KHỞI ĐỘNG Xem Video và trả lời các câu hỏi sau: CÂU HỎI Trong video, các ống tre dài ngắn khác nhau thì âm phát ra có giống nhau không? Khi thổi sáo, vì sao bấm các lỗ khác nhau thì âm thanh thay đổi? Âm thanh trong ống tre và cây sáo được tạo ra do phần nào dao động? Khi vỗ tay đều trước miệng các ống của đàn K’lông pút có độ dài khác nhau như hình bên, thì thấy âm phát ra ở các miệng ống trầm bổng khác nhau. Sóng âm lan truyền trong mỗi ống không phải là sóng chạy. CÂU HỎI Vậy đó là loại sóng gì và có những đặc điểm nào? TRƯỜNG: THPT BÀI 13 Sóng Dừng Vật lý 11 GIÁO VIÊN: nội dung bài học 1. Thí nghiệm tìm hiểu sóng dừng 2. Giải thích sự tạo thành sóng dừng 3. Tìm hiểu sóng dừng trong các nhạc cụ 4. Luyện tập I. THÍ NGHIỆM TẠO SÓNG DỪNG Chia lớp thành 6 – 8 nhóm. DỤNG CỤ THÍ NGHIỆM CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH Tiến hành Bước 1: Giữ cho dây căng, đầu P mắc vào ròng rọc, đầu rung mắc vào dây. Bước 2: Cho bộ rung hoạt động để rung đầu P. Điều chỉnh tần số của bộ rung cho đến khi trên dây xuất hiện những điểm dao động với biên độ cực đại và có những điểm đứng yên. Ghi lại tần số của bộ rung. Bước 3: Thay đổi tần số của bộ rung cho đến khi quan sát được những điểm dao động với biên độ cực đại và những điểm đứng yên. Ghi lại tần số mới của bộ rung bằng một bảng trực tuyến dùng chung cho cả nhóm Google Sheets/ Excel. nhiệm vụ Thảo luận và dựa vào kết quả thí nghiệm, trả lời nội dung: 01 02 Câu hỏi (SGK – tr52) Điều kiện để có sóng dừng. Thực hành I. THÍ NGHIỆM TẠO SÓNG DỪNg 01 Quan sát sóng xuất hiện trên dây, ta thấy trên dây xuất hiện những điểm dao động với biên độ cực đại và có những điểm đứng yên. Hiện tượng như vậy gọi là hiện tượng sóng dừng. 02 Điều kiện để có sóng dừng trên một sợi dây có 2 đầu cố định: Để có sóng dừng trên một sợi dây có hai đầu cố định thì hai sóng giao nhau phải là hai sóng có cùng tần số (một sóng tới và một sóng phản xạ) và chiều dài L của sợi dây phải bằng một số nguyên lần nửa bước sóng. với n = 1, 2, 3,… II. GIẢI THÍCH SỰ