Ch−¬ng 1 §¹i C−¬ng C¸c HÖ C¬ Së D÷ LiÖu Trang 1 K ho a CNTT 2 N¨ m 2 00 0 B µ i Gi ¶ ng C¬ Së D÷ Li Ö u Ch−¬ng 1 : §¹i c−¬ng vÒ c¸c hÖ c¬ së d÷ liÖu Ch−¬ng 1 : §¹i c−¬ng vÒ c¸c hÖ c¬ së d÷ liÖu 1.1 Kh¸i niÖm vÒ c¬ së d÷ liÖu (Database) 1.1 Kh¸i niÖm vÒ c¬ së d÷ liÖu (Database) 1.1.1Kh¸i niÖm vÒ c¬ së d÷ liÖu C¬ së d÷ liÖu lµ mét tËp hîp cã cÊu tróc cña c¸c d÷ liÖu ®−îc l−u tr÷ trªn c¸c thiÕt bÞ ghi nhí vµ cã thÓ truy xuÊt ®−äc bëi c¸c ch−¬ng tr×nh m¸y tÝnh, ®−îc gäi lµ ch−¬ng tr×nh qu¶n trÞ c¬ së d÷ liÖu, ®Ó tho¶ m·n ®ång thêi cho nhiÒu ng−êi sö dông. H×nh 1.1HÖ c¬ së d÷ liÖu 1.1.2 Môc ®Ých cña c¸c hÖ c¬ së d÷ liÖu Gi¶ sö ta xem xÐt mét phÇn viÖc l−u tr÷ th«ng tin ë ng©n hµng tiÕt kiÖm vÒ c¸c kh¸ch hµng vµ c¸c tµi kho¶n mµ ®−îc l−u trong c¸c files hÖ thèng th−êng trùc. H¬n n÷a, hÖ thèng nµy chøa mét sè c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông cho phÐp ng−êi sö dông thao t¸c c¸c files nµy, bao gåm c¸c ch−¬ng tr×nh: • Ch−¬ng tr×nh ghi nî hoÆc göi tiÒn vµo mét tµi kho¶n • Ch−¬ng tr×nh thªm mét tµi kho¶n míi • Ch−¬ng tr×nh quyÕt to¸n • Ch−¬ng tr×nh ph¸t sinh b¶ng thèng kª hµng th¸ng C¸c ch−¬ng tr×nh nµy ®−îc viÕt bëi c¸c lËp tr×nh viªn hÖ thèng ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu cña tæ chøc ng©n hµng.C¸c ch−¬ng tr×nh øng dông míi ®−îc thªm vµo hÖ thèng khi cã nhu cÇu ph¸t sinh. HÖ c¬ së d÷ liÖu Ch−¬ng 1 §¹i C−¬ng C¸c HÖ C¬ Së D÷ LiÖu Trang 2 K ho a CNTT 2 N¨ m 2 00 0 B µ i Gi ¶ ng C¬ Së D÷ Li Ö u Gi¶ sö c¸c ®iÒu lÖ míi cña chÝnh phñ cho phÐp ng©n hµng tiÕt kiÖm cung cÊp c¸c th«ng tin kiÓm tra c¸c tµi kho¶n. Nh− thÕ mét sè c¸c files th−êng trùc míi sÏ ®−îc t¹o ra ®Ó chøa c¸c th«ng tin vÒ tÊt c¶ c¸c kiÓm tra tµi kho¶n hiÖn cã trong ng©n hµng vµ c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông míi cÇn ®−îc viÕt ra. V× thÕ theo thêi gian nhiÒu files nhiÒu ch−¬ng tr×nh øng dông ®−îc thªm vµo hÖ thèng. HÖ thèng xö lý file (file-processing system) m« t¶ ë trªn ®−îc hç trî bëi mét hÖ ®iÒu hµnh. NhiÒu mÉu tin th−êng trùc ®−îc l−u tr÷ trong nhiÒu files vµ mét sè c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông kh¸c nhau còng ®−îc viÕt ra ®Ó trÝch hoÆc thªm c¸c mÉu tin vµo c¸c files thÝch hîp. L−îc ®å nµy cã mét sè bÊt lîi chÝnh: • Sù d− thõa d÷ liÖu vµ sù m©u thuÉn d÷ liÖu (Data redundancy and inconsistency). Khi c¸c files vµ c¸c ch−¬ng tr×nh øng dông ®−îc t¹o ra bëi c¸c lËp tr×nh viªn kh¸c nhau qua mét thêi gian dµi th× c¸c files nµy cã c¸c ®Þnh d¹ng kh¸c nhau vµ c¸c ch−¬ng tr×nh ®−îc viÕt b»ng nhiÒu ng«n ng÷ lËp tr×nh. H¬n n÷a, cïng mét mÉu th«ng tin cã thÓ ®−îc nh©n b¶n ë nhiÒu n¬i (files). VÝ dô ®Þa chØ vµ sè phone cña mét kh¸ch hµng cã thÓ xuÊt hiÖn trong file chøa c¸c mÉu tin tµi kho¶n tiÕt kiÖm vµ trong file chøa c¸c mÉu tin kiÓm tra tµi kho¶n. Sù d− thõa nµy dÉn ®Õn kho l−u tr÷ vµ chi phÝ truy xuÊt ph¶i lín h¬n. H¬n n÷a, nã cã thÓ dÉn ®Õn sù m©u thuÉn d÷ liÖu, do ®ã nhiÒu b¶n copies cña cïng mét d÷ liÖu sÏ kh«ng phï hîp l©u dµi. VÝ dô mét sù thay ®æi ®Þa chØ kh¸ch hµng cã thÓ chØ ®−îc ph¶n ¸nh trong c¸c mÉu tin tµi kho¶n tiÕt kiÖm mµ kh«ng ë n¬i kh¸c trong hÖ thèng. KÕt qu¶ dÉn ®Õn sù m©u thuÉn d÷ liÖu. • Sù khã kh¨n trong viÖc truy xuÊt d÷ liÖu. Gi¶ sö mét nh©n viªn cña ng©n hµng cÇn t×m kiÕm tªn cña c¸c kh¸ch hµng sèng t¹i thµnh phè cã m· 78733. Nh©n viªn nµy yªu cÇu phßng xö lý d÷ liÖu ®−a ra mét danh s¸ch nh− thÕ. Bëi yªu cÇu nµy kh«ng ®−îc dù ®Þnh tr−íc khi hÖ thèng ®−îc thiÕt kÕ, nªn kh«ng cã mét ch−¬ng tr×nh øng dông nµo ®¸p øng yªu cÇu ®ã. Tuy nhiªn cã mét ch−¬ng tr×nh ph¸t sinh danh s¸ch cña tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng. Ng−êi nh©n viªn lóc nµy cã hai chän lùa: mét lµ lÊy danh s¸ch cña tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng råi trÝch c¸c th«ng tin cÇn thiÕt b»ng tay, hai lµ yªu cÇu phßng xö lý d÷ liÖu viÕt mét ch−¬ng tr×nh øng dông cÇn thiÕt. C¶ hai lùa chän ®Òu kh«ng tho¶ m·n. Gi¶ sö r»ng mét ch−¬ng tr×nh nh− thÕ ®−îc viÕt vµ, vµi ngµy sau ®ã , chÝnh nh©n viªn ®ã cÇn läc l¹i danh s¸ch sao cho chØ chøa nh÷ng kh¸ch hµng nµo cã tµi kho¶n lín h¬n hoÆc b»ng $10000. Mét ch−¬ng tr×nh ph¸t sinh mét danh s¸ch nh− thÕ kh«ng cã. Mét lÇn n÷a, nh©n viªn nµy cã hai chän lùa nh− tr−íc mµ kh«ng cã c¸i nµo tho¶ m·n.