Các loại kiểm thử phần mềm Một hoạt động mang tính sống còn trong các dự án sản xuất hoặc gia công phần mềm (PM), đó là kiểm thử (Software Testing). Dân làm PM chắc hẳn không ai nghi ngờ vai trò quan trọng của nó, tuy nhiên không phải ai (cả trong ngành và ngoài ngành) cũng hiểu rõ hoạt động này. Bản thân công việc kiểm thử phần mềm (KTPM) cũng là một lĩnh vực hoạt động độc lập và khá “hấp dẫn”. Cùng với các dự án gia công sản xuất PM, hiện cũng có khá nhiều dự án mà nội dung công việc chỉ là kiểm thử những PM đã được khách hàng phát triển sẵn. Mặc dù công việc KTPM không xa lạ song những khái niệm và kỹ thuật lại khá rắc rối. Bài viết này sẽ nhằm cung cấp một cái nhìn tương đối bao quát về lĩnh vực “tưởng cũ nhưng không cũ” này. KIỂM THỬ PHẦN MỀM LÀ GÌ? Thực ra KTPM là công việc mà bất cứ người nào từng tham gia phát triển phần mềm (PTPM) đều biết và từng làm. Theo nghĩa thông thường nhất, KTPM bao gồm việc “chạy thử” PM hay một chức năng của PM, xem nó “chạy” đúng như mong muốn hay không. Việc kiểm thử này có thể thực hiện từng chặng, sau mỗi chức năng hoặc module được phát triển, hoặc thực hiện sau cùng, khi PM đã được phát triển hoàn tất. KTPM đứng ở vị trí hết sức nhạy cảm, nó là bước đệm giữa giai đoạn xây dựng PM và sử dụng PM, trước khi giao sản phẩm hoàn chỉnh cho khách hàng. Bạn có thể tham khảo bài “Tổng quan các mô hình phát triển phần mềm” trong TGVT A số tháng 8/2005 (ID: A0508_106) để biết vị trí của KTPM trong các mô hình PTPM. Hình 1: 4 mức độ cơ bản của kiểm thử phần mềm CÁC MỨC ĐỘ CỦA KTPM Thực tế, KTPM không đơn giản như nhiều người thường nghĩ, công việc này có nhiều mức độ khác nhau và có mối tương quan với các chặng phát triển trong dự án PTPM. Hình 1 cho thấy 4 mức độ cơ bản của KTPM và hình 2 cho thấy mối tương quan với các chặng PTPM trong mô hình V-model. Phần sau sẽ làm rõ chi tiết về các mức độ KTPM, do một số thuật ngữ không có từ tương đương sát nghĩa trong tiếng Việt, mặt khác để các bạn tiện tham khảo sau này, chúng tôi xin giữ nguyên một số thuật ngữ gốc tiếng Anh. 1. Unit Test – Kiểm thử mức đơn vị Để có thể hiểu rõ về Unit Test, khái niệm trước tiên ta cần làm rõ: thế nào là một đơn vị PM (Unit)? Một Unit là một thành phần PM nhỏ nhất mà ta có thể kiểm thử được. Theo định nghĩa này, các hàm (Function), thủ tục (Procedure), lớp (Class), hoặc các phương thức (Method) đều có thể được xem là Unit. Vì Unit được chọn để kiểm thử thường có kích thước nhỏ và chức năng hoạt động đơn giản, chúng ta không khó khăn gì trong việc tổ chức, kiểm thử, ghi nhận và phân tích kết quả kiểm thử. Nếu phát hiện lỗi, việc xác định nguyên nhân và khắc phục cũng tương đối dễ dàng vì chỉ khoanh vùng trong một đơn thể Unit đang kiểm thử. Một nguyên lý đúc kết từ thực tiễn: thời gian tốn cho Unit Test sẽ được đền bù bằng việc tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí cho việc kiểm thử và sửa lỗi ở các mức kiểm thử sau đó. Unit Test thường do lập trình viên thực hiện. Công đoạn này cần được thực hiện càng sớm càng tốt trong giai đoạn viết code và xuyên suốt chu kỳ PTPM. Thông thường, Unit Test đòi hỏi kiểm thử viên có kiến thức về thiết kế và code của chương trình. Mục đích của Unit Test là bảo đảm thông tin được xử lý và xuất (khỏi Unit) là chính xác, trong mối tương quan với dữ liệu nhập và chức năng của Unit. Điều này thường đòi hỏi tất cả các nhánh bên trong Unit đều phải được kiểm thử để phát hiện nhánh phát sinh lỗi. Một nhánh thường là một chuỗi các lệnh được thực thi trong một Unit, ví dụ: chuỗi các lệnh sau điều kiện If và nằm giữa then … else là một nhánh. Thực tế việc chọn lựa các nhánh để đơn giản hóa việc kiểm thử và quét hết Unit đòi hỏi phải có kỹ thuật, đôi khi phải dùng thuật toán để chọn lựa. Cũng như các mức kiểm thử khác, Unit Test cũng đòi hỏi phải chuẩn bị trước các tình huống (test case) hoặc kịch bản (script), trong đó chỉ định rõ dữ liệu vào, các bước thực hiện và dữ liệu mong chờ sẽ xuất ra. Các test case và script này nên được giữ lại để tái sử dụng. 2. Integration Test – Kiểm thử tích hợp Integ

Lire le document entier