第 1 页
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH PHAN THỤC YẾN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG RỬA TIỀN TẠI NGÂN HÀNG TNHH MỘT THÀNH VIÊN STANDARD CHARTERED (VIỆT NAM) LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8340201 Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2025
第 2 页
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH PHAN THỤC YẾN CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG RỬA TIỀN TẠI NGÂN HÀNG TNHH MỘT THÀNH VIÊN STANDARD CHARTERED (VIỆT NAM) LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số ngành: 8340201 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN VĂN NHẬT Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2025
第 3 页
i LỜI CAM ĐOAN Tôi tên Phan Thục Yến, là học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, xin cam đoan công trình nghiên cứu này là của tôi và do tôi thực hiện. Số liệu và kết quả nghiên cứu này chưa được công bố cho bất kỳ tổ chức hay đơn vị nào và cũng chưa được sử dụng cho bất kỳ hình thức bằng cấp nào. Các thông tin, dữ liệu khảo sát mà tôi sử dụng trong nghiên cứu này là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc rõ ràng./. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2025 Học viên Phan Thục Yến
第 4 页
ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hỗ trợ quý báu cùng những lời động viên chân thành từ quý Thầy Cô, các anh chị đồng nghiệp, gia đình và bạn bè. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến: - TS. Nguyễn Văn Nhật, người đã tận tình hướng dẫn, đồng hành và hỗ trợ tôi xuyên suốt quá trình thực hiện luận văn – từ việc tìm kiếm tài liệu, xây dựng đề cương cho đến khi hoàn thiện nội dung nghiên cứu. Sự chỉ dẫn tận tâm và nghiêm túc của Thầy là nguồn động lực to lớn giúp tôi vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập và nghiên cứu. - Quý Thầy Cô Trường Đại học Ngân hàng, những người đã truyền đạt cho tôi không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn chia sẻ những kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập tại trường. Những bài giảng và định hướng học thuật của quý Thầy Cô là nền tảng vững chắc cho quá trình thực hiện luận văn này. - Các anh chị đồng nghiệp tại bộ phận Nhận diện khách hàng cũng như các bộ phận khác tại Ngân hàng TNHH một thành viên Standard Chartered Việt Nam đã luôn tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ tôi trong cả quá trình học tập lẫn giai đoạn triển khai đề tài luận văn. - Gia đình và những người bạn đã đồng hành, hỗ trợ tôi trong giai đoạn học tập cũng như thực hiện luận văn. Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 9 năm 2025 Học viên Phan Thục Yến
第 5 页
iii TÓM TẮT Tiêu đề: Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phòng chống rửa tiền tại Ngân hàng TNHH Một thành viên Standard Chartered (Việt Nam) Nội dung: Hành vi rửa tiền qua hệ thống ngân hàng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của tổ chức tín dụng và sự ổn định kinh tế quốc gia. Do đó, việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động PCRT có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học giúp ngân hàng nhận diện tầm quan trọng và xây dựng chiến lược nâng cao hiệu quả công tác này. Nghiên cứu được thực hiện tại Ngân hàng TNHH Một thành viên Standard Chartered (Việt Nam) với mục tiêu là xác định các nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động PCRT tại ngân hàng. Mô hình nghiên cứu bao gồm 5 nhân tố: Hoạt động đào tạo; Sự hiểu biết của cán bộ nhân viên; Quy định pháp lý; Sự sẵn sàng tham gia của ngân hàng; Ứng dụng công nghệ. Nghiên cứu sử dụng tổng hợp hai phương pháp định tính và định lượng. Với phương pháp định tính, tác giả mô tả chi tiết về hoạt động phòng, chống rửa tiền; thống kê số lượng các giao dịch đáng ngờ và phân tích kết quả thống kê từ đó tìm ra ưu điểm cũng như hạn chế của hoạt động phòng, chống rửa tiền tại ngân hàng. Phương pháp định lượng được sử dụng thông qua việc phân tích dữ liệu sơ cấp thu thập được từ khảo sát 162 cán bộ nhân viên, quản lý có các nhiệm vụ liên quan đến hoạt động phòng, chống rửa tiền. Kết quả phân tích dữ liệu thu thập từ khảo sát cho thấy cả 05 nhân tố đều có tác động đến hiệu quả hoạt động phòng, chống rửa tiền tại SCBVL với mức độ ảnh hưởng tăng dần bao gồm: Ứng dụng công nghệ (β = 0.140); Sự sẵn sàng tham gia của ngân hàng (β = 0.158); Sự hiểu biết của cán bộ nhân viên (β = 0.199); Quy định pháp lý (β = 0.322); Hoạt động đào tạo (β = 0.358). Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở khoa học giúp lãnh đạo ngân hàng đưa ra các chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động PCRT trong tương lai. Từ khóa: Rửa tiền, Phòng chống rửa tiền, Hiệu quả hoạt động phòng chống, rửa tiền, Rửa tiền qua hệ thống ngân hàng.
