Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 1 BÀI TẬP NHÓM CHIẾN LƯỢC VÀ KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI. Câu hỏi: Thiết kế hệ thống câu hỏi cho các tiêu chí đánh giá tính công bằng trong chính sách xã hội. LÝ LUẬN CHUNG I. CÁC KHÁI NIỆM 1. Khái niệm công bằng xã hội. Công bằng xã hội không có nghĩa là thành quả phát triển của xã hội được chia đồng đều cho mọi người. Công bằng trước hết phải được hiểu là sự bình đẳng trong cơ hội (equal opportunity), cơ hội làm việc, cơ hội đầu tư, nghĩa là bình đẳng trong việc tiếp cận những cơ hội mà với cố gắng và năng lực con người có thể đạt đến một mức sống cao hơn hiện nay. Nói khác đi, nếu mọi tầng lớp dân chúng đều có cơ hội tham gia quá trình phát triển và được hưởng thành quả tương ứng với sức lực, khả năng và trí tuệ của họ thì đó là sự phát triển trong công bằng. 2. Khái niệm chính sách xã hội. Để hiểu chính sách xã hội là gì, trước hết, chúng ta cần tìm hiểu nguồn gốc, sự ra đời của chính sách xã hội. Có một thực tế được thừa nhận, và là tất yếu của lịch sử, đó là tất cả các quốc gia, và cả xã hội loài người đều vươn tới “sự phát triển” cao hơn theo thời gian. Sự phát triển được cấu thành bởi hai yếu tố: - Tăng trưởng kinh tế. Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 2 - Công bằng và tiến bộ xã hội. Và tùy thuộc vào từng bối cảnh lịch sử và nhu cầu nhất định, mỗi quốc gia sẽ theo đuổi những mục tiêu riêng,tăng trưởng kinh tế hoặc công bằng và tiến bộ xã hội. Và chính sách xã hội chính là công cụ để thực hiện mục tiêu “công bằng và tiến bộ xã hội”. Theo đó, chính sách xã hội là các quan điểm chủ trương được thể chế hóa để tác động vào các quan hệ xã hội nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, góp phần thực hiện công bằng xã hội, tiến bộ và phát triển con người. 3. Khái niệm công bằng trong chính sách xã hội. Trong khái niệm về chính sách xã hội chúng ta đã thấy được rằng, bản thân chính sách xã hội được sinh ra đã hướng tới mục tiêu công bằng xã hội, tức là hướng tới mục tiêu cụ thể về cơ hội và hưởng thụ của tất cả mọi người trong xh như trong khái niệm về công bằng đã nêu. Theo đó, công bằng trong chính sách xã hội được xem xét và so sánh giữa kết quả trên thực tế mà chính sách đó đem lại với mục tiêu công bằng xã hội mà nó hướng tới. Chính sách xã hội là công bằng nếu trên thực tế nó góp phần cải thiện công bằng xã hội, hướng tới được xã hội tiến bộ, bình đẳng về cơ hội và hưởng thụ trên cơ sở thực tiễn đóng góp của họ đốivới xã hội. II. CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ TÍNH CÔNG BẰNG XÃ HỘI 1. Đánh giá về kinh tế. Đại hội lần thứ VI của Đảng vào tháng 12 năm 1986 đã đề ra đường lối đôỉ mới toàn diện, trong đó có chủ trương đột phá là chuyển nền kinh tế từ mô hình kế hoạch hóa tập trung quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Facebook: @ www.facebook.com/ S Á C H – T À I L I Ệ U T H I T U Y Ể N Trang 3 Nhà nước ta đã sử dụng cơ chế thị trương như là thành quả của nền văn minh nhân loại làm phương tiện để năng động hóa và đẩy nhanh nhịp độ tăng trưởng kinh tế, tăng cường xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Chúng ta không sử dụng rập khuôn mô hình kinh tế thị trường tự do – dù là dựa vào lý thuyết của chủ nghĩa tự do cổ điển hay lý thuyết của chủ nghĩa tự do mới. Bởi thực tế đã cho thấy, bản thân nền kinh tế thị trương tự do không tự động dẫn tới công bằng xã hội, trái lại còn làm phân hóa giàu nghèo quá mức. Vì vậy, để đánh giá về công bằng về kinh tế, nhóm dựa trên việc nhà nước đưa ra Nghị định để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, cũng như để làm giảm phân cách giàu nghèo dựa trên việc đánh thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, Nghị định số 108/2010/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2010 của Chính phủ về quy định mức tiền lương tối thiểu vùng đối với người lao động: Điều 2. Mức lương tối thiểu vùng Mức lương tối thiểu vùng để trả công đối với người lao động làm công việc giản đơn