Bài giảng Nguyên lý máy PGS.TS Phạm Hồng Phúc Bộ môn Cơ sở Thiết kế máy và Robot Email: phucbk70@gmail.com Nội dung Phần 1: Cấu trúc động học của cơ cấu  Phần 2: Những vấn đề cơ bản trong thiết kế nguyên lý máy  Phân tích động học  Phân tích lực  Cải thiện chất lượng làm việc máy (động lực học máy)  Làm đều chuyển động máy  Cân bằng máy  Phần 3: Lý thuyết về các cơ cấu có khớp cao  Cơ cấu cam  Cơ cấu bánh răng  Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 2 Bài 5: Cơ cấu bánh răng 1. Đại cương 1.1. Định nghĩa và phân loại Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 4 1. Đại cương 1.1. Định nghĩa và phân loại Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 5 1. Đại cương 1.2. Một số khái niệm về BR phẳng Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 6 1. Đại cương 1.3. Định lý cơ bản về ăn khớp PT vận tốc điểm M2/M1: vuông góc = . à∶ vuông góc ⃗ vuông góc pháp tuyến chung .c = .c ; Hay: ; Hay: (∗) Vậy: Muốn tỉ số truyền ω2/ω1 không đổi thì P phải cố định vì O1 và O2 là tâm bánh răng đã cố định rồi. Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 7 2. Bánh răng thân khai 2.1. Đường thân khai PT tọa độ điểm M trong hệ độc cực gốc O: = (1) = α = = α -α = α ; Hay: (α ) (2) Tính chất đường thân khai: 1- Đường thân khai luôn nằm ngoài vòng tròn cơ sở 2- Pháp tuyến đường thân khai chính là tiếp tuyến vòng cơ sở và ngược lại 3- Tâm cong (vòng tròn mật tiếp) của đường thân khai tại M chính là điểm N 4- Các đường thân khai của cùng một vòng cơ sở thì cách đều nhau Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 8 2. Bánh răng thân khai 2.2. Cặp biên dạng thân khai thỏa mãn ĐL ĂK b1, b2 là biên dạng thân khai của r01 và r02 Qua điểm tiếp xúc M dựng pháp tuyến chung N1N2 → N1N2 cũng là tiếp tuyến chung của 2 vòng cơ sở (t/c2) Vòng cơ sở r01 và r02 cho trước cố định → N1N2 cũng cố định. Đường tâm O1O2 cố định nên suy ra giao điểm P cũng cố định. Tức là: Vậy cặp biên dạng thân khai b1, b2 Thỏa mãn định lý cơ bản về ăn khớp. Có thể dùng chế tạo cơ cấu bánh răng được! Bài 8: Cơ cấu Bánh răng 9 2. Bánh răng thân khai 2.3. Các thông số đặc điểm của cặp BRT