ĐỀ THI HỌC PHẦN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG Thời gian làm bài: 60 phút Lưu ý: - Chỉ được sử dụng văn bản quy phạm pháp luật dạng giấy khi làm bài. ĐỀ 41 Câu 1: (3 điểm) Phân tích khái niệm, đặc điểm của trách nhiệm pháp lý? Phân tích các căn cứ áp dụng trách nhiệm pháp lý đối với một chủ thể? Trả lời: - Khái niệm: Trách nhiệm pháp lý là những hậu quả pháp lý bất lợi mà chủ thể vi phạm pháp luật phải gánh chịu trước các chủ thể có quyền (bao gồm: cơ quan nhà nước, nhà chức trách, người có quyền dân sự bị vi phạm …). - Trách nhiệm pháp lý có các đặc điểm sau: + Thứ nhất, trách nhiệm pháp lý là những hậu quả pháp lý bất lợi mà Nhà nước buộc chủ thể vi phạm pháp luật phải gánh chịu. + Thứ hai, trách nhiệm pháp lý luôn phát sinh trong phạm vi của quan hệ pháp luật giữa các bên với tính chất là các chủ thể có quyền và nghĩa vụ nhất định, trong đó, nhà nước (thông qua đại diện của mình) có quyền xử lý người có hành vi vi phạm pháp luật dựa trên cơ sở và trong giới hạn cho phép; đối tượng bị áp dụng trách nhiệm pháp lý là cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi vi phạm pháp luật có thể bị tước bỏ hoặc hạn chế những quyền nhất định, nhưng vẫn được đảm bảo các quyền con người, quyền công dân theo quy định của pháp luật. + Thứ ba, nội dung của trách nhiệm pháp lý được quy định trong phần chế tài của các quy phạm pháp luật + Thứ tư, việc xác định trách nhiệm pháp lý phải tuân theo trình tự, thủ tục được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật. - Cơ sở áp dụng trách nhiệm pháp lý Trách nhiệm pháp lý chỉ được áp dụng khi đã có đầy đủ các dấu hiệu để xác định hành vi của chủ thể đã đủ yếu tố để bị coi là vi phạm pháp luật. Khoa học pháp lý coi tổng hợp các dấu hiệu, các yếu tố cấu thành hành vi vi phạm pháp luật là cấu thành vi phạm pháp luật. Cấu thành vi phạm pháp luật được chia thành bốn yếu tố: + Khách thể của vi phạm pháp luật là những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ và bị hành vi vi phạm pháp luật xâm hại + Mặt khách quan của vi phạm pháp luật là những biểu hiện bên ngoài của vi phạm pháp luật, bao gồm: * Hành vi vi phạm * Hậu quả của hành vi vi phạm * Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và hậu quả thực tế * Điều kiện, hoàn cảnh, công cụ, phương tiện thực hiện hành vi + Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật là diễn biến tâm lý bên trong của hành vi vi phạm, bao gồm lỗi, động cơ và mục đích. + Chủ thể của vi phạm pháp luật có thể là cá nhân hoặc tổ chức có năng lực trách nhiệm pháp lý đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật Câu 2: (3 điểm) Chủ tịch UBND Quận T (Thành phố Hà Nội) ra quyết định xử phạt hành chính 200 triệu đồng và buộc công ty A đóng trên địa bàn huyện phải tháo dỡ công trình xây dựng nhà làm việc vì đã vi phạm các quy tắc xây dựng do UBND thành phố ban hành. Công ty A cho rằng quyết định trên của UBND Quận T là trái pháp luật, xâm phạm tới quyền và lợi ích chính đáng của mình và gửi đơn khiếu nại. Hãy cho biết: Đơn khiếu nại của công ty A phải gửi đến cơ quan nào? Vì sao? Trả lời: Đơn khiếu nại của công ty A phải gửi đến Chủ tích UBND Quận T (Thành phố Hà Nội). Vì theo Điều 7 Luật khiếu nại 2011, người khiếu nại lần đầu phải khiếu nại đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có cán bộ, công chức có hành vi hành chính bị khiêú nại. Câu 3: (3 điểm) Cô H được trường Tiểu học X, thuộc xã Y, huyện Z, tỉnh N tuyển dụng vào làm giáo viên và được nhà trường phân công phụ trách 01 lớp thuộc khối 2 từ đầu năm học 2017 -2018. Trong quá trình giảng dạy và phụ trách lớp, cô H đã nhiều lần sử dụng hình phạt hà khắc đối với học sinh. Cụ thể, cô H đã buộc em M là học sinh trong lớp phải uống nước giặt giẻ lau bảng. Khi sự việc được phát hiện, nhà trường đã ra quyết định buộc thôi việc đối với cô H. Xác định loại trách nhiệm pháp lý mà nhà trường áp dụng đối với cô H? Nếu không đồng ý với quyết định trên của nhà trường, cô H có thể làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình?