Génération de l'aperçu...
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH VÕ MINH TƢỜNG TÁC ĐỘNG CỦA FINTECH ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã ngành: 8 34 02 01 Thành phố Hồ Chí Minh Năm 2026
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH VÕ MINH TƢỜNG TÁC ĐỘNG CỦA FINTECH ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã ngành: 8 34 02 01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS.NGUYỄN THỊ HẰNG NGA Thành phố Hồ Chí Minh Năm 2026
i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam kết đề tài luận văn mang tên ―Tác động của Fintech đến hiệu quả hoạt động tại các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam‖ là công trình nghiên cứu của riêng tôi, với sự hƣớng dẫn của TS.Nguyễn Thị Hằng Nga. Nghiên cứu đƣợc lấy số liệu hoàn toàn trung thực với những kênh chính thống, đƣợc trích dẫn tác giả đầy đủ từ những cuộc nghiên cứu trƣớc đây. Kết quả nghiên cứu đƣợc hoàn thành trong luận văn không hề sao chép từ những cuộc nghiên cứu trƣớc đây. TP.HCM Ngày tháng năm 2026 Võ Minh Tƣờng
ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành nghiên cứu này tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến ban giám hiệu Trƣờng Đại Học Ngân Hàng cùng với Thầy Cô khoa sau đại học và TS.Nguyễn Thị Hằng Nga ngƣời đã tận tâm hƣớng dẫn, truyền đạt những kiến thức kinh nghiệm và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện hiện luận văn. Với sự nhiệt huyết và kiến thức chuyên môn sâu rộng của Cô, tôi đã có cơ hội học hỏi đƣợc rất nhiều kinh nghiệm quý báu, giúp tôi hoàn thiện đề cƣơng luận văn này một cách tốt nhất. Bên cạnh đó, sự động viên và hỗ trợ kịp thời của Cô cũng là nguồn động lực lớn để tôi vƣợt qua những khó khăn trong quá trình thực hiện. Với những kiến thức và kinh nghiệm còn giới hạn. Tôi mong nhận đƣợc lời góp ý từ các Thầy Cô nghiên cứu của tôi đƣợc chỉnh chu và hoàn thiện hơn. Một lần nữa, kính chúc quý thầy cô và ban giám hiệu nhà trƣờng luôn dồi dào sức khỏe và thành công trong công việc. Tôi xin cảm ơn! TP.HCM Ngày tháng năm 2026 Võ Minh Tƣờng
iii TÓM TẮT Luận văn ―Tác động của Fintech đến hiệu quả hoạt động tại các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam‖ đƣợc thực hiện nhằm lƣợng hóa ảnh hƣởng của công nghệ tài chính (Fintech) đến hiệu quả hoạt động ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ của ngành tài chính – ngân hàng Việt Nam. Trên cơ sở dữ liệu bảng của 24 ngân hàng thƣơng mại niêm yết trên HOSE và HNX giai đoạn 2015–2024, nghiên cứu áp dụng các mô hình kinh tế lƣợng (OLS, FEM, REM và FGLS) để đánh giá mối quan hệ giữa Fintech và hiệu quả hoạt động đƣợc đo lƣờng qua các chỉ tiêu ROA, ROE và NIM. Kết quả cho thấy Fintech có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ROA và ROE, trong khi tác động lên NIM chƣa ổn định do ảnh hƣởng cạnh tranh lãi suất và chi phí chuyển đổi số trong ngắn hạn. Các biến kiểm soát nhƣ CIR, SIZE, GDP và INF cho thấy vai trò khác biệt trong việc giải thích hiệu quả hoạt động. Luận văn đóng góp về mặt khoa học bằng việc xây dựng mô hình định lƣợng phản ánh đặc thù của Việt Nam và cung cấp bằng chứng thực nghiệm mới về tác động của Fintech đối với hiệu quả ngân hàng. Về thực tiễn, nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách giúp ngân hàng tối ƣu hóa chiến lƣợc chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm phát triển Fintech bền vững và an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia. Từ khóa: Fintech, Ngân hàng thương mại
iv ABSTRACT The thesis titled ―The Impact of FinTech on the Operational Efficiency of Vietnamese Commercial Banks‖ aims to quantify how financial technology influences bank performance amid Vietnam’s accelerating digital transformation. Using a balanced panel dataset of 24 commercial banks listed on HOSE and HNX from 2015 to 2024, the study employs multiple econometric models (OLS, FEM, REM, and FGLS) to estimate the effect of FinTech adoption on key performance indicators, namely ROA, ROE, and NIM. Empirical findings reveal that FinTech exerts a positive and statistically significant impact on ROA and ROE, indicating its role in improving profitability and operational efficiency. However, its influence on NIM is less stable, reflecting short-term price competition and digital transformation costs. Control variables such as the cost-to-income ratio CIR, bank size SIZE, GDP growth, and inflation INF demonstrate varying effects on performance outcomes. The study contributes to academic literature by establishing a quantitative model that captures Vietnam’s contextual characteristics and provides robust empirical evidence on the FinTech–performance nexus. Practically, the findings offer valuable policy implications for both commercial banks and regulators—emphasizing strategies to enhance digital transformation, promote FinTech–bank collaboration, and strengthen regulatory frameworks for sustainable FinTech development. Overall, the research highlights FinTech’s role as a catalyst for improving the overall efficiency of Vietnam’s banking system, supporting national objectives for financial innovation, inclusion, and competitiveness in the digital era. Keyword: Fintech, Commercial banks
v DANH MỤC VIẾT TẮT Từ Viết Tắt Tiếng Anh Tiếng Việt NHNN The State bank of Vietnam Ngân hàng nhà nƣớc NHTM Commercial bank Ngân hàng Thƣơng Mại HOSE Ho Chi Minh Stock Exchange Sở giao dịch chứng khoán Thành phốHồ Chí Minh HNX Hanoi Stock Exchange Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội ROA Return On Assets Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản ROE Return on Equity lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu NIM Net Interest Margin Tỷ suất lợi nhuận ròng OLS Ordinary Least Square Phƣơng pháp hồi quy bình phƣơng nhỏ nhất REM Random Effects Model Mô hình tác động ngẫu nhiên FEM Fixed Effects Model Mô hình tác động cố định FINTECH Finance Technology Công nghệ tài chính GDP Gross Domestic Product Tốc độ tăng trƣởng INF Inflation rate Tỷ lệ lạm phát LDR Loan to DepositRatio Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi LLP Loan Loss Provision Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng NPL Non Performing Loan Nợ xấu SIZE Bank size Quy mô ngân hàng AI Artificial Intelligence Trí tuệ nhân tạo BLOCKCHAIN Chuỗi khối RBV Resource-Based View Lý thuyết dựa trên nguồn lực TCT Transaction Cost Theory Lý thuyết chi phí giao dịch
vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................................i LỜI CẢM ƠN .....................................................................................................................ii TÓM TẮT ......................................................................................................................... iii ABSTRACT .......................................................................................................................iv DANH MỤC VIẾT TẮT....................................................................................................v MỤC LỤC.........................................................................................................................vii DANH MỤC BẢNG .........................................................................................................vii DANH MỤC HÌNH ẢNH .............................................................................................. viii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .............................................1 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ..........................................................................................1 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ..........................................................................................3 1.2.1 Mục tiêu tổng quát.......................................................................................................3 1.2.2. Mục tiêu cụ thể...........................................................................................................3 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU ......................................................................................3 1.4 ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU ...............................................................3 1.4.1. Đối tƣợng nghiên cứu.................................................................................................3 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................................................4 1.5. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ..........................................................................4 1.5.1. Phƣơng pháp nghiên cứu định tính .........................................................................4 1.5.2. Phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng......................................................................4 1.6. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU...................................................................................4 1.7. ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU ...............................................................................5 1.7.1. Ý nghĩa khoa học........................................................................................................5 1.7.2. Ý nghĩa thực tiễn ........................................................................................................5 1.8. KẾT CẤU CÁC CHƢƠNG TRONG NGHIÊN CỨU...........................................5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC..7 2.1. TỔNG QUAN VỀ FINTECH .......................................................................................7 2.1.1. Khái niệm và phân loại Fintech..........................................................................7 2.1.2. Các công nghệ cốt lõi trong Fintech.................................................................11 2.1.3. Tác động của Fintech đến nền kinh tế..............................................................13 2.1.3.1. Tác động của Fintech đến nền kinh tế toàn cầu ........................................13
viii 2.1.3.2. Tác động của Fintech tại thị trƣờng Việt Nam................................................15 2.1.4. Mô hình ứng dụng Fintech trong lĩnh vực ngân hàng ..............................................17 2.2.HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.............................19 2.2.1. Các khái niệm và chỉ tiêu đo lƣờng hiệu quả hoạt động ..................................19 2.2.2. Các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động ngân hàng thƣơng mại ...........20 2.2.3. Tác động tiềm năng của Fintech đến hiệu quả hoạt động ngân hàng thƣơng mại ..............................................................................................................................20 2.3. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC CÓ LIÊN QUAN ..............................22 2.3.1. Nghiên cứu quốc tế...........................................................................................22 2.3.2. Nghiên cứu trong nƣớc.....................................................................................23 2.3.3. Khoảng trống nghiên cứu trƣớc và định hƣớng ...............................................27 2.4. CƠ SỞ LÝ THUYẾT NỀN TẢNG.............................................................................28 2.4.1. Lý thuyết đổi mới sáng tạo ...............................................................................28 2.4.2. Lý thuyết hiệu quả hoạt động ...........................................................................28 2.4.3. Các lý thuyết bổ trợ..........................................................................................29 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...........................................................31 3.1. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU .....................................................................................31 3.2. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU..........................................................................................32 3.3. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU ...................................................................................34 3.4. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU ...........................................................................................36 3.4.1. Mẫu nghiên cứu ................................................................................................36 3.4.2. Dữ liệu nghiên cứu ...........................................................................................37 3.4.3. Công cụ nghiên cứu..........................................................................................39 3.5. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...............................................................................44 3.5.1. Phƣơng pháp xử lý dữ liệu bảng.......................................................................44 3.5.2. Thống kê mô tả.................................................................................................45 3.5.3. Ma trận tƣơng quan ..........................................................................................45 3.5.4. Các bƣớc thực hiện hồi quy..............................................................................45 3.5.4.1. Mô hình hồi quy thông thƣờng (Pooled OLS) ..........................................45 3.5.4.2. Mô hình hồi quy với tác động cố định (FEM)...........................................46 3.5.4.3. Mô hình hồi quy với tác động ngẫu nhiên (REM) ....................................46 3.5.5. Các kiểm định khiếm khuyết............................................................................47
ix CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.......................................49 4.1. PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ.............................................................................49 4.2. PHÂN TÍCH TƢƠNG QUAN....................................................................................50 4.3. KIỂM ĐỊNH ĐA CỘNG TUYẾN ..............................................................................52 4.4. KẾT QUẢ HỒI QUY TUYẾN TÍNH.........................................................................53 4.4.1. Phân tích hồi quy tuyến tính.............................................................................53 4.4.2. Lựa chọn mô hình hồi quy phù hợp .................................................................56 4.5. ĐÁNH GIÁ VÀ KHẮC PHỤC CÁC VẤN ĐỀ VI PHẠM........................................60 4.6. KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH KHUYẾT TẬT F-GLS .......................................................61 4.7. THẢO LUẬN ..............................................................................................................64 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý ..........................................................................66 5.1. KẾT LUẬN ................................................................................................................66 5.2. HÀM Ý CHÍNH SÁCH...............................................................................................67 5.2.1. Đối với ngân hàng thƣơng mại.........................................................................67 5.2.2. Đối với cơ quan nhà nƣớc ................................................................................68 5.3. HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TRONG TƢƠNG LAI………………………………………………………………………………………..68 TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................................i PHỤ LỤC ........................................................................................................................ viii CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ THỰC HIỆN.............................................xlv
vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1. Định nghĩa về Fintech ..........................................................................................8 Bảng 2.2. Phân loại Fintech theo lĩnh vực ứng dụng và công nghệ nền tảng ......................9 Bảng 2.3. Các sản phẩm Fintech tại Việt Nam ..................................................................17 Bảng 2.4. Tổng quan về các nghiên cứu trƣớc ...................................................................25 Bảng 3.1. Tổng hợp các biến đƣợc đo lƣờng trong nghiên cứu .........................................33 Bảng 3.2. Mô hình giả thuyết nghiên cứu ..........................................................................35 Bảng 3.3. Danh mục Ngân hàng thƣơng mại cổ phần........................................................37 Bảng 4.1. Phân tích thống kê mô tả....................................................................................49 Bảng 4.2. Ma trận hệ số tƣơng quan...................................................................................51 Bảng 4.3. Kiểm định VIF ...................................................................................................52 Bảng 4.4. Mô hình hồi quy với biến phụ thuộc ROA ........................................................53 Bảng 4.5. Mô hình hồi quy với biến phụ thuộc ROE.........................................................54 Bảng 4.6. Mô hình hồi quy với biến phụ thuộc NIM .........................................................55 Bảng 4.7. Lựa chọn mô hình hồi quy với biên phụ thuộc ROA.........................................57 Bảng 4.8. Lựa chọn mô hình hồi quy với biên phụ thuộc ROE .........................................58 Bảng 4.9. Lựa chọn mô hình hồi quy với biên phụ thuộc NIM .........................................59 Bảng 4.10. Kết quả lựa chọn mô hình hồi quy...................................................................60 Bảng 4.11. Kiểm định vi phạm...........................................................................................60 Bảng 4.12. Kết quả hồi quy F-GLS....................................................................................62 Bảng 4.13. Kiểm định độ bền.............................................................................................63 Bảng 4.14. Kết quả tổng hợp..............................................................................................65
viii DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1. Số lƣợng công ty Fintech tại Việt Nam giai đoạn 2015 – 2024 .........................16 Hình 2.2. Mô hình hợp tác giữa Ngân hàng và Fintech .....................................................21 Hình 3.1. Quy trình nghiên cứu..........................................................................................31 Hình 3.2. Mối quan hệ giữa Fintech, biến kiểm soát, hiệu quả hoạt động........................34
Affichage des 12 premières pages. Téléchargez le document pour le voir en entier.
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier !
Commentaires (0)
Aucun commentaire pour le moment. Soyez le premier !