Page 1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- LÊ THỊ THANH THẢO THÔNG ĐIỆP VỀ NGƢỜI LAO ĐỘNG NGÀNH THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM TRÊN BÁO CHÍ LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ Hà Nội - 2019
Page 2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- LÊ THỊ THANH THẢO THÔNG ĐIỆP VỀ NGƢỜI LAO ĐỘNG NGÀNH THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM TRÊN BÁO CHÍ Luận văn Thạc sỹ Chuyên ngành: Báo chí học Mã số: 60 32 01 01 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học Chủ tịch Hội đồng Hà Nội - 2019
Page 3
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền. Các kết quả nghiên cứu, phát hiện mới là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào trước đây. Luận văn có sử dụng, phát triển, kế thừa một số tư liệu, số liệu, kết quả nghiên cứu từ các sách, giáo trình, tài liệu.... liên quan đến nội dung đề tài. Tác giả luận văn Lê Thị Thanh Thảo
Page 4
LỜI CẢM ƠN Trong thời gian học tập và thực hiện luận văn Cao học, tôi đã nhận được rất nhiều sự chỉ dẫn nhiệt tình của các thầy, cô giáo Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) và Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Tôi vô cùng quý trọng, biết ơn sự chỉ bảo đó và xin được chân thành gửi lời tri ân đến toàn thể các thầy, cô giáo. Đặc biệt, tôi xin ngỏ lời cám ơn sâu sắc nhất đến PGS. TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền đã nhiệt tình hướng dẫn, chỉ dạy, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn. Và hơn hết, trong quá trình làm luận văn, tôi đã học tập ở cô một tinh thần nghiên cứu khoa học nghiêm túc, cẩn thận, tỉ mỉ và một thái độ làm việc hết mình. Xin được gửi đến cô sự biết ơn và lòng kính trọng chân thành nhất. Xin được gửi lời cám ơn sâu sắc đến những anh/chị đồng nghiệp các báo: Lao động, Quảng Ninh, Tạp chí Than - Khoáng sản Việt Nam đã cung cấp tư liệu và trả lời phỏng vấn để tác giả hoàn thiện được công việc nghiên cứu của mình. Cảm ơn gia đình và những người thân yêu đã luôn tin tưởng, động viên và ủng hộ. Trong quá trình thực hiện đề tài luận văn chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế nhất định. Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp chân thành của Hội đồng Khoa học, của quý thầy, cô giáo cùng với sự góp ý của bạn bè đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện có chất lượng tốt hơn. Hà Nội, tháng 11 năm 2019 Lê Thị Thanh Thảo
Page 5
MỤC LỤC MỞ ĐẦU ..........................................................................................................6 1. Lí do chọn đề tài............................................................................................6 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài....................................................8 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.............................................................. 11 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...............................................................12 5. Cơ sở lí luận và phương pháp nghiên cứu ..................................................12 6. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của luận văn....................................................13 7. Đóng góp mới của luận văn ........................................................................14 8. Bố cục luận văn...........................................................................................14 CHƢƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BÁO CHÍ VÀ THÔNG ĐIỆP VỀ NGƢỜI LAO ĐỘNG NGÀNH THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM TRÊN BÁO CHÍ..........................................15 1.1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài .................................................15 1.1.1. Khái niệm truyền thông.........................................................................15 1.1.2. Khái niệm thông điệp............................................................................17 1.1.3. Khái niệm người lao động.....................................................................23 1.1.4. Khái niệm ngành Than - Khoáng sản Việt Nam ...................................24 1.1.5. Khái niệm báo chí .................................................................................28 1.1.6. Khái niệm thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo chí.............................................................................................30 1.2. Vai trò và nhiệm vụ của báo chí trong chuyển tải thông điệp về ngƣời lao động ..........................................................................................................31 1.3. Áp dụng lý thuyết đóng khung trong việc giải mã thông điệp về ngƣời lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam ...........................................33 1.4. Áp dụng lý thuyết thiết lập chƣơng trình nghị sự trong việc giải mã thông điệp về ngƣời lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam ........35 1.5. Một số tiêu chí đánh giá chất lƣợng thông điệp về ngƣời lao động 1
Page 6
ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo chí......................................36 1.6. Bối cảnh thực tế và những vấn đề thách thức của ngành Than - Khoáng sản Việt Nam hiện nay.................................................................... 38 Tiểu kết chương 1............................................................................................41 CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG THÔNG ĐIỆP VỀ NGƢỜI LAO ĐỘNG NGÀNH THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM TRÊN CÁC BÁO THUỘC DIỆN KHẢO SÁT.........................................................................42 2.1. Giới thiệu vài nét về các báo thuộc diện khảo sát...............................42 2.1.1. Báo Lao động........................................................................................42 2.1.2. Báo Quảng Ninh....................................................................................43 2.1.3. Tạp chí Than - Khoáng sản Việt Nam...................................................43 2.2. Thực trạng thông điệp về ngƣời lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên các báo thuộc diện khảo sát ................................................44 2.2.1. Tần suất, số lượng.................................................................................44 2.2.2. Phân tích nội dung thông điệp..............................................................45 2.2.3. Phân tích hình thức thông điệp.............................................................60 2.3. Những thành công và hạn chế trong thực hiện thông điệp về ngƣời lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo chí......................67 2.3.1. Thành công và nguyên nhân thành công ..............................................67 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế .........................................................71 Tiểu kết chương 2............................................................................................74 CHƢƠNG 3. VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THÔNG ĐIỆP VỀ NGƢỜI LAO ĐỘNG NGÀNH THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM TRÊN BÁO CHÍ..........................................75 3.1. Những vấn đề đặt ra ..............................................................................75 3.1.1. Số lượng, tần suất các tin, bài chuyển tải thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên các báo khảo sát còn rất ít..............75 3.1.2. Nội dung, hình thức thực hiện thông điệp về người lao động ngành 2
Page 7
Than - Khoáng sản Việt Nam chưa được đầu tư đổi mới ...............................76 3.1.3. Sự phối hợp giữa ngành Than - Khoáng sản Việt Nam và báo chí trong việc thực hiện thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam còn hạn chế.............................................................................................78 3.1.4. Những vấn đề thách thức từ phía độc giả.............................................79 3.2. Giải pháp nâng cao chất lƣợng thông điệp về ngƣời lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo chí.................................................80 3.2.1. Tăng cường phối hợp giữa các cấp có liên quan, ngànhThan - Khoáng sản Việt Nam và báo chí trong việc tổ chức thực hiện thông điệp..................80 3.2.2. Đổi mới nội dung và hình thức thể hiện tác phẩm báo chí truyền thông......82 3.2.3. Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ nhà báo viết về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam .....................................87 3.2.4. Coi trọng và thường xuyên nghiên cứu nhu cầu công chúng ...............90 3.3. Kiến nghị.................................................................................................92 3.3.1. Đối với cơ quan quản lý báo chí và lãnh đạo ngành Than - Khoáng sản Việt Nam..........................................................................................................92 3.3.2. Đối với tòa soạn báo chí.......................................................................93 3.3.3. Đối với đội ngũ phóng viên, biên tập viên............................................96 Tiểu kết chương 3............................................................................................98 KẾT LUẬN....................................................................................................99 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................102 PHỤ LỤC.....................................................................................................108 3
Page 8
DANH MỤC HÌNH, BẢNG Hình 1.1. Các yếu tố của quá trình truyền thông............................................15 Bảng 2.1. Số lượng tin, bài có chứa thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên các báo được chọn khảo sát ..............................44 Bảng 2.2. Các nội dung thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên các báo được chọn khảo sát...............................................46 Bảng 2.3 Các thể loại được dùng chuyển tải thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo được chọn khảo sát.................62 4
Page 9
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội KT-XH Kinh tế - Xã hội Nxb Nhà Xuất bản PGS. TS Phó Giáo sư, Tiến sĩ VH-XH Văn hóa - Xã hội 5
Page 10
MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Xây dựng, chăm lo và phát triển đội ngũ nguồn nhân lực luôn là những mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhất của bất kỳ quốc gia, thời đại nào. Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương chính sách quan tâm thiết thực đến người lao động, như đã ban hành Luật và các văn bản dưới luật quy định về chế độ lao động, an toàn lao động, bảo hiểm xã hội... Theo đó, đời sống vật chất và tinh thần của người lao động không ngừng được cải thiện. Trong đó, Đảng và Nhà nước ta cũng rất chú trọng đến công tác báo chí truyền thông về người lao động, muốn thông qua báo chí truyền thông để khẳng định vai trò quan trọng của người lao động trong đời sống kinh tế - văn hóa - xã hội của cả nước, đồng thời để đông đảo công chúng biết đến và hiểu đúng được phần nào những đóng góp của lực lượng người lao động đang làm việc trên tất cả các lĩnh vực vào sự phát triển chung của đất nước, cũng như giúp đỡ người lao động hiểu được quyền và nghĩa vụ của mình. Người lao động trong ngành Than - Khoáng sản Việt Nam cũng nằm trong đội ngũ người lao động của cả nước, đã và đang đóng góp một phần không nhỏ công sức vào việc đảm bảo an ninh năng lượng của Quốc gia. Ngành Than - Khoáng sản Việt Nam là một ngành công nghiệp khai khoáng đặc thù, người lao động trong ngành phải làm việc dưới điều kiện khắc nghiệt, vất vả, độc hại và nguy hiểm như dưới lò sâu, trên tầng than, tại các mỏ khoáng sản nằm ở địa bàn vùng sâu vùng xa điều kiện đi lại, ăn ở khó khăn… Tuy nhiên có một thực tế là nhiều người trong xã hội chưa có sự hiểu biết một cách toàn vẹn về những người lao động trong ngành Than - Khoáng sản Việt Nam, số nhiều chỉ có nhận thức đơn thuần đó là những người “đào than, khai thác khoáng sản dưới lòng đất lên để bán”, mà không hiểu được rõ về điều kiện, môi trường và những đặc thù trong công việc của những người lao động làm việc trong ngành này. Thực tế đó là minh chứng cho công tác 6
Page 11
truyền thông về hình ảnh người lao động của ngành Than - Khoáng sản Việt Nam chưa được quan tâm đúng mức. Báo chí có vai trò quan trọng, không chỉ góp phần vào việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức và góp phần đem lại cái nhìn đúng của công chúng đối với hình ảnh người lao động trong ngành Than - Khoáng sản Việt Nam mà còn là cầu nối thông tin hữu hiệu để đưa hình ảnh người lao động trong ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trở nên gần gũi hơn với cộng đồng xã hội. Với tư cách là tiếng nói của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, trong thời gian qua, báo chí đã vào cuộc với những bài viết, tin, ảnh để cập nhật và phản ánh về mọi mặt công việc đời sống xung quanh người lao động trong ngành Than - Khoáng sản Việt Nam. Tuy nhiên, đề tài này trên báo chí nước ta vẫn chưa được đề cập nhiều, còn có nhiều điểm hạn chế như phản ánh chưa sâu, chưa sinh động khiến công chúng chưa hiểu hết hoặc kém tính hấp dẫn đối với bạn đọc. Chính vì vậy, báo chí cần có những hướng đi tích cực hơn nữa, đem lại những thông điệp phong phú về nội dung và hình thức về người lao động trong ngành Than - Khoáng sản Việt Nam đến với đông đảo công chúng và bạn đọc. Những năm gần đây, những người làm truyền thông vấn đề quyền lợi của người lao động không chỉ ở Việt Nam mà khắp trên thế giới luôn tìm cách nghiên cứu, sáng tạo ra những cách thức truyền thông có hiệu quả nhất làm thay đổi nhận thức, hành vi trong việc bảo vệ quyền lợi của công nhân, lao động. Một trong những cách thức đang được các nhà truyền thông áp dụng tương đối hiệu quả trong thời gian gần đây đó chính là sản xuất và phát hành các thông điệp bảo vệ quyền lợi người lao động trên báo chí truyền thông. Một thông điệp có chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu xã hội, phù hợp với nhận thức của cộng đồng, chắc chắn sẽ làm cho cộng đồng quan tâm theo dõi và thực hiện. Ngược lại, một thông điệp kém chất lượng không những không 7
Page 12
đem lại hiệu quả truyền thông như mong đợi mà nó còn có thể gây ra ảnh hưởng xấu tới cộng đồng dẫn đến nguy cơ cộng đồng nhận thức sai, từ đó có hành vi sai gây tổn hại nghiêm trọng đến cộng đồng xã hội. Là cán bộ trực tiếp công tác trong lĩnh vực thông tin tuyên truyền tại Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, với mong muốn được đóng góp một phần nhỏ bé vào sự phát triển của Tập đoàn, hy vọng rằng luận văn sẽ góp thêm một tiếng nói nhằm đánh giá xác đáng về vai trò của báo chí truyền thông nói chung trong việc phản ánh về người lao động, thực trạng phản ánh của báo chí qua thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trong bối cảnh hiện nay cũng như giải pháp để hình ảnh người lao động ngành Than - Khoáng sản được phản ánh chân thật, khách quan, đúng bản chất và trúng vấn đề hơn trên báo chí. Với tất cả những lí do trên, chúng tôi quyết định lựa chọn vấn đề “Thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo chí” để làm đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Báo chí học của mình. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đến thời điểm hiện nay, chưa có một công trình nghiên cứu nào thực hiện đề tài “Thông điệp về người lao động ngành Than - Khoáng sản Việt Nam trên báo chí”. Tuy nhiên, có nhiều công trình nghiên cứu gồm: sách, luận văn và các bài viết về người lao động, ngành Than - Khoáng sản Việt Nam và thông điệp. Đó là các công trình nghiên cứu như: Về sách, có một số cuốn như: Luật lao động, Giáo trình Luật lao động Việt Nam, Quản trị nguồn nhân lực của Trần Kim Dung, Nxb Thống kê, năm 2000; Phúc lợi xã hội: Vai trò của các tổ chức xã hội trong việc hỗ trợ thanh niên công nhân ở thành phố Hồ Chí Minh của Nguyễn Đức Lộc, Nxb Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, năm 2017; Ý thức chính trị của công nhân trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam của tác giả Dương Thị Thanh Xuân, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2017; Sổ tay 8
Affichage des 12 premières pages. Téléchargez le document pour le voir en entier.
Commentaires (0)
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier !