r Bus hệ thông - Bus vào ra Bus vào ra được phát triển với nhiều chuẩn khác nhau để đáp ứng yêu cầu của từng thế hệ vi xử lý và các thiết bị ngoại vi. Bắt đầu là Bus ISA, EISA, MCA, VESA Local bus, PCI cùng với sự ra đời của bus AGP để đáp ứng yêu cầu về xử lý đồ hoạ và hiện nay bus PCI Express đang được phát triển với nhiều ưu điểm so với các dạng bus trước nó. ISA (Industry Standard Architecture) Đầu tiên, ISA bus 8bit (còn gọi là PC bus) được thiết kế cho mainboard của máy tính XT/8088, với đặc tính sau: - Độ rộng bus dữ liệu 8 bit, - Làm việc với tần số 4.77MHz (bằng tần số xung clock của bộ vi xử lý) - Tốc độ truyền dữ liệu giữa CPU và các thiết bị ngoại vi là IMBps. - Khe mở rộng ISA gồm 62 chân (31 chân trên mỗi cạnh) gồm 3 đường dây đất, 5 đường dây nguồn, hai mươi đường dây địa chỉ, 8 đường dây dữ liệu(8bit), 10 đường dây tín hiệu ngắt và 16 đường dây tín hiệu điều khiển. Card mở rộng cũng được thiết kế tương thích gồm 62 chân. Sau đó bus ISA được cải tiến để phù họp với yêu cầu của máy tính AT/80286 : Độ rộng bus dữ liệu 16 bit Tần số làm việc : 8MHz Tốc độ truyền dữ liệu: 5MBps Khe cắm gồm hai đoạn tách rời nhau: một đoạn 62 chân như bus XT và một đoạn 36 chân nhằm cung cấp thêm 8bit cho bus dữ liệu, 5 đường dây tín hiệu ngắt, 4 đôi yêu cầu và báo nhận DMA, 4 đường địa chỉ và một số đường điều khiển khác. Như vậy, khe cắm này gồm 98 chân, vẫn tương thích với bus XT cũ (hình 3.24) ISA ISA 16 Hình 3.24. Khe cắm mở rộng chuẩn ISA MCA (Micro Channel Architecture) và EISA (Extended ISA) Từ thế hệ máy tính AT/80386 trở đi, CPU làm việc nhanh hơn, nhưng các thiết bị hiển thị đồ hoạ phân giải cao, đĩa cứng và giao tiếp mạng... lại cần băng thông dữ liệu lớn hơn, bus ISA không còn đáp ứng được các yêu cầu đó nữa. Chuẩn thay thế đầu tiên được IBM công bố vào tháng 4 năm 1987 là bus MCA với độ rộng 32 bit, tốc độ xung 10MHz, băng thông đạt đến 20MBps. Bus MCA không tương thích với ISA, nhưng hoạt động nhanh và mạnh hơn ISA. Đồng thời để cạnh tranh, hãng Compaq và tám công ty khác (Epson, Hewlett-Packard, Nec, Olivetti, AST Research, Tandy, Wyse, Zenith Data System) cùng hợp tác xây dựng và nhanh chóng đưa ra chuẩn bus EISA vào tháng 5 năm 1989. Giống như MCA, EISA hoạt động với bus dữ liệu 32 bit và khác với MCA là EISA hoàn toàn tương thích với ISA, nó hoạt động ở tần số 8.33MHz, với băng thông đạt là 33 MBps, cho phép các card mở rộng ISAlàm việc trên khe cắm EISA. Tuy nhiên, hai chuẩn này đều không có cơ hội phát triển do giá thành các hệ thống và các thiết bị MCA, EISA quá cao. Local bus/VESA Local bus/VL-Bus Khi windows đưa hình ảnh màu trung thực vào PC. ISA trở nên bị quá tải khi các ứng dụng yêu cầu khả năng đồ hoạ màu thực, video chuyển động và hình ảnh 3 chiều. Để loại trừ sự tắc nghẽn, các nhà sản xuất hệ thống và thiết bị đã phải tạo ra một đường truyền dữ liệu rộng, nhanh mới gắn vào bus tốc độ cao của bộ xử lý. Như vậy, bên cạnh bus MCA, EISA, mainboard có thêm một tuyển bus 32 bit nổi trực tiếp từ bus dữ liệu bên trong bộ vi xử lý tới bộ nhớ chính và các chip phụ trợ, gọi là bus cục bộ (Local bus).