAM TRONGTRONGTRONGTRONG VIVIVIVIỆỆỆỆCCCC KIKIKIKIỂỂỂỂMMMM SOSOSOSOÁÁÁÁTTTT NGUYNGUYNGUYNGUY CCCCƠƠƠƠ KHKHKHKHỦỦỦỦNGNGNGNG HOHOHOHOẢẢẢẢNGNGNGNG NNNNỢỢỢỢ.................................................59 3.1.3.1.3.1.3.1. BBBBààààiiii hhhhọọọọcccc kinhkinhkinhkinh nghinghinghinghiệệệệmmmm chochochocho ViViViViệệệệtttt NamNamNamNam t tttừừừừ cucucucuộộộộcccc khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng ChChChChââââuuuu ÂÂÂÂuuuu 2010201020102010...................................................................................................... 59 ThiNganHang.com3.1.1. Duy trì tính ổn định của nền kinh tế vĩ mô3.1.1.1. Kiềm chế lạm phát............................................................................. 59............................................... 59 3.1.1.2. Giữ mức tăng trưởng ổn định.............................................................60 3.1.1.3. Minh bạch tài chính công...................................................................60 3.1.2.Thắt chặt hoạt động tài khóa .....................................................................61 3.1.2.1. Kiểm soát và quản lý nợ công............................................................61 3.1.2.2. Đầu tư hợp lý và hiệu quả.................................................................. 62 ThiNganHang.com
Trang 5
3.1.3. Quản lý chặt chẽ hệ thống ngân hàng ......................................................62 3.1.3.1. Kiểm soát hoạt động tín dụng............................................................ 62 3.1.3.2.Thiết lập cơ cấu phục hồi tối đa nợ xấu.............................................. 63 3.2.3.2.3.2.3.2. ThThThThựựựựcccc trtrtrtrạạạạngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng ccccủủủủaaaa ViViViViệệệệtttt NamNamNamNam.............................................................. 63 3.2.1. Nợ công của Việt Nam trong thời gian qua ............................................. 63 3.2.1.1. Tỷ lệ nợ công..................................................................................... 63 3.2.1.2.Vấn đề sử dụng nguồn vốn đi vay.......................................................70 3.2.2. Đánh giá thực trạng quản lý nợ công của Việt Nam ................................71 3.2.2.1.Ưu điểm...............................................................................................71 3.2.2.2.Nhược điểm và nguyên nhân.............................................................. 72 3.3.3.3.3.3.3.3. MMMMộộộộtttt s sssốốốố gigigigiảảảảiiii phphphpháááápppp đểđểđểđể kikikikiểểểểmmmm sosososoáááátttt nguynguynguynguy c cccơơơơ khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ c cccôôôôngngngng t tttạạạạiiii ViViViViệệệệtttt NamNamNamNam....................................................................................................................... 73 3.3.1.Tăng cường quản lý nhà nước về nợ công ................................................ 73 3.3.1.1.Xây dựng chính sách vay nợ công hợp lý...........................................74 3.3.1.2. Đảm bảo tính bền vững trong quy mô và tốc độ tăng trưởng hợp lý.... 75 3.3.1.3. Kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả việc sử dụng các khoản nợ công ......75 3.3.2. Đảm bảo chính sách tài khóa bền vững ................................................... 76 3.3.2.1.Trong ngắn hạn................................................................................... 76 3.3.2.2.Trong dài hạn...................................................................................... 76 3.3.3.Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng ...............................................................77 3.3.3.1. Quản lý nợ xấu ngân hàng................................................................. 77 ThiNganHang.comKKKKẾẾẾẾTTTT LULULULUẬ3.3.3.2. Mua lại và sáp nhập ngân hàng..........................................................78ẬẬẬNNNN.............................................................................................................. 82 DANHDANHDANHDANH MMMMỤỤỤỤCCCC TTTTÀÀÀÀIIII LILILILIỆỆỆỆUUUU THAMTHAMTHAMTHAM KHKHKHKHẢẢẢẢOOOO...............................................................83 PHPHPHPHỤỤỤỤ LLLLỤỤỤỤCCCC................................................................................................................. 84 ThiNganHang.com
Trang 6
DANHDANHDANHDANH MMMMỤỤỤỤCCCC TTTTỪỪỪỪ VIVIVIVIẾẾẾẾTTTT TTTTẮẮẮẮTTTT TTTTừừừừ viviviviếếếếtttt ttttắắắắtttt NghNghNghNghĩĩĩĩaaaa đầđầđầđầyyyy đủđủđủđủ IMF Qũy tiền tệ quốc tế EUR Đồng tiền chung Châu Âu Euro USD Đô la Mỹ VND Việt Nam Đồng GBP Bảng Anh JPY Yên Nhật EU Liên minh Châu Âu Eurozone Các nước sử dụng đồng tiền chung Châu Âu ERM Hệ thống tỷ giá Châu Âu ECB Ngân hàng trung ương Châu Âu FED Cục dự trữ liên bang ICOR Hệ số sử dụng vốn ODA Hỗ trợ phát triển chính thức FDI Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ThiNganHang.com ThiNganHang.com
Trang 7
DANHDANHDANHDANH MMMMỤỤỤỤCCCC BBBBẢẢẢẢNG,NG,NG,NG, BIBIBIBIỂỂỂỂUUUU ĐỒĐỒĐỒĐỒ BBBBảảảảngngngng Bảng 2.1: Tăng trưởng GDP thực tế từ năm 2000 đến 2010 ( % thay đổi so với năm trước)......................................................................................................................... 27 Bảng 2.2: Thâm hụt ngân sách và tỷ lệ nợ công ở một số quốc gia..........................31 Bảng 3.1: Cơ cấu nợ công Việt Nam từ 2006 đến 2011........................................... 68 BiBiBiBiểểểểuuuu đồđồđồđồ Hình 2.1: Tỷ lệ lạm phát tại eurozone từ 1999 đến 2010..........................................28 Hình 2.2: Tỷ lệ thất nghiệp tại eurozone năm 2000 đến 2010.................................. 29 Hình 2.3: Tỷ lệ nợ công trên GDP của Hy Lạp từ 2009 đến 2011........................... 33 Hình 2.4. Tỷ lệ nợ công trên GDP của Ireland từ 2009 đến 2011............................ 36 Hình 2.5: Giá trị M&A toàn cầu từ năm 2000 đến năm 2010.................................. 52 Hình 2.6: Giá trị xuất nhập khẩu của Việt Nam vào EU.......................................... 53 Hình 2.7: FDI từ EU vào Việt Nam và một số quốc gia thuộc ASEAN...................54 Hình 2.8: Tỷ giá EUR/USD...................................................................................... 55 Hình 3.1: Tăng trưởng GDP tại Việt Nam từ 2004 đến 2011...................................64 Hình 3.2: Tỷ lệ nợ công/GDP của Việt Nam từ 2007 đến 2011............................... 65 Hình 3.3:Cơ cấu nợ công Việt Nam từ năm 2006 đến 2010.....................................66 Hình 3.4: Tỷ trọng nợ nước ngoài và nợ trong nước trong tổng nợ chính phủ.........66 Hình 3.5: cơ cấu nợ Việt Nam năm 2011..................................................................67 ThiNganHang.comHình 3.6: Cơ cấu nợ trong nước và nước ngoài trong tổng nợ chính phủ năm 2011................................................................................................................................... 67 ThiNganHang.com
Trang 8
1 LLLLỜỜỜỜIIII MMMMỞỞỞỞ ĐẦĐẦĐẦĐẦUUUU 1.T1.T1.T1.Tíííínhnhnhnh ccccấấấấpppp thithithithiếếếếtttt ccccủủủủaaaa đềđềđềđề ttttààààiiii Sự ra đời của đồng EURO là một bước ngoặt quan trọng đánh dấu sự thúc đẩy quá trình liên kết giữa các quốc gia Châu Âu về kinh tế chính trị, tiến tới một cộng đồng Châu Âu thống nhất về mọi mặt. Đồng tiền chung ra đời đã khẳng định được vị thế của nó trong việc hoàn thiện thị trường chung Châu Âu, góp phần xóa bỏ những hàng rào phi thuế quan còn lại, tác động tích cực đến kinh tế, tài chính, đầu tư của các quốc gia thành viên. Tuy nhiên, trong suốt hơn một thập kỉ tồn tại, đồng tiền chung Châu Âu cũng bộc lộ không ít yếu kém và có nguy cơ sụp đổ và nguy cơ này có thể trở thành hiện thực khi khủng hoảng nợ công đang lan ra. Nguyên nhân chính xuất phát từ các quốc gia trong khối eurozone với tỉ lệ nợ công cao khiến cho các nước này đang phải chống chọi với một cuộc khủng hoảng nợ công đang lan rộng và có thể vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Sự đổ vỡ của đồng tiền chung có thể không kéo theo sự sụp đổ của EU nhưng cũng làm đảo lộn cán cân kinh tế chính trị và môi trường hòa bình của các quốc gia Châu Âu và rất có thể một cuộc suy thoái mới lại bắt đầu. Không những thế, sự sụp đổ của eurozone sẽ tạo ra một cú sốc lớn cho nền kinh tế toàn thế giới bởi mức độ liên kết tài chính, ngân hàng, đầu tư và thương mại ngày càng mạnh. Như vậy, nguy cơ sụp đổ đồng tiền chung Châu Âu xuất phát từ cuộc khủng hoảng nợ công đang lan rộng trong khối eurozone sẽ ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế toàn cầu. Vậy những biện pháp mà cộng đồng Châu Âu cũng như quốc tế đã thực hiện để cứu sống đồng euro cũng như vực dậy nền kinh tế thế giới sau cuộc khủng ThiNganHang.comhoảng nợ công là gì? Liệu ASEAN có nên theo đuổi mô hình phát triển dựa trênđồng tiền chung. Những bài học mà Việt Nam rút ra được trong việc kiểm soát khủng hoảng nợ sẽ như thế nào? Tại Việt Nam, nợ công đã đáp ứng được nhu cầu bổ sung vốn và cân đối chi tiêu ngân sách nhà nước.Tình trạng nợ công của Việt Nam vẫn đang nằm trong giới hạn cho phép tuy nhiên không thể chỉ nhìn vào tỉ lệ nợ công so với GDP để đánh giá sự an toàn của nền kinh tế mà quan trọng là đánh giá dựa trên sức khỏe của nền kinh tế. ThiNganHang.com
Trang 9
2 Trong những năm trở lại đây, tỉ lệ nợ công liên tục tăng làm cho yêu cầu nâng cao chất lượng quản lí nợ của Việt Nam cũng trở nên cấp thiết. Hơn nữa, cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu cũng có tác động lan truyền đến Việt Nam. Đứng trước những thách thức đó, Việt Nam nên áp dụng chính sách và biện pháp gì để ngăn chặn ảnh hưởng xấu của khủng hoảng nợ công Châu Âu đến Việt Nam cũng như kiểm soát khủng hoảng nợ công tại Việt Nam. 2.2.2.2. ĐốĐốĐốĐốiiii ttttượượượượngngngng nghinghinghinghiêêêênnnn ccccứứứứuuuu Cuộc khủng hoảng nợ công ở Châu Âu đã diễn ra gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế trong khu vực cũng như trên toàn thế giới. Chính vì vậy, nguyên nhân, diễn biến của cuộc khủng hoảng là đối tượng nghiên cứu chính trong bài để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. 3.3.3.3. PhPhPhPhạạạạmmmm vivivivi nghinghinghinghiêêêênnnn ccccứứứứuuuu Các nước trong cộng đồng chung Châu Âu đặc biệt các nước có tỉ lệ nợ công cao.Thời gian nghiên cứu: cuộc khủng hoảng nợ công chính thức bùng nổ từ cuối năm 2009 nên đề tài sẽ tập trung nghiên cứu cuộc khủng hoảng nợ công Châu Âu từ thời điểm năm 2010 đến nay. 4.4.4.4. MMMMụụụụcccc titititiêêêêuuuu nghinghinghinghiêêêênnnn ccccứứứứuuuu Mục đích nghiên cứu để tài là làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn về tác động của khủng hoảng nợ Châu Âu, rút ra bài học và đề xuất những giải pháp giúp Việt Nam kiểm soát khủng hoảng nợ. 5.5.5.5. KKKKếếếếtttt ccccấấấấuuuu ccccủủủủaaaa bbbbààààiiii CHCHCHCHƯƠƯƠƯƠƯƠNGNGNGNG 1:1:1:1: CCCCơơơơ ssssởởởở llllýýýý lulululuậậậậnnnn vvvvềềềề khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ ccccôôôôngngngng ThiNganHang.comCHCHCHCHCHCHCHƯƠCHƯƠƯƠƯƠƯƠƯƠƯƠNGƯƠNGNGNGNGNGNG 2:NG 3:2:2:2: Kh3:3:3: BKhKhKhủBBBààààiủủủngiii hngngng hohhhọọọọcchocc kinhhohoảkinhkinhkinh nghiảảảngngngng khukhukhukhu vnghinghinghiệvvvựệệệmựựựcmmm choccc đồđồđồđồngchochocho Vingngng tiViViViệtititiềệềệệtềềntntt Namnn chungNamNamNam trongchungchungchung Chtrongtrongtrong viChChChââââuuuu ÂviviviệÂÂÂuệệệcccc kiuuukikikiểểểểmmmm sosososoáááátttt nguynguynguynguy c cccơơơơ khkhkhkhủủủủngngngng hohohohoảảảảngngngng nnnnợợợợ.... ThiNganHang.com
Hiển thị 9 trang đầu. Tải tài liệu để xem đầy đủ.
Bình luận (0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!