第 6 页
iv ABSTRACT Title: Factors affecting anti-money laundering activities at Standard Chartered Bank (Vietnam) Limited. Abstract: Money laundering activities through the banking system negatively affect the operations of financial institutions and the stability of the national economy. Therefore, studying the factors influencing the effectiveness of anti-money laundering (AML) activities is essential, as it provides a scientific basis for banks to recognize the importance of AML efforts and develop strategies to enhance their effectiveness. The study was conducted at Standard Chartered Bank (Vietnam) Limited with the objective of identifying key factors influencing the effectiveness of anti-money laundering (AML) activities within the bank. The research model comprises five factors: training activities, employees’ knowledge, legal regulations, the bank’s readiness to participate, and technology application. A mixed-method approach was employed, combining both qualitative and quantitative methods. In the qualitative phase, the study provides a detailed description of AML activities, compiles statistics on suspicious transactions, and analyzes these data to identify the strengths and limitations of the bank’s AML practices. The quantitative method involves analyzing primary data collected from a survey of 162 employees and managers directly involved in AML-related tasks. The analysis of survey data revealed that all five factors have an impact on the effectiveness of AML activities at SCBVL, with increasing levels of influence as follows: Technology application (β = 0.140); The bank’s willingness to participate (β = 0.158); Employees’ knowledge (β = 0.199); Legal regulations (β = 0.322); and Training activities (β = 0.358). The findings of this study provide a scientific foundation for bank leadership to design appropriate policies aimed at enhancing the effectiveness of AML activities in the future. Keywords: Money laundering, Anti-money laundering, Anti-Money Laundering Effectiveness, Money laundering through banking system.
第 7 页
v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. Danh mục từ viết tắt tiếng Việt Từ viết tắt Cụm từ tiếng Việt CNTT Công nghệ thông tin NHNN Ngân hàng nhà nước PCPB VKHDHL Phòng chống tài trợ, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt PCRT Phòng, chống rửa tiền TMCP Thương mại cổ phần TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTKB Tài trợ khủng bố VN Việt Nam 2. Danh mục từ viết tắt tiếng Anh Từ viết tắt Cụm từ tiếng Anh Cụm từ tiếng Việt AML Anti-Money Laundering Chống rửa tiền Asia / Pacific Group On Money Nhóm châu Á - Thái Bình Dương APG Laundering về chống rửa tiền Xác minh thông tin nhận biết CDD Customer Due Diligence khách hàng Financial Action Task Force on Lực lượng đặc nhiệm tài chính về FATF Money Laundering chống rửa tiền FCA Financial Conduct Authority Cơ quan quản lý tài chính Hong Kong and Shanghai Tập đoàn Ngân hàng Hồng Kông HSBC Banking Corporation và Thượng Hải New York Department of Cơ quan Dịch vụ tài chính New NYDFS Financial Services York PEP Politically Exposed Persons Cá nhân có ảnh hưởng chính trị
第 8 页
vi SAR Suspicious Activity Reporting Báo cáo giao dịch đáng ngờ SCB Standard Chartered Bank Ngân hàng Standard Chartered Standard Chartered Bank Ngân hàng TNHH Một thành viên SCBVL (Vietnam) Limited Standard Chartered (Việt Nam) The United Nations Office on Cơ quan phòng chống ma túy và UNODC Drugs and Crime tội phạm của Liên hợp quốc
第 9 页
vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.............................................................................................................i LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii TÓM TẮT ..................................................................................................................... iii ABSTRACT...................................................................................................................iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.................................................................................v MỤC LỤC.................................................................................................................... vii DANH MỤC BẢNG BIỂU............................................................................................xi DANH MỤC CÁC HÌNH............................................................................................ xii CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI......................................................................1 1.1 Tính cấp thiết của đề tài .....................................................................................1 1.2 Mục tiêu nghiên cứu...........................................................................................6 1.2.1 Mục tiêu tổng quát.......................................................................................6 1.2.2 Mục tiêu chi tiết...........................................................................................6 1.3 Câu hỏi nghiên cứu.............................................................................................6 1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu......................................................................7 1.4.1 Đối tượng nghiên cứu..................................................................................7 1.4.2 Phạm vi nghiên cứu .....................................................................................7 1.5 Phương pháp nghiên cứu....................................................................................7 1.6 Ý nghĩa của đề tài...............................................................................................8 1.7 Kết cấu của luận văn ..........................................................................................9 TÓM TẮT CHƯƠNG 1..................................................................................................9 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN............10 2.1 Cơ sở lý luận về rửa tiền ..................................................................................10 2.1.1 Khái niệm rửa tiền .....................................................................................10 2.1.2 Quy trình rửa tiền.......................................................................................12 2.1.3 Phương thức rửa tiền..................................................................................14 2.2 Cơ sở lý luận về phòng chống rửa tiền thông qua hệ thống ngân hàng...........15 2.2.1 Sự cần thiết của hoạt động phòng chống rửa tiền thông qua hệ thống ngân hàng ....................................................................................................................15
第 10 页
viii 2.2.2 Các phương thức rửa tiền thông qua hệ thống ngân hàng.........................16 2.2.3 Các chuẩn mực quốc tế về rửa tiền trong lĩnh vực ngân hàng ..................19 2.3 Lý thuyết về hiệu quả hoạt động phòng chống rửa tiền và đo lường hiệu quả hoạt động phòng chống rửa tiền ................................................................................29 2.4 Các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động phòng chống rửa tiền ..............29 2.4.1 Hoạt động đào tạo về phòng chống rửa tiền..............................................29 2.4.2 Sự hiểu biết của cán bộ nhân viên về hoạt động phòng chống rửa tiền ....31 2.4.3 Quy định pháp lý liên quan đến phòng chống rửa tiền..............................31 2.4.4 Sự sẵn sàng tham gia của ngân hàng.........................................................32 2.4.5 Ứng dụng công nghệ vào hoạt động phòng chống rửa tiền.......................33 2.5 Các nghiên cứu có liên quan ............................................................................34 2.5.1 Nghiên cứu nước ngoài..............................................................................34 2.5.2 Nghiên cứu trong nước..............................................................................37 TÓM TẮT CHƯƠNG 2................................................................................................40 CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU..........................................................42 3.1 Quy trình nghiên cứu........................................................................................42 3.2 Mô hình và thang đo nghiên cứu......................................................................43 3.2.1 Mô hình và giả thuyết nghiên cứu.............................................................43 3.2.2 Thang đo nghiên cứu .................................................................................46 3.3 Phương pháp chọn mẫu và kích thước mẫu nghiên cứu ..................................48 3.3.1 Phương pháp chọn mẫu .............................................................................48 3.3.2 Kích thước mẫu nghiên cứu.......................................................................49 3.4 Dữ liệu và phương thức thu thập dữ liệu .........................................................49 3.5 Phân tích dữ liệu...............................................................................................50 3.5.1 Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha .....................................................50 3.5.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA..............................................................51 3.5.3 Phân tích hồi quy .......................................................................................52 TÓM TẮT CHƯƠNG 3................................................................................................54 CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .....................................55 4.1 Giới thiệu về Ngân hàng TNHH Một thành viên Standard Chartered (Việt Nam) ..........................................................................................................................55
第 11 页
ix 4.2 Hoạt động phòng chống rửa tiền tại Ngân hàng TNHH Một thành viên Standard Chartered (Việt Nam).................................................................................55 4.2.1 Nhận biết khách hàng (CDD) ....................................................................56 4.2.2 Giám sát khách hàng và giao dịch của khách hàng...................................57 4.2.3 Hỗ trợ điều tra và thực hiện yêu cầu trong các công văn của cơ quan quản lý ....................................................................................................................58 4.2.4 Báo cáo giao dịch đáng ngờ.......................................................................58 4.2.5 Báo cáo các giao dịch tiền mặt giá trị lớn và giao dịch chuyển tiền điện tử. ....................................................................................................................61 4.2.6 Quản trị và Đánh giá rủi ro........................................................................62 4.2.7 Kiểm soát và kiểm toán nội bộ ..................................................................62 4.2.8 Đào tạo về PCRT.......................................................................................63 4.2.9 Lưu trữ và bảo quản tài liệu.......................................................................64 4.2.10 Các quy định về tiết lộ thông tin và vi phạm.............................................64 4.2.11 Rà soát quy định ........................................................................................66 4.3 Thông tin mẫu nghiên cứu................................................................................66 4.4 Đánh giá thang đo.............................................................................................68 4.4.1 Kiểm định độ tin cậy của thang đo thông qua phân tích Cronbach’s Alpha. ....................................................................................................................68 4.4.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA..............................................................69 4.5 Phân tích tương quan........................................................................................76 4.6 Phân tích hồi quy tuyến tính bội.......................................................................78 4.6.1 Kiểm định độ phù hợp của mô hình ..........................................................78 4.6.2 Dò tìm các quy phạm giả định cần thiết....................................................79 4.6.3 Kết quả phân tích hồi quy đa biến.............................................................82 4.7 Kết luận các giả thuyết nghiên cứu..................................................................84 4.8 Thảo luận kết quả phân tích hồi quy................................................................84 TÓM TẮT CHƯƠNG 4................................................................................................86 CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG PHÒNG, CHỐNG RỬA TIỀN TẠI NGÂN HÀNG TNHH MỘT THÀNH VIÊN STANDARD CHARTERED (VIỆT NAM) .......................................87 5.1 Kết luận ............................................................................................................87
第 12 页
x 5.2 Hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động phòng chống rửa tiền tại Ngân hàng TNHH Một thành viên Standard Chartered (Việt Nam).........................88 5.2.1 Về Hoạt động đào tạo ................................................................................88 5.2.2 Về Quy định pháp lý..................................................................................89 5.2.3 Về Sự hiểu biết của cán bộ nhân viên........................................................90 5.2.4 Về Sự sẵn sàng tham gia của ngân hàng....................................................90 5.2.5 Về Ứng dụng công nghệ............................................................................91 5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo ..........................................91 TÓM TẮT CHƯƠNG 5................................................................................................92 TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................i PHỤ LỤC.................................................................................................................... viii PHỤ LỤC 1. PHIẾU KHẢO SÁT Ý KIẾN...............................................................ix PHỤ LỤC 2. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU....................................................xiv
第 13 页
xi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1 Thang đo nghiên cứu .....................................................................................46 Bảng 4.1 Số lượng SARs được báo cáo nội bộ đến bộ phận Tuân thủ phụ trách về Phòng, chống Rửa tiền tại SCBVL giai đoạn 2018 – 2024.......................................................59 Bảng 4.2 Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo giới tính.............................................66 Bảng 4.3 Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo độ tuổi ...............................................67 Bảng 4.4 . Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo bộ phận làm việc tại SCBVL..........67 Bảng 4.5 Tổng hợp kết quả phân tích Cronbach’s Alpha.............................................68 Bảng 4.6 Kết quả kiểm định Barlett và KMO – Biến độc lập ......................................70 Bảng 4.7 Kết quả giải thích phương sai – Biến độc lập................................................70 Bảng 4.8 Kết quả phân tích EFA – Biến độc lập ..........................................................71 Bảng 4.9 Kết quả kiểm định Barlett và KMO – Biến độc lập (phân tích lần thứ hai)..72 Bảng 4.10 Kết quả giải thích phương sai – Biến độc lập (phân tích lần thứ hai).........73 Bảng 4.11 Kết quả phân tích EFA – Biến độc lập (phân tích lần thứ hai)....................74 Bảng 4.12 Kết quả kiểm định Barlett và KMO – Biến phụ thuộc................................75 Bảng 4.13 Kết quả giải thích phương sai – Biến độc lập..............................................75 Bảng 4.14 Kết quả phân tích EFA – Biến phụ thuộc....................................................76 Bảng 4.15 Kết quả phân tích tương quan......................................................................77 Bảng 4.16 Kết quả phân tích ANOVA trong hồi quy...................................................79 Bảng 4.17 Bảng tóm tắt mô hình hồi quy .....................................................................79 Bảng 4.18 Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến..............................................................81 Bảng 4.19 Bảng ước lượng hệ số hồi quy.....................................................................83 Bảng 4.20 Kết luận các giả thuyết.................................................................................84
第 14 页
xii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1 Số lượng STRs Cục Phòng, chống rửa tiền nhận được trong lĩnh vực Ngân hàng từ năm 2018 – T6/2022 ..........................................................................................3 Hình 1.2 Số lượng giao dịch đáng ngờ được báo cáo tại SCBVL..................................5 Hình 2.1 Quy trình rửa tiền ...........................................................................................12 Hình 3.1 Quy trình nghiên cứu......................................................................................42 Hình 3.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất...........................................................................44 Hình 4.1 Tỷ lệ SARs được kết luận là có hành vi đáng ngờ.........................................60 Hình 4.2 Biểu đồ Histogram..........................................................................................80 Hình 4.3 Biểu đồ Normal P-P Plot................................................................................81 Hình 4.4 Biểu đồ Scatter ...............................................................................................82
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧!