1 ページ
Giaïo trçnh Baío trç maïy tênh vaì caìi âàût pháön mãöm & 1 PHÁÖN I GIÅÏI THIÃÛU KHAÏI QUAÏT VÃÖ MAÏY TÊNH VAÌ CAÏC THIÃÚT BË NGOAÛI VI §.1. TÄØNG QUAN VÃÖ CÁÚU TRUÏC MAÏY VI TÊNH I. Cáúu truïc chung cuía maïy vi tênh Maïy vi tênh laì mäüt hãû thäúng âæåüc gheïp nhiãöu thaình pháön taûo nãn. Do âoï, âãø maïy tênh coï thãø hoaût âäüng âæåüc ta phaíi làõp gheïp caïc thaình pháön cuía noï mäüt caïch håüp lyï vaì khai baïo våïi caïc thaình pháön khaïc. Ngaìy nay ngaình tin hoüc dæûa trãn caïc maïy tênh hiãûn âang phaït triãøn trãn cå såí hai pháön: Pháön cæïng: Gäöm nhæîng âäúi tæåüng váût lyï hæîu hçnh nhæ vi maûch , baín maûch in, dáy caïp näúi maûch âiãûn, bäü nhåï, maìn hçnh, maïy in, thiãút bë âáöu cuäúi, nguäön nuäi,... Pháön cæïng thæûc hiãûn caïc chæïc nàng xæí lyï thäng tin cå baín åí mæïc tháúp nháút tæïc laì caïc tên hiãûu nhë phán. Pháön mãöm: Laì caïc chæång trçnh (Program) âiãöu vaì phäúi taïc caïc hoaût âäüng pháön cæïng cuía maïy vi tênh vaì chè âaûo viãûc xæí lyï säú liãûu. Pháön mãöm cuía maïy tênh coï thãø chia thaình hai loaûi: Pháön mãöm hãû thäúng (System Software) vaì pháön mãöm æïng duûng (Applications software). Pháön mãöm hãû thäúng khi âæåüc âæa vaìo bäü nhåï chênh, noï chè âaûo maïy tênh thæûc hiãûn caïc cäng viãûc. Pháön mãöm æïng duûng laì caïc chæång trçnh âæåüc thiãút kãú âãø giaíi quyãút mäüt baìi toaïn hay hay mäüt váún âãö cuû thãø âãø âaïp æïng mäüt nhu cáöu riãng trong mäüt säú lénh væûc. Maïy tênh caïc nhán PC (Personal Computer): Thep âuïng tãn goüi cuía noï laì maïy tênh coï thãø âæåüc sæí duûng båíi riãng mäüt ngæåìi. PC Maìn hçnh Maïy in Baìn phêm Chuäüt Hçnh 1 ThiNganHang.com
2 ページ
Giaïo trçnh Baío trç maïy tênh vaì caìi âàût pháön mãöm & 2 Hçnh 1 laì mäüt hãû thäúng maïy vi tênh thæåìng âæåüc sæí duûng. Pháön trung tám laì maïy PC, noï gäöm coï: Bäü xæí lyï dæî liãûu, âéa cæïng (HDD), âéa mãöm (FDD), CDROM, caïc maûch gheïp näúi... Bãn ngoaìi coï baìn phêm (Key board), maìn hçnh (Monitor), chuäüt (Mouse), maïy in (Printer). II. Caïc thaình pháön cå baín cuía maïy vi tênh Voí maïy Nguäön âiãûn CPU Bäü nhåï trong Mainboard Bäü nhåï ngoaìi Caïc thiãút bë khaïc Modem, fax, Card maûng v.v... Maìn hçnh Baìn phêm Chuäüt Maïy in Så âäö täøng quan vãö cáúu truïc maïy tênh 1. Voí maïy: Laì nåi âãø gàõn caïc thaình pháön cuía maïy tênh thaình khäúi nhæ nguäön, Mainboard, card v.v... coï taïc duûng baío vãû maïy tênh. 2. Nguäön âiãûn: Cung cáúp háöu hãút hãû thäúng âiãûn cho caïc thiãút bë bãn trong maïy tênh. 3. Mainboard: Coï chæïc nàng liãn kãút caïc thaình pháön taûo nãn maïy tênh vaì laì baíng maûch låïn nháút trãn maïy vi tênh. 4. CPU (Central Processing Unit): Bäü vi xæí lyï chênh cuía maïy tênh. 5. Bäü nhåï trong (ROM, RAM): Laì nåi læu træî dæî liãûu vaì chæång trçnh phuûc vuû træûc tiãúp cho viãûc xæí lyï cuía CPU, noï giao tiãúp våïi CPU khäng qua mäüt thiãút bë trung gian. 6. Bäü nhåï ngoaìi: Laì nåi læu træî dæî liãûu vaì chæång trçnh giaïn tiãúp phuûc vuû cho CPU, bao gäöm caïc loaûi: âéa mãöm, âéa cæïng, CDROM, v.v... Khi giao tiãúp våïi CPU noï phaíi qua mäüt thiãút bë trung gian (thæåìng laì RAM) hay goüi laì ngàõt. 7. Maìn hçnh: Laì thiãút bë âæa thäng tin ra giao diãûn træûc tiãúp våïi ngæåìi duìng. Âáy laì thiãút bë xuáút chuáøn cuía maïy vi tênh hay coìn goüi laì bäü træûc (Monitor). 8. Baìn phêm (Keyboard): Thiãút bë nháûp tin vaìo giao diãûn træûc tiãúp våïi ngæåìi duìng. Âáy laì thiãút bë nháûp chuáøn cuía maïy vi tênh. ThiNganHang.com
3 ページ
Giaïo trçnh Baío trç maïy tênh vaì caìi âàût pháön mãöm & 3 9. Chuäüt (Mouse): Thiãút bë âiãöu khiãøn trong mäi træåìng âäö hoüa giao diãûn træûc tiãúp våïi ngæåìi sæí duûng. 10. Maïy in (Printer): Thiãút bë xuáút thäng tin ra giáúy thäng duûng nháút. 11. Caïc thiãút bë nhæ Card maûng, Modem, maïy Fax,... phuûc vuû cho viãûc làõp âàût maûng maïy tênh vaì caïc chæïc nàng khaïc. - - - - - - - - - š-› - - - - - - - - - §.2. NGUÄÖN ÂIÃÛN CHO MAÏY TÊNH Nguäön âiãûn maïy tênh coï chæïc nàng chuyãøn âäøi nguäön âiãûn 110V/220V thaình nguäön âiãûn mäüt chiãöu ±3, 3V, ±5V vaì ±12V cung cáúp cho toaìn bäü hãû thäúng maïy tênh. Cäng suáút trung bçnh cuía bäü nguäön hiãûn nay khoaíng 200W. Cäng suáút tiãu thuû mäüt säú thaình pháön nhæ sau: Mainboard : 20W - 35W. CD-ROM : 20W - 25W ÄØ âéa mãöm : 5W - 15W. ÄØ âéa cæïng : 5W - 15W. Ram : 5W /MB. Card : 5W - 15W. CPU : Tuìy theo mæïc âäü laìm viãûc nhiãöu hay êt. Caïc säú liãûu trãn âáy chè mang tênh cháút tham khaío, båíi vç hiãûn nay xu thãú caïc haîng saín xuáút âæa ra caïc thiãút bë tiãu thuû âiãûn nàng nhoí. Bãn caûnh âoï, tuìy thuäüc vaìo säú læåüng thiãút bë maì maïy tênh sæí duûng nhãöu hay êt âiãûn nàng. Hiãûn nay, maïy vi tênh caï nhán thæåìng sæí duûng hai loaûi bäü nguäön âiãûn laì AT vaì ATX. Sau âáy, ta xeït cho thaình pháön cuía nguäön AT coìn ATX tæång tæû. Coï thãø chia âáöu ra nguäön âiãûn maïy tênh thaình hai loaûi nhæ sau: 1. Phêch duìng cho main board: Gäöm 12 dáy chia thaình 2 phêch càõm coï cáúu truïc nhæ sau: Dáy Maìu Tên hiãûu 1 Gaûch Âiãöu chènh 2 Âoí +5V ThiNganHang.com
4 ページ
Giaïo trçnh Baío trç maïy tênh vaì caìi âàût pháön mãöm & 4 3 Vaìng +12V 4 Xanh -12V 5 Âen Näúi âáút 6 Âen Näúi âáút 7 Âen Näúi âáút 8 Âen Näúi âáút 9 Tràõng -5V 10 Âoí +5V 11 Âoí +5V 12 Âoí +5V * Quy tàõc càõm vaìo mainboard: Mäüt säú mainboard coï ghi roî tæì chán 1 âãún chán 12, cæï thãú ta càõm cho âuïng vaìo khe càõm trãn mainboard. 2. Phêch duìng cho caïc thaình pháön khaïc: Laì loaûi phêch 4 dáy thæåìng duìng cho äø âéa cæïng, äø âéa mãöm, CDROM v.v..., cáúu truïc cuía loaûi naìy nhæ sau: Chán Maìu Tên hiãûu 1 Âoí +5V 2 Âen Näúi âáút 3 Âen Näúi âáút 4 Vaìng +12V Thäng thæåìng, ta càõm phêch âiãûn vaìo âuïng ågf cuía phêch càõm âiãûn cuía thiãút bë. Nãúu phêch hoàûc thiãút bë khäng coï ågf thç ta phaíi càõm âuïng säú hiãûu chán coï ghi trãn thiãút bë. Khi coï nghi ngåì vãö bäü nguäön cuía maïy tênh nhæ âiãûn khäng äøn âënh ta dãù daìng kiãøm tra bäü nguäön bàòng caïch duìng âäöng häö âo âiãûn. Thæûc tãú, hiãûn nay coï loaûi nguäön ATX coï nhiãöu chæïc nàng nhæ coï thãø tæû ngàõt âiãûn khi maïy tênh thoaït khoíi Windows 95 tråí vãö sau. Song vãö cáúu truïc, caïch càõm cuía chuïng cå baín laì giäúng loaûi nguäön AT åí trãn, chè khaïc åí phêch càõm vaìo mainboard coï 20 dáy vaì coï dáy -3,3V vaì +3,3V. Sau âáy laì så âäö chán cuía phêch càõm cuía nguäön ATX: ThiNganHang.com
5 ページ
Giaïo trçnh Baío trç maïy tênh vaì caìi âàût pháön mãöm & 5 Dáy Maìu Tên hiãûu Dáy Maìu Tên hiãûu 1 Gaûch +3,3V 11 Gaûch +3,3 2 Gaûch +3,3V 12 Xanh sáøm -12V 3 Âen Näúi âáút 13 Âen Näúi âáút 4 Âoí +5V 14 Xanh laï PW_ON 5 Âen Näúi âáút 15 Âen Näúi âáút 6 Âoí +5V 16 Âen Näúi âáút 7 Âen Näúi âáút 17 Âen Näúi âáút 8 Xaïm PWRGOOD 18 Tràõng -5V 9 Têm +5VS 19 Âoí +5V 10 Vaìng +12V 20 Âoí +5V - - - - - - - - - š-› - - - - - - - - - §.3. BAÍNG MAÛCH CHÊNH (MAINBOARD) I. Giåïi thiãûu vãö baíng maûch chênh Âáy laì baíng maûch låïn nháút trong maïy vi tênh. Mainboard coï chæïc nàng liãn kãút vaì âiãöu khiãøn caïc thaình pháön âæåüc càõm vaìo noï. Âáy laì cáöu näúi trung gian cho quaï trçnh giao tiãúp cuía caïc thiãút bë âæåüc càõm vaìo mainboard. Khi coï mäüt thiãút bë yãu cáöu âæåüc xæí lyï thç noï gæíi tên hiãûu qua mainboard, ngæåüc laûi, khi CPU cáön âaïp æïng laûi cho thiãút bë noï cuîng phaíi thäng qua mainboard. Hãû thäúng laìm cäng viãûc váûn chuyãøn trong mainboard goüi laì bus, âæåüc thiãút kãú theo nhiãöu chuáøn khaïc nhau. Mäüt mainboard cho pheïp nhiãöu loaûi thiãút bë khaïc nhau våïi nhiãöu thãú hãû khaïc nhau càõm trãn noï. Vê duû: mäüt mainboard cho pheïp nhiãöu thãú hãû cuía CPU càõm vaìo noï (Xem Catalogue âi cuìng mainboard âãø biãút chi tiãút noï tæång thêch våïi caïc loaûi CPU naìo). Mainboard coï ráút nhiãöu loaûi do nhiãöu haîng saín xuáút khaïc nhau nhæ Intel, Compact v.v..., mäùi haîng saín xuáút coï nhæîng âàûc âiãøm riãng cho loaûi mainboard ThiNganHang.com
6 ページ
Giaïo trçnh Baío trç maïy tênh vaì caìi âàût pháön mãöm & 6 cuía mçnh. Nhæng nhçn chung chuïng coï caïc thaình pháön vaì âàûc âiãøm giäúng nhau, ta seî khaío saït caïc thaình pháön trãn mainboard trong muûc sau. II. Caïc thaình pháön cå baín trãn Mainboard 1. Khe càõm CPU: Coï hai loaûi cå baín laì Slot vaì Socket. - Slot: Laì khe càõm daìi nhæ mäüt thanh duìng âãø càõm caïc loaûi CPU âåìi måïi nhæ Pentium II, Pentium III, Pentium Pro, loaûi naìy chè coï trãn caïc mainboard måïi. Khi áún CPU vaìo Slot coìn coï thãm caïc vit âãø giæî chàût CPU. - Socket: laì khe càõm hçnh chæî nháût coï xàm läø âãø càõm CPU vaìo. Loaûi naìy duìng cho táút caí caïc loaûi CPU coìn laûi khäng càõm theo Slot. Hiãûn nay, âa säú CPU duìng Socket 7, Socket 370 (coï vaït 1 chán). Mäüt säú êt CPU âåìi cuî duìng Socket 4, Socket 3 (âuí chán). 2. Khe càõm RAM: Thæåìng coï hai loaûi chênh DIMM vaì SIMM. Ngoaìi ra, coìn coï caïc loaûi DIMM RAM, SIMM RAM thæåìng âæåüc gàõn sàôn âi cuìng våïi mainboard. - DIMM: Loaûi khe RAM coï 168 chán duìng cho loaûi 16 MB tråí lãn. - SIMM: Loaûi khe càõm 72 chán duìng cho caïc loaûi coìn laûi. Hiãûn nay coï ráút nhiãöu loaûi mainboard coï caí hai loaûi khe SIMM vaì DIMM trãn nãn ráút tiãûn cho viãûc náng cáúp vaì sæí duûng laûi RAM cuî. 3. Bus: Laì âæåìng dáùn thäng tin trong baíng maûch chênh, näúi tæì vi xæí lyï âãún bäü nhåï vaì caïc theí maûch, khe càõm måí räüng. Bus âæåüc thiãút kãú theo nhiãöu chuáøn khaïc nhau nhæ PCI, ISA, EISA, VESA v.v... 4. Khe càõm bäü âiãöu håüp: Duìng âãø càõm caïc bäü âiãöu håüp nhæ Card maìn hçnh, Card maûng, Card ám thanh v.v... Chuïng cuîng gäöm nhiãöu loaûi âæåüc thiãút kãú theo caïc chuáøn nhæ ISA, EISA, PCI v.v... + ISA (Industry Standard Architecture): Laì khe càõm card daìi duìng cho caïc card laìm viãûc åí chãú âäü 16 bit. + EISA (Extended Industry Standard Architecture): Laì chuáøn caíi tiãún cuía ISA âãø tàng khaí nàng giao tiãúp våïi Bus måí räüng vaì khäng qua sæû âiãöu khiãøn cuía CPU. + PCI (Peripheral Component Interface): laì khe càõm ngàõn duìng cho loaûi Card 32 bit. 5. Khe càõm IDE (Integrated Drive Electronics): Coï hai khe càõm duìng âãø càõm caïp âéa cæïng vaì CDROM. 6. Khe càõm Floppy: Duìng âãø càõm caïp äø âéa mãöm. ThiNganHang.com
コメント (0)
まだコメントはありません。最初のコメントを書きましょう！