正在生成预览...
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- HUỲNH THANH SANG HÌNH ẢNH CỐ THỦ TƢỚNG VÕ VĂN KIỆT ĐỐI VỚI QUÊ HƢƠNG TRÊN BÁO IN (Khảo sát trên các Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên và Vĩnh Long) LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Vĩnh Long - 2020
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- HUỲNH THANH SANG HÌNH ẢNH CỐ THỦ TƢỚNG VÕ VĂN KIỆT ĐỐI VỚI QUÊ HƢƠNG TRÊN BÁO IN (Khảo sát trên các Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên và Vĩnh Long) Chuyên ngành: Báo chí học định hƣớng ứng dụng Mã số: 8320101.01 (UD) LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ Chủ tịch Hội đồng chấm luận văn Ngƣời hƣớng dẫn khoa học thạc sĩ khoa học PGS.TS. Đặng Thị Thu Hƣơng PGS.TS. Lê Thanh Bình Vĩnh Long – 2020
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính tôi. Nội dung thông tin đƣợc trình bày trong luận văn là chính xác, chƣa từng công bố trong bất cứ tài liệu nào. Tôi xin chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình. Tác giả luận văn Huỳnh Thanh Sang
LỜI CẢM ƠN Tôi xin gởi lời cảm ơn chân thành đến: - Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội vì đã mở Lớp Cao học Báo chí tại Vĩnh Long, tạo điều kiện thuận lợi để các học viên ở miền Tây Nam Bộ nhƣ tôi sắp xếp thời gian đến lớp trong khi vẫn đảm bảo công việc ở cơ quan; - Các Thầy Cô giảng dạy tại Vĩnh Long, đặc biệt là PGS.TS. Lê Thanh Bình, vì sự truyền đạt kiến thức không biết mệt mỏi cũng nhƣ sự dìu dắt, hƣớng dẫn học viên tận tình; - Trƣờng Đại học Cửu Long vì đã cung cấp cơ sở vật chất đầy đủ cho lớp học; - Đài Phát thanh và Truyền hình Vĩnh Long vì sự hỗ trợ về vật chất và tinh thần khi tôi theo học lớp này; - Tác giả các công trình nghiên cứu khoa học đƣợc trích dẫn trong luận văn; - Những ngƣời mà tôi có cơ hội đƣợc tiếp xúc để trao đổi, phỏng vấn những vấn đề có liên quan đến nhân vật; - Vợ và 2 con vì sự ủng hộ vô điều kiện khi tôi tập trung vào công việc này; Với sự hỗ trợ quý giá ấy, tôi đã hoàn tất công trình nghiên cứu. Tôi mong mỏi nhận đƣợc mọi sự đóng góp để công trình hoàn thiện hơn. Vĩnh Long, ngày 01 tháng 04 năm 2020 Huỳnh Thanh Sang
MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN....................................................................................................3 LỜI CẢM ƠN ..........................................................................................................4 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .........................................................................2 DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ...............................................................................3 PHẦN MỞ ĐẦU .....................................................................................................4 1. Lý do chọn đề tài.............................................................................................4 2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu ..............................................................................6 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................10 4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu ....................................................................10 5. Phƣơng pháp nghiên cứu...............................................................................11 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài..........................................................12 7. Kết cấu của đề tài ..........................................................................................12 Chƣơng 1: HÌNH ẢNH CHÍNH KHÁCH TRÊN BÁO CHÍ – NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN ................................................................................13 1.1. Các khái niệm liên quan đến đề tài ............................................................13 1.2. Thân thế, sự nghiệp của cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt .................................23 1.3. Đặc trƣng, thế mạnh và hạn chế của báo in trong việc xây dựng hình ảnh chính khách .......................................................................................................26 1.4. Lý thuyết Đóng khung ...............................................................................28 1.5. Tiêu chí đánh giá chất lƣợng các bài viết về hình ảnh chính khách ..........30 TIỂU KẾT CHƢƠNG 1........................................................................................33 Chƣơng 2: HÌNH ẢNH CỐ THỦ TƢỚNG VÕ VĂN KIỆT ĐỐI VỚI QUÊ HƢƠNG TRÊN BÁO IN......................................................................................35 2.1. Khái quát về Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Vĩnh Long................................35 2.2. Tần suất các bài viết về cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt trên Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Vĩnh Long ....................................................................................38 2.3. Nội dung thông điệp về hình ảnh cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt...................41 2.4. Hình thức thông điệp về hình ảnh cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt..................55 TIỂU KẾT CHƢƠNG 2........................................................................................71 Chƣơng 3: THÀNH CÔNG VÀ HẠN CHẾ CỦA BÁO CHÍ KHI XÂY DỰNG HÌNH ẢNH CỐ THỦ TƢỚNG VÕ VĂN KIỆT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM 73 3.1. Thành công và hạn chế của báo chí khi xây dựng hình ảnh cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt ......................................................................................................73 3.2. Nguyên nhân thành công và hạn chế .........................................................81 3.3. Bài học kinh nghiệm ..................................................................................82 3.4. Đề xuất khuyến nghị đối với các cơ quan báo chí trong diện khảo sát......89 TIỂU KẾT CHƢƠNG 3........................................................................................93 KẾT LUẬN ...............................................................................................................95 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................97 PHỤ LỤC................................................................................................................104 1
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT ĐẦY ĐỦ ĐBSCL Đồng bằng Sông Cửu Long NXB Nhà xuất bản PGS Phó Giáo sƣ TS Tiến sĩ TW Trung ƣơng 2
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Mô hình 1.1: Mô hình truyền thông 2 chiều của Claude Shannon Mô hình 1.2: Các thành tố của quá trình tiếp nhận sản phẩm báo chí Hình 1.1: Tiểu sử cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt Hình 2.2: Cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt: Chức quyền chỉ là phƣơng tiện vì dân (Tuổi Trẻ, 23/11/2017) Hình 3.1: Những hình ảnh đời thƣờng của cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt Bảng 2.1: Số lƣợng bài viết về cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt trên các báo khảo sát Biểu đồ 2.1: Số lƣợng bài viết về cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt trên Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Vĩnh Long Biểu đồ 2.2: Tin bài phản ánh cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt là nhà lãnh đạo chân chính, hình tƣợng mẫu trong xã hội Biểu đồ 2.3: Tin bài về cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt có nội dung xây dựng lòng tin, giáo dục giá trị chân – thiện – mỹ Biểu đồ 2.4: Tin bài về cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt có nội dung phát động, cổ vũ các phong trào hoạt động xã hội đi theo gƣơng sáng Biểu đồ 2.5: Cách sử dụng box thông tin trên Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Vĩnh Long 3
