正在生成预览...
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- ĐỖ HOÀNG LAM BÁO IN VỚI VẤN ĐỀ GIÁO DỤC TƢ TƢỞNG LỐI SỐNG CHO THANH NIÊN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (Khảo sát Báo Bạc Liêu, Cà Mau từ tháng 1/2018 đến tháng 6/2019) LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC Cà Mau - 2020
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ HỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- ĐỖ HOÀNG LAM BÁO IN VỚI VẤN ĐỀ GIÁO DỤC TƢ TƢỞNG LỐI SỐNG CHO THANH NIÊN ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG (Khảo sát Báo Bạc Liêu, Cà Mau từ tháng 1/2018 đến tháng 6/2019) Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Báo Chí học Mã số: 8320101.01 (UD) Chủ tịch Hội đồng chấm luận văn Ngƣời hƣớng dẫn khoa học thạc sĩ khoa học PGS.TS Đinh Văn Hƣờng TS. Nguyễn Quang Hòa Cà Mau-2020
LỜI CAM ĐOAN Luận văn này là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Quang Hòa. Các số liệu, những kết quả trình bày trong luận văn này là hoàn toàn trung thực. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Tác giả luận văn Đỗ Hoàng Lam
LỜI CẢM ƠN Công trình khoa học này được hoàn thành, tác giả xin chân thành cảm ơn TS. Nguyễn Quang Hòa - Người đã định hướng, trực tiếp dẫn dắt và hướng dẫn tác giả trong suốt thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học. Xin chân thành cảm ơn Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn, các thầy, cô Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông. Xin gửi lời cảm ơn đến lãnh đạo Báo Bạc Liêu, gia đình, bạn bè và đồng nghiệp ở các cơ quan báo chí đã tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Cà Mau, ngày 23 tháng 9 năm 2020 Đỗ Hoàng Lam
MỤC LỤC MỞ ĐẦU ....................................................................................................................6 1. Tính cấp thiết của đề tài ..........................................................................................6 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài..............................................................8 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu............................................................................10 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ............................................................................11 5. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................................11 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn ..................................................................................12 7. Cấu trúc của luận văn............................................................................................13 Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU....14 1.1. Hệ thống một số khái niệm liên quan đến đề tài...........................................14 1.1.1. Báo in ..............................................................................................................14 1.1.2. Vấn đề..............................................................................................................20 1.1.3. Giáo dục..........................................................................................................20 1.1.4. Tư tưởng..........................................................................................................22 1.1.5. Lối sống...........................................................................................................22 1.1.6. Thanh niên.......................................................................................................23 1.2. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin, của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta về công tác giáo dục tƣ tƣởng, lối sống cho thanh niên.........................24 1.2.1. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về công tác giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên...........................................................................................................24 1.2.2. Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta về công tác giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên..................................................................................27 1.3. Tầm quan trọng và nội dung giáo dục tƣ tƣởng, lối sống cho thanh niên trên báo chí ..............................................................................................................32 Tiểu kết chƣơng 1....................................................................................................35 CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG TUYÊN TRUYỀN GIÁO DỤC TƢ TƢỞNG, LỐI SỐNG CHO THANH NIÊN TRÊN BÁO BẠC LIÊU VÀ BÁO CÀ MAU36 2.1. Báo Bạc Liêu, Báo Cà Mau và những yếu tố tác động đến vấn đề giáo dục tƣ tƣởng, lối sống cho thanh niên ..........................................................................36 1
2.1.1. Vài nét về tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau............................................................36 2.1.2. Một số nét về hai tờ báo khảo sát ...................................................................37 2.1.3. Đặc điểm thanh niên ĐBSCL nói chung và thanh niên tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau nói riêng............................................................................................................39 2.2. Khảo sát và đánh giá vấn đề giáo dục tƣ tƣởng, lối sống cho thanh niên trên Báo Bạc Liêu, Báo Cà Mau ............................................................................41 2.2.1. Quan điểm chỉ đạo của Báo Bạc Liêu, Báo Cà Mau về vấn đề giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên..................................................................................41 2.2.2. Những kết quả đạt được và nguyên nhân........................................................44 2.2.3. Hạn chế và nguyên nhân.................................................................................58 Tiểu kết chƣơng 2....................................................................................................66 CHƢƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC TƢ TƢỞNG, LỐI SỐNG CHO THANH NIÊN.............................67 3.1. Một số kinh nghiệm và những vấn đề đặt ra.................................................67 3.1.1. Kinh nghiệm ....................................................................................................67 3.1.2. Những vấn đề đặt ra........................................................................................68 3.2. Giải pháp nâng cao chất lƣợng tuyên truyền giáo dục tƣ tƣởng, lối sống cho thanh niên trên Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau..............................................70 3.2.1. Đổi mới quan điểm chỉ đạo tuyên truyền về giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên..................................................................................................................70 3.2.2. Đổi mới nội dung thông tin tuyên truyền về giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên..................................................................................................................72 3.2.3. Đổi mới hình thức chuyển tải tác phẩm tuyên truyền về giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên ..................................................................................................77 3.3. Một số kiến nghị với Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau .....................................80 3.3.1. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn cho đội ngũ thực hiện tuyên truyền về giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên.....................................80 3.3.2. Xây dựng chuyên trang, chuyên mục thanh niên cố định ...............................84 3.3.3. Chú trọng các bài viết ở thể loại phóng sự, điều tra, bình luận.....................86 2
3.3.4. Xây dựng cơ chế, chính sách đãi ngộ hợp lý cho phóng viên phụ trách về tuyên truyền giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên..........................................88 Tiểu kết chƣơng 3....................................................................................................91 KẾT LUẬN..............................................................................................................92 TÀI LIỆU THAM KHẢO......................................................................................95 PHỤ LỤC.................................................................................................................99 3
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BBT : Ban Biên tập CNH-HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ĐBSCL : Đồng bằng sông Cửu Long XHCN : Xã hội chủ nghĩa UBND : Ủy ban nhân dân 4
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Biểu đồ 2.1: Đánh giá của bạn đọc về các bài viết về thanh niên trên báo in Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau .................................................................................................61 Biểu đồ 3.1: Tỷ lệ những thông tin bạn đọc xem ở các bài viết về thanh niên trên báo in Báo Bạc Liêu, Báo Cà Mau............................................................................74 5
MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là “đội dự bị tin cậy của Đảng”, công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc. Chính vì vậy mà Đảng, Nhà nước đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách nhằm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng tổ chức thanh niên thành lực lượng hùng hậu, trung thành, kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Qua mỗi thời kỳ, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, sức mạnh của thanh niên cũng luôn được phát huy. Hiện nay, đất nước ta đang trong quá trình tiến hành sự nghiệp CNH-HĐH, tham gia sâu rộng vào hội nhập quốc tế và quá trình toàn cầu hóa. Trên thế giới, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo, tạo điều kiện cho các nước phát triển kinh tế. Kinh tế các nước trên thế giới đã dần dần phục hồi sau cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhưng vẫn tiềm ẩn những yếu tố bất trắc khó lường. Hợp tác quốc tế và toàn cầu hóa kinh tế là xu thế tất yếu, tạo ra nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng gây ra những thử thách không nhỏ cho các quốc gia, nhất là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Tình hình thế giới và trong nước đang có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, những nguy cơ chung của đất nước mà Đảng ta chỉ ra là những thách thức lớn đối với tuổi trẻ. Đó là kinh tế đất nước vẫn còn nhiều khó khăn, chưa đủ điều kiện để đáp ứng tốt cho các nhu cầu của thanh niên cũng như của nhân dân trong các lĩnh vực học tập, nghề nghiệp, việc làm, thu nhập, sức khỏe, nhu cầu vui chơi, giải trí. Sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng quá trình phát triển kinh tế thị trường sẽ tạo ra những thách thức đối với thanh niên về trình độ học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ lẫn tay nghề, bản lĩnh và tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, lối sống của thanh niên. Sự chống phá của các thế hệ bên ngoài, các âm mưu xóa bỏ những thành quả của chế độ XHCN, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng ta và chia rẻ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục tiêu của thế lực thù địch là luôn nhằm vào thanh niên, coi đây là đối tượng dễ lung lạc để dùng các thủ đoạn kinh tế, chính trị và văn hóa tác động làm biến chất, tạo mầm mống chống đối 6
chế độ; ra sức lôi kéo, tha hóa thanh niên, kích động thanh niên tham gia các hoạt động gây mất ổn định tình hình an ninh chính trị đất nước. Dưới sự tác động của toàn cầu hóa, những sản phẩm độc hại phi văn hóa bằng nhiều con đường, nhất là qua internet đã tác động trực tiếp, liên tục với cường độ cao đến lối sống, nếp sống của thanh niên, tạo sức ép gây nhiều khó khăn, phức tạp cho việc bảo vệ và phát huy văn hóa dân tộc trong giới trẻ. Sự gia tăng của các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm, tội phạm nguy hiểm… chưa được ngăn chặn hiệu quả; môi trường xã hội chưa lành mạnh đã, đang và sẽ tác động xấu đến thanh niên. Đây thật sự là một thách thức lớn, đòi hỏi cần phải tăng cường hơn nữa công tác giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên hiện nay. Đối với khu vực ĐBSCL, hiện nay vẫn đang là “vùng trũng” về học vấn, nên việc giáo dục để nâng cao nhận thức, tư tưởng, lối sống cho thanh niên là vấn đề cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục và lâu dài. Báo chí là một trong những vũ khí sắc bén trên mặt trận tư tưởng, chính trị. Thực hiện chức năng của mình, trong thời gian qua, các cơ quan báo chí Việt Nam đã tham gia tích cực vào việc tuyên truyền giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên trên khắp mọi miền đất nước, trong đó có báo chí khu vực ĐBSCL. Thông qua báo chí, thanh niên có thêm nhiều thông tin đa chiều, xác thực và khá kịp thời về các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, từ đó tạo nên sự đồng thuận cần thiết trong các phong trào hành động cách mạng, đóng góp trí tuệ, sức trẻ xây dựng quê hương, đất nước ngày càng văn minh, giàu đẹp, đặc biệt là có niềm tin vào Đảng Cộng sản Việt Nam và chế độ XHCN. Báo Bạc Liêu, Báo Cà Mau là những cơ quan báo chí địa phương nằm trong khu vực ĐBSCL trực thuộc Đảng bộ và chính quyền tỉnh Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau. Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau có nhiệm vụ tuyên truyền các chủ trương, chính sách, các giải pháp chỉ đạo phát triển chính trị, kinh tế - xã hội của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, các cấp, các ngành trong tỉnh đến với nhân dân; cổ vũ, động viên các phong trào cách mạng của quần chúng; phản ánh đời sống, tâm tư nguyện vọng của nhân dân đến các cơ quan quản lý. Trong đó, tuyên truyền giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên là một trong những nội dung được Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau quan tâm thực hiện. Sự phản ánh tích cực và thường xuyên của Báo Bạc Liêu, Báo Cà 7
Mau trong công tác tuyên truyền giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên về những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước không những củng cố niềm tin của thanh niên đối với Đảng, giúp hệ thống chính trị trong tỉnh thêm vững mạnh, mà còn là vũ khí đấu tranh có hiệu quả để phản bác các luận điệu sai trái và thủ đoạn của các thế lực thù địch, thể hiện được tính chiến đấu trên mặt trận tư tưởng của thanh niên. Tuy nhiên, trên thực tế thông tin về giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên trên Báo Bạc Liêu, Báo Cà Mau trong thời gian qua chưa thật sự hấp dẫn kể cả nội dung lẫn hình thức trình bày nên chưa thu hút được độc giả công chúng nói chung và bạn đọc là thanh niên nói riêng. Vì vậy chưa phát huy được hiệu quả tuyên truyền cũng như chưa thật sự trở thành vũ khí sắc bén trong quá trình đấu tranh với giọng điệu xuyên tạc của thế lực thù địch trong lực lượng thanh niên tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau. Đây là vấn đề mà Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau luôn trăn trở đi tìm câu trả lời: làm thế nào để tuyên truyền giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên đạt hiệu quả trong tình hình mới? Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Báo in với vấn đề giáo dục tư tưởng lối sống cho thanh niên Đồng bằng sông Cửu Long (khảo sát Báo Bạc Liêu, Cà Mau từ tháng 1/2018 đến tháng 6/2019)” để chỉ ra những ưu điểm, hạn chế của nội dung này trên Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau. Qua đó, đề xuất một số giải pháp có tính khả thi trong công tác tuyên truyền giáo dục tư tưởng, lối sống cho thanh niên, góp phần thiết thực vào việc nâng cao chất lượng tuyên truyền trên Báo Bạc Liêu và Báo Cà Mau. 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Thời gian qua, ở trong nước đã có nhiều công trình nghiên cứu, bài báo khoa học, bài viết trên các báo liên quan đến vấn đề giáo dục tư tưởng, lối sống trên báo chí. Về nội dung có liên quan, có những tác phẩm của các nhà báo và những bài viết đề cập đến nội dung về báo chí hiện đại; những Nghị quyết, Chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về công tác thanh niên và giáo dục thế hệ trẻ; những luận văn, luận án nghiên cứu về báo Đảng, về tính định hướng của báo chí, về nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dục của báo chí địa phương trên một số lĩnh vực. Có 8
显示前 12 页。下载资料查看完整内容。
暂无评论。快来抢沙发吧！
评论 (0)
暂无评论。快来抢沙发吧！