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Vĩnh Long là vùng đất địa linh nhân kiệt, quê hƣơng của những con ngƣời làm nên lịch sử, trong đó có cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt (23/11/1922 – 11/6/2008). Ông là một nhà lãnh đạo kiệt xuất của Nhân dân, của Nhà nƣớc, của Đảng trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, cũng nhƣ trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nƣớc. Trải qua những năm tháng hoạt động cách mạng gian khổ, kinh qua nhiều chức vụ quan trọng, ở cƣơng vị nào ông cũng thể hiện tài năng lãnh đạo với tầm nhìn chiến lƣợc, sắc sảo, nhạy bén, sáng tạo và linh hoạt, sâu sát thực tiễn, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Dù không tránh khỏi những khuyết điểm, thiếu sót nhƣng ông luôn lắng nghe những ý kiến góp ý, phê phán để suy ngẫm và kịp thời sửa chữa, biết nhìn lại mình từ những việc nhỏ nhìn ra những việc trọng đại của đất nƣớc. Nhớ tới ông, chúng ta nhớ về một ngƣời suốt đời gắn bó với nhân dân đến mức cái tên Sáu Dân vốn là bí danh đã nhanh chóng trở thành thân thiết và đƣợc mọi ngƣời quen dùng hơn cả tên chính thức - Võ Văn Kiệt. Nhớ tới ông, chúng ta cũng nhớ đến sự đột phá, vƣợt rào, mạnh mẽ tìm kiếm những đƣờng hƣớng mới. Ông đƣợc nhân dân yêu quý, gọi là Thủ tƣớng của Đổi mới, bởi giai đoạn ông nắm quyền là giai đoạn bản lề, mang tính quyết định cho thành công của công cuộc Đổi mới nền kinh tế đất nƣớc. Dấu ấn cá nhân của ông là vô cùng lớn, thể hiện qua những công trình mang “dấu ấn Võ Văn Kiệt” nhƣ chƣơng trình khai thác Đồng Tháp Mƣời và Tứ giác Long Xuyên, dự án thoát lũ Đồng bằng Sông Cửu Long, đƣờng dây tải điện 500 KV Bắc – Nam, nhà máy thủy điện Trị An... Đã có biết bao ngƣời ở bao tầng lớp nhân dân bày tỏ sự cảm phục, ngƣỡng mộ, kính trọng ông qua những bài viết ca ngợi, ghi nhận công lao của 4
vị Thủ tƣớng đối với đất nƣớc khi ông còn sống, đồng thời bày tỏ sự tiếc thƣơng vô hạn khi ông đi vào cõi vĩnh hằng. PGS.TS. Lê Thanh Bình thì chú ý đến mối quan hệ giữa truyền thông và ngƣời tài, truyền thông có sứ mệnh và nhiệm vụ tôn vinh ngƣời tài, quảng bá sự nghiệp của họ đối với công chúng, không chỉ trong một khoảng thời gian mà cần chọn lọc, sàng lọc thông tin để lƣu giữ hình ảnh những ngƣời có đủ tâm, tài, tầm trong tâm khảm nhiều thế hệ. Tác giả viết: “Các phương tiện truyền thông đại chúng cần quảng bá để toàn xã hội tiếp tục thống nhất nhận thức một cách sâu sắc, triệt để rằng: người tài là vốn quý nhất, là niềm tự hào của dân tộc, xã hội luôn kính trọng, thực sự tôn vinh họ.” [4, tr.66] Trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ và sâu rộng trên tất cả các mặt của đời sống xã hội, các loại hình báo chí truyền thông có sự thay đổi về quy mô hoạt động và hình thức thể hiện. Nhờ những thế mạnh nhƣ có thể thông tin, phân tích, giải thích và giải đáp những vấn đề phức tạp một cách hệ thống, sâu sắc với độ tin cậy cao mà báo in vẫn chiếm đƣợc cảm tình của độc giả. Thực tế cho thấy những bài viết trên báo in, đặc biệt là về chính khách có tầm viễn kiến, luôn nhận đƣợc sự quan tâm của bạn đọc. Các chính khách xuất hiện trên báo in thƣờng đảm bảo các yếu tố: chuẩn mực, có uy tín, có đóng góp lớn cho xã hội. Trong bài “Võ Văn Kiệt - Ông Sáu vì Dân” đăng trên website https://soctrang.dcs.vn/ ngày 20/11/2020, Quốc Hùng viết cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt từng đƣợc cố Thủ tƣớng Phạm Văn Đồng đánh giá nhƣ sau: “Trong các đời Thủ tướng thì Võ Văn Kiệt - Sáu Dân là người làm được nhiều việc lớn nhất cho dân, cho nước.” Việc tìm hiểu hình ảnh của ông đối với quê hƣơng trên báo in sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn không chỉ về nhân vật và đời sống báo chí đƣơng đại mà còn có ý nghĩa tham khảo đối với hoạt động báo chí trong việc truyền tải 5
thông tin về hình ảnh chính trị gia. Đó cũng là lý do tác giả chọn đề tài “Hình ảnh cố Thủ tƣớng Võ Văn Kiệt đối với quê hƣơng trên báo in” (Khảo sát trên các Báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên và Vĩnh Long) để làm luận văn nghiên cứu. Quê hƣơng đối với ông không chỉ đơn giản là nơi ông sinh ra mà còn có thể hiểu rộng là nơi ông đã trƣởng thành, trƣởng thành trong cuộc đời hoạt động, lãnh đạo của mình, là nơi đồng bào, đồng chí, nhân dân gắn bó với ông. Đó không chỉ là mảnh đất Vĩnh Long mà cả mọi miền Tổ quốc. Vì thế ở tầm vóc lãnh đạo quốc gia của mình, ông luôn đau đáu vấn đề phải làm gì cho nhân dân trên toàn đất nƣớc Việt Nam thân yêu bớt khổ, thoát nghèo... 2. Lịch sử vấn đề nghiên cứu Có nhiều công trình nghiên cứu làm cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc thực hiện đề tài, bao gồm: - Các công trình nghiên cứu về vai trò của báo chí: + Trong cuốn“Cơ sở lý luận báo chí truyền thông”, PGS.TS. Đinh Văn Hƣờng nêu rõ: “Báo chí không chỉ là vũ khí tƣ tƣởng sắc bén, lợi hại mà còn là ngƣời tuyên truyền tập thể, cổ động tập thể, tổ chức tập thể; điều này càng phù hợp với thời đại bùng nổ thông tin hiện nay” [27, tr.29]. + Trong cuốn“Báo chí truyền thông hiện đại”, PGS.TS. Nguyễn Văn Dững nhận định: “Sự phát triển của báo chí truyền thông hiện đại đã làm gia tăng nhanh chóng vai trò, vị thế đặc biệt của nó trong đời sống xã hội, trên tất cả các lĩnh vực hoạt động. Có thể thấy rất rõ bản chất xã hội của báo chí truyền thông hiện đại rằng, báo chí truyền thông là phƣơng tiện liên kết xã hội thông qua giao tiếp và chia sẻ; là phƣơng tiện can thiệp thông qua thông tin - giao tiếp xã hội theo nhóm đối tƣợng và công chúng trên diện rộng, không biên giới, là phƣơng tiện tuyên truyền hữu hiệu nhất. Nó là công cụ kích thích năng lực sáng tạo cá nhân, khơi nguồn, huy động và tổ chức nguồn lực phát 6
triển xã hội; nó cũng lã vũ khí lợi hại nhất trong cuộc đấu tranh chính trị, tƣ tƣởng” [12, tr.50- 51]. + Các bài viết của PGS. TS Mai Quỳnh Nam: “Xã hội hóa và truyền thông đại chúng”, “Về vấn đề nghiên cứu hiệu quả truyền thông đại chúng” đăng trên tạp chí Xã hội học số 4-2001 khẳng định: “Trong các chuỗi tác nhân xã hội hóa thì truyền thông đại chúng mặc dù ra đời muộn hơn rất nhiều so với các thiết chế xã hội khác nhƣ gia đình, trƣờng học, nhà thờ nhƣng lại sớm tỏ rõ sự tác động đối với xã hội hóa từ khả năng tạo nên các “bản đúc xã hội” của công chúng”. - Các công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc về hình ảnh nhân vật trên truyền thông: Trong nƣớc: + “Báo chí về người nổi tiếng và vấn đề định hướng giá trị cho giới trẻ” (PGS. TS. Đặng Thị Thu Hƣơng, 2019) + Luận văn “Xây dựng thương hiệu cá nhân của một số chính trị gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam”, (Phạm Văn Hệ, 2016) Ngoài nƣớc + “Image Formation Process” (William C. Gartner, 1994) + “A pilot exploration of the use of compassionate images in a group of self‐ critical people” (Paul Gilbert & Chris Irons (2004) + “Understanding images of groups of people” (A. C. Gallagher and T. Chen, 2009) Các công trình nghiên cứu trên đã khái quát những vấn đề lý luận về việc xây dựng hình ảnh nhân vật, tìm hiểu hình ảnh nhân vật, ảnh hƣởng của hình ảnh nhân vật đƣợc khắc họa trên truyền thông. - Các công trình nghiên cứu về hình ảnh chính trị gia, hình ảnh ngƣời nổi tiếng, hình ảnh các nhóm nghề nghiệp trên báo chí: 7
+ Luận văn “Hình ảnh người nổi tiếng trên báo chí và việc hình thành hệ giá trị cho giới trẻ Việt Nam” (Lê Thị Phƣớc Thảo). Tác giả phân tích các tác động của hình ảnh ngƣời nổi tiếng đối với giới trẻ, khẳng định ý nghĩa và hiệu quả của việc sử dụng hình ảnh ngƣời nổi tiếng để xây dựng hệ giá trị cho giới trẻ; phân tích vai trò, trách nhiệm, đạo đức của nhà báo trong việc lựa chọn nhân vật nổi tiếng để phản ánh, đồng thời đƣa ra một số giải pháp nhằm nâng cao nội dung và phƣơng thức đƣa tin, bài, hình ảnh ngƣời nổi tiếng trên hai tờ báo Tuổi Trẻ và Tiền Phong. + Luận văn “Hình ảnh chính khách Mỹ trên báo điện tử” (Nguyễn Thị Quỳnh Trang). Luận văn cung cấp những thông tin về cách thức báo chí Mỹ phản ánh hình ảnh chính khách thông qua các tác phẩm báo mạng điện tử; đánh giá những ƣu, khuyết điểm ở một nền báo chí luôn tự hào là dân chủ, khách quan; lƣu ý những điều mà ngƣời làm báo cần biết khi viết về chính khách. + Luận văn “Hình ảnh người cảnh sát giao thông trên báo điện tử Việt Nam hiện nay” (Nguyễn Thị Hải Anh). Luận văn đã chỉ ra đƣợc những thành công và hạn chế của công tác xây dựng và tuyên truyền hình ảnh ngƣời Cảnh sát giao thông trên báo điện tử; đƣa ra những giải pháp, khuyến nghị góp phần nâng cao chất lƣợng các tin, bài phản ánh hình ảnh ngƣời Cảnh sát giao thông trên báo điện tử ở Việt Nam hiện nay. + Luận văn “Hình ảnh người lao động trên báo chí Công Đoàn” (Trần Văn Vƣơng). Luận văn nhận diện, phân tích, đánh giá hình ảnh ngƣời lao động trên các tờ báo công đoàn thuộc diện khảo sát, đề xuất giải pháp nhằm phản ánh hình ảnh ngƣời lao động một cách trung thực, khách quan, đa chiều và mang tính nhân văn trên báo chí công đoàn. + Luận văn “Thông điệp về doanh nhân trên báo in dưới góc nhìn văn hóa” (Phạm Thị Là). Theo tác giả, thông điệp về những ngƣời giàu có hiến tài 8
显示前 12 页。下载资料查看完整内容。
暂无评论。快来抢沙发吧！
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！